Έχει περάσει ποτέ από το ελληνικό μυαλό η περίπτωση να μην είναι όλα όσα λέει η Τουρκία λάθος, παράλογα, εκτός πραγματικότητας; Να έχει κι’ αυτή κάποιο δίκιο το οποίον την πνίγει, άσχετα με τον τρόπο που επιδιώκει να της αναγνωρισθεί;

Δεν ήταν ποτέ καλός γείτονας η Τουρκία. Το γνωρίζουμε, το έχουμε υποστεί ως έθνος. Ταυτόχρονα, είναι μια χώρα με δεσπόζουσα γεωπολιτική θέση στην ευαίσθητη περιοχή μας, με αγορά και οικονομία «ενδιαφέρουσα» για τις μεγάλες και ισχυρές χώρες. Γεγονός που της επιτρέπει να «παίζει», να πιέζει, ακόμη και να εκβιάζει κατά την άσκηση της πολιτικής της, κι’ αυτή της η προκλητική συμπεριφορά να γίνεται ανεκτή. Έστω με δυσφορία.

Μ’ αυτόν τον γείτονα είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε. Δεν μπορούμε ούτε να… τον διώξουμε, ούτε εμείς να μετακομίσουμε. Είναι ανάγκη, λοιπόν, να βρούμε ένα modus vivendi μαζί του.
Η πολιτική που ακολουθήσαμε τα πολλά τελευταία χρόνια, εκ των εξελίξεων αποδεικνύεται ότι δεν τελεσφόρησε. Το γνωστό σ’ αυτές τις διμερείς σχέσεις «κάθε πέρσι και καλύτερα», μιλάει από μόνο του. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη βαρύνει την Ελλάδα. Ευθύνεται κατά κύριο λόγο η διεκδικητική και συχνότατα προκλητική πολιτική που ακολούθησε η Τουρκία. Αυτό στο οποίο φταίμε, είναι ότι παραβλέποντας, αγνοώντας τις εξελισσόμενες συγκυρίες δεν φροντίσαμε να αναπροσαρμόσουμε την δική μας τακτική και στρατηγική έναντι της γείτονος σε σχέση μ’ αυτές τις εξελίξεις και τις μεταβαλλόμενες ισορροπίες. Παραμείναμε αμετακίνητοι στις θέσεις και τις γραμμές μας, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε.

Με την ακριβώς αντίθετη λογική, κινήθηκε η Άγκυρα. Όχι μόνο φρόντιζε να προκαλεί αυτή αλλαγές στις παραμέτρους του προβλήματος και των μεταξύ μας σχέσεων, αλλά έσπευδε και να εκμεταλλευθεί υπέρ της κατά τον καλύτερο για την ίδια τρόπο τις μεταβολές των ισορροπιών και των συσχετισμών στην περιοχή μας αλλά και ευρύτερα.

Οχυρωμένοι και επικαλούμενοι πάντα το διεθνές δίκαιο και συνθήκες του παρελθόντος (που στην πράξη είχαν παραβιασθεί και παραβλεφθεί κάμποσες φορές…), παραμέναμε αμετακίνητοι στα επιχειρήματά μας. Καταφεύγαμε κι’ επιζητούσαμε την στήριξη και την προστασία συμμάχων και εταίρων, επικαλούμενοι «το δίκιο μας», ακόμη και όταν εκείνοι μας έδειχναν ξεκάθαρα ότι δεν είναι διατεθειμένοι να τα προσφέρουν. Γιατί φρόντιζαν τα δικά τους συμφέροντα, σ’ ότι αφορούσε τις σχέσεις τους με την Τουρκία. Αγνοούσαμε συστηματικά αυτό που έλεγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος στους διπλωμάτες του υπουργείου εξωτερικών ένα αιώνα πίσω, πως «στα διεθνή φόρα, δεν θα μιλάτε για εθνικά δίκαια, αλλά θα επικαλείσθε εθνικά συμφέροντα, αυτά μόνο αναγνωρίζουν και σέβονται τα κράτη…»

Επιμένουμε να επικαλούμαστε την Συνθήκη της Λωζάννης, όταν αυτήν δεν την έχει σεβασθεί ποτέ η Άγκυρα όχι μόνο στις μεταξύ μας σχέσεις, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, με πρόσφατο παράδειγμα την εισβολή στην Συρία. Όχι μόνο δεν υπέστη κυρώσεις, αλλά… ανταμείφθηκε κι’ όλας γι’ αυτήν, αναβάθμισε την επιρροή της!

