Πολιτισμος – Art Point View

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Τα τραγικά «παιδιά-θαύματα» που έσβησαν νωρίς

bot — Wed, 12 Aug 2026 08:48:22 +0000

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Τα τραγικά «παιδιά-θαύματα» που έσβησαν νωρίς

Η ιστορία της κλασικής μουσικής είναι γεμάτη από πρόωρους θανάτους, αλλά οι περιπτώσεις του Βασίλι Καλίνικοφ (Vasily Kalinnikov) και του Χανς Ροτ (Hans Rott) ξεχωρίζουν για τον πολύ άσχημο τρόπο που κόπηκε το νήμα της ζωής τους, τη στιγμή που άνοιγαν τα φτερά τους.

Ο Βασίλι Καλίνικοφ (1866-1901) γεννήθηκε στη Βόινα της Ρωσίας. Ήταν γιος φτωχού αστυνομικού υπαλλήλου. Αν και η οικογένειά του δεν είχε την οικονομική άνεση, ο πατέρας του αγαπούσε τη μουσική και του έμαθε τα πρώτα στοιχεία χορωδιακού τραγουδιού. Το ταλέντο του ήταν εμφανές: στα 14 του, ο νεαρός Βασίλι διηύθυνε ήδη την τοπική εκκλησιαστική χορωδία.

Η μάχη για την επιβίωση στη Μόσχα

Το 1884 κατάφερε να γραφτεί στο Ωδείο της Μόσχας. Η φτώχεια του όμως ήταν τόσο ακραία που δεν μπορούσε να πληρώσει τα δίδακτρα. Αναγκάστηκε να μεταγραφεί στη Σχολή της Φιλαρμονικής Εταιρείας της Μόσχας, η οποία του πρόσφερε υποτροφία στο φαγκότο. Για να μην λιμοκτονήσει, ο Καλίνικοφ δούλευε ασταμάτητα: Έπαιζε τύμπανα και φαγκότο σε θεατρικές ορχήστρες. Έκανε αντιγραφές μουσικών χειρογράφων για πενταροδεκάρες τα βράδια. Ζούσε σε παγωμένα, υγρά υπόγεια δωμάτια, γεγονός που κατέστρεψε ανεπανόρθωτα τους πνεύμονές του.

Η αναγνώριση και το τραγικό τέλος

Το 1892, ο διάσημος Πιότρ Ιλίτς Τσαϊκόφσκι άκουσε έργα του, εντυπωσιάστηκε και τον πρότεινε για τη θέση του διευθυντή ορχήστρας στο Θέατρο Μάλι της Μόσχας. Ήταν η μεγάλη του ευκαιρία. Όμως, μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, η φυματίωση τον χτύπησε σκληρά.

Αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να μετακομίσει στην Κριμαία, ελπίζοντας ότι το θερμό κλίμα θα τον σώσει. Εκεί, μέσα σε συνθήκες απομόνωσης και ανέχειας, αυτό το παιδί -θαύμα έγραψε την επική 1η Συμφωνία του. Πέθανε στις 11 Ιανουαρίου 1901, μόλις 24 ημέρες πριν κλείσει τα 35 του χρόνια. Το τραγικό είναι ότι η Συμφωνία του σημείωσε τεράστια επιτυχία στο Βερολίνο, τη Βιέννη και το Παρίσι λίγο μετά τον θάνατό του, φέρνοντας χρήματα που ο ίδιος δεν είδε ποτέ όσο ζούσε.

Χανς Ροτ (1858 – 1884): Ο προφήτης που λύγισε κάτω από το βάρος της απόρριψης

Ο Χανς Ροτ (Hans Rott) γεννήθηκε στη Βιέννη και ήταν γιος ενός διάσημου ηθοποιού της εποχής, ο οποίος όμως έμεινε ανάπηρος μετά από ατύχημα στη σκηνή, βυθίζοντας την οικογένεια στη φτώχεια. Ο Ροτ σπούδασε στο Ωδείο της Βιέννης, όπου μοιραζόταν το ίδιο δωμάτιο με τον μετέπειτα κορυφαίο συνθέτη Γκούσταβ Μάλερ. Ο μεγάλος του δάσκαλος, Άντον Μπρούκνερ, τον θεωρούσε τον πιο ιδιοφυή μαθητή του, παιδί- θαύμα, ειδικά στον αυτοσχεδιασμό στο εκκλησιαστικό όργανο.

Η μοιραία συνάντηση με τον Μπραμς

Το 1880, ο 21χρονος Ροτ ολοκλήρωσε την 1η του Συμφωνία σε Μι μείζονα. Αναζητώντας κρατική υποτροφία για να επιβιώσει, παρουσίασε το έργο του στην κριτική επιτροπή της Βιέννης, επικεφαλής της οποίας ήταν ο πανίσχυρος Γιοχάνες Μπραμς.

Ο Μπραμς, ο οποίος ήταν γνωστός για τον συντηρητισμό του και την αντιπάθειά του προς τον Μπρούκνερ (τον δάσκαλο του Ροτ), επιτέθηκε στον νεαρό με απίστευτη σκληρότητα. Του είπε κατάμουτρα ότι το έργο του είναι σκουπίδι, ότι δεν έχει ίχνος ταλέντου και ότι «καλύτερα να παρατήσει τη μουσική και να βρει άλλη δουλειά».

