Επικαιροτητα – Art Point View

Το «αφεντικό» σώζει τους μουλάδες

bot — Thu, 18 Jun 2026 06:57:40 +0000

Το «αφεντικό» σώζει τους μουλάδες

Το τίμημα της ειρήνης είναι υψηλό για την Ουάσιγκτον

Μιχάλης Ψύλος naftemporiki.gr

Ο Ντόναλντ Τραμπ αρέσκεται να παρουσιάζεται ως σκληρός διαπραγματευτής. «Εγώ είμαι το αφεντικό», παινεύτηκε μάλιστα,καθώς εισερχόταν στην τελευταία συνεδρίαση της της τριήμερης συνόδου κορυφής της G7, με τους υπόλοιπους ηγέτες να βρίσκονται ήδη στις θέσεις τους, που φυσικά, αντέδρασαν γελώντας.

Μόνο που η ειρηνευτική συμφωνία του Τραμπ με το Ιράν δείχνει ότι ισχύει το αντίθετο.

Αναμφίβολα, η ειρηνευτική συμφωνία που υπέγραψε «ψηφιακά» χθες ο Αμερικανός πρόεδρος με τον Ιρανό ομόλογό του, είναι ιστορική.

Όχι όμως επειδή ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών πέτυχε τόσα πολλά, αλλά επειδή κάνει τόσες πολλές, αδιανόητες παραχωρήσεις, στο ισλαμιστικό καθεστώς των μουλάδων.

Πριν από 15 εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε έναν πόλεμο μαζί με το Ισραήλ, για να ανατρέψει το θεοκρατικό καθεστώς στην Τεχεράνη, να εξουδετερώσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες και το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράv.

Αλλά το τίμημα της ειρήνης είναι υψηλό για την Ουάσιγκτον.

Ποιο ήταν το αποτέλεσμα του πολέμου; Όλες οι αμερικανικές απαιτήσεις που είχαν προκαλέσει το ξέσπασμα του πολέμου, έχουν παραμείνει εκτός της συμφωνίας.

Δεν υπάρχει καμία αναφορά, για παράδειγμα, στην αποδόμηση του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν. Δεν υπάρχουν περιορισμοί στους περιφερειακούς συμμάχους και τις δραστηριότητες της Τεχεράνης.
Ανοίγουν βέβαια τα Στενά του Ορμούζ, που ήταν όμως ανοικτά, πριν τον πόλεμο.

Ούτε, φυσικά, υπάρχει καμία αναφορά στην πιθανότητα αλλαγής καθεστώτος, τον στόχο που διακήρυξε ο Τραμπ όταν ανακοίνωσε την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Σανίδα σωτηρίας

Το μνημόνιο μεταξύ Τραμπ και Ιράν ρίχνει όμως μια οικονομική σανίδα σωτηρίας στο καθεστώς.

Το έγγραφο προβλέπει την άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, την ανάκτηση παγωμένων κεφαλαίων και μια τονωτική «ένεση» 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο μέλλον, για την ανοικοδόμηση του Ιράν.

Η Τεχεράνη επέστρεψε επίσης,στην διεθνή αγορά ενέργειας υπό πολύ πιο ευνοϊκές συνθήκες από ό,τι πριν από τον πόλεμο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύτηκαν να επιτρέψουν αμέσως την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης σχετικών τραπεζικών συναλλαγών και logistics

Στο θέμα των πυρηνικών, το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα» και δεσμεύεται να αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο «επί τόπου» «υπό την επίβλεψη της ΔΟΑΕ». Αλλά δεν υποχρεούται να αποσυναρμολογήσει τις υπάρχουσες υποδομές.

Χαίρεται για ό,τι κατηγορούσε

Ειδικά σε σύγκριση με την πυρηνική συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα το 2015, η νέα συμφωνία είναι πολύ πίσω.

Εκείνη η συμφωνία , που αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων επί δύο χρόνια ,επέβαλε ακριβή όρια στις ιρανικές πυρηνικές δραστηριότητες, με αντάλλαγμα τη σταδιακή άρση των κυρώσεων και οδήγησε το Ιράν να μειώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του, κατά 98%. Ο Τραμπ την ακύρωσε το 2018, αποκαλώντας την «ανίκανη να σταματήσει τις ιρανικές φιλοδοξίες».

Τώρα όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος πανηγυρίζει για κάτι προφανώς, υποδεέστερο.

Δεν πειράζει βέβαια τον υπόλοιπο κόσμο, αν «το αφεντικό τρελάθηκε». Αρκεί που φαίνεται ότι τελειώνει ο πόλεμος , προς το παρόν.

Το τίμημα της ειρήνης είναι όμως πολύ υψηλό για την Ουάσιγκτον. Μένει να φανεί αν θα είναι και για τον ίδιο τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς, στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου…

Το τέλος του προγραμματιστή ή η γέννηση του «δημιουργού»;

bot — Sat, 06 Jun 2026 10:32:32 +0000

Το τέλος του προγραμματιστή ή η γέννηση του «δημιουργού»;

Τι προβλέπει ο άνθρωπος πίσω από το Claude Code

Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα εμφανίζεται ένας νέος τίτλος που προαναγγέλλει το τέλος κάποιου επαγγέλματος εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Δημοσιογράφοι, δικηγόροι, λογιστές, μεταφραστές, καθηγητές, καλλιτέχνες και, φυσικά, προγραμματιστές βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης.

Αυτή τη φορά, όμως, η πρόβλεψη δεν προέρχεται από κάποιον αναλυτή ή ακαδημαϊκό. Προέρχεται από έναν άνθρωπο που βρίσκεται στην καρδιά της τεχνολογικής επανάστασης. Ο Boris Cherny, επικεφαλής του Claude Code στην εταιρεία Anthropic, υποστηρίζει ότι το επάγγελμα του προγραμματιστή, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, βρίσκεται ήδη σε διαδικασία μετασχηματισμού.

Η δήλωση ακούγεται προκλητική: «Δεν νομίζω ότι θα τους αποκαλούμε πλέον μηχανικούς λογισμικού». Και όμως, ο Cherny δεν προβλέπει το τέλος της ανθρώπινης δημιουργικότητας ούτε μια μαζική εξαφάνιση των εργαζομένων. Αντίθετα, θεωρεί ότι βρισκόμαστε μπροστά στη γέννηση ενός νέου επαγγελματικού τύπου, αυτού που αποκαλεί «builder» – δημιουργό.

Η βασική του θέση είναι απλή. Μέχρι σήμερα η ανάπτυξη λογισμικού απαιτούσε εξειδικευμένες γνώσεις προγραμματισμού. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει αυτή τη συνθήκη. Καθώς τα συστήματα γίνονται ολοένα και πιο ικανά να γράφουν κώδικα, η δυνατότητα δημιουργίας ψηφιακών προϊόντων δεν θα αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των προγραμματιστών.

Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, στην ομάδα του στην Anthropic γράφουν κώδικα άνθρωποι που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν καμία τέτοια εμπειρία: σχεδιαστές, product managers, στελέχη διοίκησης. Την ίδια στιγμή, οι επαγγελματίες προγραμματιστές αφιερώνουν όλο και λιγότερο χρόνο στην ίδια τη συγγραφή κώδικα και περισσότερο στον σχεδιασμό, στη λήψη αποφάσεων, στην κατανόηση των αναγκών των χρηστών και στη στρατηγική ανάπτυξη προϊόντων.

Η εικόνα αυτή θυμίζει προηγούμενες τεχνολογικές μεταβάσεις. Όταν εμφανίστηκαν οι προσωπικοί υπολογιστές, πολλοί αμφισβήτησαν αν θα αύξαναν πραγματικά την παραγωγικότητα. Χρειάστηκαν χρόνια μέχρι οι επιχειρήσεις να αναδιοργανώσουν τη λειτουργία τους γύρω από αυτούς. Το ίδιο συνέβη με τη μηχανοποίηση της γεωργίας ή με την είσοδο των αυτόματων πλυντηρίων στα νοικοκυριά. Οι τεχνολογίες δεν αλλάζουν μόνο τα εργαλεία μας· αλλάζουν τον τρόπο που οργανώνουμε την εργασία και τελικά τον ίδιο τον τρόπο ζωής.

Ο Cherny χρησιμοποιεί ένα ενδιαφέρον ιστορικό παράδειγμα. Το τρακτέρ εφευρέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά χρειάστηκαν σχεδόν εβδομήντα χρόνια για να αντικαταστήσει ουσιαστικά τα άλογα στις αμερικανικές φάρμες. Η τεχνολογία υπήρχε, όμως η υιοθέτησή της απαιτούσε εκπαίδευση, επενδύσεις και αλλαγή νοοτροπίας.

Η διαφορά σήμερα είναι η ταχύτητα. Οι αλλαγές που παλαιότερα απαιτούσαν δεκαετίες ενδέχεται να συμβούν μέσα σε λίγα χρόνια.

Ωστόσο, η ιστορία δείχνει και κάτι ακόμη: κάθε μεγάλη τεχνολογική ανατροπή δημιουργεί φόβους για την απώλεια θέσεων εργασίας. Συχνά αυτοί οι φόβοι είναι βάσιμοι, αλλά σπάνια αποτυπώνουν ολόκληρη την εικόνα. Πολλά επαγγέλματα χάνονται ή μετασχηματίζονται, ενώ παράλληλα εμφανίζονται νέα που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει.

Αυτό ακριβώς πιστεύει και ο Cherny. Θεωρεί πιθανό πολλές εταιρείες να χρειάζονται λιγότερους προγραμματιστές για να κάνουν την ίδια δουλειά. Την ίδια στιγμή, όμως, οι ίδιες τεχνολογίες θα επιτρέψουν τη δημιουργία νέων προϊόντων, νέων υπηρεσιών και νέων επιχειρήσεων. Με άλλα λόγια, η ζήτηση για ανθρώπους που μπορούν να υλοποιούν ιδέες ίσως αυξηθεί αντί να μειωθεί.

Δεν είναι τυχαίο ότι συμβουλεύει τους νέους αποφοίτους πληροφορικής να σκεφτούν σοβαρά την επιχειρηματικότητα. Κατά τη γνώμη του, δεν υπήρξε ποτέ καλύτερη στιγμή για να δημιουργήσει κανείς μια startup. Εκεί που παλαιότερα απαιτούνταν ολόκληρες ομάδες ανάπτυξης, σήμερα ένας μικρός πυρήνας ανθρώπων, υποστηριζόμενος από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, μπορεί να κατασκευάσει προϊόντα με παγκόσμια απήχηση.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, αφορά τους ανθρώπους που αξιοποιούν καλύτερα αυτά τα εργαλεία. Σύμφωνα με την εμπειρία της Anthropic, δεν είναι απαραίτητα οι επαγγελματίες μηχανικοί λογισμικού. Σε πρόσφατους διαγωνισμούς και πειραματικά προγράμματα, ξεχώρισαν γιατροί, τεχνίτες, λογιστές και επαγγελματίες από εντελώς διαφορετικούς κλάδους, οι οποίοι χρησιμοποίησαν την Τεχνητή Νοημοσύνη για να δημιουργήσουν εφαρμογές και λύσεις που δεν θα μπορούσαν να κατασκευάσουν μόνοι τους πριν από λίγα χρόνια.

Εδώ ίσως βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν φαίνεται να καταργεί απλώς επαγγέλματα. Φαίνεται να μεταφέρει τη δύναμη της δημιουργίας σε πολύ περισσότερους ανθρώπους.

Φυσικά, η μετάβαση δεν θα είναι ανώδυνη. Θα υπάρξουν χαμένοι και κερδισμένοι. Θα απαιτηθούν νέες δεξιότητες, νέες μορφές εκπαίδευσης και σοβαρές πολιτικές παρεμβάσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν η αλλαγή έρχεται. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα έρθει και αν οι κοινωνίες θα προλάβουν να προσαρμοστούν.

