Νέα Κόμματα. Παλιές Αρένες

Όταν η πολιτική αναδιάταξη συναντά την κρίση του δημόσιου διαλόγου.

ΔΡ. ΙΑΚΩΒΟΣ-ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΡΜΑΟΣ

Η ελληνική πολιτική σκηνή φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση αναδιάταξης, με τη δημιουργία νέων κομμάτων να προδιαγράφεται πλέον ως άμεση εξέλιξη: η Μαρία Καρυστιανού και ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να ανακοινώσουν τις δικές τους πρωτοβουλίες. Δύο διαφορετικές αφετηρίες. Δύο διαφορετικές διαδρομές.

 Παντελής  Στεφ. Αθανασιάδης 

Είναι γνωστό ότι σήμερα η μοναδική διαφορά που έχει η Ελλάδα με την Τουρκία σήμερα είναι ο καθορισμός της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας. Η Ελλάδα δεν προβάλλει καμιά εδαφική αξίωση, κάτι που αποτελεί πλέον πάγια θέση της χώρας μας από το 1922.

Πριν περάσουμε όμως στη ιστορική αφήγηση, ας ξεκαθαρίσουμε τους όρους ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Το ακρωνύμιο ΑΟΖ σχηματίζεται από τα αρχικά των λέξεων Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Πρόκειται για τη θαλάσσια έκταση, μέσα στην οποία ένα κράτος παράκτιο κράτος έχει δικαίωμα έρευνας ή άλλου είδους εκμετάλλευσης των πόρων, που πιθανόν να έχει εκεί η θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας από το νερό και τον άνεμο. Εκτείνεται πέραν της ζώνης των χωρικών υδάτων μιας χώρας, που συνήθως είναι τα 12 ναυτικά μίλια, στα 200 ναυτικά μίλια από την ακτογραμμή.:

Όλα αυτά αφορούν το σήμερα. Οι κόκκινες γραμμές όμως των εθνικών διεκδικήσεων της Ελλάδας, τέθηκαν ουσιαστικά το 1922 μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Ωστόσο δεν ξεθώριασαν με το πέρασμα των χρόνων και κυρίως κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Ελλάδα βρέθηκε υπό τριπλή εχθρική Κατοχή και η κυβέρνησή της ήταν εξόριστη στο Κάιρο.

Τα έθνη που μάχονταν για την ελευθερία, δεν έπαψαν να έχουν προβληματισμούς για την μεταπολεμική κατάσταση. Ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

       Ανεπίσημα από πολύ νωρίς είχαν αρχίσει οι επαφές των κρατών για να δημιουργηθεί μια κοινή πλατφόρμα για τις μεταπολεμικές επιδιώξεις όλων. Ήταν αυτή η πλατφόρμα που οδήγησε το 1945 στη δημιουργία του ΟΗΕ.

Η Ελλάδα επιστρέφει στο «Ship for World Youth»
Εννεαμελής αποστολή νέων εκπροσωπεί τη χώρα μας στην Ιαπωνία

Μετά από έξι χρόνια, η Ελλάδα επιστρέφει στο Ship for World Youth (SWY), το διεθνές πρόγραμμα ανταλλαγής νέων που διοργανώνει η Κυβέρνηση της Ιαπωνίας. Τη χώρα μας θα εκπροσωπήσει εννεαμελής αποστολή, αποτελούμενη από εννέα νέους και νέες από την Ελλάδα.

Η επιλογή της ελληνικής ομάδας πραγματοποιήθηκε έπειτα από ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, ανάμεσα σε 880 αιτήσεις, υπό την ευθύνη του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και της Πρεσβείας της Ιαπωνίας στην Ελλάδα, με τη συμβολή του SWY Greece Alumni Association. Ο Σύλλογος παλαιότερων συμμετεχόντων του προγράμματος διασφαλίζει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ουσιαστική προετοιμασία των νέων εκπροσώπων της χώρας.

Στις 15 Φεβρουαρίου 2026, τα μέλη της αποστολής θα επιβιβαστούν στο πλοίο Nippon Maru, όπου θα συνυπάρξουν με περίπου 200 νέους από 13 χώρες. Το ταξίδι, διάρκειας ενός μήνα, ξεκινά από την Μπανγκόκ και ολοκληρώνεται στο Τόκιο, περιλαμβάνοντας εργαστήρια ηγεσίας, ανταλλαγή καλών πρακτικών σε ζητήματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος, πολιτισμικές δράσεις και επίσημες συναντήσεις υψηλού επιπέδου, μεταξύ των οποίων και με μέλη της Αυτοκρατορικής Οικογένειας της Ιαπωνίας.