Η τρέλα και το ψυχιατρείο

Το σοκ κατέστρεψε την ήδη εύθραυστη ψυχολογία του Ροτ. Τον Οκτώβριο του 1880, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με τρένο, ο Ροτ έβγαλε ένα περίστροφο και απείλησε έναν συνταξιδιώτη που προσπάθησε να ανάψει πούρο, λέγοντας ότι «ο Μπραμς έχει γεμίσει το τρένο με δυναμίτη για να με ανατινάξει!».

Διαγνώστηκε με παραληρηματική παρανόηση και οδηγήθηκε σε ψυχιατρική κλινική. Εκεί, η κατάστασή του χειροτέρεψε. Χρησιμοποιούσε τα ίδια του τα μουσικά χειρόγραφα ως χαρτί τουαλέτας, λέγοντας ότι η μουσική του δεν αξίζει τίποτα. Πέθανε από φυματίωση στο άσυλο το 1884, σε ηλικία 25 ετών.

Ο Γκούσταβ Μάλερ έγραψε αργότερα για αυτόν: «Είναι αδύνατο να εκτιμήσουμε τι έχασε η μουσική στο πρόσωπό του. Η Πρώτη του Συμφωνία φτάνει σε τέτοια ύψη ιδιοφυΐας που τον καθιστά τον πραγματικό ιδρυτή της Νέας Συμφωνίας».

ΑΙΓΙΝΑ, Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο «Απομακρυσμένα Βουνά και Ποτάμια: Πνευματική Πατρίδα».

bot — Sun, 09 Aug 2026 07:02:20 +0000

ΑΙΓΙΝΑ, Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο «Απομακρυσμένα Βουνά και Ποτάμια: Πνευματική Πατρίδα»

Περιοδική έκθεση σύγχρονων Κινέζων καλλιτεχνών

Την έκθεση διοργανώνουν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων και το Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Κίνας (NAMOC), με τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων της Κίνας και της Ελλάδας. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν παρουσία εκπροσώπων του Εθνικού Μουσείου Τέχνης της Κίνας και της Πρεσβείας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στην Ελλάδα, καθώς και εκπροσώπων της Περιφέρειας, του Δήμου Αίγινας και του πολιτιστικού χώρου.

Η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, Βασιλική Καραπαναγιώτη, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, αναφερόμενη στη συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Κίνας, η οποία, όπως σημείωσε, έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, η προσωπική της σχέση με το κινεζικό μουσείο ξεκίνησε το 2022, όταν συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, στους εορτασμούς για την επέτειο της ίδρυσής του.

Η κ. Καραπαναγιώτη χαρακτήρισε την έκθεση μια «γέφυρα διαλόγου» ανάμεσα σε δύο από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους πολιτισμούς του κόσμου, την Ελλάδα και την Κίνα, επισημαίνοντας παράλληλα τη συμβολική σημασία του χώρου που τη φιλοξενεί.

Το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, όπως ανέφερε, ιδρύθηκε την άνοιξη του 1828 με εντολή του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, και αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο δημόσιο κτίριο του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Στους χώρους του προσφέρθηκαν καταφύγιο και εκπαίδευση σε ορφανά παιδιά του Αγώνα.

Στην έκθεση παρουσιάζονται 20 έργα 11 σύγχρονων Κινέζων καλλιτεχνών, τα οποία προέρχονται από τις συλλογές του Εθνικού Μουσείου Τέχνης της Κίνας. Η επιλογή των έργων επιχειρεί να παρουσιάσει πτυχές της εξέλιξης της κινεζικής τέχνης, συνδέοντας την παράδοση και την καλλιτεχνική κληρονομιά του παρελθόντος με τις σύγχρονες αναζητήσεις.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Αίγινας Γιάννης Ζορμπάς, ο οποίος καλωσόρισε τους εκπροσώπους της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, του Εθνικού Μουσείου Τέχνης της Κίνας, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, της Περιφέρειας και τους παρευρισκόμενους.

Ο κ. Ζορμπάς χαρακτήρισε την παρουσία της έκθεσης στην Αίγινα «σημαντική στιγμή» για το νησί, σημειώνοντας ότι αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων και του Εθνικού Μουσείου Τέχνης της Κίνας.

Όπως ανέφερε, η έκθεση αναδεικνύει τη δυνατότητα της τέχνης να δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα σε διαφορετικούς πολιτισμούς, λαούς και παραδόσεις. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον διαχρονικό ρόλο της Αίγινας ως τόπου δημιουργίας, έμπνευσης και συνάντησης ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών.

Ο Δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα και στη σημασία του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, σημειώνοντας ότι το πρώτο δημόσιο κτίριο του νεότερου ελληνικού κράτους συνεχίζει να αποκτά νέα ζωή μέσα από δράσεις που συνδέουν την ιστορική του ταυτότητα με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Στο τέλος του χαιρετισμού του ευχαρίστησε το Υπουργείο Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, το Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Κίνας, τους επιμελητές και τους καλλιτέχνες, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της έκθεσης.

Η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, Βασιλική Καραπαναγιώτη

Η αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης και ανεξάρτητη επιμελήτρια εκθέσεων ‘Ιρις Κρητικού με εκπρόσωπο της έκθεσης και της τοπικής κοινωνίας

Ευχαριστίες στον γκαλερίστα Πέτρο Δουμά που έστειλε στο artpointview το φωτογραφικό υλικό.

φωτ. Aigina portal Ο δήμαρχος της Αίγινας κ. Ζορμπάς με την εκπρόσωπο της κινεζικής αντιπροσωπείαςΈως τις 20 Νοεμβρίου με ελεύθερη είσοδο

Η έκθεση «Απομακρυσμένα Βουνά και Ποτάμια: Πνευματική Πατρίδα» θα παραμείνει στο Διαχρονικό Μουσείο Αίγινας, στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, με ελεύθερη είσοδο.