Ίσως, τελικά, το πραγματικό δίλημμα να μην είναι αν πλησιάζει το τέλος του προγραμματιστή. Ίσως το ουσιαστικό ερώτημα να είναι αν βρισκόμαστε στην αρχή μιας εποχής όπου πολύ περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούν να γίνουν δημιουργοί.

Και αυτό, ανεξάρτητα από τους φόβους που γεννά, αποτελεί μια από τις πιο συναρπαστικές υποσχέσεις της εποχής μας.

ΗΠΑ-ΙΡΑΝ: Σε διαρκές αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις. Μεγάλο αγκάθι ο Λίβανος

bot — Thu, 04 Jun 2026 05:15:25 +0000

ΗΠΑ-ΙΡΑΝ: Σε διαρκές αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις. Μεγάλο αγκάθι ο Λίβανος

Το Ιράν τόνισε χθες Τετάρτη πως δεν σημειώθηκε «καμιά απτή πρόοδος» στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, όπου οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, τόσο στον Κόλπο όσο και στον Λίβανο.

«Ανταλλάχτηκαν μηνύματα όσον αφορά την ανάγκη να τερματιστεί η επίθεση εναντίον της Βηρυτού, όμως δεν σημειώθηκε καμιά απτή πρόοδος στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης», είπε ο Iρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αναφερόμενος στα πλήγματα του Ισραήλ εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάx, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, στην επικράτεια του Λιβάνου.

Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της λιβανικής πρωτεύουσας θα οδηγούσε στην «επανέναρξη του πολέμου σε μεγάλη κλίμακα», προειδοποίησε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μιλώντας στο λιβανικό τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μαγιαντίν, σύμφωνα με αποσπάσματα της συνέντευξής του όπως μεταδόθηκαν από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Χθες βράδυ στην Ουάσιγκτον, οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου συμφώνησαν να «εφαρμοστεί κατάπαυση του πυρός» και να δημιουργηθούν «πιλοτικές ζώνες» υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του λιβανικού στρατού, ανέφερε τριμερής ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα έπειτα από δυο ημέρες συνομιλιών υπό την αιγίδα της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Οι δηλώσεις του Αμπάς Αραγτσί έρχονται σε πλήρη αντίθεση με εκείνες του Ντόναλντ Τραμπ αργότερα στο Οβάλ Γραφείο.

«Μου λένε ότι οι διαπραγματεύσεις πάνε πολύ καλά (…) Ποιος ξέρει (…) (σ.σ. η σύναψη συμφωνίας) μπορεί να γίνει το σαββατοκύριακο», είπε ο αμερικανός πρόεδρος. Ανέφερε ακόμη πως εννοεί να «διαχωρίσει» τις συνομιλίες για τον Λίβανο από αυτές για το Ιράν. Η Τεχεράνη απορρίπτει την ιδέα, τονίζει πως ο πόλεμος είναι ένας.

Πλήγματα στο Κουβέιτ

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε τοποθετούμενος ενώπιον επιτροπής του κοινοβουλίου χθες ότι το ζήτημα του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί κατά υψηλό ποσοστό έχει «τεθεί με σαφήνεια» στην Τεχεράνη, εννοώντας μάλλον την απαίτηση της Ουάσιγκτον να της παραδοθεί, προσθέτοντας πάντως πως η άλλη πλευρά «δεν έχει δώσει πράσινο φως» για τίποτα τέτοιο.

Η τύχη του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό αποτελεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν πως επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται εδώ και δεκαετίες.

Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε χθες κείμενο το οποίο διατάσσει την απόσυρση των στρατευμάτων των ΗΠΑ που έχουν αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον του Ιράν, πρακτικά με μόνο συμβολική σημασία, εξέλιξη πάντως στην οποία παρατηρητές είδαν ράπισμα για τον πρόεδρο Τραμπ.

Πάντως δεν υπάρχει περίπτωση να έχει συνέχεια, ακόμη κι αν το εγκρίνει και η Γερουσία, με δεδομένο το δικαίωμα βέτο του αρχηγού του αμερικανικού κράτους.

Νωρίτερα χθες, οι αρχές του Κουβέιτ κατηγόρησαν την Τεχεράνη ότι έπληξε το αεροδρόμιο του μικρού εμιράτου του Κόλπου, στην πρώτη γνωστή φονική επίθεση αφότου άρχισε να εφαρμόζεται την 8η Μαΐου κατάπαυση του πυρός, ολοένα περισσότερο αμφισβητούμενη εν μέσω ανταλλαγών πυρών των ΗΠΑ και του Ιράν.

Σύμφωνα με τις αρχές, σκοτώθηκε ένας άνθρωπος –υπήκοος Ινδίας– και τραυματίστηκαν άλλοι 63 στο αεροδρόμιο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσαν ότι επιτέθηκαν στο αεροδρόμιο και υποστήριξαν πως η υποδομή χτυπήθηκε κατά λάθος από σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot.

Οι εχθροπραξίες πυκνώνουν τις τελευταίες ημέρες, ιδίως γύρω από το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν όταν άρχισε ο πόλεμος.

Το Κουβέιτ ανέφερε πως χθες μπήκε στο στόχαστρο 13 βαλλιστικών πυραύλων και 17 με επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εφόρμησης που εξαπολύθηκαν από το Ιράν.

«Οι εκρήξεις διαδέχονταν η μια την άλλη πολύ κοντά σε κατοικημένες ζώνες. Για πρώτη φορά, τα παιδιά αισθάνθηκαν πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χασάν Σέιχ, πακιστανός υπήκοος, 40 ετών, που διαμένει κοντά στο αεροδρόμιο.

Οι τιμές του πετρελαίου ξανά περί τα 100 δολάρια

Οι νέες εχθροπραξίες ώθησαν εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου περί τα 100 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από την ύφεσή τους την περασμένη εβδομάδα, λόγω των προσδοκιών στις αγορές για τη σύναψη συμφωνίας που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), το Ιράν στοχοποίησε ακόμη με πυραύλους το Μπαχρέιν, και ανταποδίδοντας, σε «νόμιμη άμυνα», αμερικανικές δυνάμεις διεξήγαγαν «πλήγματα» στο ιρανικό νησί Κεσμ., όπου χτυπήθηκε τηλεπικοινωνιακή υποδοχή κατά την Τεχεράνη.

Στην άλλη πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι έβαλαν στο στόχαστρο βάση του αμερικανικού στρατού στο Κουβέιτ και το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου, που έχει έδρα το Μπαχρέιν, με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης. Έκαναν λόγο περί αντιποίνων για τα αμερικανικά πλήγματα στο Κεσμ και εναντίον ιρανικού δεξαμενόπλοιου.

Ανέφεραν ακόμη πως στοχοποίησαν πλοίο συνδεόμενο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Η ιρανική διπλωματία κατηγόρησε το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ότι επιτρέπουν στην Ουάσιγκτον να χρησιμοποιεί τα εδάφη τους για να διεξάγει επιθέσεις εναντίον του Ιράν, κάτι που διέψευσε το μικρό εμιράτο, ανακοινώνοντας παράλληλα την απέλαση δυο διπλωματών που υπηρετούσαν στην ιρανική πρεσβεία.

Επιθέσεις εναντίον του βόρειου Ισραήλ

Γραπτή δήλωση του Μοτζταμπά Χαμενεΐ αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα σήμερα, την ημέρα της επετείου από τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολά Χομεϊνί, κατά την οποία τελείται κατά κανόνα μεγάλη εκδήλωση γύρω από το μαυσωλείο του.

Η επέτειος συμπίπτει φέτος με μια από τις σημαντικότερες σιιτικές εορτές, που βγάζει τους Ιρανούς μαζικά στους δρόμους.

Προτού ανακοινωθεί η παράταση της υποτιθέμενης κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και στον Λίβανο, ισραηλινοί βομβαρδισμοί σκότωσαν εννιά ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια, ανάμεσά τους στρατιώτη και διασώστες. Και, τις πρώτες πρωινές ώρες, το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI μετέδωσε πως σκοτώθηκε ακόμη ένας διασώστης, όταν μπήκε στο στόχαστρο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων ασθενοφόρο.

Ο στρατός του Ισραήλ από την πλευρά του ανακοίνωσε πως αναχαίτισε «εχθρικό αεροσκάφος» και δυο βλήματα από την κατεύθυνση του Λιβάνου. Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση εναντίον της ισραηλινής επικράτειας.

Τελικά, ΗΠΑ και Ιράν διαπραγματεύονται; Κι αν ναι, πάνω σε τι ακριβώς;

bot — Mon, 01 Jun 2026 05:57:22 +0000

Τελικά, ΗΠΑ και Ιράν διαπραγματεύονται; Κι αν ναι, πάνω σε τι ακριβώς;

Ερωτήματα που τίθενται καθημερινά στον διεθνή Τύπο και κατ’ επέκτασιν στον ελληνικό χωρίς όμως σαφείς απαντήσεις ή κάποιες στοιχειώδεις απαντήσεις. Ουδείς αντιλαμβάνεται ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις τόσο του προέδρου Τραμπ όσο και των Ιρανών, παρά τις πληροφορίες που θέλουν τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν σχέδια για πολύμηνη εκεχειρία και πιθανό, άγνωστο πότε, τερματισμό του πολέμου.Προς το παρόν είναι εμφανείς οι δυσκολίες επικοινωνίας, τα σημεία -κλειδιά που θα πρέπει να ανοίξουν οριστικά, εν μέσω ενός Ισραήλ που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του πολέμου, έχοντας επιβάλει αφενός την απολυτότητα των θέσεών του στην Ουάσιγκτον και έχοντας διεισδύσει σε τέτοιο βάθος εντός του κράτους του Λιβάνου που έχει εγείρει σοβαρές αντιδράσεις ακομη και σε συμμαχικούς του κύκλους.

Τελευταίες εξελίξεις

ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν εκατέρωθεν επιθέσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας Κυριακής προς σήμερα Δευτέρα, επιφέροντας ένα ακόμη πλήγμα στην ισχύουσα εκεχειρία, ενώ οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν σε αδιέξοδο.

Δημοσιεύματα σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης το Σαββατοκύριακο με αναφορές για νέες απαιτήσεις των ΗΠΑ προς την Τεχεράνη μείωσαν τις ελπίδες για μια επικείμενη συμφωνία, ελπίδες που τροφοδοτήθηκαν από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Την ώρα που το Ισραήλ εντείνει την επιθετική του στρατιωτική εκστρατεία στον Λίβανο, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε ένα ακόμη κύμα «αμυντικών» επιθέσεων στο νότιο Ιράν το Σάββατο και την Κυριακή, τις τρίτες τέτοιες επιθέσεις σε διάστημα λιγότερης από μιας εβδομάδας.

Οι αμερικανικοί αυτοί βομβαρδισμοί είχαν στόχο ιρανικά συστήματα ελέγχου ραντάρ και drones στην πόλη Γκορούκ και στο νησί Κεσμ στα Στενά του Ορμούζ, ανακοίνωσε το βράδυ της Κυριακής η Αμερικανική Διοίκηση για τη Μέση Ανατολή (Centcom) με ανάρτηση στο X.

Τα πλήγματα έγιναν σε απάντηση σε «επιθετικές ιρανικές ενέργειες που περιελάμβαναν την κατάρριψη ενός αμερικανικού drone MQ-1 που επιχειρούσε πάνω από διεθνή ύδατα», ανέφερε η Centcom.

Λίγο μετά την ανακοίνωση αυτή του αμερικανικού στρατού, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν επίθεση με στόχο βάση που χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό για επιθέσεις κατά της ιρανικής επικράτειας.

Η τοποθεσία της βάσης δεν διευκρινίστηκε στην ανακοίνωση των Φρουρών, που μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ο στρατός του Κουβέιτ, από την πλευρά του, ανακοίνωσε το πρωί ότι αντιμετώπιζε επίθεση με drones και πυραύλους και σειρήνες ήχησαν σε όλη τη χώρα.

