Υγεια – Art Point View

Λοιμώξεις που συνδέονται με το 12% των νέων κρουσμάτων καρκίνου

bot — Wed, 14 Oct 2026 10:30:49 +0000

Λοιμώξεις που συνδέονται με το 12% των νέων κρουσμάτων καρκίνου

Ο καρκίνος μπορεί να φαίνεται τυχαίος. Συχνά είναι το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων γενετικών μεταλλάξεων που συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια μιας ζωής με έκθεση στον ήλιο, τη ρύπανση και άλλες πηγές βλάβης του DNA, σε συνδυασμό με τη γενετική προδιάθεση ενός ατόμου. Η βλάβη του DNA που συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εξασθενίσει την ικανότητα του οργανισμού να καταστέλλει την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των κυττάρων, και κάπως έτσι σχηματίζονται οι όγκοι.

Ωστόσο, οι λοιμώξεις αποτελούν μια άλλη σημαντική αιτία καρκίνου. Η αποκάλυψη των δεσμών μεταξύ συγκεκριμένων λοιμώξεων και καρκίνου αυξάνει την ελπίδα ότι προλαμβάνοντας μια λοίμωξη, θα μπορούσε κανείς να αποτρέψει ορισμένες κακοήθειες. Μια πρόσφατη έκθεση από τον Διεθνή Οργανισμό Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η οποία δημοσιεύθηκε στο Lancet Oncology, διαπίστωσε ότι το 12% των νέων κρουσμάτων καρκίνου το 2024 —το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα— προκλήθηκε από 12 λοιμώξεις.

Ποιες λοιμώξεις σχετίζονται με τον καρκίνο;

Ορισμένοι ιοί των ανθρωπίνων θηλωμάτων, ή HPV, βρίσκονται πίσω από την πλειονότητα των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας καθώς και από έναν αριθμό καρκίνων της κεφαλής και του τραχήλου, λέει η Harriet Rumgay, επιδημιολόγος στον IARC και εκ των συγγραφέων της νέας έκθεσης. Περίπου το 4% των νέων διαγνώσεων καρκίνου το 2024 θα μπορούσε να αποδοθεί σε λοίμωξη από τον ιό HPV.

Οι γιατροί και οι ερευνητές γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι οι λοιμώξεις από ηπατίτιδα Β και ηπατίτιδα C οδηγούν επίσης σε πολλές περιπτώσεις καρκίνου του ήπατος, συνδεόμενες με το 2% και λιγότερο από το 1% των νέων διαγνώσεων αντίστοιχα, σύμφωνα με την έκθεση.

Υπάρχουν επίσης ισχυρά στοιχεία που συνδέουν το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού , ένα βακτήριο που μολύνει το στομάχι και το λεπτό έντερο, με τους καρκίνους του γαστρικού συστήματος. Αυτή η λοίμωξη υπολογίστηκε ότι βρίσκεται πίσω από περίπου το 4% των νέων διαγνώσεων.

Και ο ιός Epstein-Barr (EBV), ο οποίος προκαλεί μονοπυρήνωση και επηρεάζει περισσότερο από το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενεπλάκη σε περίπου 1% των νέων διαγνώσεων, συμπεριλαμβανομένων λεμφωμάτων, καρκίνων του ρινοφάρυγγα και γαστρικών καρκίνων.

Επτά άλλες λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένου του HIV, επισημάνθηκαν επίσης ως καρκινογόνες στη μελέτη.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν αυτές τις λοιμώξεις δεν θα εμφανίσουν καρκίνο. Επίσης, η εμφάνιση δεν είναι άμεση — μπορεί να υπάρξει μια καθυστέρηση πολλών ετών. Και η λοίμωξη είναι συχνά μόνο ένας από μια σειρά παραγόντων που συμβάλλουν σε έναν δεδομένο καρκίνο. Για παράδειγμα, όσον αφορά τα σχετικά υψηλά ποσοστά καρκίνων του ρινοφάρυγγα που καθοδηγούνται από τον ιό EBV στην Κίνα, οι ερευνητές πιστεύουν ότι εμπλέκονται επίσης κάποια γενετική προδιάθεση και περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Γιατί ορισμένες λοιμώξεις προκαλούν καρκίνο;

Εξαρτάται από τη λοίμωξη. Στην περίπτωση του HIV, ο ιός καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας ευκολότερο για άλλους καρκινογόνους ιούς να αναπαραχθούν. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού προκαλεί βλάβη στους ιστούς και παράγει τοξίνες που αποσταθεροποιούν τον φυσικό έλεγχο του σώματος όσον αφορά την κυτταρική ανάπτυξη και διαίρεση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο.

Με τον ιό EBV, λέει η Claire Shannon-Lowe, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία μελετά τον EBV και τον καρκίνο αλλά δεν συμμετείχε στην έρευνα, αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο που ο ιός κρύβεται μέσα σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται Β-κύτταρα. «Είναι μια ολόκληρη σειρά από πράγματα που κάνει ο ίδιος ο ιός στο Β-κύτταρο για να το κάνει να αναπτύσσεται συνεχώς», λέει. Αυτό περιλαμβάνει τον αποκλεισμό των φυσιολογικών διαδικασιών “καθαρισμού” των κυττάρων, οι οποίες θα εξουδετέρωναν τον ιό και ταυτόχρονα θα σταματούσαν την ανάπτυξη του καρκίνου.

Πώς μπορούν να προληφθούν αυτοί οι καρκίνοι;

Ορισμένες από αυτές τις λοιμώξεις έχουν θεραπείες. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να εξαλειφθεί με αντιβιοτικά, για παράδειγμα, μειώνοντας τον κίνδυνο γαστρικού καρκίνου, και η θεραπεία του HIV μειώνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου που προέρχεται από τη λοίμωξη. Κάποιες άλλες λοιμώξεις της λίστας διαθέτουν εμβόλια.

Μάλιστα, για μερικά από αυτά τα εμβόλια, η πρόληψη του καρκίνου ήταν ένας σημαντικός στόχος που οδήγησε στην ανάπτυξή τους. «Το εμβόλιο κατά του ιού της ηπατίτιδας Β ήταν το πρώτο εμβόλιο που αναπτύχθηκε κατά του καρκίνου», λέει η Rumgay. Ομοίως, το εμβόλιο κατά του ιού HPV, το οποίο εγκρίθηκε πριν από 20 χρόνια, έχει ως στόχο την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Οι επιδημιολόγοι καρκίνου ενδέχεται να αρχίσουν να βλέπουν τα αποτελέσματα του εκτεταμένου εμβολιασμού κατά του HPV σε μελλοντικές αναλύσεις, λέει η Rumgay. «Όλο και περισσότεροι άνθρωποι που έχουν εμβολιαστεί αρχίζουν να φτάνουν σε ηλικία όπου θα μπορούσαμε ενδεχομένως να δούμε τον αντίκτυπο στα ποσοστά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ή σε άλλα ποσοστά καρκίνου», αναφέρει.