Το ωράριο λειτουργίας είναι:

Δευτέρα – Πέμπτη: 09:00–14:30
Παρασκευή: 09:00–14:30 και 17:00–20:00
Σάββατο – Κυριακή: 17:00–20:00

Με πληροφορίες από το aigina portal

“Cityscapes”: Ποια είναι η σχέση σου με την πόλη που ζεις;

bot — Wed, 25 Feb 2026 11:22:08 +0000

“Cityscapes”: Ποια είναι η σχέση σου με την πόλη που ζεις;

To “Cityscapes” είναι μια έκθεση που επανερμηνεύει την πόλη ως συνεχόμενα εξελισσόμενο οργανισμό.

Η Blank Wall Gallery παρουσιάζει την ομαδική έκθεση φωτογραφίας “Cityscapes”, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 27 Φεβρουαρίου έως και τις 11 Μαρτίου στον εκθεσιακό της χώρο στη Φωκίωνος Νέγρη 55, στην Κυψέλη.

Η έκθεση φέρνει στο προσκήνιο το αστικό τοπίο και τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, μέσα από φωτογραφίες πόλεων από διαφορετικά μέρη του κόσμου. Κεντρικό θέμα αποτελούν τα κτίρια και η δυναμική παρουσία τους στο περιβάλλον της μεγαλούπολης. Μεγάλοι όγκοι, έντονες γεωμετρίες και επιβλητικές κατασκευές αποτυπώνονται με έμφαση στη μορφή, τη λειτουργία και τον ρόλο τους στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Παράλληλα, οι φωτογράφοι εστιάζουν και στις μικρές, συχνά απαρατήρητες λεπτομέρειες της πόλης. Μέσα από τη φωτογραφική τους ματιά, αποκαλύπτονται στοιχεία που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και τη ζωντάνια του αστικού ιστού. Η πόλη παρουσιάζεται ως ένας οργανισμός που εξελίσσεται διαρκώς, αλλάζει και επαναπροσδιορίζεται, ανάλογα με την οπτική του δημιουργού και του θεατή.

Η έκθεση “Cityscapes” επιχειρεί να επαναφέρει τον θεατή σε μια πιο ουσιαστική σχέση με τον χώρο όπου ζει, προτείνοντας έναν νέο τρόπο παρατήρησης και κατανόησης της σύγχρονης πόλης. Η έκθεση απευθύνεται σε όλους όσοι ενδιαφέρονται για τη φωτογραφία, την αρχιτεκτονική και τα αστικά τοπία.

Πληροφορίες:
www.blankwallgallery.com
info@blankwallgallery.com
+30.211.4052.138
+30.694.7725.521

Ωράριο Λειτουργίας:
Δευτέρα – Τρίτη -Τετάρτη – Παρασκευή: 5:30-9:30 μ.μ..
Σάββατο: 12:30-2:30 μ.μ.

«Αλλοίμονο στους Nέους»

bot — Mon, 16 Feb 2026 09:38:35 +0000

«Αλλοίμονο στους Nέους»

Γράφει η ‘Ελενα Ντάκουλα

Η ταινία που είδα στα 20 και μεγάλωσε μαζί μου.

Υπάρχουν εκφράσεις που τις ακούς νέος και τις προσπερνάς. Όχι επειδή δεν τις καταλαβαίνεις, αλλά επειδή νομίζεις πως δεν σε αφορούν — ακόμα.

Μία από αυτές ήταν τα λόγια του πεθερού μου, που τα συνόδευε πάντα με μια γλυκιά νοσταλγία στη φωνή: «Να ’ταν τα νιάτα δυο φορές».

Τον άκουγα, αλλά δεν εμβάθυνα πραγματικά στην ουσία — και την αλήθεια — αυτής της φράσης. Της ίδιας φράσης που έκανε τον ήρωα του Γκαίτε να πουλήσει την ψυχή του στον διάβολο για να την πραγματοποιήσει. Για μένα, μια νεαρή μητέρα γύρω στα τριάντα, σε μία από τις πιο όμορφες φάσεις της ενήλικης ζωής μου, εκείνος – έχοντας ξεπεράσει τα 75 – έμοιαζε υπερήλικας.

Τα γηρατειά ήταν μια έννοια που ταίριαζε μόνο στους πολύ… μεγάλους. Στον δικό μου τότε κόσμο, απλώς δεν είχαν θέση.

Οι σκέψεις αυτές επέστρεψαν έντονες όταν είδα για δεύτερη φορά την ελληνική ταινία «Αλλοίμονο στους νέους». Την πρώτη φορά την είχα δει στα 20–22 μου. Τότε, η ματιά μου ήταν τελείως διαφορετική: Πιο επιπόλαιη, πιο επιφανειακή. Τα γηρατειά ήταν μια έννοια που απασχολούσε άλλους, όχι εμένα.

Πριν από μερικά χρόνια όμως, στα 50+, η ίδια ταινία με σημάδεψε. Και για πολλούς διαφορετικούς λόγους.