Αν στο Αιγαίο και την νοτιοανατολική Μεσόγειο δεν υπήρχε η προοπτική να υπάρχουν εκμεταλλεύσιμα ενεργειακά κοιτάσματα, η κατάσταση στις σχέσεις μας με την Τουρκία θα παρέμεναν στο επίπεδο… του σκύλου με την γάτα. Οξύνσεις, προκλήσεις, διεκδικήσεις νησιών και βραχονησίδων, εντάσεις και υφέσεις. Δυσάρεστες και προβληματικές καταστάσεις, αλλά διαχειρίσιμες. Κρίσιμες, αλλά όχι άμεσα επικίνδυνες…

Τα πετρέλαια και το φυσικό αέριο, άλλαξαν τα πράγματα. Η Τουρκία, δεν μπορούσε να αφήσει τον εαυτό της έξω από αυτό το… πλούσιο τραπέζι. Συστηματικά και μεθοδικά, άρχισε να αναπροσαρμόζει την εξωτερική πολιτική της, να δημιουργεί «επιμέρους» καταστάσεις που θα μπορούσε να τις εκμεταλλευθεί μελλοντικά. Κατέθεσε δημόσια την απαίτησή της για συνεκμετάλλευση αυτού του δυνητικού πλούτου. Και φρόντιζε επιμελώς να «περιγράφει» το διεθνές δίκαιο, υπό το δικό της πρίσμα και με την δημιουργία τετελεσμένων, όπως στην περίπτωση της «κοινής ΑΟΖ» της με τα κατεχόμενα…

Μια απλή ματιά στον χάρτη, οδηγεί και τον πλέον φιλέλληνα παρατηρητή και παράγοντα στην εκτίμηση ότι δεν είναι δυνατόν μια τεράστια χώρα, με έξοδο στην θάλασσα και την μεγαλύτερη ακτογραμμή της Μεσογείου, να μην έχει το νομικό δικαίωμα να «ξεμυτίσει», να μετέχει στην εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου. Ακόμη κι’ αν κάποτε, σε ανύποπτο χρόνο, αυτό ορίσθηκε τυπικά στις δέλτους του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών. Τα πάντα ρει. Η πραγματικότητα μεταλλάσσεται, κανόνες και αρχές αναθεωρούνται και αναπροσαρμόζονται…

Η δική μας στάση της εμμονής σε κανόνες και χαρτιά που έχουν εκ των πραγμάτων ξεπεραστεί, δεν αποδίδει. Το βλέπουμε, το βιώνουμε επικίνδυνα. Και κάνει την Τουρκία, μια αναντίρρητα δύστροπη, προκλητική, απρόβλεπτη και επικίνδυνη δύναμη, να γίνεται ακόμη πιο άτεγκτη. Ακόμη πιο επικίνδυνη- ιδίως τώρα που μπορεί να εκβιάζει και να περιφρονεί δυνάμεις πολύ ισχυρότερες από την Ελλάδα…

Ο πόλεμος, μόνο από «ελληναράδες», ανεγκέφαλους ή υπηρέτες σκοτεινών συμφερόντων μπορεί να προταθεί ως «λύση». Η άλλη λύση, είναι προσπάθεια συνεννόησης μ’ αυτόν τον συγκεκριμένο γείτονα. Κι’ αυτό, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην απεμπόληση δικαιωμάτων και συμφερόντων. Δεν συνιστά «εθνική μειοδοσία» η ρεαλιστική αποτίμηση της διαμορφούμενης πραγματικότητας.

Αλλά, αυτό προϋποθέτει εθνική πολιτική με διακομματική συναίνεση. Την χάραξη ενός συγκεκριμένου εθνικού σχεδίου εξωτερικής πολιτικής με προοπτική, μακριά από μικροκομματικές σκοπιμότητες…

Ένα πρώτο βήμα, θα μπορούσε να είναι η προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια. Αλλά, με επίγνωση του ότι αυτά σχεδόν πάντα βγάζουν αποφάσεις συμβιβαστικές, που λαμβάνουν υπ’ όψη τους την διαμορφωμένη πραγματικότητα, την εξασφάλιση ωφελημάτων και για τις δύο πλευρές. Που επιδιώκουν ισορροπίες και καλές, ανεκτές έστω, σχέσεις γειτονίας.

