φωτ. Η Αγγελική Κοτταρίδη συνομιλεί με τη Μαργαρίτα Πουρνάρα

«Εγώ δεν θέλω να βρω νεκρό τον Μέγα Αλέξανδρο. Δεν με νοιάζει να βρω χαμένα κόκαλα, διαλυμένα, που δεν θα τα βρω, γιατί ξέρουμε τι συνέβη με τον τάφο του. Ο όχλος της Αλεξάνδρειας ρήμαξε το Σεράπειο, τη Βιβλιοθήκη και προφανώς και τον τάφο του Αλέξανδρου. Προτιμώ να αναζητώ τη ζωντανή του μνήμη. Και η μνήμη του είναι ζωντανή».

Ο Μέγας Αλέξανδρος, η ανασκαφή στις Αιγές –έργο και αποστολή της ζωής της– για την οποία είναι υπεύθυνη από το 1991, ο εμπνευσμένος δάσκαλός της Μανόλης Ανδρόνικος, η αρχαιολογία σήμερα, η επίπονη αλλά και γεμάτη χαρές δουλειά του αρχαιολόγου, συνέθεσαν το βράδυ της Δευτέρας μια συναρπαστική αφήγηση από μια παθιασμένη και ικανότατη αρχαιολόγο. Η Αγγελική Κοτταρίδη μίλησε για όλα αυτά και για πολλά άλλα στις «Απρόβλεπτες συναντήσεις» που οργανώνει και παρουσιάζει η δημοσιογράφος της «Καθημερινής» Μαργαρίτα Πουρνάρα.

Αρχαιολόγοι, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, άνθρωποι που αγαπούν την αρχαιολογία και την ιστορία, γέμισαν την αίθουσα του Ιανού στην οδό Σταδίου, και άκουσαν ένα λόγο κελαριστό, ζεστό, ειλικρινή, εξομολογητικό, καυστικό.

Η Αγγελική Κοτταρίδη προσέγγισε την αρχαιολογία από διαφορετικές πλευρές, φωτίζοντας τις διαφορετικές της όψεις και υπογραμμίζοντας τη δύναμή της να δίνει απαντήσεις σε σύγχρονα ερωτήματα. Λίγες μέρες μετά τα τραγικά γεγονότα στο Παρίσι και σε μια περίοδο που η πολυπολιτισμικότητα στις πόλεις παρουσιάζεται ως πρόβλημα, η αρχαιολόγος μίλησε για το όνειρο του Μεγάλου Αλεξάνδρου «να ανοίξει τον κόσμο στη διαφορετικότητα. Σεβάστηκε προγραμματικά τον Αλλο και θυσίασε στον θεό του. Ονειρεύτηκε μια οικουμένη χωρίς εθνικά σύνορα, με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες των ανθρώπων και με συγκολλητική ουσία την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Μέγας Αλέξανδρος έλεγε: Ελληνας είναι ο καλός άνθρωπος και βάρβαρος είναι ο μη ενάρετος άνθρωπος.

Η Αμφίπολη δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί στη συνάντηση της Δευτέρας: «Τι μας έδειξε η ανασκαφή αυτή; Θέλω να βρω έναν ασύλητο τάφο, αλλά βρίσκω τον τάφο κι έχει μια “τρύπα”. Αν πω ότι ο τάφος είναι ασύλητος έχω πρόβλημα ως επιστήμονας. Και δεν πρέπει να με ενδιαφέρει καθόλου τι λέει η πολιτική ηγεσία…».

Βέβαια η Αμφίπολη, όπως παραδέχθηκε και η ίδια, ανέδειξε και κάτι άλλο. «Ο κόσμος ενδιαφέρεται πολύ για την αρχαιολογία».

Καθημερινή,  Γιούλη Επτακοίλη

Το υπουργείο Πολιτισμού διαψεύδει βεβαίως τη συγκεκριμένη πληροφορία, αναφέροντας ότι δεν ανήκει σε γυναίκα 54 ετών ο σκελετός της Αμφίπολης, όπως αναφέρθηκαν ορισμένα μπλογκ 