Ωστόσο, αυτά τα εμβόλια δεν φτάνουν σε όλους όσους θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτά. Στις ΗΠΑ, τα ποσοστά εμβολιασμού κατά της ηπατίτιδας Β στα νεογνά έχουν μειωθεί κατακόρυφα τα τελευταία δύο χρόνια.

Για άλλες λοιμώξεις, δεν υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια. Όσον αφορά τον ιό EBV, έναν σχεδόν πανταχού παρόντα ιό με μακρά, σαφώς τεκμηριωμένη ιστορία συμβολής στον καρκίνο, «δεν έχουμε ακόμη ένα αποτελεσματικό εμβόλιο ή έναν αποτελεσματικό τρόπο πρόληψής του», λέει η Rumgay. «Αυτό είναι κάτι που θέλουμε να τονίσουμε με τη μελέτη μας».

Ιστορικά, ήταν δύσκολο να κεντρίσει κανείς το ενδιαφέρον των φαρμακευτικών εταιρειών για εμβόλια κατά ιών όπως ο EBV, οι οποίοι είναι κοινοί και μη θανατηφόροι, λέει ο Lawrence Young, ιολόγος και ομότιμος καθηγητής μοριακής ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Warwick στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος έχει αφιερώσει την καριέρα του στη μελέτη του καρκίνου και του ιού EBV (ο Young δεν συμμετείχε στην έρευνα του IARC).

Ωστόσο, χάρη εν μέρει σε έρευνες που υποδηλώνουν ότι ο EBV ενδέχεται να εμπλέκεται στη σκλήρυνση κατά πλάκας, μια αυτοάνοση διαταραχή, «όλες οι εταιρείες έχουν πλέον δείξει μεγάλο ενδιαφέρον», αναφέρει. Ένας αριθμός υποψήφιων εμβολίων μελετάται αυτή τη στιγμή, με ορισμένα εξ αυτών να βρίσκονται σε στάδιο κλινικών δοκιμών.

Για κάποιες από τις λοιμώξεις που εμπλέκονται στην τελευταία μελέτη —ιδίως για τον ερπητοϊό που σχετίζεται με το σάρκωμα Καπόσι— υπάρχει ανάγκη για πολύ περισσότερη έρευνα στον τομέα της πρόληψης, λέει η Rumgay. Η ελπίδα είναι ότι «αυτά τα νέα ευρήματα ενδέχεται να τονώσουν την περαιτέρω ανάπτυξη σε αυτόν τον τομέα», καταλήγει.

Veronique Greenwood

ΠΗΓΗ

Τα πέντε πιο υγιεινά λίπη που μπορούμε να τρώμε

bot — Wed, 14 Oct 2026 09:32:53 +0000

Τα πέντε πιο υγιεινά λίπη που μπορούμε να τρώμε

Κάθε γραμμάριο λίπους αποδίδει 9 θερμίδες, έναντι 4 της πρωτεΐνης και υδατανθράκων. Οι συστάσεις προβλέπουν το 20%-35% των ημερήσιων θερμίδων να προέρχεται από λιπαρά, με τα κορεσμένα κάτω από το 10% και, ιδανικά για την καρδιαγγειακή υγεία, κοντά στο 6%.

Του Matt Fuchs

Η αντίληψη ότι τα λιπαρά γενικώς βλάπτουν την υγεία έχει εγκαταλειφθεί από τη σύγχρονη διατροφική επιστήμη. Η σημασία τους εξαρτάται κυρίως από το είδος, την ποσότητα και τη συνολική σύνθεση της διατροφής. Τα ακόρεστα λιπαρά μπορούν να προστατεύσουν την καρδιά, να βελτιώσουν τον μεταβολισμό και να μειώσουν τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.

Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών συνδέεται με αύξηση της LDL, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης, σημαντικού παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Η γενικευμένη δαιμονοποίηση των λιπαρών, που κυριάρχησε ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1980, παραγνώριζε αυτές τις διαφορές.

Πέντε κατηγορίες τροφίμων ξεχωρίζουν για την περιεκτικότητά τους σε ωφέλιμα λιπαρά και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.

Πρώτη είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, το σκουμπρί και ο γαύρος. Περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συμβάλλουν στον περιορισμό της φλεγμονής και στον περιορισμό των τριγλυκεριδίων και της αρτηριακής πίεσης. Έρευνες συνδέουν υψηλότερα επίπεδα ωμέγα-3 στο αίμα με μικρότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και για οφέλη στη λειτουργία του εγκεφάλου. Συνιστάται η κατανάλωση λιπαρών ψαριών δύο φορές την εβδομάδα.

Δεύτερη κατηγορία είναι οι ξηροί καρποί και οι σπόροι. Περιέχουν κυρίως πολυακόρεστα ωμέγα-6 λιπαρά, ιδιαίτερα λινελαϊκό οξύ, που συμβάλλει στη μείωση της LDL χοληστερόλης και συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Η αντικατάσταση ανθυγιεινών σνακ με ξηρούς καρπούς μπορεί να βελτιώσει την καρδιαγγειακή υγεία. Τα καρύδια προσφέρουν επιπλέον άλφα-λινολενικό οξύ (ALA), μια φυτική μορφή ωμέγα-3, αν και ο οργανισμός μετατρέπει μόνο μικρές ποσότητές του στα ωμέγα-3 που παρέχουν απευθείας τα ψάρια.

Τρίτη κατηγορία είναι τα φυτικά έλαια. Το σογιέλαιο και το κραμβέλαιο προσφέρουν πολυακόρεστα λιπαρά, ενώ το ελαιόλαδο είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε μονοακόρεστα. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο περιέχει επίσης αντιοξειδωτικά και φαινολικές ενώσεις. Η ποικιλία φυτικών ελαίων μπορεί να αποτελεί μέρος μιας υγιεινής διατροφής, χωρίς να είναι απαραίτητη η αποκλειστική χρήση του ακριβότερου ελαιολάδου. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση οποιουδήποτε λαδιού αυξάνει σημαντικά τις θερμίδες.

Τέταρτη επιλογή είναι τα προϊόντα σόγιας, ιδιαίτερα το τέμπε, που παρασκευάζεται από σόγια μέσω ζύμωσης. Σε σύγκριση με το τόφου, περιέχει περισσότερα ακόρεστα λιπαρά, πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Η ζύμωση ενδέχεται να διευκολύνει την πέψη και να ωφελεί την εντερική και μεταβολική υγεία. Η κατανάλωση τροφίμων σόγιας έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Πέμπτη κατηγορία είναι τα αβοκάντο. Προσφέρουν κυρίως μονοακόρεστα λιπαρά, μαζί με φυτικές ίνες, βιταμίνες και κάλιο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αντίστοιχα, οι σπόροι chia αποτελούν αξιόλογη πηγή υγιεινών λιπαρών και φυτικών ινών.

