Οι δύο αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που αφορούν τα φοιτητικά δάνεια και τις φυλετικές ποσοστώσεις στα πανεπιστήμια ήδη είναι γνωστές. Βρήκαμε όμως ενδιαφέρουσες τις θέσεις του δημοσιογράφου, συγγραφέα και Διευθυντή Περιεχομένου της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ Θοδωρή Γεωργακόπουλου.Με αφορμή αυτές τις δεινές για τους νέους εξελίξεις μας  ο κ. Γεωγρακόπουλος προτείνει να εντρυφήσουμε στην έννοια της αξιοκρατίας, επικεντρώνοντας την προσοχή μας στο βιβλίο του Μάικλ Σαντέλ, “Η Τυραννία της Αξίας”

ΘΕΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε πως η πρόθεση της κυβέρνησης Μπάιντεν να σβήσει μέρος του χρέους που έχουν συσσωρεύσει εκατομμύρια αμερικανοί λόγω των δυσβάσταχτων φοιτητικών δανείων που είχαν πάρει (σε κάποιες περιπτώσεις δεκαετίες πριν) για να σπουδάσουν, είναι αντισυνταγματική.

Η κυβέρνηση είχε ήδη παγώσει την αποπληρωμή των φοιτητικών δανείων εδώ και τρία χρόνια -μέρος των έκτακτων μέτρων στήριξης της οικονομίας κατά την πανδημία- και τώρα σκόπευε να σβήσει ως και $20.000 από τα χρωστούμενα περίπου 40 εκατομμυρίων ανθρώπων. Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι το πρόβλημα με τα φοιτητικά δάνεια στις ΗΠΑ είναι τεράστιο και σχετίζεται αφενός με τον τρόπο που λειτουργεί η αγορά της ιδιωτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με το ότι παιδιά ηλικίας 18 ετών καλούνται να πάρουν αποφάσεις για το μέλλον τους όχι απλά επιλέγοντας σχολή αλλά αναλαμβάνοντας και οικονομικά χρέη και, βέβαια, με το ότι η ασφαλιστική και η τραπεζική αγορά στις ΗΠΑ ήταν για δεκαετίες πολύ λιγότερο ρυθμισμένη από ό,τι οι αντίστοιχες αγορές της Ευρώπης, με αποτέλεσμα η ασυδοσία και η εκμετάλλευση των (18χρονων) καταναλωτών από τις τράπεζες να αποκτά χαρακτήρα επιδημίας. Πολύς κόσμος δεν μπορεί να σηκώσει κεφάλι κάτω από αυτό το βάρος, ενώ άλλοι πραγματικά καταστρέφονται οικονομικά από την πρώτη αναποδιά. Το Ανώτατο Δικαστήριο σήμερα αποφάσισε ότι η κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα να προχωρήσει με αυτό το τεράστιο, κόστους $400 δισ. πρόγραμμα ελάφρυνσης.

Προ ημερών είχε κάνει κάτι χειρότερο.

Εδώ και μερικές δεκαετίες τα περισσότερα πανεπιστήμια στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν ως κριτήριο επιλογής των νεοεισερχόμενων φοιτητών τους το αν αυτοί ανήκουν σε πληθυσμιακές ομάδες που υφίστανται διακρίσεις ή έχουν χαρακτηριστικά που τις καθιστούν ευάλωτες. Καθότι για αιώνες πριν οι μαύροι μαθητές στη χώρα αυτή ήταν πιο φτωχοί, με λιγότερη πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, με λιγότερο μορφωμένους γονείς και με μικρότερη πρόσβαση σε ποιοτική τροφή, καλές υπηρεσίες υγείας, ευκαιρίες κοινωνικοποίησης και όλα τα αγαθά της σύγχρονης ζωής που είχαν οι περισσότεροι λευκοί μαθητές, έμεναν πίσω. Τα κριτήρια αυτά επέτρεπαν στα πανεπιστήμια να παρακάμπτουν τα σκέτα ακαδημαϊκά κριτήρια και να δίνουν την ευκαιρία και σε παιδιά από πιο φτωχά περιβάλλοντα να αποκτούν πρόσβαση σε ποιοτική τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Είναι η ίδια φιλοσοφία που έχει δημιουργήσει προγράμματα ποσοστώσεων κάθε είδους σε διάφορους τομείς -και εκτός της εκπαίδευσης. Ένα γνωστό, δοκιμασμένο εργαλείο για την επιτάχυνση της ανακατανομής των ευκαιριών με πιο δίκαιο τρόπο σε κοινωνίες όπου οι διαχρονικές ανισότητες ανατροφοδοτούνται προς όφελος συγκεκριμένων λίγων. Και σε κάποιο βαθμό, αυτό το μοντέλο δούλευε. Μέχρι προχθές. Γιατί πλέον το Δικαστήριο έχει αποφασίσει ότι η χρήση τέτοιων κριτηρίων από τα πανεπιστήμια είναι αντισυνταγματική. Οπότε πρέπει να σταματήσει. 

Ξέρετε τι δεν κρίθηκε αντισυνταγματικό και δεν χρειάζεται να σταματήσει; Το ότι οι μισοί από τους λευκούς φοιτητές του Χάρβαρντ δεν έχουν μπει στο πανεπιστήμιο αυτό επειδή έχουν πάρα πολύ καλούς βαθμούς, αλλά επειδή είναι συγγενείς καθηγητών, παλιών φοιτητών, χρηματοδοτών ή υπαλλήλων του πανεπιστημίου, ή επειδή παίρνουν αθλητικές υποτροφίες. Αυτό είναι ΟΚ.

Και στις δύο περιπτώσεις το δικαστήριο αποφάσισε με πλειοψηφία 6-3, όπου 6 οι δικαστές που είναι διορισμένοι από Ρεπουμπλικανούς Προέδρους, και 3 οι διορισμένοι από Δημοκρατικούς. Ωραία πράγματα. 

Και οι δύο αποφάσεις σχετίζονται με την πρόσβαση των πολιτών στην ανώτατη εκπαίδευση και με την έννοια της αξιοκρατίας. Την παραδοσιακή αξία σε πολλές -κυρίως δυτικές- κοινωνίες που λέει πως αυτοί που πετυχαίνουν τα καταφέρνουν χάρη στη δουλειά τους και την προσπάθειά τους, την καπατσοσύνη και το ταλέντο τους. Τα 18χρονα που χρεώνονται για δεκαετίες ώστε να μπορέσουν να πληρώσουν για μια αξιοπρεπή κατάρτιση που θα τους επιτρέψει να διεκδικήσουν μια καλή δουλειά το έχουν πιστέψει στα αλήθεια. Τα προνομιούχα παιδιά πλούσιων γονέων που μπαίνουν στο Χάρβαρντ (με οποιονδήποτε τρόπο) το πιστεύουν απόλυτα, επίσης. Ήθελα να σας τα γράψω αυτά σήμερα για να σας προτρέψω να αγοράσετε και να διαβάσετε το βιβλίο “The Tyranny of Merit”. Το έχει γράψει ο καθηγητής φιλοσοφίας στο Χάρβαρντ (ναι, στο Χάρβαρντ) Μάικλ Σάντελ (για άλλο βιβλίο του οποίου σας έχω ξαναγράψει διθυραμβικά).

Ο Σάντελ τινάζει αυτή την ιδέα, που πολλές και πολλοί από εμάς την έχουμε εγκυστώσει στον πυρήνα του αξιακού μας συστήματος, στον αέρα. Την κάνει με τα κομματάκια.
Η πίστη στην αξιοκρατία, λέει ο Σάντελ, είναι ένα χαστούκι στους “αποτυχημένους” της κοινωνίας. Η επιμονή των ελίτ για την αξία της “σκληρής δουλειάς” που μπορεί να σώσει οποιονδήποτε, είναι μια έμμεση προσβολή όσων δεν έχουν σωθεί. Είναι σα να τους λένε ότι δεν τα κατάφεραν επειδή δεν προσπάθησαν αρκετά, δεν “δούλεψαν σκληρά”, επειδή είναι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κατώτεροι. Αυτό το πράγμα είναι διαβρωτικό για τις κοινωνίες μας. Με μια τεχνητή κρησάρα, χωρίζει την κοινωνία σε κερδισμένους και χαμένους, σε άξιους και άχρηστους. Σ’ αυτό το διαχωρισμό πατάνε λαϊκιστές και γοητεύουν όσους νιώθουν “χαμένοι”. Τους λένε αυτό που οι αλαζονικές ελίτ αρνούνται: ότι δεν φταίνε, στ’ αλήθεια, για την δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Δεδομένου μάλιστα του ότι, όπως περιγράφει το βιβλίο πολύ χαρακτηριστικά, πραγματική αξιοκρατία στις κοινωνίες σαν τη δικιά μας δεν υπάρχει. Πάντα ή σχεδόν πάντα αυτοί που κερδίζουν ξεκινούν με ένα ή περισσότερα προνόμια και ευκολίες, αυτοί που τελικά χάνουν με ένα ή περισσότερα μικρά η μεγάλα επιπλέον εμπόδια.