Ομως, ας δούμε τί αναφέρεται στο μπλογκ defencenet. Αν συνδυάσουμε την ηλικία, το φύλο, την χρονολόγηση του σκελετού, αλλά και το σπάσιμο στην περιοχή της λεκάνης, τότε είναι πιθανότατο ο σκελετός να ανήκει στη μητέρα του Μ.Αλεξάνδρου, της Ολυμπιάδας, η οποία είχε δολοφονηθεί διά λιθοβολισμού, αλλά εν συνεχεία είχε ταφεί με τιμές από τον Κάσσανδρο, του επιγόνου που είχε καταφέρει να ελέγξει την Μακεδονία και να εμφανιστεί ως διάδοχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, είχε δολοφονηθεί με λιθοβολισμό στην Πύδνα με εντολή του Κάσσανδρου το έτος 316 π.Χ. και μαζί της είχε δολοφονηθεί και ο γιος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μαζί με την γυναίκα του, Ρωξάνη.

Οι τελευταίες πληροφορίες κάνουν λόγο για δύο ακόμη εισόδους που φαίνεται να εντοπίστηκαν στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης.

Η μία από αυτές βρίσκεται στα βορειοδυτικά κάτι που φαίνεται από τη νέα ηλεκτρική διασκόπηση.

Μια νέα αλληλουχία θαλάμων φαίνεται να εντοπίστηκε στη δεύτερη είσοδο του ταφικού μνημείου. Οι πηγές αναφέρουν ότι οι νέοι θάλαμοι παρουσιάζουν κάποια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τους προηγούμενους θαλάμους, καθώς είναι ανηφορικοί σε αντίθεση με τους θαλάμους που έχουν ήδη ανασκαφεί κι έχουν κατηφορική κλίση.

Τον Ιούνιο του 323 π.Χ. ο Αλέξανδρος πέθανε κι ενώ η ασιατικής καταγωγής (κόρη Σογδιανού ηγεμόνα) σύζυγός του Ρωξάνη ήταν έγκυος 6 ή 8 μηνών. Το μέλλον της ωστόσο ήταν πολύ αβέβαιο.

Ο Αλέξανδρος εκτός απ’ αυτή είχε νυμφευτεί και τη Στάτειρα (η οποία επίσης ήταν έγκυος), κόρη του Δαρείου Γ΄, ενώ εικάζεται ότι είχε και μια τρίτη σύζυγο, την Παρυσάτιδα, κόρη του Αρταξέρξη Γ΄. Τελικά η Σογδιανή πριγκίπισσα έφερε στον κόσμο αγόρι το οποίο έλαβε το όνομα του πατέρα του. Η μητέρα του έπρεπε να του εξασφαλίσει με κάθε τρόπο την ζωή και τη διαδοχή στον θρόνο.

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο η Ρωξάνη με τη βοήθεια του αντιβασιλέα Περδίκκα, εξόντωσε τη Στάτειρα καθώς και την αδερφή της Δρύπετη, καταγόμενες από βασιλική γενιά και πιθανές αντίζηλους της στο θρόνο. Η τύχη της Παρυσάτιδας, που ήταν επίσης πριγκίπισσα, είναι άγνωστη αν και σύμφωνα με μια σύγχρονη θεωρία, ίσως ήταν εκείνη που σκότωσε η Ρωξάνη, και όχι η Δρύπετη.

Εν τω μεταξύ ο μακεδονικός στρατός της Ασίας αναγόρευσε βασιλιά τον προβληματικό γιο του Φιλίππου Β΄ (ετεροθαλή αδελφό του Μεγάλου Αλεξάνδρου) Αριδαίο.
Παράλληλα ο γιος της Ρωξάνης αναγορεύτηκε συμβασιλέας με το όνομα Αλέξανδρος Δ΄.

Ο Αριδαίος παντρεύτηκε μια πριγκίπισσα την Ευριδίκη. Η φιλοδοξία της τελευταίας να μείνει ο άνδρας της μόνος στο θρόνο ανησύχησε την μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τη διαβόητη Ολυμπιάδα.

Η Ολυμπιάδα φυγαδεύει τον εγγονό της Αλέξανδρο Δ” και γίνεται στόχος του Μακεδόνα στρατηγού Κάσσανδρου Ολυμπιάδα. Προσπάθησε να προστατέψει ανεπιτυχώς τη ζωή του εγγονού της Αλέξανδρου Δ΄.

Η Ολυμπιάδα φοβούμενη για τη ζωή του εγγονού της έπεισε τη Ρωξάνη να καταφύγει στην Ήπειρο. Εκεί η Ολυμπιάδα θα μεγάλωνε απρόσκοπτα τον Αλέξανδρο Δ΄, τον νέο κατακτητή του κόσμου όπως πίστευε.