Έχουμε την ωριμότητα να το δεχθούμε, η θα παραμένουμε αδιέξοδα και με προφανή τον κίνδυνο να συμβεί το… «ο μη γένοιτο» σε μια εθνική πολιτική που μας καταδικάζει να λέμε κάθε χρόνο «κάθε πέρσι και καλύτερα»;

Γιάννος Παπαντωνίου, ο ατσαλάκωτος. Υπουργός Εθνικής Οικονομίας από το 1994, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών από το 1996 έως τον Οκτώβριο του 2001, και Υπουργός Εθνικής Άμυνας από τον Οκτώβριο του 2001 έως το Μάρτιο του 2004.

Με πρωθυπουργό τον Κ. Σημίτη διαβεβαίωνε τους Έλληνες πως δεν κινδυνεύουν από την κρίση του Χρηματιστηρίου. Το ίδιο βέβαια έκανε και ο Κ. Σημίτης. Και κλάψαμε πολλοί τότε.

Στη συνέχεια ανέλαβε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά, πήρε τον δρόμο για τις φυλακές.

Τον ίδιο δρόμο που πριν λίγα χρόνια είχε πάρει ένας άλλος υπουργός τού ίδιου υπουργείου, ο Άκης Τσοχατζόπουλος.

Ακράδαντα πιστεύω πως αυτά για τα οποία κατηγορήθηκαν είναι τα λιγότερα, τα πλέον ελαφρά. Πιστεύω πως έχουν διαπράξει πολύ μεγαλύτερα εγκλήματα, τα οποία κατόρθωσαν να καλύψουν.

Όπως πιστεύω πως δεν είναι οι μόνοι. Πως υπάρχουν πολλοί ακόμα που πέρασαν από υπουργικές, και άλλες θέσεις εξουσίας. Γιατί ο τόπος δεν πήγε τυχαία στον γκρεμό. Μόνο που οι άλλοι ήξεραν πώς να θολώνουν τα νερά.

Σ’ αυτούς τους «άλλους» δεν περιλαμβάνω έναν: Τον ευπατρίδη Ευάγγελο Αβέρωφ – Τοσίτσα. Σίγουρα θα υπάρχουν και κάποιοι ακόμα, τίμιοι που δεν λέρωσαν τα χέρια τους με χρήματα της διαφθοράς.

Δεν είναι όμως το ότι δυο από τα βαριά ονόματα της πολιτικής ζωής αποδείχθηκαν βρώμικα. Είναι και το κακό, που παράλληλα προκάλεσαν στην Εθνική Άμυνα, με την προμήθεια των όχι ενδεδειγμένων οπλικών συστημάτων. Ο πλουτισμός τής τσέπης τους αποδυνάμωνε παράλληλα την αμυντική ικανότητα της χώρας και αυτό είναι θανάσιμο έγκλημα.

Αλλά, δυστυχώς η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Είναι γλυκό πράγμα η μίζα και μπαίνει πάνω και από το εθνικό συμφέρον. Και το ξέρουν αυτό εκείνοι που μας εκπροσωπούν στη Βουλή. Γι’ αυτό και έχουν ψηφίσει πλήθος διατάξεων που προστατεύουν τους πολιτικούς, από την ασυλία μέχρι τις παραγραφές. Προστατεύουν τους εαυτούς τους, δηλαδή. Δεν θέλουν ο νόμος να είναι ίδιος για όλους. Αυτοί που δήθεν προστατεύουν τη Δημοκρατία.

Η τελευταία κόντρα Κοτζιά – Καμμένου άφησε πίσω της θολά απόνερα. Μια επιστολή που δεν δίνεται στη δημοσιότητα, αντίθετα δίνεται στη δημοσιότητα το γεγονός ότι παραδόθηκε στον πρωθυπουργό. Αν ήταν να μην δημοσιευθεί, γιατί να γίνει η ανακοίνωση από μέρους τού υπουργού; Θα την έδινε, χωρίς κανείς να το μάθει. Αυτό μου δίνει το δικαίωμα να υποπτεύομαι πολλά. Αμαρτωλά όλα.

Είναι πολύ άσχημο, το σύνολο των πολιτών να πιστεύει πως «όλοι ίδιοι είναι», πως «όλοι κλέφτες είναι», πως «όλοι κάνουν την μπάζα τους». Δεν είναι τυχαίο αυτό. Υπάρχει αιτία, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι. Οι πολίτες, ακόμα κι αν δεν έχουν αποδεικτικά στοιχεία, διαισθάνονται τη λαμογιά. Πολλοί έχουν και προσωπικές εμπειρίες, αλλά δεν τις αποκαλύπτουν, γιατί με τον συμβιβασμό γίνονται αμέσως συνένοχοι. Πώς να ομολογήσει κάποιος επιχειρηματίας, ότι για να πάρει δάνειο τάισε κάποιον πολιτικό με το 10%; Αλλά και ποιος έδωσε απαντήσεις στο γιατί τόσες επιχειρήσεις στην Ελλάδα έχουν πάρει δάνεια που ποτέ δεν επέστρεψαν;

Η χώρα δεν βούλιαξε τυχαία.