Μετά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, λέει ο Σάντελ, τα μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ γέμισαν με λευκούς χριστιανούς νέους γόνους πλούσιων οικογενειών, ανθρώπους συνηθισμένους να έχουν υπηρέτες, να μην κάνουν καμία προσπάθεια για τίποτε, να ασχολούνται μόνο με τα πάρτι και τον αθλητισμό -αυτοί ως απόφοιτοι είναι που έφτιαξαν την κουλτούρα της Γουόλ Στριτ και των τραπεζών, της πολιτικής και, βεβαίως, των ίδιων των πανεπιστημίων. Τη δεκαετία του ’40 ο Τζέιμς Μπράιαντ Κόναντ, πρόεδρος του Χάρβαρντ, εισήγαγε την ιδέα της αξιοκρατίας, ότι δηλαδή στο πανεπιστήμιο θα έπρεπε να έμπαιναν οι καλύτεροι, όχι μόνο οι πλουσιότεροι.

Ο αγώνας της αξιοκρατίας στα πανεπιστήμια, όμως, οδήγησε σε τέρατα. Από το 1976 μέχρι το 2012 ο χρόνος που αφιερώνουν οι αμερικανοί γονείς για να βοηθάνε τα παιδιά τους στα μαθήματα πενταπλασιάστηκε. Σε ένα πλούσιο προάστιο του Κονέκτικατ, 18% των μαθητών δήλωναν ότι πάσχουν από κάποιες αναπηρίες, για να αποκτήσουν πρόσβαση στις πιο εύκολες εξετάσεις (εξαπλάσιο ποσοστό του εθνικού μέσου όρου -και ένα φαινόμενο γνώριμο και στα δικά μας μέρη). Άλλο αποτέλεσμα; Οι αμερικανοί πολίτες σήμερα χρωστάνε όλοι μαζί $1,5 τρις σε φοιτητικά δάνεια.

Τι προτείνει ο Σάντελ; Κλήρωση. Αυτό προτείνει. Στην πράξη διαπίστωσε με τα μάτια του ότι οι μικροδιαφορές σε βαθμολογίες κατατακτήριων ή άλλων εξετάσεων δεν έχουν απολύτως καμία αξία και δεν δίνουν απολύτως καμία ένδειξη για το αν ο ένας υποψήφιος είναι καλύτερος από τον άλλο. Από τους 40.000 μαθητές που κάνουν αίτηση στο Χάρβαρντ, λέει ο Σάντελ, οι περισσότεροι είναι μια χαρά. Προτείνει να γίνεται μια πρώτη επιλογή με βάση κάποια υποτυπώδη κριτήρια και ανάμεσα σε όσες και όσους απομένουν (30.000; 20.000;) να γίνεται κλήρωση για να επιλεγούν οι 2.000 πρωτοετείς. Από τη στιγμή που πληρούν κάποια βασικά κριτήρια, που περνούν, ας πούμε, μια “βάση”, οι πιθανότητες να τα πάνε καλά είναι πάνω κάτω παρόμοιες για όλες και όλους ή, έστω, εντελώς αδύνατο να προβλεφθούν αντικειμενικά. Οπότε γιατί να μη γίνεται κλήρωση;

Πολλά από αυτά πηγαίνουν κόντρα με όσα πίστευα για την αξιοκρατία, την αξία της σκληρής δουλειάς, την αξία των πανελληνίων εξετάσεων και του διαχωρισμού μαθητών, φοιτητών και πολιτών με παραδοσιακά αξιολογικά κριτήρια. Το βιβλίο του Μάικλ Σάντελ ήταν κάτι που μου προκάλεσε κάτι σπάνιο, συναρπαστικό και θαυμάσιο: μου άλλαξε τη γνώμη.

—————————————————————————————————-

Σας προτείνουμε να διαβάσετε ένα ενδιαφέρον παλαιότερο άρθρο του δημοσιογράφου της ΕΡΤ Πολυδεύκη Παπαδόπουλου για το πώς εξελίχθηκε  επί προεδρίας Τραμπ η διαδικασία σύνθεσης του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ μετά το θάνατο της δικαστού Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ, γεγονός που ενδεχομένως εξηγεί πολλές από τις τελευταίες εξελίξεις.Εδώ

Σε “μηδενικό όφελος” αναφέρθηκε χθες o ιδιοκτήτης μεγάλης αλυσίδας μπύρας.

Ο James Watt, διευθύνων σύμβουλος της Brewdog -γνωστή για το in-your-face μάρκετινγκ και τα μπαρ με εξοπλισμό παιχνιδιού μέσα σε αυτά – δήλωσε στο Bloomberg ότι η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ είχε “σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην επιχείρησή μας” και έκανε την παράδοση της μπύρας στους πελάτες της στην Ευρώπη “πάρα πολύ πιο δύσκολη”.

“Για μένα, έχει περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των βρετανικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, Μεγάλες οι απώλειες μας”, πρόσθεσε.

“Νομίζω ότι ήταν τραγικό για τις επιχειρήσεις της Βρετανίας και πολλά από τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα σήμερα – υψηλότερος πληθωρισμός από άλλες χώρες και δυσκολότερη άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας – είναι αποτέλεσμα της καταστροφικής απόφασης ύστερα από ένα δημοψήφισμα να αποχωρήσει από την ΕΕ.  Αυτή η αποχώρηση έχει κυριολεκτικά διαλύσει τις επιχειρήσεις στη Βρετανία”, δήλωσε ο Watt.

Η Brewdog έχει την έδρα της στο Ellon, κοντά στο Aberdeen της Σκωτίας. Έχει βιώσει δύσκολη πορεία κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, καταγράφοντας λειτουργικές ζημίες, ύψους 24 εκατομμυρίων λιρών, με την εταιρεία να επιρρίπτει μεγάλο μέρος της ευθύνης στην εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, το οποίο, όπως είπε, έπληξε τα περισσότερα τμήματα της αλυσίδας εφοδιασμού της. Αντιμετώπισε επίσης έντονο έλεγχο της εργασιακής της κουλτούρας.

Παρά τα προβλήματα αυτά, ο όμιλος άνοιξε μια σειρά από νέα μπαρ το 2022, συμπεριλαμβανομένου ενός χώρου μαμούθ που περιλαμβάνει ένα φορτηγάκι παγωτού στο σταθμό Waterloo του Λονδίνου.

Η έκρηξη στο Brexit δεν είναι η πρώτη εισβολή της εταιρείας στην πολιτική. Πέρυσι λάνσαρε μια “Boris Lie-PA” για να σηματοδοτήσει την αποχώρηση του Μπόρις Τζόνσον από την πολιτική σκηνή, ονομάζοντας την μπύρα “κατάλληλη για πάρτι εργασίας”, μια προφανής σπόντα για το γλέντι που διέρρηξε τις απαγορεύσεις λόγω κοροναϊού και αφορούσε στον ίδιο τον Μπόρις, αλλά και μέλη της κυβέρνησής του.

Εγκαίνια: Δευτέρα 3 Ιουλίου 2023 στις 19.30

 Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών- Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία

 Διοργάνωση: Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών- Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία σε συνδιοργάνωση του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου

Επιμέλεια έκθεσης: Ίρις Κρητικού

Με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης και με επίκεντρο τη σημαντική ιδιωτική συλλογή ιστορικών συλλεκτικών πιάτων της Λόλας Νταΐφά, γεννήθηκε η ιδέα μιας πρωτότυπης εικαστικής συνομιλίας με σύγχρονα έργα σε επετειακή διοργάνωση του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου.

Στο πλαίσιο της δράσης, τον Δεκέμβριο του 2021, προσκλήθηκαν διακεκριμένοι Έλληνες εικαστικοί που εργάζονται με διαφορετικά υλικά και μέσα, με την προτροπή να προχωρήσουν στη συλλογική σύσταση ενός αυτοτελούς οργανικού ερευνητικού και αναπαραστατικού πεδίου με ιστορικές, εικονολογικές, πλαστικές και συμβολικές απεικονιστικές επισημάνσεις και αναφορές στην τυπολογία και τη θεματική εικονοποιία των ιστορικών συλλεκτικών πιάτων της συλλογής Νταϊφά που αποτελεί την πληρέστερη της συγκεκριμένης κατηγορίας.

Σε αντίθεση με τα πολύτιμα προγενέστερα χρονολογικά και εξαιρετικά δημοφιλή τότε φιλελληνικά πιάτα που βασισμένα σε ευρωπαϊκά έργα χαρακτικής με θέματα από τη δράση των ελλήνων ηρώων κατασκευάζονταν ως τα μέσα του 19^ου αιώνα στην Ευρώπη -τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία- στοχεύοντας στην οικονομική ενίσχυση του Αγώνα, τα νεότερα ιστορικά πιάτα που αποτέλεσαν την έμπνευση για την έκθεση, αποτελούν μοναδικά ιστορικά τεκμήρια ταυτότητας που καλύπτουν με τρόπο συνοπτικό αλλά εύγλωττο μια χρονική περίοδο 100 περίπου ετών με αφετηρία το 1863, είναι κατασκευασμένα στον Πειραιά και τη Σύρο, την Πάτρα και την Αθήνα, ενώ, αν και εξαιρετικής τέχνης και λεπτότητας, προορίζονταν για καθημερινή χρήση.

