Μια υπόθεση που ξεκίνησε από την προσωπική ζωή του επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, εξελίσσεται σε σοβαρή δοκιμασία για τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές και επαναφέροντας στο προσκήνιο τον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας για την τεχνολογική υπεροχή.

Η μετοχή της Nvidia κατέγραψε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου πτώση μεγαλύτερη του 6% στις συναλλαγές της Φρανκφούρτης, καθώς οι επενδυτές προσπαθούσαν να αξιολογήσουν τις συνέπειες των αποκαλύψεων για τη σχέση του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας με γυναίκα που φέρεται να συνδέεται με κινεζική επιχείρηση συλλογής πληροφοριών.

Σύμφωνα με το CNN και αμερικανικά δημοσιεύματα, ο 63χρονος Χουάνγκ παραδέχθηκε ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση με την Άλις Χουάνγκ, στέλεχος της εταιρείας τεχνολογίας Megaspeed, με έδρα τη Σιγκαπούρη. Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο η γυναίκα να είχε προσεγγίσει τον επικεφαλής της Nvidia με σκοπό την απόκτηση ευαίσθητων πληροφοριών.

Οι σχετικές υποψίες δεν συνιστούν απόδειξη κατασκοπείας. Ωστόσο, η σοβαρότητα της υπόθεσης οδήγησε τη Nvidia να ανακοινώσει εσωτερική έρευνα υπό την εποπτεία ανεξάρτητων μελών του διοικητικού της συμβουλίου και εξωτερικών νομικών συμβούλων.

Ο ίδιος ο Χουάνγκ, σε μήνυμά του προς τους εργαζομένους, ανέλαβε την ευθύνη για την προσωπική του συμπεριφορά και δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με την έρευνα. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι μέχρι στιγμής δεν διαθέτει στοιχεία που να αποδεικνύουν παραβίαση της εθνικής ασφάλειας ή διαρροή εταιρικών απορρήτων.

Η αντίδραση των αγορών ήταν, πάντως, άμεση. Με βάση τα στοιχεία της LSEG Datastream που επικαλείται το CNN Greece, η πτώση της μετοχής απειλούσε να περιορίσει τη χρηματιστηριακή αξία της Nvidia κατά περίπου 270 δισεκατομμύρια δολάρια σε σύγκριση με το κλείσιμο της Παρασκευής.

Η αναστάτωση δεν αφορά αποκλειστικά την προσωπική αξιοπιστία του Χουάνγκ. Η Nvidia βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς τα προηγμένα μικροκυκλώματά της αποτελούν βασική υποδομή για τα ισχυρότερα συστήματα υπολογιστικής επεξεργασίας.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον επιβάλλει περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων αμερικανικών μικροκυκλωμάτων προς την Κίνα, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Megaspeed έχει βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο ερευνών για πιθανή παράκαμψη αυτών των περιορισμών, αρνούμενη τις σχετικές αιτιάσεις.

Για τους επενδυτές, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον κατά πόσον η υπόθεση θα επηρεάσει τη διοικητική σταθερότητα και τη στρατηγική της Nvidia.

Η εταιρεία επιμένει ότι ο Χουάνγκ θα συνεχίσει κανονικά τα καθήκοντά του. Ωστόσο, η εξέλιξη αναδεικνύει μια ευρύτερη πραγματικότητα: σε μια εποχή όπου η τεχνολογία αποτελεί πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού, ακόμη και οι προσωπικές σχέσεις των ανθρώπων που βρίσκονται στην κορυφή της βιομηχανίας μπορούν να αποκτήσουν οικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις.

Ποια είναι η Άλις Χουάνγκ, η «πράκτορας» που έχει σχέση με τον CEO της Nvidia

Η Άλις Χουάνγκ είναι μια Κινέζα πολίτης που φέρεται να στρατολογήθηκε από το Πεκίνο για να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με τον επικεφαλής της Nvidia, σύμφωνα με τους New York Times. Το μέσο ήταν και το πρώτο που μετέδωσε ότι ο Χουάνγκ ήταν ο φερόμενος στόχος μιας κατασκοπευτικής πλεκτάνης

Παρά το κοινό τους επώνυμο, η Άλις Χουάνγκ δεν έχει καμία σχέση με τον 63χρονο, γεννημένο στην Ταϊβάν, επικεφαλής της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας στον κόσμο.

Η συγκεκριμένη γυναίκα μιλάει άπτεστα αγγλικά και έχει διασυνδέσεις στο υψηλότερο επίπεδο της παγκόσμιας βιομηχανίας τσιπ τεχνητής νοημοσύνης.

Πρόκειται για έναν τομέα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ανταγωνίζονται να αναπτύξουν τα πιο προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν πιθανά να εφαρμοστούν και στον στρατιωτικό τομέα, σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων.

Η Άλις Χουάνγκ βρίσκεται σε μια βάση δεδομένων κινεζικών κεφαλαίων και έχει εργαστεί μεταξύ άλλων στην τράπεζα HSBC, αλλά και ως ρεπόρτερ για τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης CCTV και Hunan TV.

Το χρονικό των κοινών εμφανίσεων

Ο επικεφαλής της Nvidia παραδέχτηκε τη σχέση του, όταν η εταιρεία του ανακοίνωσε ότι θα διερευνήσει αναφορές ότι ήταν «στόχος μιας ξένης μυστικής επιχείρησης», όπως μεταδίδει το CNNi.

Σε σημείωμα προς το προσωπικό της Nvidia, ο Χουάνγκ δήλωσε ότι ήταν «άπιστος» και ότι πρόδωσε τη γυναίκα και τα παιδιά του.

«Αναλαμβάνω την πλήρη ευθύνη για ό,τι έκανα και για τον πόνο που προκάλεσα, και δέχομαι την κριτική που αυτό συνεπάγεται» δήλωσε ο 63χρονος Χουάνγκ, προσθέτοντας ότι υποστηρίζει την έρευνα της Nvidia.

Είχαν προηγηθεί κοινές εμφανίσεις, που όσο πλήθαιναν, πλήθαιναν και οι φήμες γύρω από τη σχέση τους. Μια φωτογραφία από ένα πάρτι της βιομηχανίας τεχνολογίας το 2024, που δημοσιεύτηκε στο LinkedIn, φαίνεται να δείχνει τον επικεφαλής της Nvidia, ντυμένο με δερμάτινο μπουφάν, να κάθεται δίπλα σε μια γυναίκα με μακριά μαλλιά και λαμπερά κοσμήματα, η οποία εκτιμάται ότι είναι η Άλις Χουάνγκ.