Ωστόσο η ιστορία δεν είχε τόσο φιλόδοξα σχέδια για το παιδί.

Μετά τους πολέμους των Επιγόνων, ο Κάσσανδρος, ορκισμένος εχθρός της Ολυμπιάδας, κυριάρχησε στη Μακεδονία. Ο Αριδαίος και η Ευριδίκη συμμάχησαν μαζί του και τον ανακήρυξαν σε τοποτηρητή του θρόνου.

Αμέσως η Ολυμπιάδα εκστράτευσε στην Μακεδονία. Νίκησε το βασιλικό ζεύγος και το θανάτωσε με φρικτό τρόπο.

Με τον Κάσσανδρο όμως δεν είχε την ίδια τύχη. Όταν ο Μακεδόνας στρατηγός κατευθύνθηκε εναντίον της, η Ολυμπιάδα κατέφυγε στην οχυρωμένη Πύδνα, έχοντας μαζί της τον μικρό Αλέξανδρο και τη Ρωξάνη.

Μετά από επτάμηνη στενή πολιορκία η Ολυμπιάδα παραδόθηκε (316 π.Χ) ζητώντας από τον Κάσσανδρο να σεβαστεί τη ζωή του εγγονού της.

Η γηραιά βασίλισσα δεν ήταν όμως πια σε θέση να ζητά οτιδήποτε.

Ο Κάσσανδρος την σκότωσε δια λιθοβολισμού. Οι ιστορικές πηγές διίστανται ως προς την κατάληξη του πτώματος. Αλλοι ιστορικοί αναφέρουν ότι θάφτηκε με τιμές και άλλοι ότι την άφησε να σαπίσει.

Η Ρωξάνη είχε χάσει πλέον την προστάτιδά της.

Πέρασε έξι χρόνια επιθανάτιας αβεβαιότητας μέχρι ο Κάσσανδρος να διατάξει τον θάνατο της ίδιας και του γιου της στην Αμφίπολη το 310 π.Χ.

Μαζί της εξοντώθηκε η γραμμή αίματος του μεγαλύτερου στρατηλάτη της Ιστορίας.

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Ο Γερολυμάτος έχει ασχοληθεί αρκετά με τον τάφο της Αμφίπολης σχεδιάζοντας πολλές όψεις του μνημείου.

Διαβάστε πως περιγράφει στο blog του ο σχεδιαστής την Αμφίπολη

Αμφίπολη: Μια πολυτέλεια που ζητάει ιδιοκτήτη

«Αναρωτιέται κανείς, αν έπειτα από τρεις μήνες αντιπαραθέσεων, διεξοδικών αναλύσεων και προσφοράς θεωριών, έχει απομείνει κάτι νέο να ειπωθεί. Κάτι που να μην έχει προταθεί ακόμα, σχετικά με τον τάφο της Αμφίπολης.

Ζωγραφίζοντας ακόμα την δεύτερη και τελευταία έγχρωμη αναπαράσταση της Πύλης των Καρυάτιδων και εφαρμόζοντας ένα λελογισμένο συνδυασμό πραγματικών και υποθετικών χρωμάτων, έρχομαι σταδιακά αντιμέτωπος με μια αναδυόμενη πολυτέλεια. Μια καλαισθησία που πραγματικά έχει εκπλήξει και εμένα τον ίδιο για την επιμέλεια της κατασκευής της, όσο και για την αφθονία και τον πλούτο των χαρακτηριστικών της, όπως αυτή αποτυπώνεται στα επί μέρους δομικά, καλλιτεχνικά και διακοσμητικά στοιχεία του ταφικού μνημείου.

Όλα αυτά, τα χαρακτηριστικά της πολυτέλειας των υλικών και της σοφής πολυχρωμίας, όπως εμφανίζονται στην αναπαράσταση μου, ακόμα και αν το τελικό αποτέλεσμα της προσεγγίζει το ήμισυ της αληθινής αισθητικής μορφής που εμφάνιζε το μνημείο τις ημέρες της κατασκευής του, καθιστούν ολοφάνερο πως δεν πρόκειται για έναν από τους συνήθεις μακεδονικούς τάφους που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα.