Ουάσινγκτον και Τεχεράνη είχαν ήδη ανταλλάξει κατηγορίες την Πέμπτη για παραβίαση της εκεχειρίας – σε ισχύ από τις 8 Απριλίου – μετά από αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν και μια επίθεση στο Κουβέιτ.

Ο πόλεμος πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου από μια ισραηλινο-αμερικανική επίθεση στο Ιράν, ενώ Τεχεράνη και Ουάσινγκτον βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο πόλεμος, που έχει αφήσει χιλιάδες νεκρούς, έχει προκαλέσει σοκ στην παγκόσμια οικονομία, εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου.

Ενώ ΗΠΑ και Ιράν φαίνονταν τις τελευταίες ημέρες να προσεγγίζουν μία συμφωνία, οι New York Times έγραψαν το Σαββατοκύριακο ότι ο Τραμπ σκλήρυνε τους όρους της πρότασής του και έστειλε νέα εκδοχή του κειμένου στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, ο Τραμπ επιδιώκει μεγαλύτερη αυστηρότητα στην θέση της Ουάσινγκτον, κυρίως στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Το CBS News μετέδωσε χθες βράδυ ότι η νέα πρόταση των ΗΠΑ περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες με ρήτρες που προβλέπουν το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ένα πλαίσιο για επανέναρξη των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.

«Δεν θα εγκρίνουμε καμία συμφωνία όσο δεν θα έχουμε την βεβαιότητα ότι τα δικαιώματα του ιρανικού λαού είναι πλήρως εγγυημένα», προειδοποίησε χθες ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης Μοχάμαντ Μαγέρ Γαλιμπάφ.

Το Ιράν, το οποίο διεκδικεί το δικαίωμά του να διατηρήσει ένα πυρηνικό πρόγραμμα για μη πυρηνικούς σκοπούς, αρνείται επανειλημμένα ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παρά τις υποψίες που εκφράζουν ΗΠΑ και πολλές άλλες χώρες. Προτίθεται να αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα σε μεταγενέστερο στάδιο, σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία με την Ουάσινγκτον και θεωρεί την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν θεμελιώδη δικαιώματα για τα οποία πρέπει να υπάρξουν εγγυήσεις σε οποιαδήποτε συμφωνία συνομολογηθεί με τις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ επέμεινε χθες με ανάρτηση στο Truth Social ότι το σχέδιο συμφωνίας «δηλώνει πολύ ξεκάθαρα ότι το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα» και αυτό «με πολύ αυστηρούς όρους».

Η Τεχεράνη επιμένει επίσης ότι οποιαδήποτε συμφωνία περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συνεχίζει με δηλωμένο στόχο να «εξαλείψει» τη φιλοϊρανική σιιτική ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ.

Σε αυτό το πολεμικό μέτωπο, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να προελαύνει στον νότιο Λίβανο, όπου εξαπολύσει καθημερινές νέες στρατιωτικές επιθέσεις, και η Χεζμπολάχ συνεχίζει τις επιθέσεις της, ιδιαίτερα στο βόρειο Ισραήλ, παρά την εκεχειρία που ισχύει θεωρητικά από τις 17 Απριλίου.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε χθες την κατάληψη του μεσαιωνικού κάστρου Μποφόρ, στρατηγικής σημασίας ακρόπολης που προσφέρει έλεγχο επί του νοτίου Λιβάνου και του βορείου Ισραήλ. Είναι η πρώτη φορά που οι ισραηλινές δυνάμεις εξασφαλίζουν τον έλεγχο του κάστρου που κατασκευάσθηκε τον 12ο αιώνα από τους Σταυροφόρους, από την αποχώρησή τους από τον νότιο Λίβανο τον Μάιο 2000 έπειτα από κατοχή 18 ετών.

Παράλληλα, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επικοινώνησε το τελευταίο 48ωρο με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν και με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου σε μια προσπάθεια να προωθήσει ένα νέο σχέδιο εκεχειρίας, σύμφωνα με δημοσιογράφο του ιστότοπου Axios που επικαλείται κορυφαίο Αμερικανό αξιωματούχο. Ως πρώτο βήμα, οι ΗΠΑ έχουν προτείνει να σταματήσει η Χεζμπολάχ τις επιθέσεις της εναντίον ισραηλινών εδαφών και το Ισραήλ να αναστείλει τα πλήγματα στην περιοχή της Βηρυτού.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο πρόεδρος Αούν εμφανίστηκε πρόθυμος να προωθήσει την πρόταση, ωστόσο ο πρόεδρος του λιβανικού κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ πρέπει πρώτα να σταματήσει τις επιθέσεις του.

Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα συνεδριάσει αργά σήμερα το απόγευμα της Δευτέρας για να συζητήσει την κατάσταση στον Λίβανο, κατόπιν του αιτήματος που υπέβαλε η Γαλλία, ανέφεραν διπλωματικές πηγές στο Γαλλικό Πρακτορείο.

ΗΠΑ-ΙΡΑΝ: Πάμε ή δεν πάμε προς την υπογραφή μνημονίου κατανόησης; Πώς θα βγει από το αδιέξοδο ο πρόεδρος Τραμπ;

bot — Sat, 30 May 2026 06:11:55 +0000

ΗΠΑ-ΙΡΑΝ: Πάμε ή δεν πάμε προς την υπογραφή μνημονίου κατανόησης; Πώς θα βγει από το αδιέξοδο ο πρόεδρος Τραμπ;

Την Παρασκευή ο Τραμπ δήλωνε έτοιμος να λάβει την τελική απόφαση για το προσχέδιο συμφωνίας που θα παρέτεινε την εκεχειρία. Χτες, ωστόσο, η πολύωρη σύσκεψη στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου ολοκληρώθηκε χωρίς να ανακοινωθεί απόφαση. Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται πως δυσκολεύεται να βρει μια πολιτικά αποδεκτή έξοδο από την κρίση που ο ίδιος προκάλεσε -και η οποία μπαίνει στον τέταρτο μήνα.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ δεν θα εγκρίνει συμφωνία που δεν περιέχει την εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, την απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη δηλώνει ότι δεν θέλει πυρηνικά όπλα και είναι πρόθυμη να συζητήσει μηχανισμούς ελέγχου του πυρηνικού της προγράμματος αλλά δεν εγκαταλείπει την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.

Οι επενδυτές στοιχηματίζουν ότι τελικά θα υπάρξει συμφωνία ειρήνευσης.

Και χτες, η προοπτική παράτασης της εκεχειρίας και αποκλιμάκωσης της κρίσης ώθησε το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης να γράψει κέρδη για ένατη κατά σειρά εβδομάδα και τις διεθνείς αγορές να κινηθούν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα

Τι θα προβλέπει το μνημόνιο κατανόησης

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το 60ήμερο μνημόνιο θα προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα είναι «απεριόριστη».

Όπως διευκρίνισε ένας αξιωματούχος, αυτό σημαίνει ότι δεν θα επιβάλλονται διόδια ούτε θα υπάρχουν παρενοχλήσεις πλοίων, ενώ το Ιράν θα πρέπει να απομακρύνει όλες τις νάρκες από τα στενά εντός 30 ημερών.

Παράλληλα, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθεί σταδιακά, ανάλογα με την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

Το μνημόνιο θα περιλαμβάνει επίσης δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Επιπλέον, θα ορίζει πως τα πρώτα ζητήματα που θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια του 60ήμερου διαστήματος αφορούν τη διαχείριση και απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, καθώς και το θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου.

Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν να συζητήσουν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Το μνημόνιο θα προβλέπει ακόμη συζητήσεις για έναν μηχανισμό που θα επιτρέψει στο Ιράν να αρχίσει να λαμβάνει αγαθά και ανθρωπιστική βοήθεια.

Trump might not have a good way out of the Iran war https://edition.cnn.com/2026/05/27/politics/american-sentiment-iran-war-peace-deal

Τί προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ- Ιράν

bot — Sun, 24 May 2026 08:20:55 +0000

Τί προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ- Ιράν

Η συμφωνία που βρίσκονται κοντά στο να υπογράψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και περαιτέρω αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το προσχέδιο της συμφωνίας βασίζεται σε ένα Μνημόνιο Συνεννόησης διάρκειας 60 ημερών, το οποίο θα μπορεί να παραταθεί με κοινή συμφωνία. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς τέλη διέλευσης, ενώ το Ιράν θα δεσμευθεί να απομακρύνει τις νάρκες που είχε τοποθετήσει στην περιοχή ώστε να αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα.

Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και θα παραχωρήσουν ορισμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να εξάγει ξανά πετρέλαιο. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ότι αυτό θα ενισχύσει σημαντικά την ιρανική οικονομία, αλλά θεωρεί ότι θα λειτουργήσει επίσης ως ανακούφιση για τη διεθνή αγορά πετρελαίου, η οποία έχει δεχθεί έντονες πιέσεις.

Το βασικό δόγμα του Τραμπ, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, είναι «ανακούφιση έναντι συμμόρφωσης»: κάθε χαλάρωση κυρώσεων θα συνδέεται με συγκεκριμένες ιρανικές ενέργειες. Η Τεχεράνη ζητούσε άμεση αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και μόνιμη άρση κυρώσεων, όμως η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι αυτά θα εξεταστούν μόνο μετά από απτές παραχωρήσεις.

Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει το δυσκολότερο μέρος της διαπραγμάτευσης. Το Ιράν δεσμεύεται στο προσχέδιο ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι θα διαπραγματευθεί την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς και την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, η Τεχεράνη έχει ήδη δώσει προφορικές διαβεβαιώσεις μέσω μεσολαβητών για το εύρος των πιθανών παραχωρήσεων.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, θα συζητήσουν σταδιακή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής και επαληθεύσιμης συμφωνίας. Παράλληλα, οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή θα παραμείνουν εκεί κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου και θα αποχωρήσουν μόνο αν υπάρξει πλήρης συμφωνία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη ότι η συμφωνία θα συνεπάγεται τερματισμό του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να εξέφρασε επιφυλάξεις σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, κυρίως για το ενδεχόμενο περιορισμού της ελευθερίας κινήσεων του Ισραήλ απέναντι στη Χεζμπολάχ. Η αμερικανική πλευρά απάντησε ότι δεν πρόκειται για «μονόπλευρη εκεχειρία» και ότι το Ισραήλ θα διατηρεί δικαίωμα επέμβασης αν η Χεζμπολάχ επιχειρήσει επανεξοπλισμό ή νέες επιθέσεις.

Κομβικό ρόλο στη διαμεσολάβηση έχουν παίξει το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και η Τουρκία. Ο Τραμπ φέρεται να ταλαντεύθηκε τις τελευταίες ημέρες ανάμεσα σε στρατιωτική επίθεση μεγάλης κλίμακας και διπλωματική λύση, όμως πλέον δείχνει να προκρίνει την αποκλιμάκωση.

Παρά την αισιοδοξία, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η συμφωνία μπορεί ακόμη να καταρρεύσει ή να μην αντέξει ολόκληρο το 60ήμερο, αν η Ουάσιγκτον κρίνει ότι το Ιράν δεν διαπραγματεύεται σοβαρά για το πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, εκτιμούν ότι η έντονη οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει η Τεχεράνη αποτελεί ισχυρό κίνητρο για μια πιο μόνιμη διευθέτηση.

K.REPORT.GR

Δημοσθένης Αγραφιώτης «Xαrtιά» (σταυροδρόμια, σταυροτόπια) 1975-2025

bot — Fri, 15 May 2026 09:24:17 +0000

Δημοσθένης Αγραφιώτης

«Xαrtιά»
(σταυροδρόμια, σταυροτόπια)
1975-2025

Εγκαίνια έκθεσης: Τετάρτη 20 Μαΐου, 19:00-22:00
Διάρκεια: από 20 Μαΐου έως 13 Ιουνίου 2026

H Gallery Art Project Space παρουσιάζει την ατομική, αναδρομική έκθεση ζωγραφικής του εκλιπόντος Δημοσθένη Αγραφιώτη (1946-2025), με τίτλο «Xαrtιά» (σταυροδρόμια, σταυροτόπια) 1975-2025. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 20 Μαΐου, 19:00-22:00, με διάρκεια έκθεσης έως τις 13 Ιουνίου 2026. Την επιμέλεια της έκθεσης έχει η Αρχαιολόγος Αντίκλεια Μουνδρέα-Αγραφιώτη.