Τα δύο υπέροχα τραγούδια, σε μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, έχουν μείνει στην ιστορία όχι μόνο για τη μουσική τους, αλλά και για τον τρόπο που τα ερμήνευε ο αγαπημένος, αξέχαστος Δημήτρης Χορν. Όταν τραγουδούσε στη Μάρω Κοντού το «Ας είν’ καλά το γινάτι σου», κοιτάζοντάς την με έναν τρόπο που κάθε γυναίκα θα ζήλευε, ένιωθες πως το βλέμμα, το κορμί και οι κινήσεις του έλεγαν πολύ περισσότερα από τα λόγια. Το ίδιο και στη σκηνή όπου, οι δυο τους αγκαλιασμένοι, χορεύουν και σιγοτραγουδούν ο ένας κοντά στο αυτί του άλλου το «Πες μου μια λέξη». Ένας αισθησιασμός υπόγειος, καθόλου προκλητικός ή χυδαίος – κάτι που σήμερα συναντάμε όλο και πιο σπάνια.

Βλέποντας την ταινία, λόγω της προσωπικής μου εμμονής με την Αθήνα, προσπαθούσα να αναγνωρίσω τα σημεία όπου έγιναν τα γυρίσματα. Άργησα να βρω απαντήσεις. Οι χώροι αυτοί δεν υπάρχουν πια. Το σπίτι με την όμορφη αυλή βρισκόταν στη νοητή συνέχεια της οδού Βάκχου, στην Πλάκα· η περιοχή απαλλοτριώθηκε και σήμερα αποτελεί αρχαιολογικό χώρο, δίπλα στο Θέατρο του Διονύσου. Έτσι, η ταινία έγινε αφορμή να προστεθεί ακόμη ένα λιθαράκι στη σχέση μου με την αγαπημένη μου πόλη.

Το σενάριο προσφέρει μια εξαιρετικά ευχάριστη ταινία, γεμάτη απολαυστικούς διαλόγους και έξυπνο χιούμορ. Έχει μείνει στην ιστορία η ατάκα του Σπύρου Μουσούρη, ως γέρος Αγησίλαος: «Δηλαδή άμα κάθεσαι και τρως μια κότα κοκκινιστή και το ευχαριστιέσαι, είναι υποχρεωτικό να το ευχαριστιέται και η κότα;» Όπως και η ωμή αλήθεια του Ανδρέα (Δημήτρης Χορν): «Έτσι είναι η κλίμαξ: νέος, μεσόκοπος, γέρος, τέζα!» Ή οι απολαυστικοί χαιρετισμοί των δύο ηλικιωμένων φίλων: «Γεια σου, βρε βρωμόγερε!» – «Καλώς τον έφηβο των Αντικυθήρων!»

Η αξία της νιότης, η ματαιότητα του πλούτου απέναντι στον αληθινό έρωτα, η πικρία των γηρατειών και η μοναξιά είναι θέματα που δύσκολα αφήνουν τον θεατή αδιάφορο. Παράλληλα, η ταινία αντικατοπτρίζει έντονα την ελληνική κοινωνία της δεκαετίας του ’60, όπου η οικονομική επιφάνεια συχνά καθόριζε τις σχέσεις — ένα στοιχείο που σήμερα ίσως δεν είναι τόσο εμφανές, χωρίς όμως να έχει εκλείψει εντελώς.

Παρότι έχουν περάσει 65 χρόνια από την πρώτη της προβολή, το «Αλλοίμονο στους νέους» παραμένει μια ταινία ζωντανή, που βλέπεται ευχάριστα και εξακολουθεί να συγκινεί. Ίσως επειδή μας φέρνει κοντά σε μια κοινωνία πιο αθώα και λιγότερο κυνική. Ίσως επειδή μας ξεναγεί σε γειτονιές της Αθήνας που χάθηκαν, αλλοιώθηκαν ή τουριστικοποιήθηκαν μέχρι να χάσουν τον ανθρώπινο χαρακτήρα τους.

Ή ίσως επειδή, όσο περνούν τα χρόνια, καταλαβαίνουμε κάτι που κάποτε παραβλέπαμε. Ότι τα γηρατειά δεν είναι μια αφηρημένη έννοια για τους άλλους. Είναι μια σκέψη που, αργά ή γρήγορα, μας βρίσκει όλους.

Και ίσως, τελικά, επειδή θυμίζει πως ο έρωτας — όταν είναι αληθινός — δεν υπακούει ούτε στον χρόνο ούτε στην ηλικία.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

https://www.google.com/search?client=firefox-b-e&q=%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%AF%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%BF+%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82+%CE%BD%CE%AD%CE%BF%CF%85%CF%82#fpstate=ive&vld=cid:c4b47721,vid:ibGbfGnE5Vs,st:0

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Οι φωτογραφίες είναι screenshot από το παρακάτω link:
https://www.karagiannis-karatzopoulos.com/tainies/komodia/item/44-alloimono-stous-neous

ΠΗΓΗ

Μικρές Γεωγραφίες: Άνθρωποι–Νησιά / 11 Φεβρουαρίου – Μαριέττα Πεπελάση

bot — Wed, 11 Feb 2026 06:38:04 +0000

Μικρές Γεωγραφίες: Άνθρωποι–Νησιά

Ξεκινώντας σήμερα, 11 Φεβρουαρίου, στην Ελληνοαμερικανική Ενωση, η ‘Ιρις Κρητικού μας συνδέει σταδιακά με πέντε εξαιρετικές προσωπικότητες (Μαριέττα Πεπελάση, Νίκος Βατόπουλος, Μηνάς Μαυρικάκης, Χρίστος Παπαδάκης, Γιώργος Ρόρης) με τις οποίες συζητά θέματα που αφορούν είτε το επάγγελμά τους είτε τις απόψεις τους για την τέχνη, είτε για την ίδια τη ζωή. Μια συζήτηση, έτσι χωρίς όρια για όλους όσοι αναζητούν αυτή την ξεχωριστή κουβέντα που βοηθάει ίσως να πάμε παρακάτω.