Ίσως η υπόθεση των δυο υπουργών (υπήρξαν και άλλοι παλαιότερα: Θεόδωρος Τσουκάτος, Τάσος Μαντέλης) να κρύβει ακόμα πολλά. Οι εξοπλισμοί, τα δημόσια έργα, η υγεία και άλλοι τομείς είναι χώροι που θρέφουν τη διαπλοκή και τη διαφθορά.

Οι επαγγελματίες της πολιτικής, επίσης. Πρόσωπα που θέλουν να μονοπωλούν την ισχύ, τα «μέσα», την αυταπάτη της εξουσίας και της διαφορετικότητας. Φελλοί δηλαδή, γραβατωμένα παγώνια που κυκλοφορούν ανάμεσά μας με ύφος εκατό καρδιναλίων. Πάντα, όμως, έτοιμα να αρπάξουν, να «φάνε»…

πηγη

Συμπληρώθηκαν πια τέσσερις μήνες από το Δημοψήφισμα της Καταλωνίας. Οι εικόνες της 1^ης Οκτωβρίου θα μείνουν στη μνήμη μας.  Πως να ξεχάσει κανείς τόσους τραυματισμένους, την αίσθηση πως βλέπαμε εικόνες από τόπους μακρινούς και όχι από χώρα Ευρωπαϊκή; Στο διάστημα που μεσολάβησε, υπήρξε φασαρία: υποστηρικτές και πολέμιοι της Καταλανικής Ανεξαρτησίας έδωσαν μάχη για να ακουστεί η γνώμη τους.  Πέρασα αρκετές ώρες μπροστά στην τηλεόραση, προσπαθώντας να βγάλω άκρη. Ήταν μια πρόκληση, καθώς οι θερμόαιμοι και Μεσογειακοί Ιβηρες φώναζαν στις τηλεοπτικές εκπομπές και προσπαθούσαν να ακουστεί η φωνή τους πάνω από τις υπόλοιπες. Μοναδική ίσως εξαίρεση το Καταλανικό κανάλι TV3, εδώ όμως υπήρχε γλωσσικό εμπόδιο. Θαύμασα πάντως τη νηφαλιότητα των ομιλητών, οι οποίοι ανέλυαν την άποψη τους με ηρεμία, σε αυτή τη γλώσσα που μισο-κατανοώ. Εδώ, ούτε φωνές, ούτε καβγάδες. Όμως για εμένα το πρόβλημα παρέμενε.

Η λύση ήρθε με ένα μικρό βιβλιαράκι,  μόλις 90 σελίδες γραμμένες με παχιά γράμματα, που ήδη στις αρχές του έτους είχε κάνει τρείς εκδόσεις, δυο μήνες μετά την πρώτη. Ο τίτλος του είναι «Τι συμβαίνει στην Καταλωνία». Ο βραβευμένος Καταλανός συγγραφέας Eduardo Mendoza βάλθηκε να εξηγήσει, με απλά λόγια, τι συμβαίνει στον τόπο του, ποια στερεότυπα καταδυναστεύουν τους συμπολίτες του και γιατί φτάσαμε εδώ. Σημειώστε πως αυτή τη στιγμή παραμένουν στη φυλακή μερικοί από τους πρωταγωνιστές αυτού του πολιτικού δράματος, γεγονός που προκαλεί οργή στους υποστηρικτές της ανεξαρτησίας. Το βιβλίο αναλύει σε δώδεκα κεφάλαια τα βασικά, κατά τον συγγραφέα, σημεία που συνθέτουν την προβληματική πραγματικότητα. Αυτά τα σημεία αφορούν στην:

• Ιστορική φιγούρα του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο και πως αυτή εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινότητα στην Ισπανία
• Ιστορία της Καταλωνίας
• Καταλανική κοινωνία του σήμερα