Με πληροφορίες από CNN Greece, CNN International και Reuters.

Στο δικαστήριο επιστρέφει σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, ο Ράσελ Μπραντ, προκειμένου να ακούσει την ποινή που θα του επιβληθεί μετά την καταδίκη του για βιασμό και σεξουαλικές επιθέσεις. Ο Βρετανός κωμικός και ηθοποιός, ο οποίος αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο πολυετούς φυλάκισης, κρίθηκε ένοχος την περασμένη Πέμπτη από το δικαστήριο του Σάουθγουορκ στο Λονδίνο. Ο Μπραντ καταδικάστηκε για τον βιασμό μιας θαυμάστριάς του στο σπίτι του το 2009, καθώς και για τρεις περιπτώσεις σεξουαλικής επίθεσης που σημειώθηκαν μεταξύ 2004 και 2009. Αντίθετα, αθωώθηκε για δύο ακόμη κατηγορίες βιασμού και μία κατηγορία απόπειρας άσεμνης επίθεσης.

Η αρθρογράφος της βρετανικής εφημερίδας Guardian Λίμπι Μπρουκς  θέτει ενώπιον του κοινού το ερώτημα και διερωτάται όχι μόνο για το τί έκανε ένας διάσημος άνδρας, αλλά πώς η φήμη, η εξουσία, οι επαγγελματικές εξαρτήσεις και η σιωπή των γύρω του μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο η κακοποιητική συμπεριφορά παραμένει χωρίς συνέπειες επί χρόνια. Το άρθρο συνδέει την καταδικαστική απόφαση με τη δημοσιογραφική έρευνα, τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και την κουλτούρα της βιομηχανίας του θεάματος.

Βασικά τα σημεία του άρθρου

Πρώτον, τα εμπόδια στην απονομή δικαιοσύνης. Στο άρθρο αναφέρεται ότι στην Αγγλία και την Ουαλία μόλις το 9% των καταγγελλόμενων βιασμών έφτασε στο δικαστήριο κατά την περίοδο που εξετάζει. Η δημοσιογράφος επιμένει ότι η καταδίκη ενός ανθρώπου δεν σημαίνει πως το σύστημα λειτουργεί ικανοποιητικά για όλα τα θύματα.

Δεύτερον, οι μύθοι γύρω από τη σεξουαλική βία. Η υπεράσπιση επικαλέστηκε το γεγονός ότι οι καταγγέλλουσες δεν φώναξαν ή δεν αντιστάθηκαν. Το άρθρο εξηγεί γιατί η ακινητοποίηση από φόβο ή η καθυστερημένη καταγγελία δεν αναιρούν την πιθανότητα σεξουαλικής επίθεσης.

Τρίτον, η συνενοχή της σιωπής. Η κωμικός Κέιτ Σμάρθγουεϊτ αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των τυπικών μέτρων προστασίας, όταν εκείνος που δέχεται την καταγγελία διατηρεί στενή σχέση με τον καταγγελλόμενο.

Ποιος είναι ο Ράσελ Μπραντ

Ο Ράσελ Μπραντ γεννήθηκε το 1975 στο Έσσεξ της Αγγλίας. Ηθοποιός, κωμικός, παρουσιαστής και συγγραφέας, έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της βρετανικής ψυχαγωγίας κατά τη δεκαετία του 2000.

Με το εκκεντρικό παρουσιαστικό, το προκλητικό χιούμορ και τη συχνά αντισυμβατική δημόσια συμπεριφορά του, απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές, ραδιοφωνικές εμφανίσεις και παραστάσεις σταντ απ κόμεντι. Εργάστηκε στο MTV και στο BBC Radio, ενώ εμφανίστηκε σε κινηματογραφικές παραγωγές του Χόλιγουντ, μεταξύ των οποίων οι ταινίες Forgetting Sarah Marshall και Get Him to the Greek.

Η προσωπική του ζωή απασχόλησε επίσης τα μέσα ενημέρωσης, ιδιαίτερα ο σύντομος γάμος του με την Αμερικανίδα τραγουδίστρια Κέιτι Πέρι.

Αργότερα, ο Μπραντ απομακρύνθηκε από την παραδοσιακή βιομηχανία του θεάματος και στράφηκε στον πολιτικό και κοινωνικό σχολιασμό μέσω διαδικτυακών εκπομπών, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια ακολούθους. Οι παρεμβάσεις του για την πολιτική, την πανδημία και τα μέσα ενημέρωσης προκάλεσαν έντονες αντιπαραθέσεις.

Το 2023, δημοσιογραφική έρευνα των Sunday Times, The Times και του Channel 4 έφερε στο φως σοβαρές καταγγελίες σεξουαλικής βίας. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε ποινική έρευνα και δικαστική διαδικασία, φέρνοντας στο προσκήνιο ερωτήματα για την προστασία που μπορεί να προσφέρει η διασημότητα και η επαγγελματική ισχύς.

Νέες καταγγελίες και έρευνα της Μητροπολιτικής Αστυνομίας

Η υπόθεση ενδέχεται να μην έχει ολοκληρωθεί για τον Μπραντ. Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου διερευνά δύο ακόμη καταγγελίες για βιασμό σε βάρος του, ενώ ο επικεφαλής της, σερ Μαρκ Ρόουλι, δήλωσε ότι οι αρχές είναι προετοιμασμένες για το ενδεχόμενο να εμφανιστούν «πολλά, πολλά ακόμη» πιθανά θύματα.

Η υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας, Λίζα Νάντι, δήλωσε στο Sky News ότι θεωρεί πιθανό ανάλογες καταχρηστικές συμπεριφορές από ισχυρά πρόσωπα των μέσων ενημέρωσης να εξακολουθούν να συμβαίνουν. Τόνισε, μάλιστα, την ανάγκη να ληφθούν αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των νεότερων εργαζομένων, οι οποίοι συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες ανισορροπίες εξουσίας.

Με γραπτή επικοινωνία διπλωματικών διαύλων Γαλλίας και Τουρκίας, υπήρξε ενημέρωση για την έναρξη των εργασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, μετά την έκδοση των αδειοδοτήσεων.