‘Ιρις Κρητικού, Μαριέττα Πεπελάση

Ομιλία

11 Φεβ, 18:00

Rooftop Ελληνοαμερικανικής Ένωσης

Πέντε ξεχωριστές προσωπικότητες και χαρισματικοί δημιουργοί ενός ανάγλυφου τρόπου σκέψης, όρασης και διδαχής συζητούν με την Ίριδα Κρητικού

Οι «Μικρές Γεωγραφίες» έρχονται στην Ελληνοαμερικανική Ένωση με μια νέα θεματική ενότητα με τίτλο «Άνθρωποι–Νησιά». Από την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου και για 5 εβδομαδιαίες συναντήσεις, η ιστορικός τέχνης Ίρις Κρητικού προσκαλεί πέντε ξεχωριστούς δημιουργούς και διανοητές σε ανοιχτές συνομιλίες για τη διαδρομή, τη σκέψη και το έργο τους.

Στη νέα ενότητα των «Μικρών Γεωγραφιών», «άνθρωποι-νησιά», ευαίσθητοι πυρήνες βλεμμάτων, ιδεών και πράξεων, συναντιούνται και πάλι. Μιλώντας για την περιπέτεια και τη συναρπαστική διαδικασία της ανασύστασης και της δημιουργίας και, κυρίως, αποκαλύπτοντας το προσωπικό τους βλέμμα και όραμα που εντέλει αφορά στο κοινό καλό. Προτείνοντας την ατομική δυνατότητα παραγωγής δημιουργικού ή κοινωνικού έργου αλλά και τη δυνατότητα επανασύνδεσης ανθρώπων, καλλιτεχνημάτων, κτηρίων, τόπων, τοπίων και τεκμηρίων. Την ισχυρή ατομική βούληση που έχει τη δύναμη να μετατρέπει μια δεξαμενή ιδεών σε πράξη και έργο ζωής με πολλούς αποδέκτες.

Άνθρωποι με πολλαπλές ιδιότητες, βαθιά προσωπική ματιά και ουσιαστική σχέση με το κοινό τους, που μετατρέπουν την εμπειρία, τη γνώση και την ευαισθησία τους σε πράξη, λόγο και κοινωνικό έργο. Γίνονται οι ίδιοι τρόπος αλλά και τοπόσημο. Κατοικημένες μικρές «νήσοι» εμπειρίας και αποθέματος.

Στην πρώτη συνάντηση, την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026, καλεσμένη είναι η αγαπητή ψυχολόγος και συγγραφέας Μαριέττα Πεπελάση, η οποία μοιράζεται τον δικό της τρόπο να πορεύεται στον κόσμο, ανοίγοντας διαδρομές αυτογνωσίας, συντροφικότητας και ουσιαστικής σύνδεσης.

Ακολουθούν οι: Νίκος Βατόπουλος (18/2),

Μηνάς Μαυρικάκης (25/2),

Χρίστος Παπαδάκης (4/3)

και Γιώργος Ρόρρης (11/3).

Κόστος συμμετοχή: 10 ευρώ.
Αποκλειστικά με προεγγραφή από το site της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης πριν την έναρξη της κάθε συνάντησης.

Rooftop Ελληνοαμερικανικής Ένωσης

Μασσαλίας 22, Αθήνα

Γλώσσα

Καρδιά και ποίηση / Το ΕΚΠΑ στην ΠΟΛΗ

bot — Tue, 10 Feb 2026 11:59:51 +0000

Καρδιά και ποίηση / Το ΕΚΠΑ στην ΠΟΛΗ

«Ποίηση: το αρνητικό της σιωπής»

(Υπεύθυνος: Αχιλλέας Χαλδαιάκης)

Ενότητα «Ποίηση: το αρνητικό της σιωπής»

(Υπεύθυνη: Τζίνα Καλογήρου)

«Καρδιά και Ποίηση»

26 Φεβρουαρίου 2026, 19.00-21.00

Μεγάλη Αίθουσα ΕΚΠΑ

Η εκδήλωση «Καρδιά και Ποίηση» φωτίζει τη λεπτή γραμμή όπου η επιστημονική γνώση, η νευροεπιστήμη και η ιατρική συναντούν την ποίηση. Η καρδιά, άλλοτε αντικείμενο ιατρικής μελέτης και άλλοτε σύμβολο της ανθρώπινης εμπειρίας, γίνεται ο κοινός τόπος όπου λόγος, ρυθμός και σκέψη αγγίζουν το ίδιο μυστήριο της ζωής.

Σε αυτή τη γόνιμη διασταύρωση επιστημονικού στοχασμού και καλλιτεχνικής ευαισθησίας, τοποθετείται η τιμητική παρουσία του Θανάση Δρίτσα, κορυφαίου καρδιολόγου, Αναπληρωτή Διευθυντή στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, συνθέτη, συγγραφέα και μέλους της International Association of Music and Medicine (IAMM), ως κεντρικού ομιλητή της βραδιάς.

Θα ακολουθήσει μουσικό δρώμενο, με τον Θανάση Δρίτσα να ερμηνεύει συνθέσεις του (φωνή και πιάνο) σε ποίηση Χρήστου Μπουλώτη και Ελευθερίας Ζαμπετάκη.

Με το πολυσχιδές έργο του, ο κ. Δρίτσας αποδεικνύει πως η καρδιά δεν είναι μόνο αντικείμενο κλινικής μελέτης, αλλά και πηγή έμπνευσης, ρυθμού και βαθιάς ανθρώπινης συγκίνησης.