Η συγκεκριμένη αποστολή αποτελεί μία σημαντική διεθνή εκπροσώπηση της χώρας μας, η οποία με τη συμμετοχή της αυτή σηματοδοτεί το ενδιαφέρον της ελληνικής νεολαίας για θέματα της κλιματικής κρίσης, της προστασίας του περιβάλλοντος, των βιώσιμων στόχων ανάπτυξης του ΟΗΕ και της σημασίας που έχει η ενεργή συμμετοχή των νέων για το μέλλον του πλανήτη.

Η ολοκληρωμένη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα υποστηρίζεται από ιδιωτικούς φορείς και εταιρείες, όπως το Propeller Club, η Aritrans οι οποίοι συνέβαλαν στην κάλυψη μέρους των εξόδων και των αναγκών που αφορούν την προβολή της ελληνικής γαστρονομίας και παράδοσης, την επίσημη ενδυμασία της αποστολής και τα λειτουργικά έξοδα της προετοιμασίας. 

Αξίζει να αναφερθεί ότι πραγματοποιήθηκε αποχαιρετιστήριο δείπνο στην οικία του Πρέσβη της Ιαπωνίας στην Ελλάδα, κ. ITO Koichi, κατά το οποίο οι συμμετέχοντες παρουσίασαν την πρόοδο της προετοιμασίας τους και συστήθηκαν πλέον και επίσημα.

Στόχος της ελληνικής αποστολής είναι η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και η οικοδόμηση γεφυρών επικοινωνίας, εκπροσωπώντας τη σύγχρονη Ελλάδα σε ένα διεθνές περιβάλλον υψηλού επιπέδου και δημιουργώντας ένα δίκτυο νέων, που στοχεύουν στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Σε ένα κόσμο που είναι μόνιμα διαιρεμένος, είναι λίγες πλέον οι ευκαιρίες να βρεθούν νέοι σε ένα τόσο πολυπολιτισμικό περιβάλλον με σκοπό την εποικοδομητική συζήτηση και ίσως αποτελέσει την αρχή για την υποστήριξη και άλλων τέτοιων πρωτοβουλιών στο μέλλον.

Σκάφος του λιμενικού συγκρούστηκε με ταχύπλοο που μετέφερε άγνωστο αριθμό μεταναστών. Αποτέλεσμα, 15 νεκροί μετανάστες και 24 τραυματίες, μεταξύ των οποίων 11 παιδιά και δύο λιμενικοί. Οι περισσότεροι θάνατοι οφείλονται σε τραυματισμούς από τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, όχι σε πνιγμό. Οι έρευνες συνεχίζονται για την αναζήτηση αγνοουμένων.Το Λιμενικό ανακοίνωσε ότι η σύγκρουση προκλήθηκε όταν το ταχύπλοο που μετάφερε τους μετανάστες «ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε πρόσκρουση».

Η ανακοίνωση του Λιμενικού

Τις βραδινές ώρες χθες, ένα φουσκωτό περιπολικό σκάφος του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (Π.Λ.Σ.), το οποίο εκτελούσε προγραμματισμένη περιπολία, εντόπισε ένα φουσκωτό ταχύπλοο (Τ/Χ) σκάφος με αλλοδαπούς επιβαίνοντες να κινείται χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας προς τις ανατολικές ακτές της Χίου, στη θαλάσσια περιοχή Μυρσινιδίου. Ο χειριστής του Τ/Χ δεν συμμορφώθηκε στα φωτεινά και ηχητικά σήματα του ΠΛΣ, αντιθέτως ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε πρόσκρουση του Τ/Χ στην πλάγια δεξιά πλευρά του ΠΛΣ. Από την σφοδρότητα της πρόσκρουσης, το Τ/Χ ανετράπη και βυθίστηκε, με αποτέλεσμα την πτώση όλων των επιβαινόντων του στη θάλασσα.