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως πέντε από τα δώδεκα κεφάλαια αναφέρονται, είτε στη δικατορία του Φράνκο (1939-1975), είτε στον ίδιο τον δικτάτορα. Μολονότι ο ίδιος έφυγε από τη ζωή πριν από 42 χρόνια, ο ίσκιος του πέφτει ακόμα βαρύς πάνω στη χώρα και η πολιτική ανάλυση πολύ συχνά τον συμπεριλαμβάνει, ακόμα και όταν αναλύονται θέματα που ήταν άγνωστα όσο ο ίδιος ζούσε. Ο Mendoza απομυθοποιεί τον Φράνκο, θεωρεί πως δεν είχε σχέση με τους λοιπούς Ευρωπαίους δικτάτορες της εποχής του, πως δεν είχε καν ιδεολογία, παρά ήταν πιο κοντά στους δικτάτορες της Λατινικής Αμερικής, με τους οποίους τον συνέδεε φιλία.

Είναι λίγο-πολύ γνωστό πως ο Φράνκο συνέτριψε τους αντιπάλους του, καθαίρεσε την B Iσπανική Δημοκρατία (1931-1936) και κυβέρνησε με σιδερένια γροθιά για 36 χρόνια. Στην Καταλωνία η μνήμη εκείνης της εποχής έχει διαστάσεις μυθικές, ο Mendoza όμως υποστηρίζει πως άλλα τμήματα της Ισπανίας υπέφεραν πολύ περισσότερο. Η Καταλωνία «έπεσε» στο τέλος του πολέμου και πολλοί Αριστεροί αγωνιστές κατέφυγαν στη Γαλλία. Έτσι, η βία εδώ ήταν, ευτυχώς, λίγη τελικά. Στη συνέχεια, η διαφορετική γλώσσα και κουλτούρα δεν επέτρεψαν να ριζώσει το καθεστώς. Υπήρξε καχυποψία από την πλευρά του καθεστώτος  προς την Καταλωνία, μια αντιπάθεια για την Καταλανική γλώσσα και φυσικά επιβολή της διδαχής στα σχολεία της Καστιλιάνικης γλώσσας αποκλειστικά. Τα προηγούμενα, σε συνδυασμό με τις αποσχιστικές τάσεις μεγάλης μερίδας του πληθυσμού, διαμόρφωσαν αυτή την τόσο ιδιαίτερη σχέση.

Στη διάρκεια της Δικτατορίας, για κάθε γωνία της χώρας υπήρχαν στερεότυπα και η Καταλωνία δεν υπήρξε εξαίρεση. Οι Καταλανός ήταν «ένας στρουμπουλός κύριος, με λίγα μαλλιά, εργατικός, τσιγκούνης και τρελός για την ποδοσφαιρική Μπάρτσα». Και οι ίδιοι οι Καταλανοί δεν έκαναν τίποτα για να αποτινάξουν το στερεότυπο. Το αντίθετο, έμαθαν να συμπεριφέρονται ανάλογα.

Πως ήταν όμως οι Καταλανοί πραγματικά; Ο Mendoza υποστηρίζει πως η Καταλωνία, όπως τη γνωρίζουμε, ξεκινά τον 19^ο αιώνα, με βασικό δομικό υλικό της το πάθος της τοπικής μπουρζουαζίας για χρήμα και εθνική ταυτότητα. Έμποροι και βιοτέχνες χρηματοδότησαν τα αρχιτεκτονικά έργα που κοσμούν την Βαρκελώνη σήμερα, από απελπισία για την έλλειψη μνημείων του παρελθόντος  στον τόπο τους. Φαίνεται πως μέχρι τότε η ιστορική μνήμη είχε μικρή αξία και από το  Μεσαιωνικό παρελθόν δεν απέμενε όρθιο ούτε ένα κτίσμα. Ο Gaudi και οι συνοδοιπόροι του ανέλαβαν να χτίσουν κυριολεκτικά τη μνήμη του τόπου τους, με μεγάλη επιτυχία, όπως αποδείχτηκε αργότερα. Η τάξη αυτή των εμπόρων και των βιοτεχνών απόλαυσε τα οφέλη της Ισπανικής Αυτοκρατορίας και πλούτισε στις αποικίες της Αμερικής. Δυσάρεστη έκπληξη αποτελεί η θέση του συγγραφέα πως οι πρόγονοί του εκμεταλλεύτηκαν το  θεσμό της δουλείας και πολέμησαν για τη διατήρηση του μέχρι την τελευταία στιγμή. Σκέφτομαι τους πράους και καλοσπουδαγμένους κυρίους και κυρίες που κάνουν αναλύσεις στην Καταλανική τηλεόραση. Άραγε ο πλούτος της οικογένειας τους να χτίστηκε χάρη στην άμισθη εργασία άτυχων και ανελεύθερων ανθρώπων; Και οι ίδιοι τι να σκέφτονται άραγε σχετικά με το ζήτημα αυτό;