Η έκθεση παρουσιάστηκε αρχικά με εξαιρετική επιτυχία στην Εξωραϊστική Λέσχη Βόλου τον Δεκέμβριο του 2021, με τη στήριξη του ΥΠΠΟΑ και με την ευγενική υποστήριξη της ΕΚΠΟΛ-Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Οργανισμού Λιμένος Βόλου Α.Ε. και του ομότιμου καθηγητή του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης – επίτιμου  μέλος του Λ.Ε.Β., Γιώργου Γκέκου ενώ στη συνέχεια παρουσιάστηκε με την ίδια επιτυχία στο Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Λάρισας. Ολοκληρώνει την πορεία της ιδανικά, στο ιστορικό κτήριο του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών.

Τα έργα των συμμετεχόντων εικαστικών, κύκλια και τρισδιάστατα στον μεγαλύτερό τους βαθμό, χρησιμοποιώντας ελαφριά κατά κύριο λόγο ύλη (χαρτί, πηλός, πορσελάνη, κέντημα, στάχτη, νωπογραφία κ. ά.), συνομιλούν με τρόπο ευρηματικό και πηγαίο με την ελληνική λαϊκή παράδοση και με τις αφηγηματικές και εννοιολογικές θεματικές και κοσμητικές λεπτομέρειες των ιστορικών πιάτων της Συλλογής Νταϊφά. Οι αναπαριστώμενοι ελληνικοί μύθοι, οι αρχαίοι και βυζαντινοί ήρωες, τα κεντρικά ιστορικά πρόσωπα και τα αξιομνημόνευτα ιστορικά συμβάντα της Ελληνικής Επανάστασης, τρέπονται στις σημαίνουσες πηγές και τις εικονοποιητικές αφορμές για τα σύγχρονα έργα της έκθεσης που επί τούτου δημιουργούνται, αναπτύσσοντας ένα τρισδιάστατο οπτικό αφήγημα.

Τα ιστορικά ελληνικά πιάτα συνδέονται με μυθολογικά πρόσωπα, ιστορικές προσωπικότητες και γεγονότα που «σφράγισαν» την Ιστορία της χώρας μας. Οι μυθολογικές και ιστορικές φιγούρες που απεικονίζονται εδώ -η Θεά Αθηνά ή ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο Ρήγας Φεραίος και ο Λόρδος Βύρων, αλλά και ήρωες λιγότερο γνωστοί στην υπόλοιπη Ελλάδα όπως η Θεσσαλή Μαργαρίτα Μπασδέκη που διακρίθηκε στη Μάχη της Μακρυνίτσας Πηλίου-, όπως αντίστοιχα και τα διάφορα ιστορικά συμβάντα ή επετειακά επιλεγόμενα θέματα (Πυρπόληση Μονής Αρκαδίου, Ένωση της Ελλάδας με την Ήπειρο και τη Θεσσαλία κ.ά), εμψύχωναν ως λαλούντα σύμβολα και συντετμημένα τοπόσημα μνήμης τις έννοιες της κοινής καταβολής, της εθνότητας και της ιστορικής παρακαταθήκης.

«Φάε τη σούπα σου και θα δεις τον Κολοκοτρώνη…»: το διασωζόμενο από την κυρία Νταϊφά προφορικό κέλευσμα, συνοψίζει συμβολικά τη απέριττη δύναμη των πιάτων αυτών αλλά και την πολύτιμη παρακαταθήκη του φορμαλιστικού και θεματικού εκτοπίσματός τους.

Η παρούσα έκθεση που με αρχικό πυρήνα έρευνας στηρίχτηκε στην ανεκτίμητη συλλογή ιστορικών πιάτων της Λόλας Νταΐφά, ενώ σημαντική βοήθεια αποτέλεσε και η σχετική έκδοση («Η Ελλάδα μέσα από 231 ιστορικά πιάτα (1863-1973)», εκδόσεις Μίλητος), σχεδιάστηκε δύο χρόνια πριν μέσα σε συνθήκες πανδημίας και ύφεσης, με το βλέμμα στραμμένο σε μικρά καθημερινά αντικείμενα οικιακής χρήσης που αφηγούνται συγκινητικές ιστορίες, προτρέποντας ταυτόχρονα τους σύγχρονους δημιουργούς σε οικεία παρατήρηση και μικροδημιουργία, αποτελεί ένα απτό παράδειγμα για το πώς μπορούμε να επανεκτιμήσουμε τα ήσσονα, να είμαστε επινοητικοί, να διδάσκουμε αλλά και να διδασκόμαστε οι ίδιοι από προσβάσιμα σύμβολα.

Η συνύπαρξη του ιστορικού και σύγχρονου υλικού, προτείνεται με τη λογική ενός κεντρικού εκθεσιακού πυρήνα πολύτιμων συλλεκτικών αντικειμένων από τη Συλλογή Νταϊφά, σε συνομιλία με νέα έργα δημιουργημένα από διαφορετικά υλικά και παρουσιασμένα ως μια συνολική εγκατάσταση στον χώρο.

Στην έκθεση συμμετέχουν:
Νεκτάριος Αποσπόρης, Ευριδίκη Αρκουδογιάννη, Άννυ Αρχιμανδρίτου, Κική Βουλγαρέλη, Βασίλης Βούλγαρης, Μάριος Βουτσινάς, Μαρία Γέρουλα, Νεκταρία Γιακμογλίδου, Αστέρης Γκέκας, Κατερίνα Γραφανάκη, Κρίστη Γρηγορίου, Μαρία Διακοδημητρίου, Δέσποινα Καλλιγά, Ελπινίκη Καμόσου, Κατερίνα Κασσαβέτη, Μάρω Κορνηλάκη, Τάσος Λιακόπουλος, Μηνάς Μαυρικάκης, Δημήτρης Μοράρος, Μάνος Μπατζόλης, Χαρίτων Μπεκιάρης, Γεωργία Μπλιάτσου, Ρούλη Μπούα, Ισαβέλλα Ντάσση, Απόστολος Παπαγεωργίου, Κλειώ Παπαϊωάννου, Ράνια Παπακωνσταντίνου, Μαρία Παπανικολάου, Χριστίνα Παρασκευοπούλου, Νίκος Ποδιάς, Κατερίνα Σαμαρά, Ιφιγένεια Σδούκου, Ιωάννα Τερλίδου, Νίκος Τριανταφύλλου, Θεοδώρα Τσιάτσιου, Βιργινία Φιλιππούση, Μαρία Χαλκιά, Μαρία Χάνιου.

Ίρις Κρητικού

Επιμελήτρια της έκθεσης

.Διάρκεια έκθεσης: 3 Ιουλίου – 11 Σεπτεμβρίου 2021

Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών, Ι. Παπαρρηγοπούλου 7, Αθήνα.

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 09.00-16.00 / Σάββατο-Κυριακή: 10.00-15.00 / Tρίτη κλειστά.

Ε-mail: info@athenscitymuseum.gr

Πώς ο Νόαμ Τσόμσκι έφερε μόνιμη επανάσταση στην επιστημονική μελέτη της γλώσσας και πώς εξελίχθηκαν οι θεωρίες του έκτοτε;

Ο Τσόμσκι είναι, αναμφίβολα, ο σημαντικότερος γλωσσολόγος όλων των εποχών, εν μέρει επειδή η απάντησή του (ή οι απαντήσεις του) σε αυτό το ερώτημα έχει αποδειχθεί τόσο βαθιά επιδραστική.

Ο Τσόμσκι είχε μια εκπληκτικά μακρά και ποικίλη σταδιοδρομία. Αρα σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί ένα άρθρο να συνοψίσει σε λίγες γραμμές πάνω από εξήντα χρόνια εστιασμένης έρευνας. Ο στόχος αυτού του άρθρου είναι να παράσχει γενική επισκόπηση της προσέγγισης του Τσόμσκι στη γλώσσα, να δώσει μια αίσθηση του πώς εξελίχθηκε το ερευνητικό του πρόγραμμα με την πάροδο του χρόνου και να προβληματιστεί σχετικά με τη φιλοσοφική συνιστώσα του έργου του.

Ξεκινά εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο η γλωσσολογία και η φιλοσοφία συνδέονται, τόσο γενικά όσο και στο έργο του Τσόμσκι ειδικότερα. Στη συνέχεια, προχωρά σε μια σύντομη ιστορική επισκόπηση, η οποία καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο το πρόγραμμα του Τσόμσκι αναπτύχθηκε με την πάροδο των ετών. Τέλος, εξετάζει μια φιλοσοφική διαφωνία μεταξύ του Τσόμσκι και του Φρέγκε σχετικά με τη σχέση μεταξύ γλώσσας και λογικής.

Φιλοσοφία και γλωσσολογία

Η φιλοσοφική σημασία της γλωσσολογίας έγκειται στο γεγονός ότι ορισμένοι τομείς έρευνας μπορούν εύλογα να προσεγγιστούν από διάφορες κατευθύνσεις. Πολλοί φιλόσοφοι θέλουν να θέσουν ερωτήματα και να επιλύσουν προβλήματα που σχετίζονται με τη φύση της γλώσσας, και πολλοί φιλόσοφοι ενδιαφέρονται ομοίως για θέματα που γειτνιάζουν με εκείνα της γλώσσας (επικοινωνία, νόηση κ.ο.κ.).