Υπό τον συντονισμό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., ξεκίνησε άμεσα επιχείρηση έρευνας και διάσωσης. Στην επιχείρηση συμμετείχαν τέσσερα (04) Περιπολικά σκάφη Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (ΠΛΣ) και ένα ιδιωτικό σκάφος με επιβαίνοντες ιδιώτες δύτες. Από αέρος επιχείρησαν δύο ελικόπτερα της Πολεμικής Αεροπορίας. Συνολικά είκοσι πέντε (25) αλλοδαποί (7 άντρες, 7 γυναίκες και 11 ανήλικοι) περισυλλέχθηκαν από ένα Π.Λ.Σ. τραυματισμένοι και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι, από όπου διακομίστηκαν στο Σκυλίτσειο Νοσοκομείο. Στη συνέχεια, μία γυναίκα εξ αυτών, κατέληξε. Στο νοσοκομείο διακομίστηκαν επίσης δύο μέλη του πληρώματος του ΠΛΣ (1 άντρας και 1 γυναίκα). Ο άνδρας λιμενικός ήδη έχει πάρει εξιτήριο και η γυναίκα παραμένει νοσηλευόμενη για περαιτέρω εξετάσεις. Κατά τη διάρκεια των ερευνών, από δύο ΠΛΣ εντοπίστηκαν και περισυλλέχθηκαν συνολικά 14 σοροί (11 αντρών και 3 γυναικών). Οι σοροί μεταφέρθηκαν με τα ΠΛΣ στο λιμάνι και ακολούθως στο Σκυλίτσειο Νοσοκομείο, για τη διενέργεια νεκροψίας-νεκροτομής. Συνολικά οι σοροί είναι δεκαπέντε (15).

Προανάκριση διενεργείται από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Χίου. Οι έρευνες προς εντοπισμό πιθανόν αγνοουμένων αλλοδαπών συνεχίζονται με πέντε (05) Περιπολικά σκάφη Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (ΠΛΣ) ενώ απογειώθηκε και ένα ελικόπτερο Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. Τυχόν εξελίξεις θα γνωστοποιηθούν με νεότερο δελτίο τύπου. Διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό του φουσκωτού περιπολικού σκάφους του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (Π.Λ.Σ.), έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα www.hcg.gr, όπου διακρίνεται το σημείο πρόσκρουσης στη δεξιά πλευρά.

Τι μεταδίδουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης

Την είδηση μεταδίδουν πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης. Το Reuters θυμίζει ότι «η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με έρευνες για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους μετανάστες και τους πρόσφυγες». Το Associated Press σημειώνει ότι «οι καταγγελίες για επαναπροωθήσεις – συνοπτικές απελάσεις χωρίς να επιτρέπεται η υποβολή αιτήσεων ασύλου – από τις ελληνικές αρχές έχουν μειώσει τις απόπειρες διέλευσης»

Η νομοθεσία, η οποία απαγορεύει επίσης τα κινητά τηλέφωνα στα λύκεια, θα καταστήσει τη Γαλλία τη δεύτερη χώρα μετά την Αυστραλία που λαμβάνει ένα τέτοιο μέτρο.

Οι Γάλλοι νομοθέτες ενέκριναν νομοσχέδιο που θα απαγορεύει τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών, μια πρωτοβουλία που υποστηρίχθηκε ένθερμα από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ως τρόπος προστασίας των παιδιών από την υπερβολική χρήση οθονών.

Η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε το κείμενο με ψήφους 130 υπέρ και 21 κατά, έπειτα από μια μακρά ολονύκτια συνεδρίαση έως την Τρίτη τα ξημερώματα.  Το νομοσχέδιο θα προωθηθεί τώρα στη Γερουσία.

Ο Μακρόν χαρακτήρισε την ψηφοφορία «ένα σημαντικό βήμα» για την προστασία των  παιδιών και των εφήβων, σε ανάρτησή του στο X.

Η νομοθεσία, η οποία προβλέπει επίσης την απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων στα Λύκεια, θα καταστήσει τη Γαλλία τη δεύτερη χώρα που λαμβάνει ένα τέτοιο μέτρο, μετά την απαγόρευση της Αυστραλίας για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αναπτυχθεί, έχει αυξηθεί και η ανησυχία ότι ο υπερβολικός χρόνος μπροστά σε οθόνες βλάπτει την ανάπτυξη των παιδιών και συμβάλλει σε προβλήματα ψυχικής υγείας.

«Τα συναισθήματα των παιδιών και των εφήβων μας δεν είναι προς πώληση ούτε για χειραγώγηση, είτε από αμερικανικές πλατφόρμες είτε από κινεζικούς αλγόριθμους», δήλωσε ο Μακρόν σε βίντεο που μεταδόθηκε το Σάββατο.