Όλα δείχνουν ότι έχει επιτευχθεί μια λύση αμοιβαίας διευκόλυνσης:

Η Αθήνα μπορεί να λέει ότι δεν ζήτησε άδεια, η γαλλική πλευρά επικοινώνησε γραπτώς με την Άγκυρα και η Τουρκία παρουσιάζει στο εσωτερικό της ότι πήρε την ενημέρωση που είχε ζητήσει.

Αυτή η συνεννόηση αναμένεται να αποτυπωθεί και στο πεδίο, με την άφιξη εντός των επόμενων ημερών του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου.

Καθησυχαστικός ο Φιντάν

Στο πεδίο της δημόσιας διπλωματίας, πάντως, η ηγεσία του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών επέλεξε να ρίξει τους τόνους, αποφεύγοντας την περαιτέρω ρητορική κλιμάκωση. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, αναφέροντας χαρακτηριστικά (ΣΚΑΪ) πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά» αναφορικά με το ζήτημα που δημιουργήθηκε με τις NAVTEX, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το πρόβλημα διευθετήθηκε σε διπλωματικό επίπεδο.

Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα αναλύουν τη στάση του Χακάν Φιντάν ως μια σαφή ένδειξη απροθυμίας της Αγκυρας – τουλάχιστον στην παρούσα φάση – να δυναμιτίσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ή να προκαλέσει μια κρίση επί του πεδίου.

Η Τουρκία φαίνεται πως ζυγίζει πολύ προσεκτικά το διεθνές περιβάλλον και αντιλαμβάνεται ότι μια μετωπική σύγκρουση με ένα έργο που φέρει τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και υποστηρίζεται ενεργά από τη Γαλλία θα είχε βαρύτατο διπλωματικό και πολιτικό κόστος για την ίδια.

Επιπλέον, οι ρευστές πολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη της Αγκυρας να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με τη Δύση λειτουργούν ως ανασταλτικοί παράγοντες για την πρόκληση τεχνητών εντάσεων. Ωστόσο, η ελληνική διπλωματία παραμένει σε κατάσταση απόλυτης ετοιμότητας και στάσης αναμονής, καθώς αναγνωρίζει ότι στην Τουρκία δεν υπάρχει ένας ενιαίος πυλώνας εξουσίας.

Δίπλα στην πιο μετριοπαθή γραμμή του υπουργείου Εξωτερικών βρίσκεται το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, το οποίο παραδοσιακά πρεσβεύει μια σαφώς πιο σκληρή και δογματική στάση. Είναι ενδεικτικό ότι το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, διά του εκπροσώπου του, υποναυάρχου Ζεκί Ακτούρκ, είχε φροντίσει να προειδοποιήσει ότι, με βάση τα μνημόνια οριοθέτησης που έχει συνάψει παράνομα με το ψευδοκράτος και τη Λιβύη (τα οποία όπως αναφέρεται de facto κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020), δεν πρόκειται να επιτρέψει «καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα» στην περιοχή, επιχειρώντας να «γκριζάρει» εκ νέου θαλάσσιες ζώνες ελληνικού και κυπριακού ενδιαφέροντος.

Επιφυλάξεις από την αντιπολίτευση

Η αποκάλυψη της γραπτής ενημέρωσης του Παρισιού προς την Αγκυρα δεν άργησε, ωστόσο, να ανάψει φωτιές στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας, με την αντιπολίτευση να ζητά άμεσες και ξεκάθαρες εξηγήσεις από την κυβέρνηση. Κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν δριμεία κριτική, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για το αν η κίνηση αυτή της Γαλλίας έγινε σε πλήρη συνεννόηση με την Αθήνα ή αν αποτελεί προϊόν υποχωρήσεων που αγγίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.

Κυβερνητικά στελέχη απέρριψαν άμεσα τις αιτιάσεις αυτές, κάνοντας λόγο για μικροπολιτική εκμετάλλευση ενός εθνικού ζητήματος και ξεκαθαρίζοντας ότι οι ενέργειες της Γαλλίας εδράζονται αποκλειστικά στους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοΐας. Παρά τις διαβεβαιώσεις, η αντιπολίτευση επιμένει να ζητά ενημέρωση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει το ακριβές περιεχόμενο της διπλωματικής αλληλογραφίας, ώστε να διαλυθεί οποιαδήποτε σκιά περί έμμεσης αποδοχής των τουρκικών αξιώσεων στην περιοχή.

Επί του παρόντος, στο επιχειρησιακό πεδίο επικρατεί απόλυτη ησυχία, με τις δυνάμεις επιτήρησης του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας να παρακολουθούν στενά κάθε δραστηριότητα στην περιοχή. Η μόνη αξιοσημείωτη παραφωνία στην κατά τα άλλα ήρεμη ροή των πραγμάτων καταγράφηκε το βράδυ του Σαββάτου, όταν ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Bayraktar πραγματοποίησε πτήση ανατολικά της Ρόδου.

Παρά τις σποραδικές αυτές προκλήσεις, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και ‘Αγκυρας δείχνουν να λειτούργησαν αποτελεσματικά, αποτρέποντας τυχόν παρεξηγήσεις επί του πεδίου. Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo», έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς όλες τις προετοιμασίες και τον ανεφοδιασμό του στο λιμάνι του Ηρακλείου, γινόταν προσπάθεια να αποπλεύσει σήμερα, προκειμένου να συνεχίσει τις εργασίες του στο σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2024.

 Η Αθήνα έχει επιχειρήσει να ενεργοποιήσει και την Ουάσιγκτον, ώστε να λάβει κάποια θέση στο ζήτημα, αξιοποιώντας και τη θετική στάση που είχε τηρήσει πριν περίπου από έναν μήνα κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Όπως διευκρινίζεται από αναλυτές, η αμερικανική υποστήριξη είναι καθαρά διπλωματική και πολιτική. Στόχο έχει να αποτρέψει μια νέα ελληνοτουρκική κρίση στο πεδίο, ωστόσο δεν συνεπάγεται στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ σε περίπτωση τουρκικών προκλήσεων. 

 Το έργο υποστηρίζεται διαχρονικά και από το αμερικανικό Κογκρέσο, καθώς θεωρείται κρίσιμο για τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και συνδέεται με ευρύτερα γεωπολιτικά σχέδια (όπως ο διάδρομος IMEC.