Ο καλύτερος τρόπος για να κατανοήσουμε το έργο του Τσόμσκι από φιλοσοφική σκοπιά είναι διττός. Πρώτον, η οπτική του για τη γλώσσα ενδιαφέρει τη φιλοσοφία της γλώσσας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η θεωρία του Τσόμσκι επιδιώκει να δώσει απαντήσεις στα περισσότερα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που έχουν οι φιλόσοφοι σχετικά με τη γλώσσα και έχει περαιτέρω έμμεσες επιπτώσεις σε άλλα τέτοια ερωτήματα.

Ο ίδιος ο Τσόμσκι επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από ορισμένους από τους σημαντικότερους φιλοσόφους της εποχής του, ιδίως από τον Όστιν και τον Κουίν, και ανέλαβε αρκετά εκτεταμένη έρευνα στη φιλοσοφική λογική ως νέος. Δεύτερον, η θεωρία του Τσόμσκι στο βαθμό που ισχυρίζεται ότι αποτελεί μια “επιστημονική” προσέγγιση της γλώσσας θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι παρέχει ορισμένα βασικά δεδομένα για όποιον επιθυμεί να οικοδομήσει μια συνοδευτική φιλοσοφία της γλώσσας. Αυτή είναι, τουλάχιστον, μια αντίληψη της σχέσης μεταξύ επιστήμης και φιλοσοφίας.

Η έννοια της καθολικής γραμματικής

Ο Νόαμ Τσόμσκι πιστώνεται με την ανάπτυξη της θεωρίας της Καθολικής Γραμματικής, ή αλλιώς UG. Η ανάπτυξη της UG έλαβε χώρα σε δύο επίπεδα. Σε ένα επίπεδο βρίσκονται οι γενικές ιδέες για τη γλώσσα και την κατάκτηση της γλώσσας στις οποίες βασίζεται η θεωρία. Αυτό περιλαμβάνει τις έννοιες της γλωσσικής ικανότητας, της γλωσσικής επίδοσης και της έμφυτης γλώσσας. Σε ένα άλλο επίπεδο η θεωρία περιλαμβάνει την εξήγηση της σύνταξης, η οποία συνδέεται στενά με το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Με άλλα λόγια, υπάρχουν μετατοπίσεις στις έννοιες του συντακτικού, που οδηγούν σε μια σειρά φαινομενικών ασυνεχειών και αλλαγών κατεύθυνσης.

Είναι απαραίτητο να ορίσουμε ορισμένους όρους προκειμένου να κατανοήσουμε σωστά τη θεωρία του Τσόμσκι. Πρώτον, η γλωσσική κατάκτηση αναφέρεται απλώς στο πώς οι άνθρωποι μαθαίνουν να μιλούν τη γλώσσα στην οποία μεγαλώνουν. Η επάρκεια και η επίδοση είναι έννοιες που μπορούν να κατανοηθούν η μία σε σχέση με την άλλη. Γλωσσική επάρκεια είναι, κατά προσέγγιση, ό,τι γνωρίζει κανείς για τη γλώσσα του, ενώ επίδοση είναι η πρακτική ικανότητα του ατόμου να εκφράζεται σε αυτήν. Το συντακτικό μπορεί, για τους δικούς μας σκοπούς, να γίνει κατανοητό απλώς ως η μελέτη της δομής των προτάσεων.

Οι φάσεις του έργου του Τσόμσκι

Η έρευνα του Τσόμσκι για τη γλώσσα πέρασε από διάφορες φάσεις. Το αρχικό μοντέλο, που ονομάστηκε Συντακτικές Δομές, πήρε το όνομά του από τον τίτλο του βιβλίου του Τσόμσκι του 1957, το οποίο καθιέρωσε την ίδια την έννοια της “γενεσιουργού γραμματικής”, με έμφαση στη ρητή “γενεσιουργό”, τυπική περιγραφή.

Αυτή η πρώτη θεωρία έκανε διάκριση μεταξύ κανόνων δομής φράσεων που παρήγαγαν τις βασικές δομές μιας γλώσσας, οι οποίες ονομάζονταν “προτάσεις πυρήνα”, και μετασχηματισμών που τις άλλαζαν με διάφορους τρόπους μετατρέποντάς τες σε παθητικές ή αρνητικές προτάσεις κ.ά. Γι’ αυτό και το δημοφιλές όνομά της ήταν “μετασχηματιστική γενετική γραμματική” ή “TGG”. Το πιο αξιομνημόνευτο προϊόν της ήταν η πρόταση, “Άχρωμες πράσινες ιδέες κοιμούνται με μανία”, η οποία είχε σκοπό να αποδείξει ότι οι προτάσεις μπορεί να είναι γραμματικές αλλά χωρίς νόημα και επομένως ότι η σύνταξη είναι ανεξάρτητη από τη σημασιολογία. Η σημασιολογία είναι η μελέτη του νοήματος στη γλώσσα.

Η θεωρία της Μετασχηματιστικής Γενετικής Γραμματικής αντικαταστάθηκε από ένα νέο μοντέλο που έγινε αρχικά γνωστό ως Μοντέλο Όψεων μετά το βιβλίο του Τσόμσκι “Όψεις της Θεωρίας του Συντάγματος” (1965) και αργότερα ως Πρότυπη Θεωρία.

Σε αυτή τη φάση του έργου του, ο Τσόμσκι εισήγαγε την ιδέα της διάκρισης ικανότητας/απόδοσης μεταξύ γλωσσικής γνώσης και γλωσσικής χρήσης, για την οποία είναι σημαντική η αναγνώριση της “βαθιάς” και της “επιφανειακής” δομής της πρότασης. Δύο κλασικές δοκιμαστικές προτάσεις που χρησιμοποιούνται για να παραδειγματίσουν αυτό είναι οι εξής: (1) “Ο John είναι πρόθυμος να ευχαριστήσει”, η οποία υπονοεί ότι ο John ευχαριστεί τους άλλους ανθρώπους, και (2) “Ο John είναι εύκολο να ευχαριστήσει”, η οποία υπονοεί ότι οι άλλοι άνθρωποι ευχαριστούν τον John. Οι δύο προτάσεις έχουν την ίδια επιφανειακή δομή αλλά διαφέρουν στη βαθιά δομή, όπου ο “John” μπορεί να ενεργεί ως υποκείμενο ή αντικείμενο του ρήματος “παρακαλώ”.

Αυτή η εκδοχή της θεωρίας του Τσόμσκι έδωσε στη συνέχεια τη θέση της σε αυτό που συνήθως αποκαλείται “Μοντέλο Κυβέρνησης και Δεσμεύσεων”, το οποίο εισήγαγε τις έννοιες των αρχών και των παραμέτρων. Οι αρχές είναι κανόνες σχετικά με τη γλώσσα που παραμένουν αμετάβλητοι σε όλες τις γλώσσες, ενώ οι παράμετροι καθορίζουν τον περιορισμένο αριθμό τρόπων με τους οποίους οι γλώσσες μπορούν να διαφέρουν.

Έκτοτε υπήρξαν και άλλα στάδια, τα οποία περιελάμβαναν (μεταξύ άλλων) μια επανεξέταση της σύνταξης και μια νέα εστίαση στο λεξιλόγιο, αλλά το βασικό κίνητρο πίσω από το έργο του Τσόμσκι παραμένει η απλούστευση και (όπου χρειάζεται) η τροποποίηση ή η διαγραφή ορισμένων αρχών και παραμέτρων. Με άλλα λόγια, ο στόχος του είναι να βρει ποιες ομοιότητες που μπορούμε να βρούμε μεταξύ των γλωσσών είναι ουσιώδεις για αυτήν.

Όλες οι θεωρίες του Τσόμσκι προσπαθούν να δώσουν μια περιγραφή του τι μπορεί να γίνει γνωστό για τη γλώσσα και πώς αποκτάται αυτή η γνώση. Ο Τσόμσκι έχει δηλώσει με σαφήνεια ότι το ενδιαφέρον του δεν εστιάζεται τελικά στη γλώσσα ως τέτοια, αλλά στο μυαλό.

Η γλώσσα αντιμετωπίζεται ως κάτι που βρίσκεται στο μυαλό κάθε μεμονωμένου ανθρώπινου όντος, αλλά αυτό δεν είναι όλη η έκταση της γλώσσας- γίνεται επίσης κατανοητό ότι περιλαμβάνει ορισμένα φυσικά πράγματα – γραπτές λέξεις, προφορικούς ήχους και άλλα πράγματα που υπάρχουν έξω από το μυαλό. Η σχέση μεταξύ αυτών των δύο πεδίων είναι και είναι από καιρό το ερώτημα για τη γλώσσα.

Όπως το θέτει ο Τσόμσκι: “Κάθε γλώσσα μπορεί να θεωρηθεί ως μια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ ήχων και νοήματος”. Ο χειρισμός του κάθε πεδίου από μόνο του είναι γενικά ευκολότερος και λιγότερο αμφιλεγόμενος. Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, το μυαλό γεφυρώνει αυτό το χάσμα μέσω ενός “υπολογιστικού συστήματος”, το οποίο συνδέει τους ήχους της γλώσσας με τα νοήματα στο μυαλό των ομιλητών.