Η ποσότητα παραμένει καθοριστική. Κάθε γραμμάριο λίπους αποδίδει εννέα θερμίδες, έναντι τεσσάρων της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων. Οι γενικές διατροφικές συστάσεις προβλέπουν ότι το 20%-35% των ημερήσιων θερμίδων πρέπει να προέρχεται από λιπαρά, με τα κορεσμένα κάτω από το 10% και, ιδανικά για την καρδιαγγειακή υγεία, κοντά στο 6%.

Με πληροφορίες από το Kreport.gr και το TIME

«Κάθε φορά που ανεβαίνει το σάκχαρό μας δεν σημαίνει ότι κάτι πάει στραβά».

bot — Wed, 07 Oct 2026 06:39:24 +0000

Έχει γίνει μόδα να ανησυχούμε για τις απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα. Όμως μπορεί να αποτελούν μια απολύτως φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού μετά το φαγητό. Δείτε πότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να συμβαίνουν δύο μάλλον απροσδόκητα πράγματα.

Άνθρωποι απολύτως υγιείς, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα, άρχισαν να φορούν συσκευές που τους επιτρέπουν να παρακολουθούν τα επίπεδα του σακχάρου τους καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Άλλοι, πάλι, έχουν αποκλείσει εντελώς από τη διατροφή τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες, όπως το λευκό ψωμί και τα ζυμαρικά.

Στην πραγματικότητα, συγγραφείς, δημιουργοί podcasts και influencers του χώρου της ευεξίας έχουν καλλιεργήσει την ιδέα ότι όλοι πρέπει να παρακολουθούμε τις απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα και, κυρίως, να προσπαθούμε να τις αποφεύγουμε.

Σύμφωνα με αυτή την ακραία αντίληψη, το να αφήνουμε σημαντικές ποσότητες γλυκόζης να κυκλοφορούν στο αίμα μας είναι κάτι που κάνουμε με δική μας ευθύνη. Ακόμη και για υγιείς ανθρώπους, χωρίς μεταβολικές παθήσεις, μια απότομη αύξηση του σακχάρου παρουσιάζεται ως πιθανή αιτία ορμονικών διαταραχών, ακμής, μεταπτώσεων της διάθεσης — και ακόμη σοβαρότερων προβλημάτων.

Τώρα, όμως, οι ειδικοί αρχίζουν να αντιδρούν σε αυτή την υπερβολική προσέγγιση.

Πότε, λοιπόν, υπάρχει πραγματικός λόγος ανησυχίας και πότε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες είναι εξαιρετικά απίθανο να προκαλέσει οποιαδήποτε μακροχρόνια βλάβη;

Γιατί ανεβαίνει το σάκχαρο στο αίμα;

Όταν τρώμε και χωνεύουμε τροφές που περιέχουν σάκχαρα —όπως επεξεργασμένη ζάχαρη, φρούτα και τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες— τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα αυξάνονται φυσιολογικά.

Αυτό συμβαίνει επειδή, κατά την πέψη, οι υδατάνθρακες και τα σάκχαρα διασπώνται σε γλυκόζη, η οποία στη συνέχεια απορροφάται στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας μια προσωρινή αύξηση των επιπέδων του σακχάρου. Τότε το πάγκρεας αντιδρά εκκρίνοντας την ορμόνη ινσουλίνη, η οποία βοηθά τη γλυκόζη να περάσει από το αίμα στα κύτταρα του σώματος, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας.

Δεν είναι όμως μόνο το φαγητό που μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Κατά τη διάρκεια έντονης σωματικής άσκησης, ορμόνες όπως η αδρεναλίνη δίνουν σήμα στο ήπαρ να απελευθερώσει περισσότερη γλυκόζη στην κυκλοφορία του αίματος, προσφέροντας επιπλέον «καύσιμο» στους μυς που εργάζονται. Έτσι, η γλυκόζη στο αίμα μπορεί προσωρινά να αυξηθεί, εξηγεί η Jennifer Sherr, παιδοενδοκρινολόγος στην Ιατρική Σχολή του Yale, στο Κονέκτικατ των ΗΠΑ.

Στα άτομα με διαβήτη, ο οργανισμός είτε δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη είτε η ινσουλίνη δεν λειτουργεί πλέον όπως θα έπρεπε — πρόκειται για τη λεγόμενη αντίσταση στην ινσουλίνη. Αυτό σημαίνει ότι μετά το φαγητό το σάκχαρο μπορεί να φτάσει σε επικίνδυνα υψηλά επίπεδα. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητη η προσεκτική διαχείριση της διατροφής και της άσκησης, καθώς και η τακτική παρακολούθηση του σακχάρου, ώστε να αποφεύγονται οι υπερβολικές αυξήσεις. Ορισμένοι άνθρωποι χρειάζεται επίσης να λαμβάνουν φάρμακα, όπως ινσουλίνη ή μετφορμίνη.

Οι αυξήσεις της γλυκόζης είναι φυσιολογικές

Στους υγιείς ανθρώπους, η αύξηση της γλυκόζης στο αίμα μετά το φαγητό αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού.

«Η μεγαλύτερη παρανόηση είναι ότι κάθε απότομη αύξηση της γλυκόζης είναι επιβλαβής», λέει ο Adrian Brown, αναπληρωτής καθηγητής Διατροφής και Διαιτολογίας στο University College London.

Πρόσφατα πειραματίστηκα αποκλείοντας την πρόσθετη ζάχαρη από τη διατροφή μου για έξι εβδομάδες. Από τότε έχω αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη επίγνωση του γεγονότος ότι, όταν τρώω γλυκές τροφές, το σάκχαρό μου αναπόφευκτα θα αυξηθεί.

Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα συνήθως φτάνουν στο υψηλότερο σημείο τους περίπου μία ώρα μετά το φαγητό και τείνουν να επιστρέφουν στα αρχικά επίπεδα μέσα στις επόμενες δύο ώρες. Εάν η αύξηση είναι σύντομη και συμβαίνει σε έναν άνθρωπο με φυσιολογικό μεταβολισμό, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, εξηγεί ο Brown.

Πρόβλημα μπορεί να υπάρχει όταν η γλυκόζη παραμένει αυξημένη για περισσότερο χρόνο από το αναμενόμενο, καθώς αυτό ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός δεν τη ρυθμίζει φυσιολογικά, λέει η Sherr.

Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να αποτελεί ένδειξη αντίστασης στην ινσουλίνη. Η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να εμφανιστεί όταν ο οργανισμός εκτίθεται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε υψηλά επίπεδα σακχάρου. Με τον καιρό μπορεί να οδηγήσει σε προδιαβήτη και διαβήτη τύπου 2. Τα επίμονα υψηλά επίπεδα γλυκόζης που παρουσιάζουν ορισμένοι άνθρωποι με διαβήτη μπορούν στη συνέχεια να προκαλέσουν επιπλοκές, όπως βλάβες στα νεύρα και στα μάτια, καρδιοπάθειες και εγκεφαλικά επεισόδια.

Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να πούμε ότι η υπερβολική γλυκόζη στο αίμα προκαλεί άμεσα αντίσταση στην ινσουλίνη.

Μια άλλη εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι, όταν καταναλώνουμε περισσότερη τροφή από όση χρειάζεται το σώμα μας, οι πλεονάζουσες θερμίδες τείνουν να μετατρέπονται σε λίπος, λέει η Nicola Guess, διαιτολόγος και ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Η αύξηση του σωματικού βάρους που μπορεί να προκύψει αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, προσθέτει.

Η εξάπλωση των συσκευών συνεχούς παρακολούθησης της γλυκόζης

Οι άνθρωποι με διαβήτη παρακολουθούν ήδη τακτικά το σάκχαρό τους. Ένας τρόπος είναι οι συσκευές συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης (CGM), οι οποίες καταγράφουν τα επίπεδά της καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, αναπτύσσεται μια ολοένα μεγαλύτερη εμπορική αγορά αυτών των συσκευών που απευθύνεται και σε κατά τα άλλα υγιείς ανθρώπους.

Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν ότι για όσους δεν έχουν διαβήτη οι συσκευές αυτές είναι περιττές. Σε μία μελέτη, για παράδειγμα, διαπιστώθηκε ότι σε άτομα χωρίς διαβήτη τα επίπεδα σακχάρου βρίσκονταν εντός των φυσιολογικών ορίων στο 96% του χρόνου.

Άλλοι ειδικοί ζητούν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, υποστηρίζοντας ότι οι συσκευές μπορεί να «οδηγήσουν σε επιβλαβείς αλλαγές στη διατροφή και να διαστρεβλώσουν την αντίληψή μας για την υγεία», ιδιαίτερα επειδή ενδέχεται να υπερεκτιμούν τα επίπεδα σακχάρου.

Σε πρόσφατη ανασκόπηση, ο Brown και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχουν συνεπή και υψηλής ποιότητας επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι συσκευές συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης βελτιώνουν την υγεία ανθρώπων που δεν έχουν διαβήτη.

Εξαίρεση ίσως αποτελούν όσοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η παρακολούθηση της γλυκόζης θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό ανθρώπων που βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο, λέει η Sherr. Χρειάζονται όμως περισσότερα επιστημονικά δεδομένα για να διαπιστωθεί εάν οι συσκευές αυτές προσφέρουν πραγματικά όφελος σε αυτή την ομάδα.

Η ισορροπημένη διατροφή παραμένει η καλύτερη επιλογή

Παρότι οι αυξήσεις του σακχάρου είναι φυσιολογικές και είναι απίθανο να έχουν σοβαρές συνέπειες στους υγιείς ανθρώπους, υπάρχουν οφέλη όταν βοηθάμε τον οργανισμό μας να διατηρεί πιο σταθερά τα επίπεδα της γλυκόζης.

Για παράδειγμα, μια απότομη πτώση της γλυκόζης μετά το γεύμα μπορεί να αυξήσει την πείνα και να μας οδηγήσει τελικά στην κατανάλωση περισσότερων θερμίδων.

Το πόσο μεταβάλλεται το σάκχαρό μας εξαρτάται επίσης από το είδος του γεύματος. Οι τροφές που συμβάλλουν στη διατήρηση πιο σταθερών επιπέδων σακχάρου μπορούν να μας κρατήσουν χορτάτους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα προϊόντα ολικής άλεσης και οι τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες.

Αντίθετα, οι απλοί υδατάνθρακες, όπως το λευκό ψωμί και το λευκό ρύζι, απορροφώνται ταχύτερα στην κυκλοφορία του αίματος.

Σημασία μπορεί να έχει ακόμη και η σειρά με την οποία καταναλώνουμε τις διάφορες τροφές. Μελέτες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι όταν τρώμε πρώτα πρωτεΐνες και λαχανικά και αφήνουμε τους υδατάνθρακες για αργότερα, μπορεί να περιοριστεί η αύξηση του σακχάρου που φυσιολογικά ακολουθεί ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες.

BBC

Ο καφές είναι ένα υποτιμημένο «μυστικό» μακροζωίας: Πώς να τον χρησιμοποιήσουμε για να βελτιστοποιήσουμε την υγεία μας

bot — Sat, 03 Oct 2026 11:55:17 +0000

Ο καφές είναι ένα υποτιμημένο «μυστικό» μακροζωίας: Πώς να τον χρησιμοποιήσουμε για να βελτιστοποιήσουμε την υγεία μας

Καιρός πια να ξεχάσουμε τα πειραματικά πεπτίδια ή τα ακριβά χάπια — το καλύτερο συμπλήρωμα μακροζωίας βρίσκεται πιθανότατα ήδη στο ντουλάπι της κουζίνας μας.

Ο καφές είναι ένα από τα πιο μελετημένα ενισχυτικά απόδοσης στον πλανήτη, με εκτεταμένες έρευνες να υποστηρίζουν μια μακρά λίστα οφελών. Από τη βραχυπρόθεσμη τόνωση της δύναμης και της συγκέντρωσης, μέχρι τη μακροπρόθεσμη προστασία από φλεγμονές και σοβαρές ασθένειες.

Τα Κύρια Οφέλη για την Υγεία

Προστασία των Κυττάρων

Ο καφές είναι πλούσιος σε πολυφαινόλες. Μία από αυτές, το χλωρογενικό οξύ, είναι ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά που γνωρίζουμε, προσφέροντας άμυνα ενάντια στις φλεγμονές και την κυτταρική γήρανση.

Μείωση Κινδύνου Σοβαρών Ασθενειών

Η συστηματική κατανάλωση συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών επεισοδίων, διαβήτη τύπου 2, καθώς και της άνοιας.

Υγεία του Εντέρου

Ο καφές περιέχει μικρές δόσεις διαλυτών φυτικών ινών, οι οποίες λειτουργούν ως τροφή για τα ωφέλιμα βακτήρια του μικροβιώματος στο πεπτικό μας σύστημα.

Ενίσχυση Μεταβολισμού

Η καφεΐνη αυξάνει τον μεταβολισμό και βελτιώνει τη σωματική αντοχή, τη μυϊκή δύναμη και τον χρόνο αντίδρασης.

Πώς να βελτιστοποιήσουμε τη ρουτίνα μας

Πίνουμε τον καφέ μας χωρίς την προσθήκη ζάχαρης, σιροπιών και αποφύγουμε τις βαριές κρέμες. Τα πρόσθετα αυτά εξουδετερώνουν τα μεταβολικά οφέλη του καφέ.

Προσοχή στις ώρες κατανάλωσης. Η καφεΐνη παραμένει στο σώμα για πολλές ώρες. ‘Αρα, λογικό να μην πίνουμε καφέ το απόγευμα, γιατί μπορεί να επηρεαστεί η ποιότητα του ύπνου.