Με πληροφορίες από τα ΝΕΑ και το Kreport.gr

Διαδρομές, μεταφράσεις και συναντήσεις πολιτισμών

Από την Αθήνα στη Σαγκάη και στο Άμστερνταμ: μια βραδιά για την ελληνική γλώσσα και τους ανθρώπους που τη μεταφέρουν.

Με αφορμή την παρουσίαση της έκθεσης «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική» στο Κέντρο Νεοελληνικού Πολιτισμού «Μαριλένα Λασκαρίδου» του Πανεπιστημίου SISU στη Σαγκάη, το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη σας προσκαλεί σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στη διαδρομή της ελληνικής γλώσσας και στη σύγχρονη διεθνή παρουσία της.

Πώς ταξιδεύει η ελληνική γλώσσα σήμερα πέρα από τα σύνορά της;
Τι οδηγεί ανθρώπους από διαφορετικές χώρες να τη μελετήσουν και να μεταφράσουν τη λογοτεχνία της;
Και τι αλλάζει ή τι παραμένει, όταν ένα ελληνικό κείμενο περνά στα αραβικά, στα γαλλικά, στα κινεζικά ή στα ολλανδικά;

Η εκδήλωση ξεκινά με μια αναδρομή στην ιστορία της ελληνικής γλώσσας και συνεχίζεται με μια συζήτηση ανάμεσα σε ακαδημαϊκούς, ερευνητές και μεταφραστές που ζουν και εργάζονται με τα ελληνικά στην Αθήνα, τη Σαγκάη και το Άμστερνταμ.

Πρόγραμμα

Κεντρική ομιλία
«Όψεις της ιστορίας της ελληνικής γλώσσας»
Ελένη Παναρέτου, ομότιμη καθηγήτρια Γλωσσολογίας ΕΚΠΑ

Συζητούν
Mohamed Abdelaziz
Jixiao Yang
Eveline Mineur
Μαρία Μπολέτση
Marie-Cécile Fauvin
Sofia Hu

Απαγγελία: Μενέλαος Κυπαρίσσης
Συντονισμός: Βέρα Ανδριοπούλου
Σχεδιασμός εκδήλωσης: Καλή Παγουλάτου-Κυπαρίσση

Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026
18:00
 Είσοδος ελεύθερη
Ιστορική Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη
2ας Μεραρχίας 36, Πειραιάς

π. Τακτικός Καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη

Από το έδρανο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απορρίπτοντας το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, ανέδειξε τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. «Η Γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφεί», δήλωσε εμφατικά ο Πρωθυπουργός. Ώς αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή, η ελληνική εξωτερική πολιτική ουδέποτε είχε επικαλεστεί γεωγραφική επιχειρηματολογία.

Χρόνια τώρα, η Τουρκία κυριαρχεί μόνη στο γεωγραφικό πεδίο, στη “Μάχη των Χαρτών”^[1].  Η “Γαλάζια Πατρίδα”, είναι όρος τον οποίο εισήγαγε ο Ναύαρχος Cem Gürdeniz το 2006 και ανέπτυξε ο Αντιναύαρχος Cihat Yayci. Συνοδεύεται από τον σχετικό χάρτη και, παραλλήλως, προτείνεται να μετονομαστεί το Αιγαίο σε “Θάλασσα των Νήσων”. Η Κίνα συμπλέει με την Τουρκία· θεωρεί και αυτή ότι αδικείται από τη σύμβαση του Montego Bay. Προβάλλει την ίδια γεωγραφική θέση, ότι δηλαδή ο θαλάσσιος χώρος ενός κράτους πρέπει να αναλογεί στον εδαφικό.

Η αντίληψη αυτή συνεχίζει την παλαιά γερμανική γεωπολιτική παράδοση του ζωτικού χώρου. Δεν περιλαμβάνεται επισήμως στην τουρκική πολιτική· έχει, όμως, σημαντική απήχηση εντός και εκτός της Τουρκίας. Κατά τον Γάλλο Γεωγράφο Jean Gottmann, “τα πλέον ισχυρά σύνορα βρίσκονται στο πνεύμα των ανθρώπων”. Ό,τι κυριαρχεί στο πνεύμα, έχει μεγάλες πιθανότητες να γίνει πράξη.

Η φυσική Γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφεί· δηλαδή, ο γεωφυσικός χώρος παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητος. Η πολιτική Γεωγραφία, όμως, είναι σε συνεχή επαναδιαπραγμάτευση. Παράλληλα με τη στρατιωτική ισχύ και τη διπλωματία, επιστρατεύονται χάρτες και επιστημονικά ή ψευδο-επιστημονικά γεωγραφικά επιχειρήματα για τον επαναπροσδιορισμό των συνόρων.

Η σχετική ελληνική εμπειρία ανάγεται στις αρχές του περασμένου αιώνα. Έλληνες, Σέρβοι και Βούλγαροι προωθούσαν εναλλακτικούς εθνογραφικούς χάρτες, επιδιώκοντας να πείσουν τις Μεγάλες Δυνάμεις για τις εδαφικές τους διεκδικήσεις- κυρίως στη Μακεδονία. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πολιτικός με γεωγραφική αντίληψη, αξιοποίησε αποτελεσματικά τα ελληνικά γεωγραφικά επιχειρήματα. Κατόπιν, όμως, η γεωγραφική επιτυχία περιορίστηκε στον χώρο μιας αχνής ιστορικής μνήμης. Η σχετική τεχνογνωσία και, κυρίως, η θεωρητική προετοιμασία έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Η Γεωγραφία ως επιστήμη έχει περιθωριοποιηθεί.

Η αξιοποίηση του χάρτη από τον Πρωθυπουργό ανέστειλε, επιτέλους, την ελληνική γεωγραφική αφωνία. Η πρώτη αυτή χειρονομία δεν ισοφαρίζει ακόμη την τουρκική γεωγραφική επιχειρηματολογία -και την παράλληλη χαρτογραφική επικοινωνιακή τακτική. Η αντιπαράθεση στη Μάχη των Χαρτών με την Τουρκία απλώς άρχισε· ασφαλώς δεν έληξε με την παρέμβαση του Πρωθυπουργού. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα πλήρες θεωρητικό και χαρτογραφικό οπλοστάσιο, ώστε να αντιμετωπίσει την ήδη διαδεδομένη τουρκική στρατηγική.