Οι αρχές θέλουν τα μέτρα να εφαρμοστούν από την αρχή της σχολικής χρονιάς 2026 για τους νέους λογαριασμούς.

Ο πρώην πρωθυπουργός Γκαμπριέλ Ατάλ, που ηγείται του κόμματος Αναγέννηση (Renaissance) του Μακρόν δήλωσε ότι ελπίζει η Γερουσία να εγκρίνει το νομοσχέδιο έως τα μέσα Φεβρουαρίου, ώστε η απαγόρευση να τεθεί σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου.

Στις 4 Απριλίου 2018, ο 46χρονος, ο οποίος είχε προ ετών σκοτώσει τη μητέρα του, αποφυλακίζεται με το νόμο Παρασκευόπουλου – Την ίδια ημέρα, ο εισαγγελέας διέταξε τον εγκλεισμό του στο Δρομοκαΐτειο – «Έβαλε εκκλησιαστική μουσική, λειτουργία, για να μην ακούγεται ο πατέρας του που φώναζε,  λέει μάρτυρας.

ΔΡ. ΙΑΚΩΒΟΣ-ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΡΜΑΟΣ 

Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη μπροστά σε ένα ιστορικό πολιτικό ορόσημο: την πιθανότητα τρίτης συνεχόμενης εκλογικής νίκης με ολοκληρωμένες τετραετίες. Ένα επίτευγμα που θα αποτελούσε μοναδικό φαινόμενο στην ελληνική μεταπολιτευτική πραγματικότητα και θα επιβεβαίωνε την πολιτική σταθερότητα που φαίνεται να απολαμβάνει η κυβέρνηση. Ωστόσο, όσο ισχυρή κι αν είναι μια πολιτική στρατηγική, η Ιστορία δεν γράφεται ποτέ μόνο σε γραφεία και κομματικά επιτελεία. Γράφεται -και συχνά ανατρέπεται- από τα γεγονότα που αναδύονται απρόβλεπτα μέσα στην καθημερινότητα.

Ένα τέτοιο γεγονός ξεδιπλώθηκε αυτές τις ημέρες μέσα από ένα βίντεο που συγκλόνισε χιλιάδες πολίτες. Ο κτηνοτρόφος Κωνσταντίνος Θεολόγος από το Μικρό Μοναστήρι Θεσσαλονίκης φαίνεται να αποχαιρετά με απόγνωση τα τελευταία 450 πρόβατα της ιστορικής φυλής Ρουμλουκιού, λίγο πριν θανατωθούν λόγω της ευλογιάς που έπληξε την περιοχή. Δεν ήταν μια απλή απώλεια ζωικού κεφαλαίου· ήταν η απώλεια μιας οικογενειακής κληρονομιάς, ενός βιώματος που περνούσε από γενιά σε γενιά. Λίγες ώρες μετά, ο Θεολόγος κατέρρεε και μεταφερόταν εσπευσμένα στο νοσοκομείο με συμπτώματα εγκεφαλικού. Μια κατάληξη που αποτύπωσε με τον πιο σκληρό τρόπο το ψυχικό βάρος που μπορεί να κουβαλά ένας άνθρωπος όταν χάνει τον κόσμο του.

Για την οικογένεια Θεολόγου, τα ζώα αυτά δεν ήταν απλώς “κοπάδι”. Ήταν η παιδική ηλικία των παιδιών τους, που φρόντιζαν τα νεογέννητα με μπιμπερό. Ήταν η τοπική παράδοση που χανόταν μαζί με το τελευταίο καθαρόαιμο κοπάδι. Ήταν η ταυτότητα ενός τόπου που σβήνει σιωπηλά.

Και για την Πολιτεία, ήταν μια δοκιμασία που την έφερε αντιμέτωπη με τα δικά της όρια: την έλλειψη ενσυναίσθησης, την καθυστέρηση, την αδυναμία να “προλάβει” την ανθρώπινη διάσταση μιας κρίσης.