Ας βρούμε τη σωστή ισορροπία. Για τους περισσότερους ενήλικες, 3 έως 4 φλιτζάνια την ημέρα θεωρούνται η ιδανική και ασφαλής ποσότητα, χωρίς να ξεπερνάμε το όριο των 400mg καφεΐνης.

Με πληροφορίες από το Business Insider

Τα εμβόλια προλαβαίνουν εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου

bot — Fri, 02 Oct 2026 09:57:48 +0000

Τα εμβόλια προλαβαίνουν εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου

Εμβολιασμοί, έλεγχοι και έγκαιρη θεραπεία λοιμώξεων μπορούν να μετατρέψουν την πρόληψη ορισμένων μορφών καρκίνου από μακρινό στόχο σε εφαρμόσιμη πολιτική δημόσιας υγείας.

Της Jackie Flynn Mogensen

Περίπου ένα στα οκτώ περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως μπορεί να οφείλεται σε λοιμώξεις, πολλές από τις οποίες μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό, έγκαιρο έλεγχο ή θεραπεία. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet Oncology υπολογίζει ότι το 2024 οι λοιμώδεις παράγοντες ευθύνονταν για περίπου 2,3 εκατ. περιστατικά καρκίνου, δηλαδή περίπου το 12% όλων των νέων διαγνώσεων στον κόσμο.

Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori) και ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελούν τους σημαντικότερους λοιμώδεις παράγοντες: Μαζί συνδέθηκαν με περισσότερα από 1,5 εκατ. περιστατικά καρκίνου. Περίπου 360.000 περιπτώσεις αποδόθηκαν σε λοιμώξεις από τον ιό της ηπατίτιδας Β και άλλες 260.000 στον ιό Epstein-Barr.

Το αισιόδοξο στοιχείο είναι ότι πρόκειται για παράγοντες κινδύνου στους οποίους η ιατρική μπορεί να παρέμβει. Οι λοιμώξεις μπορούν να ανιχνευθούν, ορισμένες να θεραπευθούν και άλλες να προληφθούν με εμβόλια. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των εκατομμυρίων αυτών καρκίνων θα μπορούσε δυνητικά να αποφευχθεί.

Η νέα ανάλυση επικαιροποιεί αντίστοιχη έρευνα του 2018 και ενσωματώνει νεότερες γνώσεις για τη σχέση λοιμώξεων και καρκίνου. Για παράδειγμα, ο Epstein-Barr ήταν ήδη γνωστό ότι προκαλεί καρκίνους όπως εκείνους του ρινοφάρυγγα και ορισμένα λεμφώματα. Έκτοτε έχει συνδεθεί και με ορισμένους καρκίνους του στομάχου καθώς και με σπανιότερες μορφές λεμφώματος.

Η επιβάρυνση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στον κόσμο. Στην υποσαχάρια Αφρική καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώξεις, εν μέρει λόγω των μεγάλων διαφορών στις επενδύσεις για πρόληψη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε σύγκριση με χώρες όπως οι ΗΠΑ.

Υπάρχουν ήδη αρκετά διαθέσιμα εργαλεία πρόληψης. Για την ηπατίτιδα C μπορούν να γίνουν έλεγχος και θεραπεία, ενώ για την ηπατίτιδα Β υπάρχει εμβόλιο· και οι δύο λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του ήπατος. Η θεραπεία με αντιβιοτικά σε ανθρώπους που έχουν μολυνθεί από H. pylori μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το εμβόλιο κατά του HPV, το οποίο μπορεί να προλάβει έξι διαφορετικούς καρκίνους, μεταξύ αυτών του τραχήλου της μήτρας, του φάρυγγα και του πρωκτού.

Τα αποτελέσματα από τον εμβολιασμό κατά του HPV είναι ήδη ορατά. Στα 20 χρόνια από την εισαγωγή του εμβολίου στις ΗΠΑ, τα ποσοστά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έχουν μειωθεί σε ορισμένες πολιτείες κατά περισσότερο από 50% στις γυναίκες ηλικίας 20-31 ετών, δηλαδή στην πρώτη γενιά που είχε τη δυνατότητα να εμβολιαστεί στην προεφηβική ηλικία. Αντίστοιχα οφέλη έχουν καταγραφεί και σε άλλες χώρες.

Kreport.gr

https://www.scientificamerican.com/article/one-in-eight-new-cancers-are-likely-caused-by-infections-theres-an-easy-way-to-protect-yourself/

Βελτιώνοντας τον μεταβολισμό μας

bot — Sun, 27 Sep 2026 07:53:05 +0000

Βελτιώνοντας τον μεταβολισμό μας

Καλύτερη αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη, ευαισθησία στην ινσουλίνη και έλεγχος του διαβήτη τύπου 2 και όλων των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Των Chr. Stiehl και D. Huang

Ο μεταβολισμός επηρεάζεται από αρκετούς παράγοντες όπως η γενετική, η ηλικία και το σωματικό βάρος, αλλά δεν είναι αμετάβλητος. Μπορεί να βελτιωθεί, όχι με «θαυματουργά» συμπληρώματα ή μηλόξιδο, αλλά με συνήθειες που διατηρούνται μακροπρόθεσμα. Πέντε παράγοντες φαίνεται να έχουν τη μεγαλύτερη σημασία.

Πρώτος είναι η καθημερινή κίνηση. Περίπου τα δύο τρίτα της ενέργειας που καταναλώνει καθημερινά ο οργανισμός χρησιμοποιούνται για τις βασικές λειτουργίες που μας κρατούν στη ζωή, ενώ το υπόλοιπο αφορά κυρίως την πέψη και τη σωματική δραστηριότητα. Επομένως, η αύξηση της κίνησης είναι ο πιο άμεσος τρόπος αύξησης της δαπάνης ενέργειας. Δεν πρόκειται μόνο για την οργανωμένη άσκηση, αλλά και για το περπάτημα, την κηπουρική, δουλειές του σπιτιού ή άλλες καθημερινές δραστηριότητες. Η γενική σύσταση για τους ενήλικες είναι τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η μυϊκή ενδυνάμωση. Οι μύες καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια για τη συντήρησή τους από ό,τι ο λιπώδης ιστός, επομένως η μεγαλύτερη μυϊκή μάζα αυξάνει ελαφρά τον μεταβολισμό. Παράλληλα, οι μύες χρησιμοποιούν μεγάλο μέρος της γλυκόζης του αίματος και η αύξησή τους μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον έλεγχο του σακχάρου. Συνιστώνται τουλάχιστον δύο ημέρες ασκήσεων ενδυνάμωσης την εβδομάδα, με βάρη, αντιστάσεις ή το βάρος του σώματος.