Ίσως το τίμημα που πλήρωσε η αστική τάξη της Καταλωνίας να ήταν η κριτική των ίδιων της των παιδιών. Οι γνωστότεροι συγγραφείς ήταν παιδιά αστών και κατέκριναν μέσω του έργου τους ανελέητα τους γονείς τους και το περιβάλλον που τους ανέθρεψε. Όσα αναφέραμε δένουν με την περιγραφή του μέσου Καταλανού, όπως μας δίδεται στο βιβλίο: εργατικός, πρακτικός, ντροπαλός σε γενικές γραμμές. Το τελευταίο στοιχείο ισορροπεί με το χιούμορ που διακρίνει τους Καταλανούς. Αρκετοί από τους κωμικούς της Ισπανίας έχουν Καταλανική καταγωγή. Επίσης, η θέση της γυναίκας υπήρξε πάντα προνομιούχα και οι άνδρες δείχνουν σεβασμό στη γνώμη της συντρόφου τους. Όπως σε αρκετά νησιά της Ελλάδας, έτσι και εδώ υπήρξε μητριαρχία. Οι πατεράδες πάλευαν με τα κύματα και τις τροπικές ασθένειες  και οι μητέρες ήταν αρχηγοί στο σπιτικό τους.

Σαν κάθε πνευματικό άνθρωπο που πονάει τον τόπο του, ο Mendoza κρίνει και κατακρίνει, δεν χαϊδεύει αυτιά. Για την Βαρκελώνη γράφει τα χειρότερα, πως δεν άρεσε σε κανέναν, πως η ιδεατή Καταλωνία ήταν πάντα τα βουνά και οι παραλίες, όχι η άσχημη πρωτεύουσα (κάτι μας θυμίζει αυτό) και οι ΕΧΡΟ του 1888 και 1929 λίγο ή και καθόλου δεν κατάφεραν να διώξουν τον πεσιμισμό των κατοίκων της. Μόνο οι Ολυμπιακοί του ’92 είχαν τη δύναμη να φέρουν την αλλαγή. Επίσης, η ανάπτυξη έγινε υδροκεφαλικά. Όλα για την Βαρκελώνη, τίποτα για τις υπόλοιπες πόλεις. Η οικονομία, ο πολιτισμός, η δημόσια διοίκηση, όλα μαζεμένα σε ένα σημείο. Αναλύει την μετανάστευση και εξηγεί πως η σχέση των Καταλανών με τις υπόλοιπες κουλτούρες, Ισπανικές και μη, υπήρξε προβληματική. «Δεν είναι σαν εμάς» συνήθιζαν να λένε, τόσο για τους Ανδαλουσιανούς με τα παγανιστικά έθιμα, οσο και για τους Ανατολικοευρωπαίους και Λατίνους, που ήρθαν πολύ αργότερα. Η Καταλανική κοινωνία δέχθηκε την μετανάστευση, χωρίς να την αγκαλιάσει ποτέ και όποιος αποφασίσει να κρατήσει ζωντανή την ξενική κουλτούρα του, δύσκολα θα γίνει αποδεκτός σε κύκλους πνευματικούς ή πολιτικούς.

Όπως είναι αναμενόμενο, στο βιβλίο γίνεται αναφορά στην οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις που αυτή είχε στην πολιτική ζωή. Οι νέες γενιές, χτυπημένες από την ανεργία, στράφηκαν στα κόμματα της Ανεξαρτησίας, αναζητώντας ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο έξω από την αγκαλιά της Ισπανίας  που υπέφερε. Στα ΜΜΕ πολλές φορές έγινε αναφορά τελευταία σε αυτούς που μέχρι πρόσφατα δεν ήθελαν την Ανεξαρτησία και τώρα τη ζητούν. Η κοινωνία που ανοίχτηκε στον μοντερνισμό και την διαπολιτισμικότητα μάλλον στην επιφάνεια και όχι στην ουσία, δεν έπαψε ποτέ να θεωρεί την Ανεξαρτησία μια πιθανότητα, μια ιδεατή λύση για ένα διαφορετικό μέλλον. Η κρίση έφερε αυτή την ιδέα στο προσκήνιο και την ασπάσθηκαν πολύ περισσότεροι από αυτό που θα περίμενε κάποιος παλαιότερα. Για αυτή την αλλαγή δεν είχε προετοιμαστεί κανείς. Ούτε η Μαδρίτη, αλλά ούτε και η ίδια η Βαρκελώνη.