Στην έκθεση αυτή το χαρτί λειτουργεί ως βασικό υλικό. Τα χαρτιά προέρχονται από Ευρώπη, Ασία, ΗΠΑ και Ελλάδα και είναι βιομηχανικής προέλευσης, χειροποίητα ή καλλιτεχνήματα καθαυτά. Ένα από τα χαρτιά ανήκε στον Ανρί Ματίς. Μια ειδική εκτύπωση έργων σε ύφασμα και χαρτί από το Ίδρυμα Fondazione Bonotto (Ιταλία) θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά.

Η χρονική διάρκεια επεξεργασίας του υλικού ξεπερνάει τα 50 χρόνια. Δηλαδή είναι μια μακράς διάρκειας παραγωγή με πολλές και ποικίλες αισθητικές και καλλιτεχνικές αναζητήσεις χάρη στο μετασχηματισμό, τη μετάπλαση και τη συνδυαστική υλικών και διαδικασιών. Παρά το γεγονός ότι τα έργα έχουν δημιουργηθεί σε διαφορετικές μεταξύ τους δεκαετίες, ο καλλιτέχνης έχει καταφέρει την οργάνωση συνόλων, ακολουθώντας μια στοιχειώδη χρονολογική σειρά, αλλά και τη συμμετοχή σ’ ένα συνολικό αισθητικό διάλογο.

Επίσης, επιχειρείται να δημιουργηθεί μια καλλιτεχνική και εννοιολογική σπείρα στο χώρο της έκθεσης. Θα έλεγε κανείς παρατηρώντας την ποικιλία και την ποικιλομορφία των έργων του Δημοσθένη Αγραφιώτη πως επιτυγχάνει μέσα από τα έργα του την αποθέωση του χαρτιού ως στηρίγματος, ως συνομιλητή, ως αποδέκτη χειρονομιών στην εξερεύνηση τού ορατού και όλων των προκειμένων ή παρακειμένων συναφειών του.

Τα έργα έχουν εν μέρει παρουσιαστεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Αθήνα, Μασσαλία, Τόκιο, Νέα Υόρκη, Βενετία…). Η πλειοψηφία των έργων δείχνεται για πρώτη φορά, σε μορφή συνεκτικών ενοτήτων.

Σύντομο Βιογραφικό:

Ποιητής, Εικαστικός καλλιτέχνης διαμέσων (ζωγραφική, φωτογραφική, διαμέσα/intermedia, performance/επιτέλεση, εγκαταστάσεις). Συγγραφέας βιβλίων με δοκίμια και επιστημονικά άρθρα για την τέχνη, την επιστήμη/τεχνολογία, υγεία ως κοινωνικο-πολιτιστικά φαινόμενα και τη νεοτερικότητα. Ατομικές και συλλογικές εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφικής και οπτικής/εικονοσχηματικής ποίησης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Συμμετοχές σε εκδόσεις, κοινωνικο-πολιτιστικές εκδηλώσεις, ταχυδρομική τέχνη, πολυμέσα και διαμέσα, εγκαταστάσεις (installations), επιτελέσεις (performances) και «εναλλακτικές» καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Ειδικό ενδιαφέρον για τις συζεύξεις τέχνης και νέων τεχνολογιών – τεχνοεπιστήμης. Έκδοση φυλλαδίου λόγου και τέχνης «Κλίναμεν» (1980-90) περιοδικού «Κλίναμεν» (Εκδ. Ερατώ, 1990-94) και παραγωγή βιβλίων – καλλιτεχνημάτων (artist’s books) «Κλίναμεν». Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας, ΕΣΔΥ.

Φωτογράφιση έργων Γιώργος Τσούτσουρας

Δημοσθένης Αγραφιώτης

«Xartιά»

«σταυροδρόμια, σταυροτόπια»

1975 – 2025

Συνάφειες	1. Τα τελευταία χρόνια οι νέες τεχνολογίες (πληροφορική, βιοτεχνολογία, ρομποτική, η «λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη) και οι επιστημονικές κατακτήσεις (γνωσιακές επιστήμες π.χ. η λειτουργία του εγκεφάλου), η επαναφορά της ωμής βίας για την επίλυση (;) των διεθνών συγκρούσεων και η μετατόπιση από την παγκοσμιοποίηση σ’ έναν ανελέητο νεο-μερκαντιλισμό ωθούν σ’ έναν επείγοντα προσδιορισμό του δίπολου: τέχνη/κοινωνία. Αναδύονται ερωτήματα όπως, τι μπορεί να είναι η τέχνη; Ποια τα όρια της; Προς ποια κατεύθυνση τείνουν οι μεταμορφώσεις της; Ποια είναι η υλική – άυλη υπόσταση στο πεδίο της τέχνης; Αρχή ή τέλος μιας ουσιαστικής μεταβολής στην υπόσταση της τέχνης; Αναμφίβολα δεν υπάρχει μια απάντηση σε όλα τα ερωτήματα και ούτε υπάρχει σίγουρος τρόπος και δρόμος – τρόπος στις μεθόδους που οδηγούν στις εκάστοτε απαντήσεις. Τα έργα των καλλιτεχνών λειτουργούν ως απόπειρες απάντησης στις προαναφερόμενες προκλήσεις – διερωτήσεις, και κάθε έργο φωτίζει τα ζητήματα της τέχνης σύμφωνα με τον ιδιότυπο τρόπο του κάθε καλλιτέχνη.
Απαρχές – 1975	2. Καθώς αλλάζει η χιλιετία και στο κλίμα της πολιτιστικής παγκοσμιοποίησης, η γενικευμένη χρήση του όρου “art” (αγγλική ή γαλλική λέξη) έμμεσα θέτει το ζήτημα των a(rt)bassadeurs /a(rt)bassadors, των καλλιτεχνών – πρεσβευτών. Δηλαδή ποιος αντιπροσωπεύει ποιον; Ποιος διεκδικεί τι; Και σε ποιο χώρο; Τι σημαίνει η δραστηριοποίηση σ’ έναν διεθνή χώρο της τέχνης; Ένας υπερεθνικός τόπος για την τέχνη είναι μια ευκαιρία για να τεκμηριωθούν οι διαφορές και η αξεπέραστη ιδιοτυπία τους ή απλώς να γίνει η διαχείριση των διαφορών σε μια ενιαία κατηγοριοποίηση; Ερωτήματα που αναδύθηκαν με ιδιαίτερη ένταση μετά την δεκαετία του 1990 καθώς παγκόσμια δίκτυα αναφύονται σε κάθε έκφανση της οικονομικής, τεχνολογικής και πολιτικής ζωής και αναπόφευκτα αυτής της καλλιτεχνικής.
Art/War(t)	3. Το πρόταγμα «Xαrtιά» ξεκίνησε ως μια δυνατή απάντηση σ’ αυτή την προβληματική. Μια ιχνηλασία των προαναφερόμενων ανοιχτών ερωτημάτων χρησιμοποιώντας τις διάφορες τεχνικές ή τις συνεικόνες (collage) ή τα διαμέσα (intermedia) στο πνεύμα του Kurt Schwitters, πάντα με υπόστρωμα το χαρτί στις πολλαπλές υποστάσεις και υλικές μορφές του. Με μια διαφορά (στις τόσες άλλες βέβαια): ο Schwitters «προκλήθηκε» από την «art after the war(t)» – τέχνη και τον πόλεμο, ενώ στο τέλος του εικοστού αιώνα και στις αρχές του 21ου, η τέχνη βρέθηκε κι αυτή στη δίνη ενός κρυφού ή λανθάνοντος πολέμου, δηλαδή της επικράτησης των κρατών στο όνομα της ανταγωνιστικότητας (war of competitiveness) και πρόσφατα με την επιστροφή στην κλασσική μορφή του πολέμου (war of power) και μάλιστα πυρηνικού.
Κινητοποίηση	4. Για 50 χρόνια αναζητούνται, συλλέγονται και επιλέγονται διάφοροι τύποι χαρτιού –από το χαρτί έργο τέχνης (Ιαπωνία) μέχρι το χαρτί περιτυλίγματος, από το χαρτί φτιαγμένο με υφάσματα μέχρι το βιομηχανικό χαρτί. Στη συνέχεια με διάφορες τεχνικές τα χαρτιά γίνονται υπόστρωμα-υποστήριγμα χειρονομιών, παρεμβάσεων και επεξεργασιών, και υπόβαθρο υποδοχής υλικών (από μελάνι μέχρι αντικείμενα, από παστέλ μέχρι θραύσματα τυπωμένων εντύπων). Μια αποθέωση του μετασχηματισμού, της μετάπλασης και της συνδυαστικής υλικών και διαδικασιών.
Κατάδειξη	5. Στηρίγματα, χειρονομίες, κάθε είδους υλικό (ευγενές ή φτωχό, άμεσα υλικό ή νοητικό, τοπικό ή οικουμενικό, επεξεργασμένο ή ανεπεξέργαστο…) συναρθρώνονται για να δειχθεί ότι η τέχνη αποτελεί μία πολιτιστική πρακτική και συμμετέχει καίρια με τον τρόπο της στην παραγωγή νοημάτων ή μη νοημάτων και στην μορφοποίηση προοπτικών ή μη, στις σύγχρονες κοινωνίες.
Προσέγγιση/ αντικείμενο	6. Οι συγκολλήσεις και οι συντοποθετήσεις των υλικών φιλοδοξούν να αποδείξουν ότι η τέχνη και το καλλιτέχνημα σχετίζονται με την πλαστικότητα της σκέψης και ότι η σκέψη αποτελεί πόλο και απαρχή της καλλιτεχνικής περιπέτειας.
Χαρακτήρας	7. Η τέχνη ως αναφορά, ως ξεκίνημα, ως διαδικασία, ως αντικείμενο, ως ξεπέρασμα της γλώσσας κι όλα αυτά με τη φιλοδοξία της ακριβούς αναφοράς και της άδολης ειρωνείας. Μήπως τέχνη για την τέχνη; Όχι «τέχνη για τη μη-τέχνη», αλλά τέχνη στο τετράγωνο.
Αναδίπλωση	8. Η τέχνη ως σχόλιο. Το σχόλιο ως τέχνη. Η τέχνη πέρα από το σχόλιο. Η δυνατότητα της τέχνης να αυτοπροσεγγίζεται με τα ίδια της μέσα. Μια σάρωση των σχολών, τάσεων, εκδοχών της τέχνης μέσα από την στοχαστική καλλιτεχνική πρακτική.
Τέλος	9. Τέλος της τέχνης; Ίσως, το τέλος του τέλους της τέχνης.
Αρχή	10. Επανεκκίνηση χωρίς εγγυήσεις και ορόσημα. Χartιά

Χορηγοί επικοινωνίας είναι Art22, Art Point View, Independent.gr, openartgallery

Ημέρες και ώρες λειτουργίας:
Τρίτη: 17:00–21:00
Πέμπτη & Παρασκευή: 12:00–20:00
Σάββατο: 11:00–15:00
Κυριακή, Δευτέρα, Τετάρτη κατόπιν ραντεβού

Χώρος διεξαγωγής:

Πολυχώρος Art Project Space
Φαλήρου 66, Αθήνα, Πλησίον ΕΜΣΤ | Σταθμός Metro FIX
Τηλ. 2117504180 e-mail: info@artprojectspace.gr

Γκαλερί Artshot – Sophia Gaitani «Ένας ανθισμένος κήπος στην καρδιά της Αθήνας» The Upper House Athens

bot — Thu, 07 May 2026 08:16:57 +0000

Γκαλερί Artshot – Sophia Gaitani «Ένας ανθισμένος κήπος στην καρδιά της Αθήνας»

The Upper House Athens

Δευτέρα 11 Μαΐου

ώρα 18:30

Η γκαλερί Artshot – Sophia Gaitani παρουσιάζει την ομαδική εικαστική έκθεση
με τίτλο «Ένας ανθισμένος κήπος στην καρδιά της Αθήνας», με επιμέλεια
της Λουίζας Καραπιδάκη, στον εμβληματικό art and taste χώρο
του The Upper House Athens στο roof του πολυκαταστήματος attica
και στο κοσμοπολίτικο στέκι των Αθηναίων Pasaji, στη στοά Σπύρου Μήλιου.
Η έκθεση θα εγκαινιαστεί τη Δευτέρα 11 Μαΐου,
μόνον στο «The Upper House Athens», ώρα 18:30 .