Τα πιο πρόσφατα ενδιαφέροντα του Τσόμσκι επικεντρώνονται σε πράγματα που συμβαίνουν στην άκρη αυτού του υπολογιστικού συστήματος. Από τη μία πλευρά, υπάρχει ο μετασχηματισμός των εσωτερικών μορφών της γλώσσας που χρησιμοποιούνται από το υπολογιστικό σύστημα στα πιο βασικά συστατικά μιας γλώσσας. Στην πράξη, αυτό είναι η δημιουργία ήχων με το σώμα μας χρησιμοποιώντας αυτό που ο Τσόμσκι ονομάζει “αισθητικοκινητικό σύστημα”.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει ο μετασχηματισμός των αναπαραστάσεων του νου σε νοητικές έννοιες, χρησιμοποιώντας αυτό που ο Τσόμσκι αποκαλεί “εννοιολογικό-συνειδησιακό σύστημα”. Τα σημεία επαφής εδώ είναι οι διεπαφές μεταξύ της γλωσσικής γνώσης και των δύο περιοχών που δεν είναι από μόνες τους γλώσσα: ο εξωτερικός κόσμος των ήχων και ο εσωτερικός κόσμος των εννοιών. Για να λειτουργήσει το υπολογιστικό σύστημα, πρέπει να έχει δύο συστήματα “πρόσβασης”: πρέπει να είναι σε θέση να διασυνδέεται και στα δύο σημεία, διότι η γλώσσα χρειάζεται και τα δύο για να εκφραστεί, και πρέπει να ενσωματωθεί με τη μορφή νοητικών εννοιών.

Θα πρέπει ήδη να είναι προφανές πόσο πολύ η θεωρία της γλώσσας του Τσόμσκι αγγίζει άλλους σημαντικούς τομείς της φιλοσοφικής έρευνας, ιδίως αυτούς που έχουν να κάνουν με τη νόηση και το νου.

Ένας άλλος μεγάλος τομέας της φιλοσοφίας που ενδιαφέρει προσωπικά τον Τσόμσκι είναι η Λογική. Για να εξηγήσουμε γιατί αυτό είναι σημαντικό, θα πρέπει εδώ να γίνουν κάποιες συνδέσεις μεταξύ γραμματικής και λογικής. Η γραμματική, στο πλαίσιο της γλωσσολογίας, είναι το σύνολο της γνώσης της γλώσσας στο μυαλό ενός ατόμου, όχι μόνο το συντακτικό (όπως συχνά χρησιμοποιούμε τη λέξη γραμματική για να αναφερθούμε).

Η γραμματική πρέπει να δείχνει τόσο το πώς προφέρεται η πρόταση – ως ακολουθία ήχων, μοτίβα τονισμού, τονισμός και ούτω καθεξής – όσο και το τι πραγματικά σημαίνει η πρόταση – το x είναι ένα κύριο όνομα, το y είναι ένα ρήμα και ούτω καθεξής. Όπως το θέτουν οι Vivian Cook και Mark Newson, “Η γραμματική του γλωσσολόγου χρειάζεται επομένως έναν τρόπο περιγραφής των πραγματικών ήχων μια φωνητική αναπαράσταση- χρειάζεται έναν τρόπο αναπαράστασης της σημασίας – μια σημασιολογική αναπαράσταση- και χρειάζεται έναν τρόπο περιγραφής της συντακτικής δομής που τα συνδέει – ένα συντακτικό επίπεδο αναπαράστασης”.

Όπως εξηγούν στη συνέχεια, αυτό συνεπάγεται την κατασκευή δύο ακόμη εννοιών:

“Η Θεωρία Αρχών και Παραμέτρων αποτυπώνει αυτή τη γέφυρα μεταξύ ήχου και νοήματος μέσω των τεχνικών κατασκευών Φωνητική Μορφή (PF), η οποία υλοποιείται ως ηχητικές ακολουθίες, και Λογική Μορφή (LF), αναπαραστάσεις ορισμένων πτυχών του νοήματος”.

Αυτή η τελευταία έννοια αποκτά ένα πολύ ιδιαίτερο νόημα για τον Τσόμσκι: “Με τη φράση “λογική μορφή” εννοώ εκείνη τη μερική αναπαράσταση του νοήματος που καθορίζεται από τη γραμματική δομή”. Η λογική μορφή μιας γλώσσας είναι επομένως μόνο ένα μέρος του νοήματος της γλώσσας.

Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον τρόπο με τον οποίο παλαιότεροι φιλόσοφοι όπως ο Gottlob Frege αντιλαμβάνονταν τη λογική, δηλαδή ως αναπαράσταση του πραγματικού νοήματος μιας γλώσσας. Ο Τσόμσκι είναι αρκετά σαφής ότι η λογική μορφή “δεν είναι μια πλήρης σημασιολογική αναπαράσταση”, αλλά αντιστοιχεί αντίθετα σε ό,τι είναι δομικά απαραίτητο στη γλώσσα.

Μπορούμε να καταλήξουμε σημειώνοντας ότι αυτή η φιλοσοφική διαφωνία είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα εστίασης. Ορισμένοι φιλόσοφοι, όπως ο Φρέγκε, θέλουν να μάθουν τι σημαίνει η γλώσσα και να βρουν έναν τρόπο αναπαράστασης αυτού του νοήματος. Ο Τσόμσκι αντιπροσωπεύει έναν άλλο τρόπο προσέγγισης της γλώσσας, εστιάζοντας λιγότερο στο νόημα αυτό καθαυτό και περισσότερο στο πώς η ανάλυση του νοήματος σε μια γλώσσα επιτρέπει την ανάλυση των βασικών δομών της γλώσσας και, τελικά, πώς λειτουργεί η γλώσσα στο μυαλό.

TheCollector

By Luke Dunne BA Philosophy & Theology

 Συνομιλώντας με τον Πρόεδρο του Σωματείου «Διάζωμα» Σταύρο Μπένο, για μια αναγέννηση μετά την καταστροφή

Πέμπτη συνάντηση: Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2023 στις 18.00

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των προηγούμενων κύκλων διαλέξεων με θέμα «Μικρές Γεωγραφίες της Ζωγραφικής» & «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου» στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη που ασχολήθηκαν με το γεωγραφικό τοπόσημο του δημιουργού ως άξονα αναφοράς στο έργο του  και στη συνέχεια με το εργαστήριο ως τόπο κατοικίας και έμπνευσης, περιλαμβάνοντας διεισδυτικές «επισκέψεις» στους χώρους εργασίας προσφιλών δημιουργών και εστιάζοντας σε ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο τοπίο, αυτό του εργαστηρίου, συνεχίσαμε την περασμένη χρονιά με τις «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου και του Εγκλεισμού». Θέτοντας σε συνομιλία με τους παρουσιαζόμενους, το γεγονός του εγκλεισμού που αναπόφευκτα επηρέασε και επαναπροσδιόρισε τη δουλειά τους. Πραγματοποιώντας από κοινού ένα συναρπαστικό ταξίδι, συνομιλώντας μαζί τους για ό,τι άλλαξε και καθόρισε τη δημιουργία ή τις επιλογές τους. Για τη συνθήκη του κατά μόνας και τη σιωπή που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε σε δυναμικές επινοητικές λύσεις και ατομική ή συλλογική δημιουργική εξωστρέφεια.

Τη χρονιά αυτή, διεισδύοντας και πάλι στα μικρά σύμπαντα αγαπημένων δημιουργών και πνευματικών ανθρώπων, παρουσιάζοντας οπτικό υλικό από τις αναζητήσεις και τις επιδιώξεις τους, συνομιλούμε μαζί τους μπροστά στο κοινό για την έμπνευση και για την επιθυμία που τρέπονται σε θετικό πρόσημο και έργο ζωής. Για την περιπέτεια και τη συναρπαστική διαδικασία της ανασύστασης και δημιουργίας εντός του αστικού ιστού ή της ελληνικής υπαίθρου, και, κυρίως, του προσωπικού τους βλέμματος που εντέλει αφορά στο κοινό καλό. Για τη δυνατότητα παραγωγής έργου υπό δύσκολες συνθήκες αλλά και για τη δυνατότητα διάσωσης, αναστήλωσης, επανάχρησης καλλιτεχνημάτων, αντικειμένων, κτηρίων, τόπων, τοπίων και τεκμηρίων, και την ισχυρή ατομική βούληση που έχει τη δύναμη να μετατρέπει μια δεξαμενή ιδεών σε πράξη και έργο ζωής με πολλούς αποδέκτες. Δημόσιοι χώροι, κτήρια και βιβλιοθήκες, αρχιτεκτονήματα, πολύτιμα αντικείμενα, μικρά μουσεία, συλλογές ή αρχεία που διασώζονται, καταγράφονται και αναδεικνύονται εξαιτίας της βούλησης και της δύναμης κάποιου ή κάποιων, θα συναντηθούν στις Μικρές Γεωγραφίες του Καλού. Οι προσκεκλημένοι μας σε αυτό το εικαστικό ταξίδι, είναι ταυτόχρονα οι συνομιλητές και ιδανικοί ξεναγοί της κάθε συνάντησης.