Η τουρκική προσέγγιση εντάσσεται στην παλαιά ντετερμινιστική γεωγραφική θεώρηση, σύμφωνα με την οποία τα φυσικά χαρακτηριστικά του γεωγραφικού χώρου καθορίζουν την πολιτική του συγκρότηση. Έτσι, η Τουρκία θεωρεί τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου προβολή της ηπειρωτικής της μάζας· επομένως, η ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο συνιστά γεωγραφική ανωμαλία. Aναγκάστηκε να αφήσει στην Ελλάδα τον νησιωτικό χώρο, επειδή, συμπτωματικά, το 1922 οι κεμαλιστές δεν διέθεταν στόλο- άρα, πρόκειται για ένα συγκυριακό σφάλμα προς αποκατάσταση.

Ο γεωγραφικός ντετερμινισμός θεωρείται ξεπερασμένος. Άλλωστε, έχει ενοχοποιηθεί, ως θεωρητικό υπόβαθρο στη ναζιστική Γεωπολιτική. Αντιθέτως, η σύγχρονη γεωγραφική θεωρία εμφαίνει στα πολιτισμικά δεδομένα. Η πλειονότητα των ανθρώπων στη Δύση και στην Ανατολή αναγνωρίζουν τα παράλια της Μικράς Ασίας και τα νησιά του Αιγαίου ως τμήμα του ελληνικού χώρου- κατ’ επέκταση, ως κοιτίδα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Η ιστορική ανωμαλία έγκειται, επομένως, στον αφελληνισμό της Μικράς Ασίας· όχι στην ελληνικότητα του Αιγαίου. Η επιχειρηματολογία αυτή μπορεί να παρασταθεί χαρτογραφικά και να αναπτυχθεί μέσα από την ιστορική αφήγηση.

Η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν προβάλλεται επισήμως από τους φορείς του τουρκικού κράτους. Εξίσου ανεπισήμως πρέπει να διοχετευτεί στη διεθνή κοινή γνώμη και η ελληνική αντίληψη- ρόλος τον οποίο εξ ορισμού κατέχουν τα μορφωτικά ιδρύματα, οι φορείς της διασποράς και τα Πανεπιστήμια.

Η Ιστορία, το ισχυρό επικοινωνιακό μας όπλο, στήριξε αποτελεσματικά την ένταξη της χώρας μας στην ΕΟΚ, χωρίς να χρειαστεί γεωγραφική αναφορά. Για τα σημερινά γεωπολιτικά διακυβεύματα, όμως, μια αγεωγράφητη Ιστορία δεν θα είναι εξίσου τελεσφόρος.

^[1]  βλ. Michel Foucher Η Μάχη των Χαρτών. Κριτική ανάλυση των αναπαραστάσεων του κόσμου, Economia Publishing, Αθήνα, 2013. Εισαγωγή/προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα από τον Γιώργο Πρεβελάκη

Ανάλυση του AXIOS

Οι ψηφοφόροι ήταν απολύτως σαφείς την Τρίτη: Μην μας κοροϊδεύετε. Μην υπόσχεστε ότι θα μειώσετε τις τιμές, ότι θα τερματίσετε τους πολέμους και τη διαφθορά, για να κάνετε στη συνέχεια ακριβώς τα αντίθετα. Είναι πραγματικά τόσο απλό, γράφουν οι Τζιμ Βαντεχάι και Μάικ Άλεν στη στήλη τους «Behind the Curtain».

Αυτό δεν διαφέρει και πολύ από το μήνυμα που είχαν στείλει οι Αμερικανοί στους Δημοκρατικούς: να σταματήσουν να τους παραπλανούν σχετικά με την υγεία του Τζο Μπάιντεν, να τους υπαγορεύουν ποιες λέξεις πρέπει να χρησιμοποιούν ή ποιες κοινωνικές συμπεριφορές οφείλουν να υιοθετούν.

Γιατί έχει σημασία

Οι περισσότεροι Αμερικανοί συμφωνούν, σε γενικές γραμμές, στα περισσότερα ζητήματα, τις περισσότερες φορές. Αυτό που θέλουν είναι ικανούς πολιτικούς, οι οποίοι θα ασχολούνται με τα προβλήματα που επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητά τους.

Σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια, κάθε δύο χρόνια οι Αμερικανοί διαπιστώνουν ότι το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις προσδοκίες. Και τότε τιμωρούν τους κυβερνώντες στην κάλπη.

Οι πολιτικοί, αλλά και ορισμένοι δημοσιογράφοι, έχουν την τάση να αντιμετωπίζουν τους Αμερικανούς πολίτες σαν αφελείς, σαν ανθρώπους που δεν καταλαβαίνουν όσα συμβαίνουν μπροστά στα μάτια τους.

Οι ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, που θα μείνουν στην ιστορία ως μια δημοκρατική ανατροπή συγκρίσιμη με εκείνη της εποχής του Γουότεργκεϊτ, αποδεικνύουν ότι οι ψηφοφόροι παρακολουθούσαν προσεκτικά τις εξελίξεις και ότι η αγανάκτησή τους είχε φτάσει στο απροχώρητο.

Δεν το έκρυψαν άλλωστε. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν σταθερά ότι εκείνο που τους απασχολούσε πραγματικά ήταν ο αυξανόμενος πληθωρισμός, η εργασιακή ανασφάλεια, ο τερματισμός του πολέμου και η αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης διαφθοράς.

Το εκλογικό αποτέλεσμα αποτέλεσε αποδοκιμασία της κατάχρησης εξουσίας, της ανικανότητας και της διαφθοράς. Οι πολίτες μπορούν να ανεχθούν τέτοια φαινόμενα σε περιορισμένη κλίμακα, αλλά κάποια στιγμή τα απορρίπτουν.

Οι θεσμοί άντεξαν

Σε μια εποχή κατά την οποία η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς υποχωρεί διαρκώς, οι αμερικανικοί θεσμοί άντεξαν.

Τα δικαστήρια περιόρισαν τις υπερβάσεις της εκτελεστικής εξουσίας. Ο Τύπος συνέχισε να κάνει τη δουλειά του. Και οι ψηφοφόροι έκαναν τη δική τους.

Παρά τις συνεχείς ανησυχίες ότι η Αμερική καταρρέει, ότι η δημοκρατία παρακμάζει ή ότι οι εκλογικές διαδικασίες διαβρώνονται, το σύστημα λειτούργησε. Ας θυμόμαστε κάτι: οι περισσότεροι Αμερικανοί είναι φυσιολογικοί άνθρωποι, με αντοχές και δυνατότητα να ξεπερνούν τις δυσκολίες.