Όταν ο Πρωθυπουργός σημειώνει στο εβδομαδιαίο μήνυμά του ότι οι αγρότες “θα στηριχθούν στο μέτρο του δυνατού”, γεννάται το εύλογο ερώτημα: ποιο ακριβώς είναι αυτό το μέτρο; Είναι ένα όριο οικονομικών δυνατοτήτων, γραφειοκρατικών διαδικασιών ή πολιτικής βούλησης; Και πόσο κοντά βρίσκεται στις πραγματικές ανάγκες ανθρώπων που βλέπουν τη ζωή τους να αλλάζει μέσα σε μια νύχτα;

Λέμε συχνά πως η χώρα έχει αφήσει πίσω της τα μνημόνια. Όμως τα κοινωνικά τους αποτυπώματα παραμένουν: ανασφάλεια, ανισότητες, η αίσθηση ότι η καθημερινή προσπάθεια δεν ανταμείβεται. “Το 70% του ελληνικού λαού εξαθλιώνεται εδώ και 15 χρόνια”, έγραψε πρόσφατα ο δημοσιογράφος Βασίλης Καραγιάννης. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με το ποσοτικό μέγεθος, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να αγνοήσει το συναίσθημα πίσω από τα λόγια.

Η Πολιτεία ορθά κάνει και δείχνει στον κόσμο το ελληνικό θαύμα. Ορθά πανηγυρίζουμε για τις αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης, τις πρόωρες αποπληρωμές δανείων, τις μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητά μας. Η Ελλάδα έχει καταφέρει πάρα πολλά θετικά τα τελευταία χρόνια.

Από την άλλη, όμως, έχει κρύψει πολλά προβλήματα κάτω από το χαλί κι επιμένει, στο όνομα της αποφυγής της επανάληψης της μεγαλύτερης κρίσης που έζησε ανεπτυγμένη χώρα στον σύγχρονο κόσμο, να προσπαθεί να τα αποσιωπά.

Η υπόθεση του Θεολόγου υπενθυμίζει πως πίσω από τις πολιτικές ισορροπίες υπάρχουν ζωές που μπορούν να ανατραπούν μέσα σε μια στιγμή. Αν η Πολιτεία δεν αφουγκραστεί έγκαιρα αυτά τα βιώματα και δεν αναγνωρίσει το βάρος που κουβαλούν, τότε τα γεγονότα θα συνεχίσουν να καθορίζουν την πορεία της χώρας περισσότερο από κάθε σχεδιασμό. Η πραγματική σταθερότητα δεν χτίζεται μόνο με δείκτες. Χτίζεται και με την αίσθηση δικαιοσύνης και φροντίδας που προσφέρει μια Πολιτεία στους πολίτες της.

HuffingtonPost.gr

Ενώ σε παγκόσμιο πλέον επίπεδο πολύς λόγος γίνεται για την άνοδο του προσδόκιμου ζωής και τη δημογραφία, σχεδόν αδρανές παραμένει το σχετικό Κέντρο για τους Πληθυσμούς του ΟΟΣΑ στην Κρήτη.

Του Aθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ένα από τα «καυτά» θέματα της διεθνούς οικονομικής και κοινωνικής επικαιρότητας τον τελευταίο καιρό, είναι αυτό των αποκαλούμενων «μακροβιοτικών κοινωνιών», στις οποίες οι άνθρωποι άνω των 80 ετών θα αποτελούν σεβαστό ποσοστό των πληθυσμών.

Και ήδη στις αναπτυγμένες χώρες, το ποσοστό των 65 ετών και πάνω ξεπερνά το 30%,του συνολικού πληθυσμού τους  από 8% που ήταν πριν 80 χρόνια.

Είναι ηλίου φαεινότερο έτσι ότι η μακροζωΐα και η οικονομία συνδέονται και άρα τα «οικονομικά της μακροβιότητας» επηρεάζουν αγορές και κοινωνίες. Δεν προκαλεί συνεπώς  καμία έκπληξη  το γεγονός ότι αρκετοί οικονομολόγοι αναφέρονται στην ύπαρξη μιας «ασημένιας οικονομίας» που δημιουργεί προκλήσεις και ευκαιρίες.

Άνοδος του προσδόκιμου ζωής, δημογραφική κάμψη στις αναπτυγμένες χώρες και γήρανση του πληθυσμού δημιουργούν προκλήσεις, όπως η χρηματοδότηση των συντάξεων και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, αλλά και ευκαιρίες, ιδίως στην «ασημένια οικονομία» (προϊόντα και υπηρεσίες για ηλικιωμένους) και την ανάπτυξη της ρομποτικής. Η εξέλιξη αυτή απαιτεί μια κοινωνική και οικονομική αλλαγή παραδείγματος, συμπεριλαμβανομένης της υγιούς μακροζωίας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και ενός συμπεριληπτικού οράματος όπου οι ηλικιωμένοι έχουν ενεργό συμμετοχή..

Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων και του οικουμενικού χαρακτήρα τους, η ελληνική κυβέρνηση, το 2023, με κριτήριο τη στρατηγική σημασία που έχει η Κρήτη μεταξύ τριών ηπείρων (Ασίας, Ευρώπης και Αφρικής) και το πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζει στη συλλογή στοιχείων και την ενίσχυση δράσεων δημογραφικού περιεχομένου , έδωσε μάχη για να ιδρυθεί και λειτουργήσει σε διεθνές επίπεδο το Κέντρο του ΟΟΣΑ για τους Πληθυσμούς στα Χανιά. Και στην προσπάθεια αυτή, στην οποίαν αντιδρούσε σθεναρά η Γερμανία, κεντρικό τότε ρόλο είχε παίξει ο Έλληνας ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι κ. Γιώργος Πρεβελάκης, που εκείνη την περίοδο ήταν πρέσβης της χώρας μας στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Μιλώντας στην πρώτη συνεδρίαση εκδήλωση του Κέντρου, ο Υπουργός Επικρατείας κ. Άκης Σκέρτσος, είχε τονίσει μεταξύ άλλων, ότι «…….η επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης να προωθήσει και να ενισχύσει τις πολιτικές που σχετίζονται με τις δημογραφικές προκλήσεις στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας διασταυρώθηκε με το όραμα του ΟΟΣΑ για τη δημιουργία ενός θεματικού κέντρου για τη δυναμική του πληθυσμού. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αγκάλιασε αυτήν την πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Κέντρου Πληθυσμιακής Δυναμικής Κρήτης του ΟΟΣΑ, όταν μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ, κ. Mathias Cormann, υπέγραψαν το μνημόνιο κατανόησης για την ίδρυση του Κέντρου τον Ιανουάριο του 2023……».

Όπως μας είπε ο εμπνευστής του Κέντρου , ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη κ. Γιώργος Πρεβελάκης, ο οποίος παρά το σημαντικό έργο του, σήμερα έχει αντικατασταθεί, στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία του ΟΟΣΑ «….η συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα, το Δήμο Χανίων και τον ΟΟΣΑ, εισήγαγε δύο μεγάλες καινοτομίες. Η πρώτη, προέβλεπε την οργάνωση ενός ετησίου συνεδρίου στο οποίο διεθνείς πνευματικές και πολιτικές προσωπικότητες θα συζητούσαν τα πληθυσμιακά προβλήματα! Θα συνδύαζε τις δημογραφικές, οικονομικές, γεωπολιτικές, τεχνολογικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές προσεγγίσεις, ξεπερνώντας τις τρέχουσες τεχνοκρατικές, οικονομιστικές και ευρωκεντρικές εμμονές του ΟΟΣΑ. Θα αναζητούνταν εφαρμόσιμες λύσεις και, ενδεχομένως, θα αμβλύνονταν παρανοήσεις μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Η δεύτερη καινοτομία προέβλεπε ένα “Παρατηρητήριο” το οποίο θα συγκέντρωνε, σε πραγματικό χρόνο, όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τις γεωγραφικές και άλλες πληθυσμιακές αλλαγές, χρησιμοποιώντας παραδοσιακά και καινοτόμα μέσα. Θα λειτουργούσε ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πρόβλεψη (foresight)· επίσης, για την έγκαιρη προειδοποίηση ως προς την αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων..….».

Από το 2023 έως σήμερα, όντως έχουν γίνει δύο συνέδρια στην Κρήτη, που θεωρείται και παγκόσμιο παράδειγμα μακροζωΐας, με πιο πρόσφατο αυτό της 11-12 Νοεμβρίου 2025.

Δυστυχώς, η απήχηση αυτών των εκδηλώσεων δεν ξεπέρασε τα στενά όρια του Δήμου Χανίων, αλλά ούτε πήραν μέρος σε αυτά διεθνείς προσωπικότητες, που θα αναβάθμιζαν τη σημασία τους. Συμβάλλοντας βέβαια και στην απήχησή τους.

Επίσης στην περίοδο που αναφέρουμε, ουδεμία πρωτοβουλία έχει ληφθεί για το Παρατηρητήριο, το οποίο ως φαίνεται μάλλον οδεύει για τα αζήτητα.

Αντιθέτως όμως, τα προβλήματα που θα έπρεπε να απασχολούν το Κέντρο, οξύνονται, με ιδιαίτερα σοβαρό και ζωτικό το δημογραφικό, που έχει πλέον και πανευρωπαϊκό χαρακτήρα. Συνδέεται δε άμεσα και με τις εξελίξεις στον τομέα της υγείας.