«Οι δημοφιλείς χώροι του δροσερού «The Upper House Athens»

στον 6^ο όροφο του attica και το Pasaji, στη στοά Σπύρου Μήλιου,

αγαπημένο κoσμικό και θεατρόφιλο στέκι των Αθηναίων, μεταμορφώνονται
σε έναν φανταστικό κήπο γιατί η τέχνη αναλαμβάνει τον ρόλο της φύσης
και δημιουργεί την ψευδαίσθηση ενός φυσικού κόσμου.

Τα επιλεγμένα έργα τέχνης, ζωγραφικής, γλυπτικής και κεραμικής,
δεν περιορίζονται σε μια απλή αναπαράσταση της φύσης, αλλά την ερμηνεύουν, την επανασυνθέτουν και την εμπλουτίζουν με φαντασία και συναίσθημα.
Κάθε καλλιτέχνης προσεγγίζει τον κόσμο των λουλουδιών μέσα από τη δική του οπτική, άλλοτε με ρεαλιστική ακρίβεια και άλλοτε με αφαιρετική ή συμβολική διάθεση, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο αισθητικό αποτέλεσμα.
Η εναλλαγή των χρωμάτων και των μορφών προσδίδει ζωντάνια και ρυθμό
στον περιβάλλοντα χώρο, ενώ οι λεπτομέρειες των έργων, πέταλα, σκιές,
υφές αποκαλύπτονται σταδιακά, ενθαρρύνοντας τον θεατή να παρατηρήσει πιο προσεκτικά. Έτσι, το Upperhouseathens δεν λειτουργεί απλώς ως χώρος έκθεσης, αλλά ως μια βιωματική εμπειρία περιπλάνησης μέσα σε έναν διαρκώς ανθισμένο, φανταστικό κήπο, όπου η άνοιξη παραμένει ζωντανή και διαρκής»,
σημειώνει η Λουΐζα Καραπιδάκη, ιστορικός τέχνης, μέλος της ΑΙCΑ

Στην έκθεση συμμετέχουν οι εικαστικοί:

Μαρία Αποστόλου, Μαρία Ανδρέου, Σοφία Γαϊτάνη, Ανδρέας Γκάνας, Γιάννης Γαβαλάς, Gabriel Grama, Αργυρώ Διαμαντάκη, Ελένη Δελή, Αναστασία Δενδονάκη,

Βασιλική Ηλιακοπούλου, Κωνσταντίνα Καρλή, Μηνάς Καμπιτάκης, Αλεξάνδρα Κολλάρου, Τάνια Δρογώση, Κατερίνα Κασσαβέτη, Μιχάλης Κουντούρης, Ιωάννα Κωνσταντίνου,

Ελένη Καστρινογιάννη, Κατερίνα Κοκκινάκη, Ελενα Κυρκιλή, Δέσποινα Κατσώχη,

Γεωργία Μπλιάτσου, Ελένη Νικολάου, Σοφία Παπαδοπούλου, Γιάννης Παυλίδης,

Nίκος Παπουτσίδης, Αγγελος Παναγιωτίδης, Γιάννης Παυλίδης, Φίλιππος Παναγιωτίδης, Βαγγέλης Πολύζος, Μαρία Πάστρα, Θανάσης Ραχούτης, Παναγιώτης Σιάγκρης,

Φωτεινή Σκανδάμη, Αλέξανδρος Σπαθούλας, Γιώργος Συρίγας, Τερψιχόρη Τραχαλάκη,
Ερατώ Χατζησάββα, Νίκος Χρυσικάκης, Αγάπη Φεσατίδου-Ψαρράκη, Στάθης Φώτης.

The Upper House Athens
6ος όροφος πολυκαταστήματος attica, Αθήνα
Είσοδος και από Στοά Σπύρου Μήλιου
Ώρες λειτουργίας Δ-Σ 09.00-20.30
Follow insta @upperhouseathens

Pasaji Athens

Στοά Σπύρου Μηλιού

CityLink

Τηλ 210 3220714

Διοργάνωση έκθεσης:

Gallery: Artshot -Sophia Gaitani

Λεμπέση 11, Ακρόπολη, Αθήνα | metro Ακρόπολη

Τηλ.: 00306984135085, 00302114044311

artshotgallery11@gmail.com, www.artshotgallery.com

Μια γεύση παλιάς Αθήνας: 5 πλακιώτικες ταβέρνες με έργα του Γιώργου Σαββάκη

bot — Fri, 24 Apr 2026 11:40:58 +0000

Μια γεύση παλιάς Αθήνας: 5 πλακιώτικες ταβέρνες με έργα του Γιώργου Σαββάκη

Έλενα Ντάκουλα

Iστορικές ταβέρνες της Αθήνας με τοιχογραφίες του Γιώργου Σαββάκη που αναδεικνύουν την παράδοση, τη μνήμη και τη γαστρονομία της πόλης.

Η πανέμορφη, γραφική Πλάκα δεν είναι απλώς μια γειτονιά· είναι ένας τρόπος να κινείται κανείς μέσα στην πόλη και στον χρόνο. Ένας τόπος όπου το παλιό δεν έχει αποσυρθεί, αλλά συνομιλεί διακριτικά με το παρόν, μέσα από δρόμους, αυλές και χώρους που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται. Κι ίσως γι’ αυτό οι ταβέρνες εκεί δεν λειτουργούν μόνο ως χώροι φαγητού και κρασιού, αλλά και ως τόποι συνάντησης με κάτι που προϋπήρχε – με ιστορίες, χειρονομίες και μνήμες που δεν επιδεικνύονται, αλλά παραμένουν.

Aνάμεσα σ’ αυτούς τους χώρους, υπάρχουν και κάποιοι –λίγοι και ξεχωριστοί– όπου οι τοίχοι δεν σιωπούν. Φέρουν εικόνες που δεν σχεδιάστηκαν για να εντυπωσιάσουν, αλλά για να συνοδεύσουν τη ζωή. Και μέσα από αυτές τις εικόνες περνά το έργο του Γιώργου Σαββάκη, που βρήκε στις ταβέρνες της Πλάκας το φυσικό του πεδίο, μετατρέποντάς τες σε ζωντανά στιγμιότυπα της παλιάς Αθήνας.

Ο Γιώργος Σαββάκης (1922-2004) γεννήθηκε στη γειτονιά του Ψυρρή κι έζησε σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του στην Πλάκα, έναν τόπο που καθόρισε βαθιά τη θεματολογία και το ύφος του. Αυτοδίδακτος, άρχισε να ζωγραφίζει από μικρή ηλικία, χωρίς ακαδημαϊκές φιλοδοξίες, αλλά με ένστικτο παρατηρητή και βαθιά σύνδεση με την καθημερινή ζωή της πόλης.

Η καλλιτεχνική του διαδρομή ξεκίνησε ουσιαστικά το 1956, όταν, εργαζόμενος ως σερβιτόρος στην ταβέρνα Βάκχος στην Πλάκα, παροτρύνθηκε από τον τότε ιδιοκτήτη της, Βαγγέλη Οικονομόπουλο, να ζωγραφίσει τους τοίχους του καταστήματος. Από εκείνη τη στιγμή, η ζωγραφική του βρήκε το φυσικό της περιβάλλον: τους τοίχους των παραδοσιακών ταβερνών της Πλάκας.

Ανάμεσα σε τραπέζια, κρασί και μουσικές, ο Σαββάκης αποτύπωσε τον κόσμο της καθημερινότητας: ανθρώπινες φιγούρες απλές και άμεσες, σκηνές διασκέδασης, επαγγέλματα που σήμερα έχουν εκλείψει, δρόμους και όψεις της λαϊκής αρχιτεκτονικής και της κοινωνικής ζωής της Αθήνας των μέσων του 20ού αιώνα. Οι μορφές του, χωρίς αυστηρά γραμμικά περιγράμματα, μοιάζουν να κατοικούν ακόμη στον χώρο – σαν ζωντανές μνήμες μιας πόλης που ζούσε στον ρυθμό της παρέας. Οι τοιχογραφίες του, με τα έντονα και φωτεινά τους χρώματα, δεν λειτούργησαν ως απλή διακόσμηση, αλλά ως αφήγηση και συλλογική μνήμη· μέσα από τη φαινομενική αφέλεια της ζωγραφικής του, το έργο του αφηγείται έναν τρόπο ζωής που σταδιακά χάνεται, αλλά εξακολουθεί να αναπνέει στις εικόνες του.

Συνολικά φιλοτέχνησε τοιχογραφίες σε περισσότερες από 40 ταβέρνες, αφήνοντας ένα αποτύπωμα που ταυτίστηκε με την εικόνα της Πλάκας για δεκαετίες και του χάρισε τον χαρακτηρισμό «ζωγράφος των ταβερνών». Παρότι εργάστηκε για σύντομο διάστημα στο εξωτερικό, κυρίως στην Ελβετία, η Αθήνα παρέμεινε ο σταθερός άξονας του έργου του.

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 στράφηκε συστηματικά και στη ζωγραφική σε καμβά και ξύλο, μεταφέροντας το ίδιο λαϊκό βλέμμα σε έργα που εκτέθηκαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το 1980 πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα, ενώ ακολούθησαν πολλές ακόμη παρουσιάσεις και διακρίσεις. Το 1991 τιμήθηκε στη Γαλλία με τον τίτλο του Ιππότη της Ελιάς.

Σήμερα, το έργο του Σαββάκη λειτουργεί ως εικαστικό αρχείο της παλιάς Αθήνας. Τοιχογραφίες του σώζονται στις ταβέρνες Σταματόπουλος, Σαΐτα, Σπηλιά της Ακρόπολης, Γέρος του Μωριά και Παλιά Ταβέρνα του Ψαρρά, ενώ 36 από αυτές κηρύχθηκαν το 2020 Νεώτερα Μνημεία από το Υπουργείο Πολιτισμού, ως φορείς πολιτισμικής μνήμης. Οι ταβέρνες που τις φιλοξενούν δεν είναι απλώς χώροι εστίασης, αλλά ζωντανά κομμάτια μιας πόλης που συνεχίζει να αφηγείται την ιστορία της μέσα από το έργο του.

Η ταβέρνα του Σταματόπουλου

Η παραδοσιακή ταβέρνα Σταματόπουλου, ξεκίνησε το 1882 από τον παππού Σταματόπουλο ως μικρό παντοπωλείο που σέρβιρε και κρασί. Από νωρίς, ο χώρος έγινε σημείο συνάντησης για συντροφιές και μουσικούς – ανάμεσά τους ο συνθέτης Νικόλαος Κόκκινος, μαζί με τον Δημήτριο Ρόδιο και τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, που θεωρούνται οι δημιουργοί της καντάδας. Έτσι, η ταβέρνα συνδέθηκε με την άνθηση της ελληνικής οπερέτας κι έγινε διάσημη για τις καντάδες της, όπου νότες και φωνές συνέθεταν μια ατμόσφαιρα που ζωντανεύει ακόμη στις μνήμες των παλιών θαμώνων.