Η έρευνα που έχω διεξάγει, προκειμένου να μελετήσω τα διακοσμητικά και χρωματικά στοιχεία άλλων μακεδονικών τάφων, ώστε να αναπληρώσω με αρκετές πιθανότητες τα μεγάλα κενά που υπάρχουν στην κατεστραμμένη διακόσμηση του τάφου της Αμφίπολης, μου έδειξε απλά πως δεν υπάρχει συγκεκριμένο μέτρο σύγκρισης μεταξύ τους, ούτε στο μέγεθος, ούτε στην πολυτέλεια της διακόσμησης, αλλά ούτε και στην αφθονία των υλικών.

Μου προκαλούν, λοιπόν, την απορία οι δηλώσεις κάποιων αρχαιολόγων, που αποκαλούν το μνημείο της Αμφίπολης «συνηθισμένο», «όχι και τόσο σπουδαίο», πως «υπάρχουν και άλλοι τάφοι αυτού του είδους» και πως το μνημείο χτίστηκε για ένα Δήμαρχο της Αμφίπολης, ή ακόμα και για έναν πλούσιο «απλό πολίτη»! Μη όντας ειδικός αρχαιολόγος και εξετάζοντας πάντα το ζήτημα από την οπτική του καλλιτέχνη, θα ήθελα, αν κάποιος γνωρίζει, να μου δείξει τις φωτογραφίες αυτών των ταφικών μνημείων που είναι εφάμιλλα, όπως λέγουν, ή ακόμα και ανώτερα από τον τάφο της Αμφίπολης. Υπάρχουν; Αν ναι, ποια; Πολύ φοβάμαι πως δεν υπάρχουν. Αν θεωρήσει κάποιος πως ο τάφος του Φιλίππου Β΄στην Βεργίνα υπήρξε ένα υπόδειγμα-ορόσημο, ή πως οι τάφοι των «Ανθεμίων» και της «Ευρυδίκης», ήταν μέχρι πρόσφατα οι σπουδαιότεροι των μακεδονικών τάφων, τότε, ο τάφος της Αμφίπολης υπερέχει από κάθε άποψη.

Οι αναγνώστες που αγαπούν τις τέχνες και την ιστορία και οι οποίοι έχουν επισκεφτεί όπως και εγώ την Βεργίνα και άλλους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, ή έχουν δει έστω φωτογραφίες αυτών των τάφων, είναι βέβαιο πως αντιλαμβάνονται τι ακριβώς εννοώ. Ατελείωτα κυβικά μέτρα ακριβού μαρμάρου, ένα έγχρωμο μωσαϊκό δάπεδο αρκετών τετραγωνικών, τέσσερα μεγάλα γλυπτά εξαιρετικής τέχνης από μάρμαρο, ένα μεγάλων διαστάσεων εικονιστικό ψηφιδωτό, επίσης υψηλής τεχνικής και δαπάνης, συνθέτουν ένα μνημείο πρωτόγνωρων διαστάσεων και αισθητικής μορφής-όπως όλοι δηλώνουν- μήκους περίπου 25 μέτρων και εμβαδού 100 τ.μ, χώρια το ύψος των 9 μέτρων στον θάλαμο του τάφου. Συνυπολογίζοντας δε και την μήκους 497 μέτρων μαρμάρινη περίμετρο και τον Λέοντα, η εκπληκτική εντύπωση μεγεθύνεται ακόμα περισσότερο. Αν μπορούσα να κάνω μια σύγκριση υπό όρους και προϋποθέσεις που αφορούν μόνο τις διαστάσεις και όχι την διαφορετική τεχνική, την αρχιτεκτονική και την εποχή τους, τότε ο τάφος της Αμφίπολης θα μπορούσε να συγκριθεί μόνο με τον τάφο του Αγαμέμνονα στις Μυκήνες, χωρίς να είναι βέβαιο, ότι ο μυκηναϊκός βασιλικός τάφος θα έπαιρνε τα πρωτεία. Αν γνωρίζει κάποιος ένα σωζόμενο μεγαλύτερο τάφο στην Ελλάδα, ας με πληροφορήσει να τον μάθω και εγώ.