Μπορεί κάποιος να ρωτά τον εαυτό του για ποιούς λόγους να ενδιαφέρονται οι Κρήτες, οι Ηπειρώτες,οι Πελοποννήσιοι για όσα συμβαίνουν στην άλλη άκρη της Μεσογείου. Την ανάλυση θα πρέπει να την κάνουν οι αρμόδιοι, μπορούμε όμως να αναφέρουμε κάποιους από αυτούς.

Το Ισπανικό Κράτος κατά πάσα πιθανότητα δεν θα  αναγνωρίσει ποτέ το Κόσοβο σαν ανεξάρτητο κράτος και δεν θα επιτρέψει την είσοδό του σε Οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Για ευνόητους λόγους, η Μαδρίτη βλέπει αρνητικά την απόσχιση του Κοσόβου από την Σερβία. Άρα, η Βαλκανική Χερσόνησος θα έχει πιθανότατα για πολλά ακόμα χρόνια στο ίδιο της το κέντρο ένα τόπο με προβλήματα. Οι όμορες χώρες επίσης θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες αυτής της προβληματικής κατάστασης και η ανάπτυξη τους θα είναι αργή.

Η χλιαρή  αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο Καταλανικό ζήτημα καλό θα ήταν να μελετηθεί και από άλλα κόμματα της Ευρώπης που επιθυμούν απόσχιση από το κράτος στο οποίο ανήκουν. Δεν αναμένεται να υποστηριχθεί κανένα αντίστοιχο κίνημα. H Ελλάδα πρέπει να παρακολουθεί ούτως ή άλλως τις εξελίξεις σε όλη την Μεσόγειο και η Ισπανία είναι φίλη και σύμμαχη χώρα.

Κλείνοντας θα λέγαμε πως το  βιβλίο, προφανώς, δεν δίνει απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα, σίγουρα όμως βοηθά να κατανοήσουμε πως το χθες επιδρά στο σήμερα και να διαμορφώσουμε μια σαφέστερη εικόνα για όσα συμβαίνουν στην Καταλωνία. Είναι ένα σημαντικό έργο, ενός πνευματικού ανθρώπου που αγωνιά για τον τόπο του και προσπαθεί να ανοίξει τα μάτια των υπολοίπων. Ελπίζουμε, το συντομότερο δυνατό, ο στόχος του να επιτευχθεί.

Eduardo Mendoza “Qué está pasando en Cataluña”, Seix Barral, Barcelona, Νοέμβριος 2017

ΥΓ.
#Δεν έχω ψηφίσει τον κύριο Βαρουφάκη, δεν παύει όμως να είναι ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας μου, ο οποίος μάλιστα, απ´ ότι έχω αντιληφθεί, στα υπουργικά καθήκοντά του, έως σήμερα, είναι ευγενέστατος, φύσει και θέσει, εκ παιδείας και καταγωγής, στις δημόσιες εμφανίσεις του.
#Ο κύριος Πρόεδρος του Eurogroup δεν εκπροσωπεί, κληρονομικώ δικαίω, οικογενειακή επιχείρηση.

The Greek word “kolotoumba,” or somersault, indicative of a complete reversal in one’s thinking or policies, has become the new catchphrase of the Greek political scene, repeatedly trumpeted in the local media as well as the foreign press.

Greece’s newly elected, radical-left Prime Minister, Alexis Tsipras, has already performed his first kolotoumba by opting for a coalition with Panos Kammenos of the right-wing Independent Greeks, a party, like Tsipras’s, that is staunchly anti-austerity but that derives from the complete opposite end of the political spectrum.

Yianis Varoufakis, the country’s newly appointed Finance Minister, also did a kolotoumba as he is no longer putting an emphasis on a reduction of the Greek debt by indicating that a lengthening of the repayment terms could be an acceptable alternative.

The European Union also made a kolotoumba of its own as it does not appear to be threatening the new government with ultimatums but, rather, encouraging a new dialogue in the hope of finding a potential consensus.

Alexis Tsipras performed another kolotoumba by putting aside his pre-election promises to restore public sector salaries to their pre-crisis levels, rehire all dismissed civil servants and do away with the crippling taxes imposed by previous administrations, merely promising to raise the minimum wage and restore electricity to the country’s impoverished.