Μαζί με τη θεατρική ομάδα «Πλους» του Εργαστηρίου Τέχνης και Λόγου του ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ σε συνεργασία με τους Φοιτητικούς Συλλόγους ΠΤΔΕ & ΤΕΑΠΗ/ΕΚΠΑ (Διευθύντρια: Μαρία Δημάκη-Ζώρα, Αν. Καθηγήτρια, Αντιπρόεδρος ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ), και την παρουσίαση σκηνικής σύνθεσης με επιλεγμένα ποιήματα, υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια της Αιμιλίας Καραντζούλη, Δρ. Παιδαγωγικής του Θεάτρου, Εντεταλμένης Διδάσκουσας ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ, η εκδήλωση επιχειρεί να αναδείξει ότι η καρδιά δεν είναι μόνο το πιο θαυμαστό όργανο, αλλά και ο χώρος όπου ακουμπάμε τις εμπειρίες μας, όσα θυμόμαστε, όσα μας σημάδεψαν, όσα μας κάνουν να συνεχίζουμε.

Και η ποίηση έρχεται να δώσει φωνή σε αυτόν τον χώρο, μετατρέποντας το άρρητο σε λέξεις, το βίωμα σε νόημα, τον κάθε χτύπο σε μια ιστορία.

Οργάνωση-υλοποίηση εκδήλωσης: Τζίνα Καλογήρου (ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ) | Μαίρη Δημάκη-Ζώρα (ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ) | Αιμιλία Καραντζούλη (ΠΤΔΕ/ΕΚΠΑ) | Νατάσα Χαλκιά (ΠΤΝ/ΠΔΜ)

«Πρόκειται για τη μοναξιά που όλοι νιώθουμε»: Η οδυνηρή σκηνή που κάνει το Taxi Driver μια πραγματικά κλασσική ταινία

bot — Mon, 09 Feb 2026 12:02:29 +0000

«Πρόκειται για τη μοναξιά που όλοι νιώθουμε»: Η οδυνηρή σκηνή που κάνει το Taxi Driver μια πραγματικά κλασσική ταινία

Πενήντα χρόνια μετά….

Το πρωτοποριακό θρίλερ του Μάρτιν Σκορσέζε για τη Νέα Υόρκη κλείνει αυτή την εβδομάδα 50 χρόνια ζωής. Παραμένει ένα εντυπωσιακό κινηματογραφικό έργο — αν και η πραγματικά καθοριστική του στιγμή μάλλον δεν είναι εκείνη που φαντάζεστε.

Ακόμη και ύστερα από πέντε δεκαετίες δημοφιλίας, επιρροής και αναγνώρισης, η κλασική ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε Taxi Driver (1976) παραμένει κυρίως συνδεδεμένη στη συλλογική μνήμη με μια περίφημη φράση πέντε λέξεων, ειπωμένη από τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο στον ρόλο του ταραγμένου αντι-ήρωα Τράβις Μπικλ: «Μιλάς σε μένα;». Ο Μπικλ απευθύνεται στον ίδιο του τον εαυτό, κοιτάζοντας το είδωλό του στον καθρέφτη.

Πρώην πεζοναύτης που έχει γίνει οδηγός ταξί, διαλύεται σταδιακά μέσα στον υπαρξιακό εφιάλτη της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του ’70.

Πρόκειται για μια ανεξίτηλη κινηματογραφική στιγμή, όμως καθώς το Taxi Driver συμπληρώνει 50 χρόνια —με την πρώτη του προβολή στις αμερικανικές αίθουσες στις 8 Φεβρουαρίου 1976— αυτή η σκηνή έχει καταλήξει να κυριαρχεί στη μνήμη του κοινού, συχνά επισκιάζοντας άδικα την πολυπλοκότητα ολόκληρης της ταινίας.

Η ταινία παρακολουθεί τον Τράβις στον εφιαλτικό αγώνα του να προσαρμοστεί στην καθημερινότητα μετά τη θητεία του στον πόλεμο του Βιετνάμ. Η προσπάθεια αυτή ναυαγεί μέσα στην αϋπνία, τον αλκοολισμό και μια ανελέητα ζοφερή Νέα Υόρκη γεμάτη εμπόρους ναρκωτικών, πορνοσινεμά, σκουπίδια και βία.

Πιάνοντας δουλειά ως οδηγός ταξί, ο Τράβις εμμονικά ερωτεύεται την Μπέτσι (Σίμπιλ Σέπερντ), μια φωτεινή νεαρή γυναίκα που εργάζεται στην προεκλογική εκστρατεία του υποψηφίου των Δημοκρατικών για την προεδρία, Τσαρλς Παλαντάιν (Λέοναρντ Χάρις).

Όταν εκείνη τον απορρίπτει, ύστερα από ένα αδέξιο ραντεβού σε κινηματογράφο προβολής πορνοταινιών, ο Τράβις αρχίζει να κατακλύζεται από βίαιες παρορμήσεις, εξοπλίζεται βαριά και γυμνάζεται μανιωδώς. Μετά από μια σειρά τυχαίων συναντήσεων με την κακοποιημένη ανήλικη πόρνη και τοξικομανή Ίρις (Τζόντι Φόστερ), εμμονικά αποφασίζει να «σώσει» το κορίτσι από τον αδίστακτο εγκληματία Σπορτ (Χάρβεϊ Καϊτέλ), που την εκμεταλλεύεται.