Η δύναμη της «κανονικής Αμερικής»

Εδώ και χρόνια υπενθυμίζουμε τη δύναμη αυτού που αποκαλούμε «Κανονική Αμερική».  Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων —ανάμεσά τους και τα δικά μας αδέλφια, που ζουν σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, από το Όσκος του Ουισκόνσιν μέχρι το Όρεγκον— δεν περνά τις ημέρες της παρακολουθώντας αδιάκοπα τα καλωδιακά ειδησεογραφικά δίκτυα, δεν έχει εμμονή με το X και δεν ξυπνά κάθε πρωί σκεπτόμενη τι συμβαίνει στην Ουάσιγκτον. Αυτοί οι άνθρωποι προσφέρουν εθελοντική εργασία, στηρίζουν κοινωφελείς σκοπούς και θα σε βοηθήσουν όταν βρεθείς σε δύσκολη θέση. Είναι καλοί άνθρωποι, δίκαιοι και έξυπνοι.

Τι σκέφτεται ο άνθρωπος στο μπαρ;

Αυτή είναι η «Κανονική Αμερική». Μερικές φορές, όταν καλούμαστε να πάρουμε μια δύσκολη δημοσιογραφική ή επιχειρηματική απόφαση, αναρωτιόμαστε: «Τι θα σκεφτόταν ο άνθρωπος που κάθεται στο μπαρ;». Είναι ένας χρήσιμος τρόπος να εξετάζουμε τα πράγματα μέσα από το πρίσμα της κοινής λογικής και μιας στοιχειώδους αίσθησης δικαιοσύνης.

Ο άνθρωπος που κάθεται στο μπαρ, όπως και ο ψηφοφόρος πίσω από το παραβάν, δεν ήθελε να απελαθεί ο προπονητής ποδοσφαίρου της ομάδας του. Δεν ήθελε να καταστραφεί η επιχείρησή του εξαιτίας ενός πολέμου που επιλέχθηκε πολιτικά και συνεχίζεται χωρίς τέλος. Δεν ήθελε να βλέπει την οικογένεια και τους φίλους του προέδρου να πλουτίζουν, την ώρα που η «Κανονική Αμερική» αγωνιζόταν να πάρει ανάσα.

Οι Δημοκρατικοί σε πειρασμό, αλλά θα υποκύψουν;

Οι Δημοκρατικοί θα μπουν στον πειρασμό —και θα δεχθούν πιέσεις— να υπερβούν τα όρια. Αν ερμηνεύσουν την εκλογική τους εντολή με τον ίδιο υπερβολικό τρόπο που την ερμήνευσαν οι Ρεπουμπλικανοί, θα τιμωρηθούν και αυτοί στις κάλπες, με την ίδια σχεδόν μαθηματική ακρίβεια.

Το Τέξας ως το ισχυρότερο πολιτικό μήνυμα

Να τι θα έκαναν οι Ρεπουμπλικανοί και οι Δημοκρατικοί, αν ενεργούσαν με σύνεση: θα παρακολουθούσαν προσεκτικά το Τέξας. Μια πολιτεία που έμοιαζε απόρθητο προπύργιο των Ρεπουμπλικανών βάφτηκε στα χρώματα των Δημοκρατικών: από τη Γερουσία των ΗΠΑ μέχρι το αξίωμα του κυβερνήτη και το πολιτειακό νομοθετικό σώμα. Αν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να διατηρήσουν το Τέξας, οι Ρεπουμπλικανοί δεν θα έχουν δρόμο προς την προεδρία.

Ας δούμε τι συνέβη στις κομητείες του νότιου Τέξας, κατά μήκος των συνόρων. Οι κάτοικοί τους ήταν εκείνοι που απαιτούσαν αυστηρότερο έλεγχο των συνόρων και τιμωρούσαν τους Δημοκρατικούς όταν εκείνοι δεν τους άκουγαν. Είναι όμως οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα λένε ότι πρέπει να σταματήσουν οι πρακτικές εκφοβισμού και η στοχοποίηση ανθρώπων που δεν έχουν διαπράξει βίαια αδικήματα.

Ας κοιτάξουμε, στη συνέχεια, τα προάστια του Τέξας, όπου ζουν πολλοί παραδοσιακοί Ρεπουμπλικανοί και μετριοπαθείς Δημοκρατικοί. Αυτοί οι ψηφοφόροι εξέτασαν την περίπτωση του Κεν Πάξτον και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν έντιμος και αξιόπιστος, ακόμη κι αν συμφωνούσαν μαζί του σε πολλές πολιτικές θέσεις. Η διαφθορά δεν αφήνει ποτέ καλή εντύπωση. Ακόμη χειρότερο είναι να την ανέχεσαι, να τη διευκολύνεις και να αναδεικνύεις όσους εμπλέκονται σε αυτήν.

Πιο είναι το τελικό συμπέρασμα

Η Αμερική παραμένει μια χώρα μοιρασμένη περίπου στα δύο, πολιτικά, σε αναλογία 50-50. Πρόκειται για μια απλή πραγματικότητα την οποία κάθε κόμμα και κάθε εξουσία αγνοεί αμέσως και κατ’ επανάληψη. Για ακόμη μία φορά, οι απλοί Αμερικανοί μίλησαν. Αγνοήστε τους ή προσπαθήστε να τους κοροϊδέψετε, και θα υποστείτε τις συνέπειες.

Η Κανονική Αμερική δεν είναι εκείνη που σκέφτεται με έναν τρόπο. Είναι εκείνη που εξακολουθεί να απαιτεί το δικαίωμα να σκέφτεται ελεύθερα, να διαφωνεί και να κρίνει την εξουσία.

Βασίλης Καρακατσάνης

Κατάλογος των έργων που θα παρουσιαστούν στο περίπτερο G29 – Art Prisma Gallery, στα πλαίσια της Art Athina 2026.