By Sunday evening, Tsipras, the leader of the radical-left Syriza party who triumphed in Greece’s national elections by claiming 149 seats in the Greek Parliament, only two shy of an outright majority, started the kolotoumbas and his European partners quickly followed, making the word the key when it comes to the subject of the country’s future in the eurozone.

The Europeans are seeking a new deal with Tsipras in order to keep Greece within the group. Although Germany insists that Greece must adhere to its debt obligations, other voices in the European Union are musing about the possibility of an elongation in the repayment of the country’s debt in order to make it viable for the crippled Greek economy.

Even Jeroen Dijsselbloem, the stern chairman of the Eurogroup, has stated that although there is minimal support for any debt write-off negotiations, there will be discussions on the issue. And, even the hard-line Prime Minister of Finland and the Finance Minister of Belgium have left open the possibility of extending or reducing Greece’s debt load.

Yanis Varoufakis, who was adamant in his pre-election discourses, at times even discussing a potential return to the Drachma for the country, told the BBC that a “Grexit is not on the cards; we are not going to Brussels and to Frankfurt and to Berlin in confrontational style..” and indicated that there is great potential for a mutually beneficial solution to be found.

Of course, all discussions are premature at this stage as the situation is very fluid in the country. The people, tired and humiliated after five years of recession, with unemployment at 26 percent of the population and at 50 percent among its young, with a large exodus of talented Greeks going abroad in the quest of a job and with 2.5 millions Greeks subsisting below poverty thresholds, voted massively for Alexis Tsipras, providing him with a solid mandate to negotiate an end to the country’s harsh austerity measures.

On the other hand, the new Prime Minister, along with his associate in government, Panos Kammenos, has the delicate task of concluding a new loan agreement with his European partners while also maintaining a tough fiscal line in order to keep the budget balanced or, in the least, not let it exceed the European benchmark of three percent of GDP.

At the same time, the boisterous leftists in Syriza are pushing Tsipras to deliver on his pre-election promises, pledges that would dramatically increase the deficit, while Kammenos remains rather skeptical to any such ideas.

The various conflicts within Syriza, with its hodgepodge mix of radical and extreme-radical leftists and more moderate socialists, and those within the new governmental alliance, foreshadow difficult days ahead for the people of Greece who voted for change and relief but want to remain in a united Europe. Perhaps, from here on in, hope in Europe’s future may be spelled k-o-l-o-t-o-u-m-b-a!

Follow Justine Frangouli-Argyris on Twitter: www.twitter.com/Justinakion

Δεν υπήρξε ούτε ένας Τούρκος εδώ, φίλος ή γνωστός που να μην μου έδωσε συγχαρητήρια για τον νέο πρωθυπουργό και μάλιστα με πλατύ χαμόγελο. Εκτός από τα οικονομικά, τους έκανε και κάτι άλλο εντύπωση. Η εκλογή ενός αριστερού κόμματος. Μην ξεχνάμε ότι καθαρά αριστερό κόμμα στην Τουρκία δεν υπήρχε, μιας και ήταν κάποτε για πολλές δεκαετίες απαγορευμένο. Σήμερα ως αριστερό κόμμα φιλοδοξεί να ονομάζετε το κουρδικό κόμμα ΠΚΚ το οποίο έχει ως αρχηγό έναν νεαρής ηλικίας. Το κατά πόσο είναι δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω. Έχει όμως ένα μειονέκτημα για τον Τούρκικο λαό, την προέλευσή του που στην συνείδηση της πλειοψηφίας είναι κάτι που πρέπει να φοβάται . Συνεπώς για τον καθημερινό Τούρκο δεν υπάρχει καθαρό αριστερό κόμμα.

Εντύπωση μεγάλη τους έκανε επίσης η ιδιωτική ζωή του πρωθυπουργού μας. Το να συζεί κάποιος με την σύντροφό του και να έχουν παιδιά για τα κοινωνικά δεδομένα της Τουρκίας είναι πρωτάκουστο. Δεν υπάρχει ούτε καν ως λέξη το σύμφωνο συμβίωσης. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι κανείς δεν το σχολίασε αρνητικά. Φυσικά λέγοντας κανείς εννοώ όσους μπορώ εγώ να ακούσω.

Περιμένουν λοιπόν, ο απλός λαός, την ανάκαμψη της Ελλάδας και των Ελλήνων. Άλλωστε οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν και κρίνουν πάντα με τα προσωπικά τους βιώματα.

Συγχαρητήρια λοιπόν από τον μέσο Τούρκο και μια ευχή από εμένα, να αρχίσουμε να χαμογελάμε ξανά.