Γνωστό για τις στιγμές ωμής βίας και τη ριζοσπαστική του οπτική γραφή, το Taxi Driver είναι γεμάτο αξέχαστες σκηνές πέρα από την περίφημη αντιπαράθεση του Μπικλ με τον καθρέφτη. Ιδιαίτερα, μια άλλη —πολύ συντομότερη— σκηνή ξεχωρίζει ως η πιο ουσιαστική στιγμή οπτικής ιδιορρυθμίας της ταινίας. Μια σκηνή που αποκαλύπτει μια σαφώς ευρωπαϊκή ευαισθησία μέσα σε ένα κατά βάση αμερικανικό δράμα και συμπυκνώνει τη μοναχική μελαγχολία που διατρέχει ολόκληρο το φιλμ.

Μια απόρριψη διαφορετική από τις άλλες

Η σκηνή αυτή εμφανίζεται περίπου στο πρώτο τρίτο της ταινίας και κλείνει την πρώτη της πράξη. Ο Τράβις τηλεφωνεί στη Μπέτσι, προσπαθώντας να επανορθώσει μετά το ακατάλληλο ραντεβού που την ενόχλησε. Την καλεί από έναν δημόσιο τηλεφωνικό θάλαμο, σε έναν βρώμικο διάδρομο, και την ικετεύει για μια δεύτερη ευκαιρία — χωρίς αποτέλεσμα.

Η σκηνή θα μπορούσε να είχε γυριστεί με έναν τυπικό, μελοδραματικό τρόπο, με την κάμερα να παραμένει πάνω στον Τράβις καθώς συνειδητοποιεί ότι η ευκαιρία του χάθηκε και μαζί της η μοναδική ελπίδα διαφυγής από την αποξενωμένη του ύπαρξη. Ο Σκορσέζε, όμως, απορρίπτει το προφανές.

Αντίθετα, ο διευθυντής φωτογραφίας Μάικλ Τσάπμαν ξεκινά μια αργή κίνηση απομάκρυνσης από τον Τράβις, ώσπου η κάμερα καταλήγει σε έναν άδειο διάδρομο με μια ανοιχτή πόρτα στο βάθος, που οδηγεί στον δρόμο. Ο διάδρομος —η είσοδος των γραφείων του θεάτρου Ed Sullivan στο Μπρόντγουεϊ— μοιάζει παρατημένος με θέα στο πολύβουο σκοτάδι της πόλης.

Ο θεατής ακούει την αντίδραση του Τράβις στην απόρριψη εκτός κάδρου (όχι όμως τα λόγια της Μπέτσι), πριν εκείνος κλείσει το τηλέφωνο και επιστρέψει στο πλάνο, απομακρυνόμενος με την πλάτη προς την κάμερα, αφήνοντας πίσω του τη painful στιγμή.

Το πλάνο αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους κανόνες του κλασικού Χόλιγουντ, όπου το δράμα προηγούνταν της κινηματογραφικής γλώσσας. Αποτελεί υποδειγματική έκφραση τόσο του ανήσυχου δημιουργικού πνεύματος της ταινίας —ως ενός από τα εμβληματικά έργα της επανάστασης του «Νέου Χόλιγουντ» της δεκαετίας του ’70— όσο και της απομόνωσης και μελαγχολίας του ήρωά της.

Ο Τράβις δεν μοιάζει ποτέ πιο ευάλωτος απ’ ό,τι σε αυτή τη στιγμή, σε πλήρη αντίθεση με την κατοπινή επίδειξη ψευδο-ανδρείας μπροστά στον καθρέφτη. Εδώ, η κάμερα μοιάζει ανίκανη να παρακολουθήσει τον πόνο του, ακόμη κι αν ο ίδιος είναι αναμφίβολα υπεύθυνος γι’ αυτόν. Με την απομάκρυνσή της, του επιτρέπει —έστω και στιγμιαία— να διατηρήσει ένα ίχνος αξιοπρέπειας, κάτι που η αστική κοινωνία στην οποία ζει σπάνια του προσφέρει.

BBC Culture

Σπίτι του Ελύτη-Μουσείο: Οι εκδηλώσεις του Φεβρουαρίου – Συναυλία, ξενάγηση και ομιλία για το έργο του ποιητή

bot — Tue, 27 Jan 2026 12:09:56 +0000

Σπίτι του Ελύτη-Μουσείο: Οι εκδηλώσεις του Φεβρουαρίου – Συναυλία, ξενάγηση και ομιλία για το έργο του ποιητή

Το νέο πρόγραμμα εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν στο Σπίτι του Ελύτη-Μουσείο τον Φεβρουάριο 2026 περιλαμβάνει μία συναυλία, μία ξενάγηση και μία ομιλία για το έργο του ποιητή.

Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026, 19:00

Συναυλία – Προσανατολισμοί

Ποιήματα που ανασαίνουν τον αέρα του ανοιχτού ορίζοντα, ποιήματα από την πρώτη συλλογή του Οδυσσέα Ελύτη Προσανατολισμοί έγιναν άμεσα και τρυφερά τραγούδια από τον συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλο. Τα τραγούδια των Προσανατολισμών -που ηχογραφήθηκαν το 1984, αγαπήθηκαν και τραγουδήθηκαν πολλές φορές έκτοτε- παρουσιάζονται μαζί με τραγούδια από τις «Μικρές Κυκλάδες» του Μίκη Θεοδωράκη, σε ένα πρόγραμμα για φωνή και πιάνο.