Άρα, ποιος να ήταν αυτός ο «Δήμαρχος», ή ο «Διοικητής», ή ο πλούσιος «απλός πολίτης», που έκανε τον Φίλιππο τον Β΄να μοιάζει με φτωχό συγγενή; Που ενώ ο ίδιος έμενε σε πολυτελή μεζονέτα στην Εκάλη, ο άλλος μοιάζει σαν να έμενε σε δυαράκι στο Παγκράτι; Ποιος ήταν αυτός που τόλμησε, είκοσι-τριάντα χρόνια έπειτα από τον θάνατο του Φιλίππου, να φτιάξει για τον εαυτό του έναν τάφο μεγαλύτερο από εκείνον του σπουδαιότερου Μακεδόνα βασιλιά και να σφετεριστεί τα δυναστικά του σύμβολα, χωρίς να βρεθούν οι φύλακες του στέματος «να του τραβήξουν το αυτί» και να τον επαναφέρουν στην τάξη;  Ήταν αυστηρή η εποχή και επρόκειτο για μοναρχία. Ποιος να ήταν λοιπόν αυτός ο απλός πολίτης, που η ιστορία τον προσπέρασε και τον ξέχασε ως ασήμαντο, αλλά που με το παχύ πουγκί του μπόρεσε να αγοράσει τον μεγαλύτερο τάφο στην Ελλάδα όλων των εποχών;

Η λογική είναι μοιραίο πως θα συγκρουστεί με την ιστορία. Και επειδή η λογική και μάλιστα η κοινή, δεν κάνει λάθος, αυτό σημαίνει ένα πράγμα. Πως η επίσημη ιστορία είναι, είτε σκοπίμως ψευδής, είτε ελλιπώς καταγεγραμμένη».

Πρώτο Θέμα

«Με κομμένη την ανάσα η Ελλάδα ενημερώθηκε πως σε τάφο της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου βρέθηκε σκελετός που ίσως δώσει απαντήσεις σε πολλά κρίσιμα ερωτήματα» μετέδωσε το κανάλι «7» στην Αυστραλία. Στο ρεπορτάζ σημειώνεται πάντως ότι «θεωρείται απίθανο στον τάφο αυτό να έχει ταφεί ο Μέγας Αλέξανδρος».

Το ABC στο δικό του ρεπορτάζ υπογραμμίζει με τη σειρά του ότι «ίσως τα οστά που βρέθηκαν, να λύσουν το μεγάλο μυστήριο. Δηλαδή ποιος είχε ταφεί στην Αμφίπολη».

Αναφέρεται ακόμα πως το γενετικό υλικό θα μεταφερθεί σε ειδικό εργαστήριο για έλεγχο προκειμένου να προκύψουν τα πρώτα στοιχεία σχετικά με την ταυτότητα αλλά και την διακρίβωση της ακριβούς ηλικίας του.

Με την σειρά του το κανάλι FOX News συμπληρώνει πως «ο τάφος έχει συληθεί αλλά οι κλέφτες άφησαν πίσω τα οστά του νεκρού και αυτό ίσως βοηθήσει τους αρχαιολόγους να βρουν απαντήσεις».

Σε όλες τις αναφορές σημειώνεται ότι «σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις είναι σχεδόν βέβαιο πως ο τάφος ανήκει σε επιφανή Μακεδόνα

[Widget_Twitter id=”1″]

2. Οι εξωτερικές διαστάσεις του τάφου είναι μήκους 3,23μ., πλάτους 1,56μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Ωστόσο, βρέθηκαν, κατά την ανασκαφή, ορθοστάτες από την ανωδομή του τάφου, που μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80μ.

3.  Εντός του τάφου δημιουργήθηκε μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54μ.και μήκους 2,35μ.. Πρόκειται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου (φωτο 4). Επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90μ.

4. Εντός και εκτός του τάφου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού. Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι, εξίσου, προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη.   5. Το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά είναι ένα δημόσιο έργο, που για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία. Να σας θυμίσω τα στοιχεία της μοναδικότητας του: Τύμβος ύψους 33μ, και επ᾽ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84. Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής.

6. Επομένως, αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη.   7. Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος.   8. Προκειμένου να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Πρόκειται για 500 περίπου μαρμάρινα μέλη, που βρίσκονται στην γύρω περιοχή, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένο το λιοντάρι, ενώ καθώς αποσύρθηκαν, προ ολίγων ημερών, τα νερά της λίμνης Κερκίνης, αποκαλύφθηκαν περισσότερα από εκατό μέλη του περιβόλου, όπως γείσα, ορθοστάτες και στέψεις. Είχαν μεταφερθεί, το 1936 από την Ούλεν, η οποία είχε αναλάβει την κατασκευή του φράγματος της Κερκίνης.