Η Σαΐτα

Υπόγεια, όπως οι περισσότερες παλιές πλακιώτικες ταβέρνες, η Σαΐτα απλώνει τα τραπεζάκια της στον πεζόδρομο της Κυδαθηναίων, ενός από τους αρχαιότερους δρόμους της Πλάκας. Πλάι στο μικρό κηπάκι του ναού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (Σωτείρα του Κοττάκη) με τις προτομές του Κωνσταντίνου Τσάτσου και της Ιωάννας Σεφεριάδη, η είσοδός της σε καλεί να κατέβεις τα λίγα σκαλιά και να βρεθείς σε έναν χώρο όπου το παρελθόν συνομιλεί αθόρυβα με το παρόν. Το εσωτερικό της αποπνέει την αίσθηση μιας Αθήνας που δεν έσβησε ποτέ.

Το όνομα Σαΐτα προέρχεται από το εξάρτημα του αργαλειού, και ο χώρος φέρει ακόμη τη ζεστασιά μιας οικογενειακής παράδοσης. Το 1970, ο Γιώργος Ζαχαρόπουλος και η Βασιλική του μεταμόρφωσαν το υπόγειο σε καπηλειό, με εικόνες της γειτονιάς ζωγραφισμένες στους τοίχους, το παλιό ψυγείο του πάγου και, φυσικά, ρετσίνα από τα Μεσόγεια. Η Βασιλική μαγείρευε, όπως η μητέρα της, που ήταν μαγείρισσα στους αξιωματικούς της Χωροφυλακής στην Πάτρα, ενώ δίπλα της ο Γιώργος έμαθε σιγά σιγά τα μυστικά της κουζίνας, μεταλαμπαδεύοντας αργότερα τη γνώση στα παιδιά τους.

Η Σαΐτα γρήγορα έγινε στέκι. Καλλιτέχνες όπως ο Νταλάρας, ο Μητσιάς και ο Χάρρυ Κλυν περνούσαν από τα τραπέζια της, και το 1978 ο Μανώλης Ρασούλης γνώρισε εδώ τον Νίκο Ξυδάκη, μια συνάντηση που ήταν η αρχή για τη δημιουργία της «Εκδίκησης της γυφτιάς». Από τα ίδια τραπέζια πέρασε και ο Διονύσης Σαββόπουλος· τόσο συχνά, που κάποια στιγμή ο κυρ Γιώργος τού έδωσε τα κλειδιά για να κλείνει μόνος του το μαγαζί, για να ξεκουραστεί από τα ξενύχτια του Νιόνιου.

Σήμερα, η Σαΐτα παραμένει οικογενειακή υπόθεση. Η κόρη τους, Φωτεινή, μαγειρεύει τις ίδιες συνταγές, ο άντρας της σερβίρει, και τα άλλα δύο παιδιά, η Μαίρη και ο Αντρέας, συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία του μαγαζιού. Όπως λέει η Φωτεινή: «Από την αρχή η ταβέρνα ήταν στο ίδιο σημείο· ο παππούς το νοίκιασε στα παιδιά του και τα παιδιά του σ’ εμάς».

Ιδιαίτερη θέση στη μνήμη της Σαΐτας κατέχει ο Γιώργος Σαββάκης. «Ήταν προσωπικός φίλος των γονιών μου», θυμάται η Φωτεινή. «Τον ξέρω από τότε που γεννήθηκα. Ήταν φυσιογνωμία της Πλάκας – μικροκαμωμένος, πολύ καλός άνθρωπος, φιλικός, κοινωνικός, παλαιάς κοπής, άκακος».

Ο ζωγράφος έφυγε το 2004, ήσυχα, στον ύπνο του. «Το προηγούμενο βράδυ είχαμε συναντηθεί, είχαμε δει μαζί ένα ντοκιμαντέρ για τον αργαλειό, εδώ στην Πλάκα. Ήταν μια χαρά. Και το επόμενο πρωί μάθαμε ότι πέθανε».

Οι τοιχογραφίες του στη Σαΐτα γεννήθηκαν χωρίς προσχέδια και εξηγήσεις. «Όταν ερχόταν για να ζωγραφίσει, ποτέ δεν μας έλεγε τι θα κάνει. Έκανε ό,τι ήθελε. Άρχισε να ζωγραφίζει από τη στιγμή που οι γονείς μου μπήκαν στην ταβέρνα».

Σήμερα, η οικογένεια έχει μπει στη διαδικασία συντήρησης των έργων, με τη συνείδηση ότι οι τοίχοι αυτοί δεν ανήκουν μόνο στη Σαΐτα, αλλά και στη μνήμη της πόλης.

Η Σπηλιά της Ακρόπολης

Στη σκιά της Ακρόπολης, κυριολεκτικά κάτω από τον ιερό βράχο και λίγο πριν τα Αναφιώτικα, βρίσκεται η ταβέρνα Η Σπηλιά της Ακρόπολης. Ένας χώρος που μοιάζει να συνομιλεί διαρκώς με το τοπίο γύρω του αλλά και με τις ιστορίες των ανθρώπων που τον σημάδεψαν. Σήμερα, ιδιοκτήτες είναι ο Κώστας Μπίνας και ο Κώστας Ζιώγας· ο πρώτος, μάλιστα, έχει ζήσει την ταβέρνα από μέσα, καθώς παλαιότερα εργαζόταν εδώ ως σερβιτόρος.

Η ταβέρνα ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1967. Λίγα χρόνια αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, πέρασε το κατώφλι της και ο Γιώργος Σαββάκης. Όπως θυμάται ο Κώστας Μπίνας, τότε ο Σαββάκης δούλευε ακόμη ως σερβιτόρος στην ταβέρνα Βάκχος, αλλά παράλληλα ζωγράφιζε: «Έκανε διάφορα θέματα. Κάποιες τοιχογραφίες τις ξαναπέρασε αργότερα, τις φρεσκάρισε. Η “Επανάσταση” ήταν από τα πρώτα έργα που ζωγράφισε εδώ».

Τον χειμώνα, όταν το μαγαζί δεν λειτουργούσε κανονικά, ο Σαββάκης περνούσε μεγάλα διαστήματα στη Σπηλιά. «Καθόταν πέντε με έξι μήνες», θυμάται ο Κώστας Μπίνας. «Η ιδιοκτήτρια, η κυρία Παγώνα Βαζαία, μαγείρευε στην κουζίνα, ενώ ο Σαββάκης ζωγράφιζε». Με το ζεύγος Βαζαία τον συνέδεε στενή φιλική και γειτονική σχέση, που σφράγισε την καθημερινότητα και την ατμόσφαιρα της ταβέρνας εκείνα τα χρόνια.

Ο Γέρος του Μωριά

Για την ιστορία της ταβέρνας Ο Γέρος του Μωριά μάς μίλησε ο σημερινός ιδιοκτήτης, Παντελής Καζάκος, ένας άνθρωπος που γνώρισε τον χώρο πρώτα ως εργαζόμενος κι αργότερα ως συνεχιστής της μακράς του διαδρομής. Όπως θυμάται από παλαιότερες διηγήσεις, η ταβέρνα ιδρύθηκε το 1929 και αρχικά περιοριζόταν στον χώρο όπου σήμερα βρίσκεται η κουζίνα. Τότε ήταν όλα ένα: κουζίνα και αίθουσα μαζί, με την επιγραφή «Οινοζυθεστιατόριον» να δεσπόζει στην είσοδο.

Την ιστορία αυτή συμπληρώνουν οι μαρτυρίες που διασώζει ο Γιώργος Καιροφύλλας στο βιβλίο του «Στης Πλάκας τις ανηφοριές».
«Στην οδό Μνησικλέους υπήρχε τα παλιά χρόνια και ο Γέρος του Μωριά, μια ταβέρνα που είχε θηλυκού γένους κάπελα, την κυρά Ρουμπίνα Νικολοπούλου. Την είχε εκεί στήσει από το 1940». Η ίδια αφηγείται: «Πριν φτιάξω την ταβέρνα, είχαμε μπακάλικο εδώ. Ήτανε του άντρα μου, το ’χε πριν το 1930. Όταν πέθανε, άνοιξα την ταβέρνα, που ήταν από τις πιο ξακουστές της Αθήνας. Τι βασιλιάδες, τι υπουργοί περάσανε από δω. Γνωρίσαμε μεγαλεία αλλά και κακές μέρες».

Οι Νικολόπουλοι κατάγονταν από την Πελοπόννησο, από χωριό κοντινό σ’ εκείνο του Κολοκοτρώνη – κι έτσι προέκυψε το όνομα Γέρος του Μωριά. Η παλιά ταμπέλα με το όνομα Νικόλαος Νικολόπουλος σώζεται ακόμη μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο. Η ταβέρνα εμφανίζεται σε ελληνικές ταινίες όπως η «Υπόθεση Απόλλων», με την Έλενα Ναθαναήλ να χορεύει συρτάκι ακριβώς έξω απ’ το μαγαζί.

Τη δεκαετία του ’60, ο Γέρος του Μωριά υπήρξε σημείο αναφοράς για την αθηναϊκή ζωή. Οι εφημερίδες έγραφαν συχνά για την ταβέρνα, καθώς εκεί σύχναζαν Έλληνες και ξένοι από τον χώρο της πολιτικής, της οικονομίας και των τεχνών. Από τον Κένεντι και την Γκρέτα Γκάρμπο μέχρι τον Αριστοτέλη Ωνάση, τον πατέρα Αγγελόπουλο της Χαλυβουργικής, τον έμπορο Αλεξανδράκη – που, όπως θυμάται ο Παντελής Καζάκος, ερχόταν πάντα φορώντας παπιγιόν, «ήταν ένας άρχοντας». Στον ίδιο χώρο υπήρχε και ένα πάνω επίπεδο, όπου στεγαζόταν η ταβέρνα Φεγγάρι. Εκεί χόρεψε μια φορά ο Νουρέγιεφ, αφήνοντας κι αυτός το αποτύπωμά του στην ιστορία της ταβέρνας.

Με τα χρόνια, ο χώρος επεκτάθηκε, και το 1963 πέρασε από τον Γέρο του Μωριά ο Γιώργος Σαββάκης. Ο Παντελής Καζάκος, που τότε εργαζόταν ως σερβιτόρος, θυμάται ακόμη τις τοιχογραφίες που άφησε πίσω του ο ζωγράφος. Όταν το 2000 ανέλαβε ο ίδιος την ταβέρνα ως ιδιοκτήτης, τα έργα είχαν ήδη καλύψει ολόκληρο τον χώρο. Κάποια ζωγραφισμένα τουβλάκια αφαιρέθηκαν κατά την ανακαίνιση, αφήνοντας να αναδειχθούν μόνο οι κύριες παραστάσεις, που συνεχίζουν να αφηγούνται την ιστορία της ταβέρνας και της Πλάκας.

Το 2001, ο Σαββάκης επέστρεψε για να τα φρεσκάρει – όχι για να τα ξαναζωγραφίσει από την αρχή, αλλά για να διορθώσει φθορές και να ενισχύσει τα χρώματα. «Φαίνονται πιο έντονα από τότε. Σε αντίθεση με άλλες ταβέρνες, εδώ τα έργα δεν είναι ζωγραφισμένα απευθείας στον τοίχο, αλλά πάνω σε νοβοπάν, γεγονός που συμβάλλει και στη σημερινή τους καλή προβολή, χάρη και στη φωτεινότητα του χώρου». Η σχέση του με τον Παντελή Καζάκο ήταν βαθιά προσωπική. «Ήταν ο αγαπημένος μου», λέει. «Ερχόταν εδώ σχεδόν κάθε μεσημέρι και κάθε βράδυ και τρώγαμε μαζί».

Σήμερα, την ταβέρνα συνεχίζουν οι τρεις γιοι του Παντελή Καζάκου, όλοι τους παρόντες στην καθημερινή λειτουργία του χώρου. Έτσι, η παράδοση του Γέρου του Μωριά παραμένει ζωντανή – όπως και οι τοιχογραφίες του Γιώργου Σαββάκη, που εξακολουθούν να αφηγούνται, σιωπηλά αλλά επίμονα, την ιστορία τους.