Τρίτος παράγοντας είναι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης. Η πρωτεΐνη συμβάλλει στη δημιουργία και διατήρηση της μυϊκής μάζας, απαιτεί περισσότερη ενέργεια για την πέψη της από τους υδατάνθρακες και τα λίπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερη καταναλώνουμε τόσο ταχύτερος γίνεται ο μεταβολισμός. Για τους περισσότερους υγιείς ενηλίκους η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα είναι 0,8 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους. Μεγαλύτερες ανάγκες μπορεί να έχουν οι πολύ δραστήριοι άνθρωποι, οι έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και όσοι λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, καθώς η μειωμένη όρεξη μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μυϊκής μάζας.

Ο ύπνος είναι επίσης κρίσιμος. Η συστηματική έλλειψή του διαταράσσει τον μεταβολισμό της γλυκόζης, αυξάνει την πείνα και μειώνει τη σωματική δραστηριότητα και την ενεργειακή δαπάνη. Μακροπρόθεσμα συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και καρδιοπάθειας. Για τους περισσότερους ενηλίκους, 7- 9 ώρες ποιοτικού ύπνου αποτελούν τον κατάλληλο στόχο.

Τέλος, σημαντική είναι η αντιμετώπιση του χρόνιου στρες. Παρατεταμένα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης μπορούν να συμβάλουν στην απώλεια μυϊκού ιστού και να επηρεάσουν τις ορμόνες που ρυθμίζουν την όρεξη, ενισχύοντας την επιθυμία για φαγητό. Άσκηση, περπάτημα, διαλογισμός, τεχνικές αναπνοής, κοινωνικές σχέσεις και, όταν χρειάζεται, ψυχοθεραπεία μπορούν να βοηθήσουν.

Συμπέρασμα: Η βελτίωση του μεταβολισμού δεν αφορά μόνο την καύση περισσότερων θερμίδων ή τον έλεγχο του βάρους. Συνδέεται με καλύτερη αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη, ευαισθησία στην ινσουλίνη και σύσταση σώματος και, τελικά, με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών παθήσεων.

Kreport.gr

Μετά το εμβόλιο για το μελάνωμα, ποιοι καρκίνοι έχουν σειρά;

bot — Wed, 23 Sep 2026 08:38:12 +0000

Μετά το εμβόλιο για το μελάνωμα, ποιοι καρκίνοι έχουν σειρά;

Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα εμβόλια, τα αντικαρκινικά εμβόλια mRNA δεν προλαμβάνουν τη νόσο αλλά χορηγούνται σε ασθενείς που έχουν ήδη καρκίνο. Είναι σε εξέλιξη δοκιμές για καρκίνο πνεύμονα, παγκρέατος, μαστού και για γλοιοβλάστωμα.

Του Daniel Wu

Η επιτυχία ενός πειραματικού εξατομικευμένου εμβολίου mRNA κατά του μελανώματος δημιουργεί προσδοκίες ότι η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση πολλών ακόμη μορφών καρκίνου. Moderna και Merck ανακοίνωσαν ότι το εμβόλιο intismeran autogene πέτυχε σε κλινική δοκιμή Φάσης 3 στη μείωση της υποτροπής του μελανώματος. Παράλληλα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη δοκιμές για καρκίνο του πνεύμονα, του παγκρέατος, του μαστού και για γλοιοβλάστωμα.

Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα εμβόλια, τα περισσότερα αντικαρκινικά εμβόλια mRNA δεν προλαμβάνουν τη νόσο αλλά χορηγούνται σε ασθενείς που έχουν ήδη καρκίνο. Η βασική δυσκολία είναι ότι τα καρκινικά κύτταρα προέρχονται από τους ίδιους τους ιστούς του ανθρώπου και επομένως το ανοσοποιητικό σύστημα δεν τα αναγνωρίζει εύκολα ως ξένα. Το mRNA χρησιμοποιείται για να δώσει στον οργανισμό οδηγίες ώστε να παράγει αντιγόνα που εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα.

Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα εξατομίκευσης. Λαμβάνεται δείγμα του όγκου, εντοπίζονται οι ιδιαίτερες μεταλλάξεις του και μέσα σε λίγες εβδομάδες μπορεί να παραχθεί ένα εμβόλιο σχεδιασμένο ειδικά για τον συγκεκριμένο ασθενή. Η παραγωγή mRNA είναι επίσης πολύ ταχύτερη από τις παλαιότερες μεθόδους παρασκευής εμβολίων. Συχνά τα νέα εμβόλια συνδυάζονται με υπάρχουσες ανοσοθεραπείες, ώστε να ενισχύεται περαιτέρω η επίθεση του ανοσοποιητικού στον όγκο.

Στον καρκίνο του πνεύμονα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη δοκιμή Φάσης 3 του intismeran για ασθενείς σε πρώιμο στάδιο. Προηγούμενες δοκιμές έχουν δώσει ενθαρρυντικές ενδείξεις ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή ακόμη και μετά τη χειρουργική αφαίρεση ενός πρώιμου καρκίνου του πνεύμονα, ορισμένοι ασθενείς υψηλού κινδύνου αντιμετωπίζουν πιθανότητα υποτροπής και θανάτου που μπορεί να φθάσει το 30%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο καρκίνος του παγκρέατος, μία από τις πλέον θανατηφόρες μορφές καρκίνου και συνήθως μη ανταποκρινόμενη στην ανοσοθεραπεία. Σε δοκιμή Φάσης 1 ενός άλλου εξατομικευμένου εμβολίου mRNA, του autogene cevumeran, οκτώ από τους 16 ασθενείς εμφάνισαν ανοσολογική απόκριση. Από αυτούς, οι επτά εξακολουθούσαν να ζουν τέσσερα έως έξι χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Το εύρημα θεωρείται ενθαρρυντικό, αλλά η δοκιμή ήταν πολύ μικρή για ασφαλή συμπεράσματα. Η πενταετής επιβίωση στον καρκίνο του παγκρέατος είναι περίπου 13%. Τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη δοκιμή Φάσης 2.

Πειραματικά εξατομικευμένα εμβόλια εξετάζονται επίσης για τον καρκίνο του μαστού και το γλοιοβλάστωμα. Αν και οι περισσότερες εφαρμογές βρίσκονται σε πρώιμα στάδια, η προοπτική είναι σημαντική: Στο μέλλον, μέρος κάθε δείγματος όγκου θα μπορούσε να χρησιμοποιείται όχι μόνο για τη διάγνωση αλλά και για την κατασκευή ενός προσωπικού εμβολίου προσαρμοσμένου στις μεταλλάξεις του καρκίνου του συγκεκριμένου ασθενούς. Η επιτυχία στον ιδιαίτερα δύσκολο καρκίνο του παγκρέατος θα μπορούσε μάλιστα να ανοίξει τον δρόμο για εφαρμογή της μεθόδου σε πολλούς άλλους όγκους που σήμερα δεν ανταποκρίνονται στην ανοσοθεραπεία.