Στην πέμπτη και τελευταία συνάντηση του πέμπτου κύκλου των Μικρών Γεωγραφιών, την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2023 στις 18.00, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Νίκο Βατόπουλο, τον Γιάννη Τσιαούση, τη Μαριέττα Πεπελάση και τον Ελευθέριο Σκιαδά, καλεσμένος μας ο Πρόεδρος του Σωματείου «Διάζωμα» Σταύρος Μπένος.   

Ο Σταύρος Μπένος, μετά την καταστροφική πυρκαγιά τον Αύγουστο του 2021 στην Εύβοια, τέθηκε επικεφαλής του εθνικού σκοπού της ανασυγκρότησής της, με την προτροπή του πρωθυπουργού να αξιοποιήσει τη σωρευμένη γνώση του τόσο από τη δημόσια διοίκηση (έχοντας μάλιστα ο ίδιος ως π. Δήμαρχος Καλαμάτας την πολύ μεγάλη εμπειρία της ριζικής δράσης μετά την καταστροφή) όσο και από το Διάζωμα.

Το πρόγραμμα με τίτλο «Το νέο δάσος – Στο κέντρο της ζωής και της βιώσιμης ανάπτυξης», αποτελεί το ήδη υλοποιούμενο με πρωτόγνωρα ταχείς ρυθμούς ορθολογιστικό όραμα της «Επιτροπής Μπένου». Μιας ομάδας ανθρώπων αποφασισμένων να ενωθούν με πολύ περισσότερους και να δώσουν από κοινού μια μάχη πρώτης γραμμής και με το σύνολο των μελετών ανάπλασης να αποτελούν δορυφόρους του δάσους -της επιβεβλημένης κύριας φροντίδας της νέας ζωής.

Με πρόσημο της μελέτης το «Μένουμε στον τόπο μας» και προσδοκώμενο το «Επιστρέφουμε στον τόπο μας», διαμορφώνεται ένα ολιστικό και ανθρωποκεντρικό πρόγραμμα αναγέννησης, που σκοπό έχει να βάλει το δάσος στη ζωή των κατοίκων ως πρωταγωνιστή της βιώσιμης ανάπτυξης, προσφέροντας εξαρχής εισοδήματα σε αυτούς που το αγαπούν πιο πολύ, όπως οι ρετσινάδες και οι μελισσοκόμοι και που μπορούν να το φροντίσουν συμβάλλοντας καίρια στη νέα ζωή του. Επουλώνοντας ταυτόχρονα τις ανοιχτές πληγές του φυσικού τοπίου και του οικιστικού πλέγματος, εντάσσοντας σχετικά εκπαιδευτικά οικολογικά προγράμματα στα σχολεία και ενισχύοντας με σύγχρονο τρόπο τον πρωτογενή αγροτικό τομέα, τον μοναδικό οικολογικό πλούτο του τόπου και τον ήπιας μορφής τουρισμό με τους ιδιαίτερους προορισμούς όπως η Αιδηψός.

Προτάσσοντας δηλαδή στην Βόρειο Εύβοια «ένα σχέδιο ανάπτυξης το οποίο θα δίνει μια νέα προοπτική μετά την καταστροφή και την ελπίδα ότι ένα περιβαλλοντικά και οικονομικά βιώσιμο και καλύτερο μέλλον είναι εφικτό για την περιοχή. Ένα σχέδιο ανάπτυξης το οποίο θα βασίζεται στους κύριους άξονες της Ευρωπαϊκής στρατηγικής (smart, green, place-based) για μια ήπιας μορφής ανάπτυξη, η οποία θα αξιοποιεί τις σύγχρονες τεχνολογίες, θα προωθεί την κοινωνική συνοχή και θα βασίζεται στην εδαφικότητα και την τοπική συμμετοχή για το σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων».

Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Οι συναντήσεις έχουν δίωρη διάρκεια (18:00-20:00) και πραγματοποιούνται κάθε Παρασκευή.

Κάθε συνάντηση έχει αυτοτελή θεματική, ενώ δεν είναι απαραίτητη η  παρακολούθηση όλων των συναντήσεων.

Ο νέος κύκλος των Μικρών Γεωγραφιών θα συνεχιστεί τον Ιανουάριο του 2024

Συνιστάται θερμά η προκράτηση θέσης.

Ημερομηνίες διαλέξεων:

Παρασκευή 13, 20, 27/01/2023 & 3, 10/02/2023

Κύκλος 5 διαλέξεων: 40€, 20€

Μεμονωμένη διάλεξη: 10€, 5€

Ώρα: 18.00 – 20.00

Πληροφορίες: 210 3611206, www.thf.gr

ΙΔΡΥΜΑ Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1

106 71 Αθήνα

Συνομιλώντας με τον Πρόεδρο του Συλλόγου των Αθηναίων και δημοσιογράφο Ελευθέριο Γ. Σκιαδά για την άγνωστη Αθήνα

ΠΕΜΠΤΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

Τέταρτη συνάντηση: Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023 στις 18.00

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των προηγούμενων κύκλων διαλέξεων με θέμα «Μικρές Γεωγραφίες της Ζωγραφικής» & «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου» στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη που ασχολήθηκαν με το γεωγραφικό τοπόσημο του δημιουργού ως άξονα αναφοράς στο έργο του  και στη συνέχεια με το εργαστήριο ως τόπο κατοικίας και έμπνευσης, περιλαμβάνοντας διεισδυτικές «επισκέψεις» στους χώρους εργασίας προσφιλών δημιουργών και εστιάζοντας σε ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο τοπίο, αυτό του εργαστηρίου, συνεχίσαμε την περασμένη χρονιά με τις «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου και του Εγκλεισμού». Θέτοντας σε συνομιλία με τους παρουσιαζόμενους, το γεγονός του εγκλεισμού που αναπόφευκτα επηρέασε και επαναπροσδιόρισε τη δουλειά τους. Πραγματοποιώντας από κοινού ένα συναρπαστικό ταξίδι, συνομιλώντας μαζί τους για ό,τι άλλαξε και καθόρισε τη δημιουργία ή τις επιλογές τους. Για τη συνθήκη του κατά μόνας και τη σιωπή που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε σε δυναμικές επινοητικές λύσεις και ατομική ή συλλογική δημιουργική εξωστρέφεια.

Τη χρονιά αυτή, διεισδύοντας και πάλι στα μικρά σύμπαντα αγαπημένων δημιουργών και πνευματικών ανθρώπων, παρουσιάζοντας οπτικό υλικό από τις αναζητήσεις και τις επιδιώξεις τους, συνομιλούμε μαζί τους μπροστά στο κοινό για την έμπνευση και για την επιθυμία που τρέπονται σε θετικό πρόσημο και έργο ζωής. Για την περιπέτεια και τη συναρπαστική διαδικασία της ανασύστασης και δημιουργίας εντός του αστικού ιστού ή της ελληνικής υπαίθρου, και, κυρίως, του προσωπικού τους βλέμματος που εντέλει αφορά στο κοινό καλό. Για τη δυνατότητα παραγωγής έργου υπό δύσκολες συνθήκες αλλά και για τη δυνατότητα διάσωσης, αναστήλωσης, επανάχρησης καλλιτεχνημάτων, αντικειμένων, κτηρίων, τόπων, τοπίων και τεκμηρίων, και την ισχυρή ατομική βούληση που έχει τη δύναμη να μετατρέπει μια δεξαμενή ιδεών σε πράξη και έργο ζωής με πολλούς αποδέκτες. Δημόσιοι χώροι, κτήρια και βιβλιοθήκες, αρχιτεκτονήματα, πολύτιμα αντικείμενα, μικρά μουσεία, συλλογές ή αρχεία που διασώζονται, καταγράφονται και αναδεικνύονται εξαιτίας της βούλησης και της δύναμης κάποιου ή κάποιων, θα συναντηθούν στις Μικρές Γεωγραφίες του Καλού. Οι προσκεκλημένοι μας σε αυτό το εικαστικό ταξίδι, είναι ταυτόχρονα οι συνομιλητές και ιδανικοί ξεναγοί της κάθε συνάντησης.

Στην τέταρτη και προτελευταία συνάντηση του πέμπτου κύκλου των Μικρών Γεωγραφιών, την Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023 στις 18.00, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Νίκο Βατόπουλο, Γιάννη Τσιαούση και τη Μαριέττα Πεπελάση, καλεσμένος μας ο Πρόεδρος του Συλλόγου των Αθηναίων και Δημοσιογράφος Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς. 

Διεισδύοντας μαζί μας σε συναρπαστικά αρχεία, μοιραζόμενος μαζί μας ανέκδοτες ιστορίες, οικογενειακά έγγραφα, ιστορικά συμβόλαια και σπάνιες φωτογραφίες του αστικού ιστού της αγαπημένης του πόλης που γνωρίζει σε βάθος, ο Ελευθέριος Σκιαδάς, Πρόεδρος του ιστορικού Συλλόγου που μετρά περισσότερα 130 σχεδόν χρόνια ζωής (έτος ιδρύσεως 1895), αλλά και Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων καθώς και Γενικός Διευθυντής της εφημερίδας «Εστία», αλλά, κυρίως, αφοσιωμένος αθηναιολάτρης, ανασυνθέτει έναν γοητευτικό χωροχρόνο που διανύει πέντε χιλιάδες χρόνια ιστορίας μιας μονάκριβης πόλης που υπήρξε η «Ελλάδος Ελλάς».