Art Athina 2026
Νοέμβριος 12-16
Onassis Ready
Στρατή Τσίρκα 2, Αγ. Ιωάννης Ρέντης 18233

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ
Ολόκληρο: 10€
Μειωμένο: 8€ (φοιτητές, κάτοχοι κάρτας ανεργίας και άτομα άνω των 65 ετών)
Δωρεάν Είσοδος σε Αμεα, Μέλη του Επιμελητήριου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας, Μέλη Της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης, Μέλη του Σωματείου Εργαζομένων Στη Σύγχρονη Τέχνη, Μέλη Της Aica (Με Παρουσίαση Της Αντίστοιχης Κάρτας), φοιτητές Καλών Τεχνών και Παιδιά Έως 18 Ετών.
Για γκρουπ επισκεπτών άνω των 15 ατόμων, η χρέωση είναι 8€ / άτομο.
Το Art Athina 2026 είναι προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία.

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Πέμπτη 12/11: Αποκλειστικά με πρόσκληση
Παρασκευή 13/11: 12:00 – 21:00
Σάββατο 14/11: 12:00 – 21:00
Κυριακή 15/11: 12:00 – 21:00
Δευτέρα 16/11: 12:00 – 21:00

Οι δηλώσεις Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας -Ουκρανίας που θα περιλαμβάνουν και την…Ευρώπη εγείρουν ερωτηματικά και έντονες αντιδράσεις από ηγεσίες κρατών- μελών της ΕΕ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας «μεγάλης, υπέροχης» συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι η επίτευξή της βρίσκεται πλέον πολύ κοντά. Οι δηλώσεις του έγιναν έπειτα από μια απρογραμμάτιστη συνάντηση στην Ουάσιγκτον με τον Κιρίλ Ντμίτριεφ, ειδικό απεσταλμένο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

«Θα είναι κάτι πολύ μεγάλο. Θα αφορά πολύ περισσότερα από την Ουκρανία και θα μπορούσα ακόμη να πω ότι ενδέχεται να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Θα είναι μια μεγάλη, υπέροχη συμφωνία και όλοι θα είναι ενθουσιασμένοι», δήλωσε αργότερα ο Τραμπ στους δημοσιογράφους.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν έπειτα από ασυνήθιστες σκηνές στον Λευκό Οίκο, όπου Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, σε συνάντηση που φιλοξένησε η πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, μετά την εφαρμογή μιας σπάνιας ανθρωπιστικής εκεχειρίας στην κατεχόμενη από τη Ρωσία πόλη Ολέσκι, όπως γράφει η συνάδελφός μου Σάσα Βακούλινα.

Ο Ρώσος απεσταλμένος Ντμίτριεφ δήλωσε ότι ο Πούτιν είχε δώσει προσωπικά εντολές για την ανθρωπιστική επιχείρηση και μετέφερε τις ευχαριστίες του προς τη Μελάνια Τραμπ. Παρέλειψε, ωστόσο, να αναφέρει ότι οι ρωσικές δυνάμεις ήταν εκείνες που κατέλαβαν την Ολέσκι το 2022, αφήνοντας τους κατοίκους της εγκλωβισμένους υπό τον έλεγχο της Μόσχας.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (Institute for the Study of War), σχεδόν πέντε χρόνια κατοχής έχουν προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις τροφίμων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ενώ υπάρχουν καταγγελίες για κακοποιήσεις από Ρώσους στρατιώτες. Όσοι κάτοικοι παραμένουν στην περιοχή εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες υπό τον έλεγχο της Μόσχας.

Τι λέει η Ευρώπη

Ωστόσο, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού εμφανίστηκαν χθες ρήγματα σχετικά με τον τρόπο εκπροσώπησης της Ευρώπης στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, κατήγγειλε αυτό που χαρακτήρισε έλλειψη συντονισμού, σε επιστολή με έντονα επικριτικό περιεχόμενο προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Η παρέμβαση της Μελόνι ακολούθησε τις συνομιλίες που φιλοξένησε η Ευρωπαϊκή Ένωση για το μέλλον της Ουκρανίας, με τη συμμετοχή συμμάχων, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκπρόσωποι της Ιταλίας είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενη συνάντηση στο Όσλο, την οποία είχαν φιλοξενήσει ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας και ο πρόεδρος της Φινλανδίας.

Κατά την Ιταλίδα πρωθυπουργό, η ύπαρξη πολλών διαφορετικών σχημάτων διαπραγμάτευσης υπονομεύει την αξιοπιστία της Ευρώπης.

Ο Κόστα απάντησε άμεσα, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή της ΕΕ στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις «πρέπει να οργανωθεί με τρόπο που θα της επιτρέπει να εκφράζει ένα σαφές και ενιαίο μήνυμα, να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να στηρίζει την Ουκρανία».

Το ζήτημα πρόκειται πλέον να τεθεί στο τραπέζι των άτυπων συνομιλιών των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα πραγματοποιηθούν την επόμενη εβδομάδα στο Δουβλίνο.

Ποιοι στηρίζουν τη Μελόνι

Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, Ράντοσλαβ Σικόρσκι εξέφρασε την Πέμπτη ανάλογες επιφυλάξεις με εκείνες της Μελόνι, ζητώντας «θεσμικά νομιμοποιημένη εκπροσώπηση» βάσει της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Η Συνθήκη προβλέπει ότι η εξωτερική πολιτική εκπροσώπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ασκείται, ανάλογα με την αρμοδιότητα, από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, όπως μεταδίδει από τη Βαρσοβία ο συνάδελφός μου Χόρχε Λιμπορέιρο.

Ο Σικόρσκι επισήμανε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία θα πρέπει επίσης να συμπεριληφθούν σε αυτή την ενιαία εκπροσώπηση.

«Το τελευταίο που θέλουμε είναι η Δυτική Ευρώπη να διαπραγματεύεται με τη Ρωσία ερήμην της Ανατολικής Ευρώπης», δήλωσε. «Δεν μπορείτε να αφήσετε την Ανατολική Ευρώπη και τη Σκανδιναβία έξω από τη συζήτηση. Είμαστε περίπου 120 εκατομμύρια άνθρωποι. Η Φινλανδία συνορεύει με τη Ρωσία, η Νορβηγία συνορεύει με τη Ρωσία, οι χώρες της Βαλτικής συνορεύουν με τη Ρωσία, ενώ η Πολωνία συνορεύει τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία».

Στο πλευρό της Μελόνι τάχθηκε και η υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας, Μπεάτε Μάινλ-Ράιζινγκερ, υποστηρίζοντας ότι η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στερείται «στρατηγικού συντονισμού».