Η Θεοδώρα Μπάκα (αριστερά) και η Μαρία Παπαπετροπούλου (δεξιά)

Τραγούδι: Θεοδώρα Μπάκα

Πιάνο: Μαρία Παπαπετροπούλου

Εισιτήριο: 12€

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026, 12:30

Ξενάγηση

Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου στις 12:30, ξεναγεί το κοινό στο «Σπίτι του Ελύτη». (Πλάκα, στη συμβολή των οδών Διοσκούρων 4 και Πολυγνώτου)

Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου

Εισιτήριο ξενάγησης: 9€

Για τη συμμετοχή στην ξενάγηση είναι απαραίτητη η προκράτηση θέσης. Οι θέσεις είναι περιορισμένες και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026, 19:00

Ομιλία –Οι μεταμορφώσεις της αγγελικής μορφής στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη

Στο Ελυτικό σύμπαν, οι άγγελοι δε λειτουργούν ως απλά θρησκευτικά σύμβολα, αλλά ενσαρκώνουν τη φωτεινότητα, τη διαφάνεια και την ομορφιά, λειτουργώντας ως φορείς χάριτος και ως καταλύτες μεταμόρφωσης. Μέσα στο καθεστώς του «απόλυτου φωτός», ο Ελύτης, στο κατώφλι μιας ιδιότυπης ποιητικής ιερότητας, αναπροσανατολίζει την ορατότητα, κάνει τον κόσμο και τις επιφάνειες διαπερατές από το βλέμμα και το νου και υποβάλλει μια διαφορετική ανάγνωση (του μυστηρίου) της ζωής.

Ο Χρήστος Νίκου είναι μέλος του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.) στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, με γνωστικό αντικείμενο «Γαλλική Ορολογία – Διεθνείς Σχέσεις».

Είσοδος ελεύθερη με απαραίτητη προκράτηση θέσης.

bookpress.gr

Αναγνώσεις για παιδιά στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

bot — Tue, 27 Jan 2026 10:55:55 +0000

Αναγνώσεις για παιδιά

στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

Η Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) προσκαλεί, την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου και την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026, τους μικρούς της φίλους σε ένα ταξίδι στον κόσμο των βιβλίων, όπου μέσα από αναγνώσεις κάθε σελίδα ζωντανεύει και γίνεται αφορμή για χαρά, σκέψη και περιπέτεια. Αγαπημένα παιδικά βιβλία, ιστορίες και παραμύθια γίνονται αφορμή για συνάντηση, χαρά και δημιουργική έκφραση καλλιεργώντας την αγάπη για το διάβασμα. Tα παιδιά θα γνωρίσουν ήρωες βιβλίων και θα ταξιδέψουν σε μαγικούς κόσμους με οδηγό τη φαντασία τους.Σας περιμένουμε να μοιραστούμε τη χαρά της ανάγνωσης και να ανακαλύψουμε μαζί τη μαγεία που κρύβεται σε κάθε βιβλίο!INFOΓια παιδιά 4+ (με συνοδεία γονέα)Παρασκευή 30.01.2026, 18:00-19:00Παρασκευή 13.02.2026, 18:00-19:00Παιδική Βιβλιοθήκη ΕΒΕ, ΚΠΙΣΝΕλεύθερη είσοδος, θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Γιώργος Βέλτσος / ΓΕΡΑΣ / εκδόσεις Περισπωμένη

bot — Sun, 25 Jan 2026 14:05:25 +0000

Γιώργος Βέλτσος / ΓΕΡΑΣ / εκδόσεις Περισπωμένη

Το γέρας απονέμεται ως έπαθλο —αλλά και ως το μέγιστο λάφυρο— στο γήρας, όχι μόνον όταν συνεχίζει να γράφει, αλλά και όταν γράφοντας «πειράζει» τη γραφή. Αναθέτει τότε στην ποίηση να αντι-καταστήσει το «ε» (γέρας) με «η» (γήρας) και να «πειράξει» έτσι και το νόημα με μια ομοηχία στο παρά πέντε. Η αντιμετάθεση αυτή —γράμματος χάριν— δηλώνει όμως και την αντιμετάθεση της γραφής με τη ζωή. Το Il faut tenter de vivre (Πρέπει να μπαίνεις στον πειρασμό να ζεις) του Πωλ Βαλερύ διαλάμπει και ως «Πρέπει να πειράζεις και να πειράζεσαι με τα γράμματα».

* * *

Αλάτι στα μάτια
Αλάτι στα κόκαλα
Ούτε πρόσθιο ούτε ύπτιο
Γηρατειά

* * *

Είδα κι απόειδα με τα συμφραζόμενα

Ένα μαχαίρι ζητώ
να κόψω το ραδίκι του νου από τη ρίζα
να σκάψω βαθιά με το νύχι στο χώμα
για το νεκρό πουλάκι από θάνατο φυσικό και όχι
για την καρδερίνα που θρηνεί η οικογένεια στο σαλόνι

Τόλμησα και δεν τόλμησα
κατέφυγα στα ωδικά
στις σταθερές αξίες, στα κλουβιά
παρηγοριά ώριμων κυριών

Εμένα με ενδιέφερε η διάλεκτος του σπουργίτη:
τον Αύγουστο μόλις βουτήξει στη θάλασσα ο ήλιος
φεύγει βολίδα με τους ομοϊδεάτες του και ακελάηδιστος
χώνεται στη φοινικιά

Ο Γιώργος Βέλτσος γεννήθηκε το 1944 στην Αθήνα.

Σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Paris VIII και ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου.

Το συγγραφικό του έργο, πλούσιο και πολυσχιδές, εκτείνεται στην ποίηση, το δοκίμιο, το θέατρο και την αρθρογραφία.

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά και γερμανικά, ενώ θεατρικά έργα του έχουν ανέβει από τον Μιχαήλ Μαρμαρινό και τη Ρούλα Πατεράκη.