Μιλώντας για την αγαπημένη του πόλη, το πολύτιμο έργο του συλλόγου και για τη σημασία του «Αθηναϊκού Μουσείου» της οδού Κέκροπος και των συλλογών του, ο ίδιος σημειώνει:

«Η Αθήνα είναι μία στον κόσμο, μία γιατί είναι ασύγκριτη. Γεννήθηκε ανάμεσα από τον θρύλο της θεϊκής διαμάχης και με τα χρόνια έγινε το σύμβολο του ορθού λόγου και της ανθρώπινης σκέψης. Αστείρευτη πηγή της ιδέας, αρμονικό μέτρο σύγκρισης, υπήρξε κι έμεινε μοναδική.

Προχωρεί, προχωρεί με γοργό ρυθμό, χωρίς να λυγίζει από εμπόδια, χωρίς να σταματά μπροστά στις δυσκολίες. Η μοίρα της είναι διαρκώς ν’ αλλάζει, πάντοτε ν’ αγκαλιάζει το νεώτερο και το σύγχρονο, χωρίς όμως ποτέ να λησμονήσει την παράδοση και την καταγωγή της.

Η ψυχή της μένει ίδια· κι ο λαός της έχει τις ανησυχίες που αντιμετώπισε ο Απόστολος Παύλος στην Πνύκα και στην Αγορά. «Πηγή της ιδέας» κατά τον ποιητή υπήρξε και παραμένει και πηγή του ανθρώπινου, πνευματικού συμβολισμού, της ιδεαλιστικής σκέψης και της ορθολογικής αντίληψης».

Στη συνάντησή μας στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, θα ξετυλίξουμε μαζί τα χαμένα κομμάτια της μνήμης της πόλης, επιχειρώντας την επανατοποθέτησή τους σε ένα  μαγικό αστικό πανόραμα.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Οι συναντήσεις έχουν δίωρη διάρκεια (18:00-20:00) και πραγματοποιούνται κάθε Παρασκευή.

Κάθε συνάντηση έχει αυτοτελή θεματική, ενώ δεν είναι απαραίτητη η  παρακολούθηση όλων των συναντήσεων.

Επόμενη συνάντηση του κύκλου: Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2023

με ομιλητή τον Πρόεδρο του Σωματείου «Διάζωμα» Σταύρο Μπένο

Συνιστάται θερμά η προκράτηση θέσης.

Ημερομηνίες διαλέξεων:

Παρασκευή 13, 20, 27/01/2023 & 3, 10/02/2023

Κύκλος 5 διαλέξεων: 40€, 20€

Μεμονωμένη διάλεξη: 10€, 5€

Ώρα: 18.00 – 20.00

Πληροφορίες: 210 3611206, www.thf.gr

ΙΔΡΥΜΑ Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1

106 71 Αθήνα

ΠΕΜΠΤΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

Τρίτη συνάντηση: Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2023 στις 18.00

 «Μικροί πυροβολισμοί στο Δάσος της Τέχνης…»

Συνομιλώντας με τη Μαριέττα Πεπελάση, Ψυχολόγο και Συγγραφέα 

 για την Τέχνη ως ανίχνευση ενός ταραχώδους βίου

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των προηγούμενων κύκλων διαλέξεων με θέμα «Μικρές Γεωγραφίες της Ζωγραφικής» & «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου» στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη που ασχολήθηκαν με το γεωγραφικό τοπόσημο του δημιουργού ως άξονα αναφοράς στο έργο του και στη συνέχεια με το εργαστήριο ως τόπο κατοικίας και έμπνευσης, περιλαμβάνοντας διεισδυτικές «επισκέψεις» στους χώρους εργασίας προσφιλών δημιουργών και εστιάζοντας σε ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο τοπίο, αυτό του εργαστηρίου, συνεχίσαμε την περασμένη χρονιά με τις «Μικρές Γεωγραφίες του Εργαστηρίου και του Εγκλεισμού». Θέτοντας σε συνομιλία με τους παρουσιαζόμενους το γεγονός του εγκλεισμού που αναπόφευκτα επηρέασε και επαναπροσδιόρισε τη δουλειά τους. Πραγματοποιώντας από κοινού ένα συναρπαστικό ταξίδι, συνομιλώντας μαζί τους για ό,τι άλλαξε και καθόρισε τη δημιουργία ή τις επιλογές τους. Για τη συνθήκη του κατά μόνας και τη σιωπή που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε σε δυναμικές επινοητικές λύσεις και ατομική ή συλλογική δημιουργική εξωστρέφεια.

Τη χρονιά αυτή, διεισδύοντας και πάλι στα μικρά σύμπαντα αγαπημένων δημιουργών και πνευματικών ανθρώπων, παρουσιάζοντας οπτικό υλικό από τις αναζητήσεις και τις επιδιώξεις τους, συνομιλούμε μαζί τους μπροστά στο κοινό για την έμπνευση και για την επιθυμία που τρέπονται σε θετικό πρόσημο και έργο ζωής. Για την περιπέτεια και τη συναρπαστική διαδικασία της ανασύστασης και δημιουργίας εντός του αστικού ιστού ή της ελληνικής υπαίθρου, και, κυρίως, του προσωπικού τους βλέμματος που εντέλει αφορά στο κοινό καλό. Για τη δυνατότητα παραγωγής έργου υπό δύσκολες συνθήκες αλλά και για τη δυνατότητα διάσωσης, αναστήλωσης, επανάχρησης καλλιτεχνημάτων, αντικειμένων, κτηρίων, τόπων, τοπίων και τεκμηρίων, και την ισχυρή ατομική βούληση που έχει τη δύναμη να μετατρέπει μια δεξαμενή ιδεών σε πράξη και έργο ζωής με πολλούς αποδέκτες. Δημόσιοι χώροι, κτήρια και βιβλιοθήκες, αρχιτεκτονήματα, πολύτιμα αντικείμενα, μικρά μουσεία, συλλογές ή αρχεία που διασώζονται, καταγράφονται και αναδεικνύονται εξαιτίας της βούλησης και της δύναμης κάποιου ή κάποιων, θα συναντηθούν στις Μικρές Γεωγραφίες του Καλού. Οι προσκεκλημένοι μας σε αυτό το εικαστικό ταξίδι, είναι ταυτόχρονα οι συνομιλητές και ιδανικοί ξεναγοί της κάθε συνάντησης.

Στην τρίτη συνάντηση του πέμπτου κύκλου των Μικρών Γεωγραφιών, την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2023 στις 18.00, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Νίκο Βατόπουλο και τον Γιάννη Τσιαούση, καλεσμένη μας η πολύ αγαπητή Ψυχολόγος και Συγγραφέας Μαριέττα Πεπελάση.  

Προτείνοντας την Τέχνη ως μεταφορικό και κυριολεκτικό τοπίο και τόπο του καλού, η Μαριέττα Πεπελάση μας παίρνει από το χέρι, οδηγώντας μας σε πολυσχιδή μονοπάτια απόδρασης και μνήμης, γνώσης και αναγνώρισης, εξομολόγησης και αυτογνωσίας. Η τέχνη όχι μονάχα ως συνεχής γεύση του κάλλους, ως συνεχές ίχνος της ιστορίας των ανθρώπων, αλλά και ως τρόπος και τόπος διάσωσης του εαυτού, προτείνεται εδώ ως κομβικό επίκεντρο ενός εξακολουθητικού διαλόγου με το σύμπαν και ουσιαστικής διαπίστευσης της ίδιας μας της ύπαρξης.

Με αφορμή την επερχόμενη συνάντηση στις 27.1.2023, η ίδια σημειώνει:

«Από τη γέννησή μας, ζούμε σε έναν πολύπλοκο και δύσκολο κόσμο, αγωνιζόμενοι για την καθημερινή επιβίωση. Ωστόσο ο άνθρωπος δεν είναι μόνον ύλη. Μέσα από την τέχνη, αυτό γίνεται εξακολουθητικά κατανοητό, γιατί η τέχνη μας κινεί και  συγκινεί την άυλη ύπαρξη της ψυχής μας  που βλέποντας και ακούγοντας ένα έργο τέχνης, χαίρεται, λυπάται, συμπάσχει, ταυτίζεται, προβληματίζεται, απελευθερώνεται από το άγχος, την πίεση των εντάσεων της ζωής και εντέλει εξομολογείται κάτι μικρό ή μεγαλύτερο.

Κάθε εικόνα που θα δούμε και θα αναλύσουμε σε αυτήν την συνάντηση, θα σταθεί ενδεχομένως ταυτόχρονα ένας προβληματισμός και μαζί μια μικρή απελευθέρωση.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Οι συναντήσεις έχουν δίωρη διάρκεια (18:00-20:00) και πραγματοποιούνται κάθε Παρασκευή.

Κάθε συνάντηση έχει αυτοτελή θεματική, ενώ δεν είναι απαραίτητη η  παρακολούθηση όλων των συναντήσεων.

Επόμενη συνάντηση του κύκλου: Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023

Συνιστάται θερμά η προκράτηση θέσης.