Η Παλιά Ταβέρνα του Ψαρρά

Για την ιστορία της ταβέρνας μιλήσαμε με τον υπεύθυνό της, κ. Λιάσκο. Ιδρύθηκε το 1898 και αποτελεί μία από τις παλαιότερες και ιστορικότερες ταβέρνες της Πλάκας – δεν έκλεισε ποτέ, ούτε καν σε περιόδους πολέμου. Στα πρώτα της χρόνια πρόσφερε κυρίως θαλασσινά, ενώ στο υπόγειο υπήρχαν βαρέλια με κρασί.

Το όνομα της ταβέρνας προέρχεται από το επώνυμο των ιδιοκτητών της, των αδελφών Δημήτρη και Γιώργο Ψαρρά. Ο Δημήτρης κάποια στιγμή είχε μεταναστεύσει στο Χόλιγουντ για να γίνει ηθοποιός. Εκεί γνώρισε πολύ κόσμο κι έστελνε στην Αθήνα Ελληνοαμερικανούς επισκέπτες. Έτσι, η φήμη της ταβέρνας πέρασε νωρίς τον Ατλαντικό – «όλη η Αμερική την ήξερε από εκείνον».

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 η ταβέρνα έγινε διεθνώς γνωστή όταν αναφέρθηκε στο «Views of Attica and its surroundings» του Rex Warner. Στο βιβλίο γίνεται εκτενής αναφορά στον Γιώργη Ψαρρά – «the old man with the whiskers» (τον ηλικιωμένο με τα μουστάκια), όπως ήταν γνωστός στους πελάτες – και στη φημισμένη ρετσίνα του. Η αναφορά αυτή στάθηκε αφορμή για να περάσουν από την ταβέρνα προσωπικότητες απ’ όλο τον κόσμο, όπως ο Λόρενς Ολίβιε και η Βίβιαν Λι, η Μαργκότ Φοντέιν, ο Γκράχαμ Γκριν, αλλά και ο Ζαν-Πολ Μπελμοντό.

Η Ταβέρνα του Ψαρρά υπήρξε αγαπημένο στέκι του Γιώργου Σεφέρη και, σύμφωνα με μαρτυρίες, εδώ έγινε η γνωριμία του με τη Μάρω, τη γυναίκα της ζωής του. Ο Γιώργος Κατσίμπαλης, ο «Κολοσσός του Αμαρουσίου», αναφέρεται επίσης στην ταβέρνα σε επιστολή του προς τον Σεφέρη, περιγράφοντας τη διεθνή της φήμη και τις αλλεπάλληλες επισκέψεις ξένων που κατέφθαναν με το βιβλίο του Rex Warner στο χέρι: «Δεν ξέρω τι απήχηση είχε το βιβλίο του Rex Warner για την Ελλάδα στην Αγγλία, αλλά του κυρ Γιώργη του Ψαρρά του δημιουργεί κάθε τόσο μεγάλα ζητήματα […] Προτού εγκαταλείψουνε το χώμα της Ελλάδας, πήγανε την τελευταία τους νύχτα να την περάσουν στο πατάρι του Ψαρρά για να τον γνωρίσουνε και να πιούνε το περίφημο κρασί του […] και ο ταλαίπωρος ο γέρος το νομίζει υποχρέωσή του να μην τους παίρνει χρήματα […]»

Στο υπόγειο της ταβέρνας υπήρχε πάντα κρασί· έφερναν ακόμη και ασύρτικο από τη Σαντορίνη. Όταν ο Ψαρράς κουραζόταν, ανέβαινε να κοιμηθεί στο σπίτι από πάνω και οι θαμώνες συνέχιζαν μόνοι τους – κατέβαιναν στο υπόγειο, έβαζαν κρασί και κάθονταν έξω να φάνε και να πιουν.

Σε κάποια από τις επιθεωρήσεις του Πέτρου Κυριακού ακούστηκε, όπως μας είπε η δισέγγονή του, Γωγώ Ψαρρά, το παρακάτω τραγουδάκι:

«Στην ταβέρνα του Ψαρρά
το κρασί Θεού χαρά
πάνε τα ζευγάρια
βρε τα ζαγάρια
πίνουν και τρώνε τον μεζέ
πόδι με πόδι αγκαζέ».

Το τραγούδησε ο Δημήτρης Ψαρράς, ο οποίος εμφανίστηκε στη σκηνή φορώντας την ποδιά του ταβερνιάρη. Εδώ γυρίστηκαν σκηνές της ταινίας «Η ανθισμένη αμυγδαλιά», ενώ υπάρχει και φωτογραφία με τον ρεμπέτη Γιώργο Μουφλουζέλη να τραγουδά έξω από την ταβέρνα – ακόμη μία εικόνα από τη μακρά, ζωντανή της ιστορία.

Το 1998 η επιχείρηση πέρασε στον κ. Σταθοκωστόπουλο και λειτουργεί έκτοτε με παρόμοια παραδοσιακή κουζίνα. Το κτίριο δεν έχει αλλάξει: ανακαινίστηκε και αποκαταστάθηκε χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του. Στους χώρους της ταβέρνας υπάρχουν έργα του Γιώργου Σαββάκη. Όπως μας ειπώθηκε, συνήθιζε να κλείνεται μέσα και να ζωγραφίζει επί ώρες.

athensvoice.gr

Light is Life, ατομική έκθεση της Νατάσσας Μεταξά / Art Project Space

bot — Wed, 15 Apr 2026 11:30:31 +0000

Light is Life, ατομική έκθεση της Νατάσσας Μεταξά / Art Project Space

Με έναν τίτλο που συμπυκνώνει την ουσία της δημιουργικής της αναζήτησης, η εικαστικός Νατάσα Μεταξά παρουσιάζει την ατομική της έκθεση Light is Life, στην Αίθουσα Τέχνης Art Project Space (Φαλήρου 66, Αθήνα), από τις 22 Απριλίου έως τις 15 Μαΐου 2026, σε επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης Λουΐζας Καραπιδάκη.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 22 Απριλίου 19:00-22:00.

Στον εικαστικό κόσμο της δημιουργού, τα έργα λειτουργούν σαν ανοιχτά παράθυρα στον τοίχο σιωπηλές πηγές θετικής ενέργειας που αναπνέουν μέσα στον χώρο. Το φως, κεντρικός άξονας της θεματικής της, δεν αποτελεί απλώς ένα οπτικό φαινόμενο, αλλά μια ζωντανή δύναμη που διατρέχει και διαμορφώνει τη δομή κάθε σύνθεσης. Διαχέεται, αγγίζει και φωτίζει την ανθρώπινη μορφή, αποκαλύπτοντας μια εσωτερική, άρρητη κατάσταση, μια σιωπή που συχνά παραμένει κρυμμένη στη σκιά.

Οι μορφές, μέσα από τη λιτότητα και τη συγκράτησή τους, αποκτούν υπόσταση και εκφράζουν ένα εύρος συναισθημάτων: δυναμισμό, τρυφερότητα, στοχασμό, αλλά και μια υπόγεια αγωνία για ελευθερία και αυτονομία. Το νερό, σε έναν διακριτικό διάλογο με το φως, μοιάζει να τις περιβάλλει και να τις αγκαλιάζει, προσδίδοντας τους μια αίσθηση ζεστασιάς και εσωτερικής δύναμης. Μαζί, φως και νερό εντείνουν τη συγκινησιακή φόρτιση των έργων, δημιουργώντας πεδία βαθιάς συναισθηματικής εμπειρίας.

Η ζωγραφική της Ν. Μεταξά ισορροπεί ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα. Η γεωμετρία λειτουργεί ως δομική γλώσσα, ενώ τα ζωντανά χρώματα εισάγουν μια δυναμική ρευστότητα. Κάθε επιφάνεια δομείται πάνω σε αρμονικές αναλογίες, δημιουργώντας ένα αόρατο πλέγμα που λειτουργεί ως φορέας σκέψεων και συναισθημάτων. Το χρώμα, άλλοτε υπακούοντας και άλλοτε ανατρέποντας αυτή τη δομή, απλώνεται με ένταση, πλημμυρίζοντας το έργο με ζωή.

Ιδιαίτερη θέση στο έργο της κατέχει η προσωπογραφία, με ακρυλικά χρώματα σε καμβά και κολάζ με χαρτιά, που εύστοχα την χαρακτηρίζει «ως ένα πολυεπίπεδο σύνολο, το οποίο εμπεριέχει την ταυτότητα του εικονιζόμενου, αυτό που συμβολίζει για τον θεατή, αυτό που αντανακλά στον καλλιτέχνη και αυτό που τελικά εκφράζει το έργο ως ολότητα».

Αυτή η σχέση του πορτρέτου με τον χρόνο, σε συνδυασμό με την τεχνική της σχηματοποίησης των μορφών μέσω ριζόχαρτου, οδήγησε την εικαστικό, με διάθεση σχεδόν παιγνιώδη, στην επανεξέταση παλαιότερων έργων της, δίνοντας ζωή σε μια νέα ενότητα κολλάζ.

Μέσα από τη διαδικασία της αποδόμησης και ανασύνθεσης, τα πορτρέτα του παρελθόντος μετασχηματίζονται σε σύγχρονες εικαστικές προτάσεις. Το χαρτί, ως βασικό εκφραστικό μέσο, τής προσφέρει την ελευθερία να επαναδιαπραγματευτεί τη μορφή και το νόημα. Η δημιουργική αυτή επιστροφή θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: πώς θα αντιλαμβανόταν στο παρελθόν τα σημερινά, μετασχηματισμένα της είδωλα;

Η καλλιτεχνική της πορεία αναδεικνύει τη ζωγραφική ως μια ανοιχτή περιπέτεια, μια διαδικασία συνεχούς πειραματισμού, ανατροπών και αναθεώρησης. Από τα πρώτα της κολλάζ με χρωματιστά χαρτόνια Canson έως τη χρήση χειροποίητων, υψηλής ποιότητας χαρτιών, χωρίς οξέα και υλικών συγκόλλησης χαμηλού pH, η υλικότητα των έργων εξελίσσεται παράλληλα με τη σκέψη της, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη ζωγραφικότητα των συνθέσεων.

Για τη Νατάσα Μεταξά, ένα έργο τέχνης δεν ορίζεται αποκλειστικά από την προέλευσή του, αλλά από τη συναισθηματική ένταση που γεννά και τα πολλαπλά, φανερά και κρυφά, νοήματα που φέρει. Από τη στιγμή της δημιουργίας του, λειτουργεί ως ένας ζωντανός οργανισμός: όσο πιο ισχυρή είναι η εσωτερική του δομή, τόσο περισσότερο αντέχει στο χρόνο και τόσο βαθύτερα μπορεί να μεταδώσει την ενέργειά του στο θεατή.

Η Ιστορικός Τέχνης Λουϊζα Καραπιδάκη αναφέρει για την έκθεση: «Φιγούρες ενταγμένες σε καθαρές, αυστηρά ορισμένες μορφές συγκροτούν συνθέσεις που θυμίζουν «παγωμένα» φωτογραφικά στιγμιότυπα, στιγμές όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει ανασταλεί, επιτρέποντας στον θεατή να εστιάσει στην ουσία της σκηνής.

Τα σώματα και οι μορφές δεν αποδίδονται φυσιοκρατικά· αντίθετα, υπακούουν σε έναν εσωτερικό ρυθμό, όπου γραμμές, επίπεδα και όγκοι συνδιαλέγονται με ακρίβεια και ένταση.» και συνεχίζει λέγοντας «Κάθε σύνθεση υπονοεί μια ιστορία, ένα πριν και ένα μετά, χωρίς να τα αποκαλύπτει πλήρως. Η σιωπή των μορφών, η στάση του σώματος και η χωρική τους τοποθέτηση ενεργοποιούν τη φαντασία του θεατή, καλώντας τον να συμπληρώσει τα κενά και να συνδιαμορφώσει το νόημα».

Βιογραφικό:

Η Νατάσα Μεταξά είναι εικαστικός που ζει και εργάζεται μεταξύ Αθήνας, Κεφαλονιάς και Μεγάλης Βρετανίας. Σπούδασε Ζωγραφική και Χαρακτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών όπου και ολοκλήρωσε τις θεωρητικές και ιστορικές σπουδές της. Έχει επίσης φοιτήσει στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Φλωρεντίας και ως επισκέπτρια φοιτήτρια στο School of Visual Arts της Νέας Υόρκης.