Την ώρα λοιπόν που η κυβέρνηση προβάλλει την αναβάθμιση της γεωπολιτικής σημασίας της χώρας και της ανάδειξης της σε σημαντικό διεθνή ενεργειακό κόμβο, ίσως να ήταν τονωτική των δράσεων της και η ενίσχυση του Κέντρου Πληθυσμών της Κρήτης….».

«…..Και, σε αυτό το πλαίσιο, τα εγκαίνια του Κέντρου Πληθυσμιακής Δυναμικής Κρήτης έρχονται την κατάλληλη χρονική στιγμή για να ενισχύσουν τις χώρες του ΟΟΣΑ στη χάραξη πολιτικών για την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων που αναδύονται, καθώς και για τον εντοπισμό και την αξιοποίηση των ευκαιριών που παρουσιάζονται κατά τη διαδικασία προσαρμογής στη δημογραφική κατάσταση και τις επιπτώσεις της που σταδιακά αποκρυσταλλώνονται. Η γήρανση του πληθυσμού είναι ένα φαινόμενο που παράγει πολύπλοκες συνέπειες σε πολλαπλούς τομείς πολιτικής……», έλεγε το 2023 ο υπουργός Επικράτειας κ.Άκης Σκέρτσος, αλλά τα μετέπειτα έργα δεν αποδεικνύουν του λόγου του το ασφαλές. Επιβεβαιώνοντας και τις γερμανικές αντιδράσεις στην ίδρυσή του Κέντρου, που κάθε άλλο παρά διεθνούς εμβέλειας είναι. Κρίμα!

ΠΗΓΗ 

Για την πανταχόθεν βαλλόμενη Κρήτη χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία να αξιοποιηθεί και να προβληθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, ως ένα μοναδικό σταυροδρόμι των λαών και των πολιτισμών.

Τον Ιανουάριο του 2023 υπεγράφη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, η οποία προέβλεπε να συσταθεί στην Κρήτη ένα Κέντρο του ΟΟΣΑ, με αντικείμενο τα πληθυσμιακά διακυβεύματα. Η Ελληνική Αντιπροσωπεία, αν και με μεγάλη και μακρά δυσκολία, είχε κατορθώσει να άρει τις αντιρρήσεις και τις επιφυλάξεις του Συμβουλίου ως προς την ικανότητα της χώρας μας να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας τόσο σημαντικής αποστολής. Το ελληνικό επιχείρημα εστιάστηκε κυρίως στην αδιαμφισβήτητη συμβολική της Κρήτης· κοιτίδα της Ευρώπης, σταυροδρόμι ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, σήμερα μεταναστευτική γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική.

Οι μεταβαλλόμενες πληθυσμιακές κατανομές στον χώρο, οι μεταναστεύσεις μετά από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, η αποσταθεροποίηση των κοινωνιών από τις ασυντόνιστες προσφυγικές ή μεταναστευτικές ροές, η δημογραφική συρρίκνωση και παραλλήλως η ανεξέλεγκτη αύξηση του εκάστοτε πληθυσμού συνταράσσουν την παγκόσμια σκηνή, χωρίς να υπάρχει συστηματική και συντονισμένη απάντηση. Οι πληθυσμιακές αυτές εξελίξεις προκαλούν γεωπολιτικές κρίσεις, συχνά με βίαιες εκφάνσεις. Στη Δύση ενισχύεται η ξενοφοβία, στον “Παγκόσμιο Νότο” ξεσπούν ανθρωπιστικές κρίσεις. Όλες οι αναλύσεις προβλέπουν επιδείνωση των πληθυσμιακών προβλημάτων.

Στόχος της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στον ΟΟΣΑ, κατά το διάστημα 2019-2023, ήταν να καταστεί η Ελλάδα πρωτοπόρος στην προσπάθεια να μελετηθούν τα φαινόμενα αυτά στο σύνολό τους, με τον απαιτούμενο σφαιρικό τρόπο. Επρόκειτο,  κατά τη συμφωνία,  να ιδρυθεί επί τούτω στην Κρήτη ένα παγκόσμιο κέντρο, όπου θα συγκεντρώνονταν πληροφορίες, θα ανταλλάσσονταν απόψεις και θα σχεδιάζονταν αποφάσεις, ώστε να αντιμετωπιστεί η μέγιστη πρόκληση για την Ανθρωπότητα· το πληθυσμιακό ζήτημα. Χάρη στο κύρος και τα επιστημονικά μέσα του ΟΟΣΑ, πολλώ μάλλον και στο συμβολικό πλεονέκτημα της Κρήτης, η Ελλάδα θα μπορούσε να διακριθεί διεθνώς και να επωφεληθεί από τη σύγκλιση γνώσης και εμπειριών για να διαχειριστεί και τη δική της δημογραφική κρίση.