Ημερομηνίες διαλέξεων:

Παρασκευή 13, 20, 27/01/2023 & 3, 10/02/2023

Κύκλος 5 διαλέξεων: 40€, 20€

Μεμονωμένη διάλεξη: 10€, 5€

Ώρα: 18.00 – 20.00

Πληροφορίες: 210 3611206, www.thf.gr

ΙΔΡΥΜΑ Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1

106 71 Αθήνα

]]> 236643 https://artpointview.gr/2022/12/14/22-vimata-mia-endymatologiki-peripeteia-sto-vrysaki-aformi-100-chronia-apo-mikrasiatiki-katastrofi/ Wed, 14 Dec 2022 07:27:03 +0000 https://artpointview.gr/?p=236276  22 ΒΗΜΑΤΑ. Μια ενδυματολογική περιπέτεια στο Βρυσάκι με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή

Οργάνωση & Επιμέλεια:
Ίρις Κρητικού & Χριστίνα Τζαμάλα

Εγκαίνια: Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022
19.00-22.00, Βρυσάκι

Με αφορμή την Επέτειο των 100 ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή, γεννήθηκε και εξελίχθηκε η ιδέα μιας ομαδικής εικαστικής και συμβολικής εγκατάστασης, βασισμένης σε είκοσι δύο συνομιλίες συλλεκτικών παλαιών ενδυμάτων και εξαρτημάτων ένδυσης με είκοσι δύο σύγχρονα εικαστικά έργα.

Η έκθεση «22 ΒΗΜΑΤΑ», εγκαινιάζεται την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 στο ιδιαίτερης φυσιογνωμίας ιστορικό Βρυσάκι στην Πλάκα (ένα από τα παλαιότερα κτήρια της περιοχής), σε διοργάνωση & επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού και της Χριστίνας Τζαμάλα.

Με την επιθυμία μιας γόνιμης και μη συμβατικής συνεργασίας, η Ίρις Κρητικού και η Χριστίνα Τζαμάλα ανασκάπτουν τις μονάκριβες συλλογές της Χριστίνας Τζαμάλα και επιλέγουν από κοινού ενδύματα, κεντήματα, κοσμήματα και εξαρτήματα ενδυμάτων από τη Μικρά Ασία, την Κεντρική και τη Νησιωτική Ελλάδα, επιθυμώντας να ακολουθήσουν τα ίχνη μιας σπαρακτικής ιστορικής περιπλάνησης. Έμφαση στην επιλογή που πραγματοποιήθηκε, δίνεται τόσο σε αντικείμενα από τη Μικρά Ασία, όσο και σε επιλεγμένες φορεσιές, κοσμήματα και εξαρτήματα από περιοχές της υπόλοιπης Ελλάδας όπου οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία επέλεξαν να εγκατασταθούν, αναζητώντας μια νέα πατρίδα. Αδριανούπολη, Ικόνιο, Μυτιλήνη, Θράκη, Ήπειρος, Μακεδονία, Θεσσαλία, Αττική, Κρήτη και Κύθηρα είναι μερικοί από τις αφετηρίες και τους προορισμούς που ανιχνεύονται και μνημονεύονται στο παρόν αφήγημα.

Στο πλαίσιο της Επετείου Μνήμης των 100 ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή, προσκαλέσαμε διακεκριμένους εικαστικούς και σχεδιαστές να προχωρήσουν στη σύσταση ενός οργανικού διαλόγου με εικαστικές, πλαστικές και συμβολικές αναφορές στα επιλεγμένα από τους ίδιους παλαιά ενδύματα και τα εξαρτήματά τους.

Άλλα από τα συνδυαζόμενα με τα αρχειακά σύγχρονα έργα έχουν δημιουργηθεί στο παρελθόν και αντιστοιχήθηκαν από την Ίριδα Κρητικού με κάποια από τα προτεινόμενα από τη συλλέκτρια και άλλα δημιουργήθηκαν εξαρχής για τις ανάγκες της έκθεσης.

Η θέληση των Μικρασιατών να ξανασταθούν στα πόδια τους, αποδείχθηκε καταλυτική για τη νέα αρχή τους στην Ελλάδα. Σύντομα οι νέες προσφυγικές κοινότητες που δημιουργήθηκαν, διεκδίκησαν μια καινούρια ζωή, διατηρώντας άθικτη την πέρα μνήμη. Συνομιλώντας με σεβασμό και οπτική συνέπεια με τα ιστορικά εκθέματα, τα σύγχρονα έργα καλούνται να πλαισιώσουν ένα αφήγημα τρυφερής πρώτης ύλης και άσβεστης μνήμης.

Υφασμένες, κεντημένες και χυτευμένες ιστορίες περιπλάνησης, αιωρούμενα υφασμάτινα και χάρτινα παραμυθητικά έργα, ανεμιζόμενες μεταξωτές πουκαμίσες, γιορντάνια και τεπελίκια, κεντητά γιλεκάκια, βελούδινα πασουμάκια με τριαντάφυλλα, ασπρόρουχα και κεντίδια διασωσμένα από ερμάρια που έμειναν πίσω, ιστορίες μετάβασης και οικογενειακά κειμήλια διαφύλαξης από γενιά σε γενιά, ίχνη προσφύγων και ονείρων, συμμετέχουν σε μια επιτόπια ολιγοήμερη αυτοσχέδια αφήγηση συλλογικής μνήμης, γεωγραφικής και ψυχικής περιπλάνησης.

Στην έκθεση συμμετέχουν: Δάφνη Βαλέντε, Μαίρη Γαλάνη-Κρητικού, Μαρία Γέρουλα, Ανδρομάχη Γιαννοπούλου, Ειρήνη Γκόνου, Μαρία Διακοδημητρίου, Σταυρούλα Καζιάλε, Δέσποινα Καλλιγά, Πάνος Καρδάσης, Μάρω Κορνηλάκη, Δήμητρα Κωνσταντινίδη, Τάσος Λιακόπουλος, Λυδία Μαργαρώνη, Μηνάς Μαυρικάκης, Κλάρα Πουλαντζά, Μιχάλης Σακαλής, Ιφιγένεια Σδούκου, Ζωή Σεκλειζιώτη, Ελένη Σιούστη, Ιωάννα Τερλίδου, Κωνσταντίνα Τζαβιδοπούλου, Νίκος Τριανταφύλλου.

Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 15.12.2022 19.00-22.00
Διάρκεια έκθεσης: 16-22/12/2022 12.00-20.00

Διεύθυνση: Βρυσακίου 17, Πλάκα

Ώρες λειτουργίας: 12.00-20.00

Είσοδος ελεύθερη

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944 430513

ΜΙΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ
ΓΙΑ ΤΑ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2022
από τις 18.00 έως τις 22.00

 Επιμέλεια Ιρις Κρητικού

Στο πλαίσιο εορτασμού της επετείου μνήμης για τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου φιλοξενεί στον χώρο περιοδικών εκθέσεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης την εικαστική εγκατάσταση του Αποστόλη Ιτσκούδη «ΜΝΗΜΕΙΟ ΑΝΘΡΩΠΩΝ».

Πρόκειται για μια ενδελεχή μελέτη επάνω στο πορτραίτο του Αγνώστου, που σε συνέχεια μιας πολύμηνης έρευνας, συνθέτει ιστορικά στοιχεία της περιοχής της Θράκης, όπου μετά την καταστροφή μετεγκαταστάθηκαν πολλοί πρόσφυγες.

Μέσα από τη συμμετρική εγκατάσταση είκοσι δύο μονοχρωματικών φαιών πορτραίτων ιδίου μεγέθους, τοποθετημένων με τον τρόπο μιας προσευχής ή ενός νοητού τοιχίου ταμάτων, ο Αποστόλης Ιτσκούδης, επιδιώκοντας όχι τόσο την πιστή αναπαράσταση των φωτογραφικών αρχείων που χρησιμοποιεί ως αφετηρία, αλλά κυρίως επιτυγχάνοντας μια ανίχνευση της ατμόσφαιρας και της αίσθησης, επιχειρεί μια ψυχική συνομιλία των εικονιζόμενων με τον ίδιο και με τον θεατή.

Αποκαλύπτοντας έτσι μικρές συγκινησιακές και αθέατες πτυχές ενός παρελθόντος βίου και ανεπίγραφες ιστορίες ανθρώπων και επιχειρώντας να εντοπίσει εκ νέου κάποιους από τους ανώνυμους εκείνους που χάθηκαν στον ρου της ιστορίας, του ξεριζωμού και της φθοράς.

Ίρις Κρητικού
Αρχαιολόγος- Ιστορικός της τέχνης

Ο Αποστόλης Ιτσκούδης γεννήθηκε το 1985 στην Αλεξανδρούπολη. Διδάχτηκε σχέδιο και ζωγραφική στο εργαστήριο των Ν. Χριστοφοράκη και Λ. Μαρτζούκου (2003–2005) και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Ακαδημία Καλών τεχνών της Φλωρεντίας το 2010. Διδάσκει σχέδιο και ζωγραφική από το 2012. Έχει στο ενεργητικό του έξι ατομικές εκθέσεις και συμμετοχές σε ομαδικές στην Ελλάδα και την Ιταλία. Ζει και εργάζεται στην Αλεξανδρούπολη.