Kreport.gr

Ψωμί, βρώμη, καστανό ρύζι. Πόση… ολική άλεση κάνει πράγματι καλό στην καρδιά;

bot — Wed, 16 Sep 2026 09:47:33 +0000

Ψωμί, βρώμη, καστανό ρύζι. Πόση… ολική άλεση κάνει πράγματι καλό στην καρδιά;

Ξέρουμε εδώ και χρόνια ότι τα δημητριακά ολικής άλεσης θεωρούνται μέρος μιας υγιεινής διατροφής. Μια νέα μεγάλη ανάλυση επιχειρεί τώρα να απαντήσει σε ένα πολύ πιο πρακτικό ερώτημα: πόσα πρέπει να τρώμε για να έχουμε πραγματικό όφελος;

Ψωμί ολικής άλεσης, βρώμη, καστανό ρύζι, πλιγούρι, κινόα. Οι διατροφολόγοι τα συνιστούν εδώ και χρόνια, καθώς μεγάλες μελέτες έχουν συνδέσει την κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης με καλύτερη καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία.

Αλλά πόσο είναι αρκετό; Νέα μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal συγκέντρωσε τα αποτελέσματα 87 κλινικών δοκιμών, με συνολικά περισσότερους από 6.500 συμμετέχοντες από διαφορετικές χώρες. Το βασικό συμπέρασμα είναι αρκετά συγκεκριμένο: τα οφέλη γίνονται ορατά ήδη με περίπου τρεις μερίδες την ημέρα, ενώ οι μεγαλύτερες βελτιώσεις στους περισσότερους δείκτες καταγράφηκαν γύρω στις τέσσερις έως έξι μερίδες ημερησίως.

Και τι σημαίνει αυτό στο πιάτο μας; Ένα μπολ βρώμης, ένα σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης και μια μερίδα καστανό ρύζι μέσα στην ημέρα μπορούν, για παράδειγμα, να μας φέρουν περίπου σ΄ αυτή την περιοχή κατανάλωσης. Μία μερίδα μπορεί να αντιστοιχεί σε μια φέτα ψωμί ολικής ή περίπου μισό φλιτζάνι μαγειρεμένη βρώμη, καστανό ρύζι ή κινόα.

Τι αλλάζει στον οργανισμό

Οι ερευνητές δεν βρήκαν κάποιο θεαματικό αποτέλεσμα σε έναν μόνο δείκτη. Βρήκαν όμως μικρές βελτιώσεις σε πολλούς παράγοντες ταυτόχρονα. Η μεγαλύτερη κατανάλωση ολικής άλεσης συνδέθηκε με μειώσεις στο σωματικό βάρος και στην περίμετρο της μέσης, καθώς και με βελτιώσεις στην ολική και την LDL —την αποκαλούμενη «κακή»— χοληστερόλη, στα τριγλυκερίδια, στη γλυκόζη νηστείας, στη συστολική αρτηριακή πίεση και σε δείκτη φλεγμονής.

Οι αλλαγές σε καθέναν από αυτούς τους δείκτες ήταν σχετικά μικρές. Ακριβώς όμως η συνδυασμένη δράση τους μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να εξηγεί γιατί η συστηματική κατανάλωση ολικής άλεσης συνδέεται με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.

Υπάρχει βέβαια μια σημαντική διευκρίνιση: «ολικής άλεσης» δεν σημαίνει αυτομάτως υγιεινό. Ένα υπερεπεξεργασμένο γλυκό ή σνακ δεν μετατρέπεται σε υγιεινή τροφή απλώς επειδή περιέχει αλεύρι ολικής. Και ένα προϊόν που γράφει «πολύσπορο» ή «με δημητριακά ολικής άλεσης» μπορεί στην πραγματικότητα να αποτελείται κυρίως από επεξεργασμένο αλεύρι. Γι’ αυτό έχει σημασία να κοιτάζουμε τα συστατικά και το δημητριακό ολικής να βρίσκεται ψηλά στη λίστα.

Ούτε υπάρχει κάποιος μαγικός αριθμός που μας προστατεύει από μόνος του από την καρδιοπάθεια. Οι περισσότερες μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στη νέα ανάλυση ήταν σχετικά σύντομες και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας.

Το πρακτικό μήνυμα είναι τελικά πολύ απλούστερο: όπου μπορούμε, να αντικαθιστούμε τα επεξεργασμένα δημητριακά με ολικής άλεσης. Όχι ως θαυματουργή δίαιτα, αλλά ως μια μικρή καθημερινή αλλαγή που, επαναλαμβανόμενη για χρόνια, μπορεί να έχει σημασία για την καρδιά μας.

https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article/doi/10.1093/eurheartj/ehag724/8787865?searchresult=1

Με ενδεικτικές πληροφορίες από το European Heart Journal

«Το οφείλουμε στον εαυτό μας» – Κίνητρο ή πηγή ενοχής;

bot — Wed, 16 Sep 2026 09:32:25 +0000

«Το οφείλουμε στον εαυτό μας» – Κίνητρο ή πηγή ενοχής;

Των Laura K Soter και Fan Yang

Η αντίληψη ότι οι άνθρωποι έχουν ηθικές υποχρεώσεις όχι μόνο απέναντι στους άλλους αλλά και απέναντι στον ίδιο τους τον εαυτό μπορεί να λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για τη συμπεριφορά τους. Ταυτόχρονα, όμως, ενέχει τον κίνδυνο να μετατρέψει ζητήματα αυτοφροντίδας, υγείας και προσωπικής ανάπτυξης σε πεδία ηθικής κρίσης, ενοχής και αυτομομφής.

Είναι γνωστό ότι οι υποχρεώσεις έχουν ισχυρή κινητοποιητική δύναμη: Όταν κάποιος θεωρεί ότι «οφείλει» να κάνει κάτι, αισθάνεται μεγαλύτερη πίεση να το πραγματοποιήσει. Το ερώτημα είναι εάν το ίδιο ισχύει όταν η υποχρέωση στρέφεται προς τον ίδιο τον εαυτό του. Η σκέψη, για παράδειγμα, ότι κάποιος οφείλει στον εαυτό του να ασκείται, να φροντίζει τη σωματική και ψυχική του υγεία ή να επιδιώκει μακροπρόθεσμους στόχους θα μπορούσε να τον βοηθήσει να επιμείνει σε δραστηριότητες που διαφορετικά θα εγκατέλειπε. Υπό αυτή την έννοια, οι ηθικές υποχρεώσεις προς τον εαυτό μας μπορούν να αποτελέσουν θετική ψυχολογική δύναμη.

Η «ηθικοποίηση» της αυτοφροντίδας, ωστόσο, έχει και μια λιγότερο θετική πλευρά. Οι άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζουν αυστηρά όσους θεωρούν ότι παραβιάζουν τις ηθικές τους υποχρεώσεις: Τους κατηγορούν, θυμώνουν μαζί τους ή πιστεύουν ότι αξίζουν κάποια μορφή και τιμωρία. Εάν η ίδια λογική εφαρμοστεί και στις υποχρεώσεις προς τον εαυτό μας, τότε η αποτυχία επίτευξης ενός προσωπικού στόχου μπορεί να πάψει να αντιμετωπίζεται ως απλή δυσκολία και να εκλαμβάνεται ως ηθικό παράπτωμα.