Η συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα,  συγκεκριμένα Κυβέρνηση και Δήμος Χανίων, και τον ΟΟΣΑ εισήγαγε δύο μεγάλες καινοτομίες.

Η πρώτη προέβλεπε την οργάνωση ενός ετησίου συνεδρίου στο οποίο διεθνείς πνευματικές και πολιτικές προσωπικότητες θα συζητούσαν τα πληθυσμιακά προβλήματα. Θα συνδύαζε τις δημογραφικές, οικονομικές, γεωπολιτικές, τεχνολογικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές προσεγγίσεις, ξεπερνώντας τις τρέχουσες τεχνοκρατικές, οικονομιστικές και ευρωκεντρικές εμμονές του ΟΟΣΑ. Θα αναζητούνταν εφαρμόσιμες λύσεις και, ενδεχομένως, θα αμβλύνονταν παρανοήσεις μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Η δεύτερη καινοτομία προέβλεπε ένα “Παρατηρητήριο” το οποίο θα συγκέντρωνε, σε πραγματικό χρόνο, όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τις γεωγραφικές και άλλες πληθυσμιακές αλλαγές, χρησιμοποιώντας παραδοσιακά και καινοτόμα μέσα. Θα λειτουργούσε ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πρόβλεψη (foresight)· επίσης, για την έγκαιρη προειδοποίηση ως προς την αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων.

Τύποις, το Κέντρο  στην Κρήτη λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια.

Συνέδρια έγιναν δύο. Το πρώτο, στις 4 Νοεμβρίου 2024 στα Χανιά, ήταν γενικόλογο, χωρίς ουσιαστική θεματική. Το δεύτερο, πρόσφατο, στις 11-12 Νοεμβρίου, ασχολήθηκε αποκλειστικά με τα προβλήματα των ανεπτυγμένων χωρών. Κυριάρχησε η οικονομιστική προσέγγιση. Άλλες προσεγγίσεις, θέματα από τον λεγόμενο ¨Παγκόσμιο Νότο”, απουσίαζαν. Οι ομιλητές ήταν εν πολλοίς στελέχη και συνεργάτες του ΟΟΣΑ. Στην πράξη, άνευ λόγου, μια από τις συνήθεις συνεδριάσεις του Οργανισμού μεταφέρθηκε από το Παρίσι στην Κρήτη- εξόδοις του ελληνικού δημοσίου. Ευλόγως, πέραν του κρητικού τοπικού τύπου, τα συνέδρια αυτά πέρασαν απαρατήρητα.

Επίσης, ουδεμία πρωτοβουλία έχει ληφθεί για το Παρατηρητήριο. Ο ΟΟΣΑ το αμέλησε· η Ελλάδα παραιτήθηκε αυτοβούλως από το να καταστεί το hub της παγκόσμιας πληθυσμιακής πληροφόρησης.

Το Κέντρο του ΟΟΣΑ για τους Πληθυσμούς στην Κρήτη είναι μια ακόμη ένδειξη ακρισίας και επιπολαιότητας. Η Ελλάδα και πάλι αυτο-υπονομεύεται. Συρρικνώνει, αν όχι και καταργεί, από μόνη της την πολυδιαφημιζόμενη “Δημόσια Διπλωματία” της. Απεμπολεί τις τεράστιες ευκαιρίες τις οποίες της προσφέρουν η Γεωγραφία, η Ιστορία και η Διασπορά της. Αυτό δείχνει η αδυναμία να γίνουν κατανοητά και να αξιοποιηθούν τα μέγιστα πλεονεκτήματα του Κέντρου των πληθυσμών στην Κρήτη.

Ο Γιώργος Πρεβελάκης είναι ομότιμος Καθηγητής Γεωπολιτικής της Σορβόννης.  Χρημάτισε Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ (2013-2015 και 2019-2023), εμπειρία την οποία παρουσίασε στο βιβλίο του: Στον ΟΟΣΑ, Γεωπολιτική θεωρία και διπλωματική πράξη, Economia, 2024.