Έχει πραγματοποιήσει εννέα ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει συμμετάσχει σε σημαντικές ομαδικές διοργανώσεις, ενώ έργα της έχουν παρουσιαστεί και σε εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας σε δημόσιους χώρους. Το 2015 διακρίθηκε στη βραχεία λίστα της Summer Exhibition της Royal Academy of Arts στο Λονδίνο. Έργα της ανήκουν σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές.

Παράλληλα, έχει αναπτύξει εκτεταμένο διδακτικό, ερευνητικό και συγγραφικό έργο στην εικαστική εκπαίδευση έχοντας διδάξει στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, συμβάλλοντας ενεργά στη σύνδεση της σύγχρονης τέχνης με την εκπαιδευτική διαδικασία. Το 2016 ίδρυσε το MetaxArt Workshops στην Κεφαλονιά. έναν χώρο καλλιτεχνικής έρευνας και δημιουργίας με διεθνή προσανατολισμό.

Φως και Γεωμετρία

Επανασύνθεση της πραγματικότητας

Eνα έργο τέχνης δεν ορίζεται από την προέλευσή του, αλλά από τη συναισθηματική ένταση που δημιουργεί και τα νοήματα που εμπεριέχει, φανερά και κρυφά. Από τη στιγμή της δημιουργίας του λειτουργεί ως ένας ζωντανός οργανισμός. Όσο ισχυρότερη είναι η εσωτερική του δομή, τόσο περισσότερο αντέχει στον χρόνο. Με τον δικό του τρόπο, μπορεί να μεταδώσει την ενέργειά του στον θεατή, ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Ν. Μ.

Η ζωγραφική της Νατάσας Μεταξά καλεί τον θεατή σε μια στοχαστική προσέγγιση της ανθρώπινης φύσης μέσα από το πρίσμα του φύλου, αναδεικνύοντας τον άνθρωπο ως ενεργό υποκείμενο που διαπραγματεύεται, αντιστέκεται και επαναπροσδιορίζει τη θέση του στον σύγχρονο κόσμο.

Τα έργα της αρθρώνονται γύρω από μια πολυσύνθετη εικαστική διερεύνηση της γυναικείας ταυτότητας, όπου το σώμα και η μορφή λειτουργούν ως φορείς μνήμης, αντοχής και συμβολικού βάρους. Η εικονογραφία της Μεταξά συγκροτεί ένα πεδίο όπου η μορφή αποκτά υπαρξιακή διάσταση και όχι μια απλή αναπαραστατική απόδοση. Οι γυναικείες φιγούρες της, σοβαρές και συνετές, δεν εξιδανικεύονται ούτε δραματοποιούνται· στέκονται με εσωτερική ένταση και αυτογνωσία, αποκαλύπτοντας μια σιωπηλή αλλά επίμονη διεκδίκηση της αυτονομίας τους. Η σοβαρότητα εδώ δεν δηλώνει στατικότητα, αλλά συνειδητή παρουσία και διαρκή επαναπροσδιορισμό. Η γυναίκα στο εσωτερικό οικείο περιβάλλον της προβάλλεται ως μια σύγχρονη Καρυάτιδα: στιβαρή και θεμελιώδης, που υποστηρίζει την κοινωνία και ταυτόχρονα φέρει το βάρος της κοινωνικής πίεσης. Αντίστοιχα, η σκεπτόμενη γυναίκα στο έργο Φως στην πόλη παραπέμπει σε μια άλλη διάσταση της γυναικείας εμπειρίας: την ανάγκη για προσωπικό χρόνο και εσωτερική ανασύνταξη. Μέσα στο αστικό τοπίο και τη φωτεινή του ένταση, η μορφή φαίνεται να διεκδικεί έναν ιδιωτικό ρυθμό, μια παύση απέναντι στη συνεχή ροή της πόλης. Το φως εδώ λειτουργεί όχι μόνο ως οπτικό στοιχείο, αλλά και ως συμβολική συνθήκη επίγνωσης και εσωτερικής διαύγειας. Η γυναίκα στην παραλία αναδύεται ως μια σύγχρονη γοργόνα: μια μορφή μεταιχμιακή, ανάμεσα στο υγρό και το στερεό στοιχείο, που ενσαρκώνει την επιθυμία διαφυγής και επαναδιεκδίκησης της ελευθερίας της. Το υδάτινο περιβάλλον υπογραμμίζει τη δυνατότητα μεταμόρφωσης, καθιστώντας τη γυναικεία μορφή φορέα μιας ανοιχτής, δυναμικής προοπτικής. Στην ίδια κατεύθυνση, η σειρά με τις κολυμβήτριες αναδεικνύει με ιδιαίτερη καθαρότητα το αίτημα της ελευθερίας που διατρέχει το σύνολο του έργου. Οι μορφές, βυθισμένες ή αναδυόμενες από το νερό, αποτυπώνουν μια εμπειρία απελευθέρωσης από τα κοινωνικά βάρη, μια επιστροφή σε μια πρωταρχική κατάσταση αυτονομίας και σωματικής συμφιλίωσης. Το νερό λειτουργεί ως χώρος μετάβασης, όπου οι περιορισμοί αίρονται και η κίνηση γίνεται έκφραση εσωτερικής ελευθερίας.

Από την άλλη πλευρά, η ανδρική παρουσία, όταν εμφανίζεται, δεν συγκροτεί μια κυρίαρχη ή επιβλητική μορφή, αλλά αντίθετα υποδηλώνει μια διαφορετική αναζήτηση: εκείνη της τρυφερότητας. Σε αντιδιαστολή με τα στερεότυπα, οι ανδρικές μορφές της Μεταξά μοιάζουν να απογυμνώνονται από τον ρόλο της επιβολής και να κινούνται προς μια πιο ανθρώπινη διάσταση, διεκδικώντας και αυτές έναν χώρο συναισθηματικής ελευθερίας.

Στο έργο της εγγράφει και κρίσιμα αδιέξοδα της εποχής μας, όπως με την αιχμηρή αναφορά στη σύγχρονη συνθήκη της επιτήρησης στον κυβερνοχώρο, αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα του φαινομένου cyber surveillance. Η απεικόνιση των Julian Assange, Chelsea Manning και Edward Snowden στο έργο Ισηγορία ενεργοποιεί μια εικαστική αφήγηση που αντλεί από το σκάνδαλο του WikiLeaks προκειμένου να θίξει ζητήματα πολιτικής ασυδοσίας και διαφάνειας. Μέσα από αυτή τη σύνθεση, η Μεταξά επεκτείνει το ενδιαφέρον της από την ατομική εμπειρία στο συλλογικό πεδίο, αναδεικνύοντας τις εντάσεις μεταξύ εξουσίας και λόγου. Η ραγδαία ψηφιοποίηση της καθημερινότητας, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, συνθέτουν ένα περιβάλλον διαρκούς παρακολούθησης, όπου τα όρια μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου καθίστανται ολοένα και πιο ρευστά.

Στις απεικονίσεις της Νατάσας Μεταξά, η αυστηρότητα της γεωμετρίας δεν λειτουργεί ως περιορισμός, αλλά ως δομικός άξονας που οργανώνει και εντείνει την εικαστική αφήγηση. Η πειθαρχία που διαπερνά το έργο της λειτουργεί ως εργαλείο αποδόμησης και επανασύνθεσης της πραγματικότητας. Φιγούρες ενταγμένες σε καθαρές, αυστηρά ορισμένες μορφές συγκροτούν συνθέσεις που θυμίζουν «παγωμένα» φωτογραφικά στιγμιότυπα, στιγμές όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει ανασταλεί, επιτρέποντας στον θεατή να εστιάσει στην ουσία της σκηνής. Τα σώματα και οι μορφές δεν αποδίδονται φυσιοκρατικά· αντίθετα, υπακούουν σε έναν εσωτερικό ρυθμό, όπου γραμμές, επίπεδα και όγκοι συνδιαλέγονται με ακρίβεια και ένταση.

Καθοριστικό ρόλο στη ζωγραφική της γλώσσα διαδραματίζει το χρώμα. Στις πλημμυρισμένες από φως συνθέσεις της, οι συνεχείς αντιπαραθέσεις ψυχρών και θερμών αποχρώσεων δεν οδηγούν σε σύγκρουση, αλλά σε μια ιδιότυπη ισορροπία που γεννά δελεαστικές αρμονίες. Το χρώμα λειτουργεί ως φορέας έντασης και ταυτόχρονα ως μηχανισμός σύνθεσης, καθοδηγώντας το βλέμμα και ενισχύοντας την αφηγηματικότητα. Οι χρωματικές διαβαθμίσεις και οι τονικές μετατοπίσεις δημιουργούν ένα παλλόμενο πεδίο, όπου το φως δεν αποδίδεται απλώς, αλλά δομεί τον χώρο και ενεργοποιεί τη συναισθηματική εμπειρία του θεατή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεθοδολογία της: η διαδικασία της ξεκινά από το σχέδιο, το οποίο λειτουργεί ως θεμέλιο της σύνθεσης, και συνεχίζεται με τη δημιουργία ολοκληρωμένων αθίβολων, μέσα από τα οποία μεταφέρει και επεξεργάζεται τη μορφή. Στη συνέχεια προχωρά στην ολοκλήρωση του τελικού έργου, είτε πρόκειται για ζωγραφική είτε για κολλάζ. Αξίζει επίσης να επισημανθεί η ιδιαίτερη σχέση της με τα χειροποίητα χαρτιά, τα οποία χρησιμοποιεί δεξιοτεχνικά, προσδίδοντας μια ξεχωριστή υλικότητα και ενισχυμένη εκφραστικότητα στη χαρτοκοπτική της.

Παρά την αυστηρή δομή, η αφήγηση παραμένει παρούσα και πολυεπίπεδη. Κάθε σύνθεση υπονοεί μια ιστορία, ένα πριν και ένα μετά, χωρίς να τα αποκαλύπτει πλήρως. Η σιωπή των μορφών, η στάση του σώματος και η χωρική τους τοποθέτηση ενεργοποιούν τη φαντασία του θεατή, καλώντας τον να συμπληρώσει τα κενά και να συνδιαμορφώσει το νόημα.

Μέσα σε αυτό το πολυεπίπεδο πλαίσιο, η Μεταξά εγγράφει τον αγώνα για ελευθερία ως μια διαδικασία καθημερινής αντίστασης και επιβίωσης τόσο σε προσωπικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η μορφή γίνεται τόπος σύγκρουσης αλλά και συμφιλίωσης, όπου η ευθραυστότητα συνυπάρχει με τη δύναμη και η σιωπή με την έκφραση. Η ζωγραφική της δεν προτείνει εύκολες αφηγήσεις· αντιθέτως, καλεί τον θεατή σε μια στοχαστική προσέγγιση της σύγχρονης εμπειρίας.

Όπως σημειώνει η καλλιτέχνης: Η ζωγραφική είναι μια περιπέτεια. Όσο πειραματίζεσαι και ψάχνεις, τόσο ανακαλύπτεις, προκύπτουν ανατροπές, επανεξετάζεις τις πεποιθήσεις σου και έτσι εξελίσσεσαι.

Λουίζα Καραπιδάκη

Ιστορικός τέχνης, μέλος της AICA

Χώρος διεξαγωγής:

Πολυχώρος Art Project Space
Φαλήρου 66, Αθήνα, Πλησίον ΕΜΣΤ | Σταθμός Metro FIX
Τηλ. 2117504180
e-mail: info@artprojectspace.gr

Χορηγοί επικοινωνίας: Art22, Art Point View, Independent.gr

Ωράριο λειτουργίας έκθεσης:

Τρίτη: 17:00–21:00
Πέμπτη & Παρασκευή: 12:00–20:00
Σάββατο: 11:00–15:00
Κυριακή, Δευτέρα, Τετάρτη κατόπιν ραντεβού