Το πρόβλημα γίνεται εμφανές σε ορισμένες μορφές αυτοβοήθειας και πνευματικής ανάπτυξης, οι οποίες προβάλλουν την ιδέα ότι κάθε άνθρωπος «το οφείλει στον εαυτό του» να γίνει η καλύτερη δυνατή εκδοχή του. Το μήνυμα μπορεί να είναι ενθαρρυντικό, αλλά αν η αδυναμία συμμόρφωσης με τις προτεινόμενες πρακτικές συνοδεύεται από ενοχή και ντροπή, τότε η αυτοβελτίωση μετατρέπεται από προσωπική επιδίωξη σε ηθική απαίτηση.

Ως προς το ποιες πράξεις θεωρούμε ότι συνιστούν υποχρέωση απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, οι τελευταίες μελέτες μας δείχνουν ότι καθοριστικό ρόλο παίζει το κατά πόσο αυτές μπορούν να μας βλάψουν. Οι άνθρωποι τείνουν να θεωρούν ότι η αποφυγή πράξεων που προκαλούν σοβαρή βλάβη στον ίδιο μας τον εαυτό αποτελεί ηθική υποχρέωση, ενώ πράξεις που δεν είναι επιβλαβείς αντιμετωπίζονται περισσότερο ως ζήτημα προσωπικής επιλογής.

Η βλάβη ίσως δεν είναι το μοναδικό κριτήριο που κάνει αυτή τη διάκριση. Διαπιστώσαμε επίσης ότι οι άνθρωποι μπορεί να θεωρούν ζήτημα υποχρέωσης απέναντι στον εαυτό τους την αποφυγή πράξεων που εμποδίζουν κάποιον να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του ή που αλλοιώνουν τον αληθινό του εαυτό. Ωστόσο, αυτοί οι παράγοντες αποδείχθηκαν λιγότερο καθοριστικοί από την πρόκληση βλάβης.

Σοβαρές οι συνέπειες σε σώμα και υγεία

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι πιθανές συνέπειες στον χώρο της σωματικής και ψυχικής υγείας. Εάν η φροντίδα της υγείας θεωρηθεί ηθική υποχρέωση προς τον εαυτό, ψυχικές ασθένειες ή εξαρτήσεις μπορεί να ερμηνευθούν ως αποτέλεσμα επανειλημμένης αποτυχίας εκπλήρωσης αυτής της υποχρέωσης. Μια τέτοια αντίληψη μπορεί να μειώσει την ενσυναίσθηση απέναντι στους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αυτές τις δυσκολίες. Όταν, μάλιστα, αφορά το ίδιο το άτομο, υπάρχει ο κίνδυνος να ενισχύσει την αυτοκριτική, μετατρέποντάς το στον αυστηρότερο κριτή του εαυτού του.

Προκύπτει επίσης το ζήτημα της σύγκρουσης διαφορετικών υποχρεώσεων. Μια υποχρέωση προς τον εαυτό μας μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με μια άλλη προσωπική υποχρέωση ή με υποχρεώσεις μας απέναντι σε άλλους. Παραμένει συνεπώς ανοιχτό το ερώτημα πότε μια υποχρέωση προς τον εαυτό μας είναι πραγματικά δεσμευτική και υπό ποιες συνθήκες μπορεί να παραμεριστεί.

Η έρευνα γύρω από αυτές τις έννοιες βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τόσο στη φιλοσοφία όσο και στην ψυχολογία.

Is it morally wrong to not take care of yourself?

Kreport.gr

Υποβοηθούμενος θάνατος: Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο; Τι ψήφισε χθες η Βουλή των Κοινοτήτων στη Βρετανία;

bot — Sat, 12 Sep 2026 08:30:39 +0000

Υποβοηθούμενος θάνατος: Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο; Τι ψήφισε χθες η Βουλή των Κοινοτήτων στη Βρετανία;

Η Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε χθες με 286 ψήφους έναντι 270 το νομοσχέδιο που θα επέτρεπε σε ενήλικες με ανίατη ασθένεια και προσδόκιμο ζωής κάτω των έξι μηνών να ζητήσουν ιατρική βοήθεια για να τερματίσουν τη ζωή τους.

Στην προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο σχεδόν το ίδιο νομοσχέδιο είχε εγκριθεί από τη Βουλή των Κοινοτήτων — 314 υπέρ, 291 κατά — αλλά τελικά δεν έγινε νόμος επειδή δεν ολοκλήρωσε την πορεία του στη Βουλή των Λόρδων. Τώρα επέστρεψε και αυτή τη φορά έπεσε ήδη στους Commons.

Η κυβέρνηση κράτησε ουδέτερη στάση και οι βουλευτές ψήφισαν κατά συνείδηση. Ο πρωθυπουργός Andy Burnham δεν ψήφισε, λέγοντας ότι δεν ήθελε να επηρεάσει τη συζήτηση.

Δημοσκόπηση της Ipsos δείχνει ότι περίπου δύο στους τρεις Βρετανούς υποστηρίζουν την υποβοηθούμενη ευθανασία. Από την άλλη, οι αντιρρήσεις μέσα στη Βουλή επικεντρώθηκαν στην προστασία ευάλωτων ανθρώπων, στον πιθανό εξαναγκασμό και ακόμη και στο κατά πόσον ένας γιατρός μπορεί να προβλέψει αξιόπιστα ότι κάποιος έχει λιγότερους από έξι μήνες ζωής.

Μάλιστα ένας βουλευτής που είναι και χειρουργός καρκίνου είπε ουσιαστικά στη Βουλή ότι, όταν του ζητούν να προβλέψει αν ένας ασθενής έχει έξι μήνες ζωής, πολλές φορές πέφτει έξω. Αυτό είναι πολύ ισχυρό σημείο, γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από το φιλοσοφικό «έχω δικαίωμα να επιλέξω τον θάνατό μου;» στο πρακτικό «ποιος αποφασίζει και με ποια βεβαιότητα;».

Εδώ σκεφθήκαμε να προσθέσουμε τμήματα από την ταινία του Κώστα Γαβρά “Τελευταία Πνοή”- Ο Κώστας Γαβράς βασίστηκε στο βιβλίο «Le Dernier Souffle» των Ρεζίς Ντεμπρέ και Κλοντ Γκράνζ (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gallimard). – αν και ο Γαβράς αγγίζει πολύ περισσότερο το θέμα των γιατρών και του νοσημευτικού προσωπικού που ως την τελευταία στιγμή παραμένουν δίπλα στον ασθενή τους και ίσως λίγο λιγότερο το θέμα της ευθανασίας.