ΠΗΓΗ euronews

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη και οι Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο σας προσκαλούν σε ένα επιμορφωτικό βιωματικό εργαστήριο για την ενδοοικογενειακή βία και τον σχολικό εκφοβισμό, με αφορμή το βιβλίο «Ο Μάξιμος είναι δυνατός» της Θεοδώρας Κατσιφή.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Κακοποίησης των Παιδιών και την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού, θα προσεγγίσουμε με ευαισθησία δύσκολα ζητήματα που αφορούν την παιδική ηλικία και θα αναζητήσουμε τρόπους κατανόησης και ουσιαστικού διαλόγου γύρω από αυτά.

Η συνάντηση θα ξεκινήσει με επιστημονική ομιλία της Κωνσταντίνας Σκλάβου, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και Προέδρου της Ε.Ψ.Υ.Υ.Π.Ε., με θέμα:

«Βίαιες συμπεριφορές μεταξύ ανηλίκων. Η διαγενεακή μεταφορά της βίας.»

Στη συνέχεια, η βραβευμένη συγγραφέας Θεοδώρα Κατσιφή θα συντονίσει βιωματικό εργαστήριο με οδηγό το βιβλίο Ο Μάξιμος είναι δυνατός, αναδεικνύοντας τη δύναμη της λογοτεχνίας να δημιουργεί χώρο για σκέψη, έκφραση, ερωτήματα και επεξεργασία δύσκολων συναισθημάτων.

 Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026
 18:00–20:00
 Δανειστική Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη
Κουντουριώτου 173, Πειραιάς

Είσοδος ελεύθερη με απαραίτητη προεγγραφή.

Η Οικία Κατακουζηνού ανοίγει, στις 13 Νοεμβρίου, ένα παράθυρο στη ζωή και την εποχή της Ζακυνθινής λογίας, συγγραφέα και υπέρμαχου της γυναικείας χειραφέτησης.

Υπήρξαν γυναίκες που άφησαν το αποτύπωμά τους στην πνευματική ζωή της Ελλάδας, χωρίς το έργο τους να κατακτήσει τη θέση που του αναλογεί στη συλλογική μνήμη. Ανάμεσά τους η Μαριέττα Γιαννοπούλου–Μινώτου (1900–1962), πολυσχιδής προσωπικότητα των επτανησιακών γραμμάτων, η οποία συνδύασε τη συγγραφή, τη δημοσιογραφία, την ιστορική έρευνα και τη λαογραφία με την υπεράσπιση της γυναικείας χειραφέτησης.

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στις 7 το απόγευμα, η Οικία Κατακουζηνού φιλοξενεί μια εκδήλωση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο της, με τίτλο «Αναδιφώντας το αρχείο της Μαριέττας Γιαννοπούλου–Μινώτου: Η προσωπικότητα, το έργο, η εποχή».

Η Μαριέττα Μινώτου, πρόεδρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, και ο ιστορικός Ιωάννης Κ. Φίλανδρος, υπεύθυνος του Ιστορικού Αρχείου του Ιδρύματος «Κωνσταντίνος Κ. Μητσοτάκης», θα αναζητήσουν μέσα στα τεκμήρια του προσωπικού της αρχείου τις διαδρομές μιας γυναίκας που έζησε σε μια περίοδο βαθιών κοινωνικών και πνευματικών μεταβολών.

Η γυναίκα πίσω από το αρχείο

Γεννημένη στη Ζάκυνθο το 1900, η Γιαννοπούλου–Μινώτου εμφανίστηκε από νεαρή ηλικία στον χώρο των γραμμάτων. Μόλις 21 ετών εξέδωσε το περιοδικό «Εύα Νικήτρια» (1921–1923), ένα έντυπο με πρωτοποριακό για την εποχή του φεμινιστικό προσανατολισμό. Η εκπαίδευση των γυναικών, η κοινωνική τους θέση και το δικαίωμά τους να συμμετέχουν ενεργά στη δημόσια ζωή αποτελούσαν ζητήματα που την απασχολούσαν.

Αργότερα συνδέθηκε με την «Ιόνιο Ανθολογία», την οποία εξέδιδε μαζί με τον σύζυγό της, λόγιο Σπύρο Μινώτο. Παράλληλα, δημοσίευσε μελέτες, κριτικά κείμενα και λογοτεχνικά έργα, ενώ ασχολήθηκε συστηματικά με την ιστορία και τις παραδόσεις των Επτανήσων.

Χρησιμοποίησε, μεταξύ άλλων, τα ψευδώνυμα «Μαριέττα η Επτανησία» και «Χειραφετημένη», δύο υπογραφές που αντανακλούν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές πλευρές της πνευματικής της ταυτότητας: την προσήλωση στον τόπο καταγωγής της και την πίστη στην κοινωνική πρόοδο.

Η μνήμη μέσα από τα τεκμήρια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ίδια φρόντισε να συγκροτήσει το προσωπικό της αρχείο. Συγκέντρωσε δημοσιεύματα, εκδόσεις, επιστολές, ανέκδοτα κείμενα, σημειώσεις και φωτογραφίες, διασώζοντας όχι μόνο την προσωπική της διαδρομή αλλά και πολύτιμες μαρτυρίες για την εποχή της.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν χαρακτηριστικά τεκμήρια, ορισμένα από τα οποία παραμένουν αθησαύριστα. Μέσα από αυτά, οι δύο ομιλητές θα επιχειρήσουν να φωτίσουν πτυχές της προσωπικότητας και της δράσης της, αλλά και τις σχέσεις της με τον πνευματικό κόσμο του 20ού αιώνα.

Η συνάντηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς τον Μάιο του 2026 πραγματοποιήθηκε στη Ζάκυνθο τριήμερο επιστημονικό συνέδριο αφιερωμένο στην πνευματική της πορεία. Η ανανεωμένη αυτή ερευνητική προσοχή υπενθυμίζει πόσες γυναικείες παρουσίες εξακολουθούν να χρειάζονται συστηματική μελέτη για να αναδειχθεί η συμβολή τους στην ιστορία των ελληνικών γραμμάτων.

Η εκδήλωση στην Οικία Κατακουζηνού δεν αφορά, επομένως, μόνο μια σημαντική Ζακυνθινή λογία. Αφορά και τη σημασία των αρχείων ως ζωντανών φορέων ιστορικής μνήμης. Γιατί συχνά, πίσω από μια επιστολή, μια σημείωση ή ένα ξεχασμένο δημοσίευμα, αναδύεται μια ολόκληρη εποχή.