Οι γυναίκες αλλάζουν τις πόλεις

H χώρα μας αντιμετωπίζει μία μεγάλη καταστροφή με ανυπολόγιστες συνέπειες. Είναι πραγματικά όμως το ίδιο ανυπολόγιστες για όλους; Είναι όλοι ίσοι απέναντι στην καταστροφή, στην κλιματική κρίση, στα μέσα αντιμετώπισης της αλλά και στις αποζημιώσεις ή στα κίνητρα αποκατάστασης;

Λίγες ώρες μετά τις φονικές πλημμύρες στη Θεσσαλία ήρθε στη μνήμη μου η ρήση της Ταϊλανδής ακτιβίστριας Matcha Phorn-in: «Αν είσαι αόρατη στην καθημερινή ζωή, οι ανάγκες σου δεν πρόκειται να ληφθούν υπόψη, πόσο μάλλον να αντιμετωπιστούν, σε μια κατάσταση κρίσης».

Ταυτόχρονα, σε πολλές αγροτικές κοινότητες, οι άνδρες ελέγχουν το εισόδημα στα νοικοκυριά. Οι γυναίκες συχνά δεν λαμβάνουν οι ίδιες τις αποζημιώσεις, γιατί απασχολούνται σε αγροτικές ή κτηνοτροφικές εργασίες ή εργάζονται σε μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις δωρεάν και ανασφάλιστες.

Δεδομένου ότι οι γυναίκες αποτελούν το 70% όσων ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και ότι η κλιματική κρίση έχει δυσανάλογες επιπτώσεις στις χώρες, ή στις περιοχές/περιφέρειες που είναι φτωχότερες δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πλήττονται ακόμα περισσότερο από την κλιματική αλλαγή συγκριτικά με τους άνδρες.

Με πολλούς τρόπους, η ισότητα των φύλων σώζει ζωές. Μελέτη που διεξήχθη το 2006 από το London School of Economics (LSE) έδειξε ότι, σε 141 φυσικές καταστροφές, τα ποσοστά θνησιμότητας των γυναικών ήταν υψηλότερα από εκείνα των ανδρών.

Η κλιματική μετανάστευση, θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες προεκτάσεις της κλιματικής κρίσης. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους πρόσφυγες, κατά μέσο όρο 21,5 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίζονται βίαια κάθε χρόνο μετά το 2008, εξαιτίας κινδύνων που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες (όπως πλημμύρες, καταιγίδες, πυρκαγιές, ακραίες θερμοκρασίες). Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι η κλιματική αλλαγή είναι πιθανό να εξαναγκάσει πάνω από 200 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες.

Όπως απέδειξε η μεγάλη πρόσφατη καταστροφή, η κλιματική μετανάστευση μπορεί να λάβει ισχυρά και οδυνηρά εσωτερικά χαρακτηριστικά, μετακινώντας πληθυσμούς από πληγείσες περιοχές σε άλλες στην ίδια χώρα. Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων της Λάρισας ή της Καρδίτσας θα αναγκαστεί πιθανότατα να αναζητήσει σε άλλη περιοχή εργασία ή στέγη. Σε αυτές τις κρίσιμες συνθήκες αναγκαστικής μετεγκατάστασης, μεταστέγασης οι γυναίκες και τα παιδιά παραμένουν ο «αδύναμος κρίκος».

Η δημιουργία μιας Oμάδας Eργασίας (Τask Force) στη Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποτελεί ένα πρώτο βήμα καταγραφής των ζητημάτων αυτών και εφαρμογής των αναγκαίων μέτρων ώστε να εξαλειφθεί η έμφυλη ανισότητα στα πεδία που συνδέονται με τις φυσικές καταστροφές.

Μακάρι να μη μας είχαν προλάβει τα γεγονότα αλλά η αλλαγή του κλίματος εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς εντείνοντας ποικιλοτρόπως τις ανισότητες.

*Η Ζέφη Δημαδάμα είναι Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 

Η Αλόνα Μπούσινσκα μόλις εννέα ημέρες πριν ήταν make-up artist. Σήμερα έχει κρεμασμένο στον ώμο της ένα AK-47 και είναι έτοιμη, αν χρειαστεί, να ανοίξει πυρ.

Την ώρα που συζητάμε μαζί της στο Κίεβο, γύρω επικρατεί σκηνικό πολέμου. Μια οβίδα κρήγνυται στο βάθος, αλλά εκείνη δεν δείχνει να πτοείται ή πτοείται ελάχιστα.

«Το έχω συνηθίσει», λέει. ” Για μέαν, αυτό είναι πλέον το φυσιολογικό. Δε φοβάμαι πια”.

Η φίλη της που στέκεται δίπλα της, επίσης οπλισμένη, είναι πτυχιούχος βιοχημείας. Εξακολουθεί να σπουδάζει για το μεταπτυχιακό της, ενώ παράλληλα φυλάσσει τα σημεία ελέγχου και προετοιμάζεται να πολεμήσει για τη  δική της ζωή και εκείνη των συμπατριωτών της.

«Θέλω να πολεμήσω», μας είπε. «Επειδή θέλω η χώρα μου, η οικογένειά μου, ό,τι είναι πολύτιμο έχω, να είναι όπως παλιά».

ALEX CRAWFORD

Ανταπόκριση του news.sky.com από το Κίεβο

Η οριστική αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν και η προέλαση των Ταλιμπάν σε βάρος του αφγανικού στρατού που επιχειρεί να υποκαταστήσει τις αμερικανικές δυνάμεις, προκαλεί φόβο για το μέλλον και τα δικαιώματα των γυναικών. Οι Ταλιμπάν εμφανίζονται, όπως και στο παρελθόν, αμείλικτοι απέναντι ακόμη και σε στοιχειώδη δικαιώματα των γυναικών, γεγονός που τα τελευταία χρόνια είχε κατά κάποιο τρόπο αμβλυνθεί. Πολλοί φοβούνται ότι αν επικρατήσουν ευρύτερα οι Ταλιμπάν, θα κόψουν το δρόμο των γυναικών προς την εκπαίδευση και θα τους επιβάλουν ξανά την ολοκληρωτική κάλυψη σώματος και προσώπου, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν.

Η Σάλμα Εχράρι, φοιτήτρια οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Χεράτ, μίλησε στην εφημερίδα Γκάρντιαν, λέγοντας τα εξής: «Θέλω ο κόσμος να γνωρίζει ότι οι Ταλιμπάν   μας ξεγελούν, δεν αλλάζουν.  Ναι μεν χρησιμοποιούν την τεχνολογία και βρίσκονται συνεχώς στο Twitter, αλλά έχουν τις ίδιες απόψεις και θέσεις, όπως πριν από 20 χρόνια. Η τεχνολογία δεν τους έχει αλλάξει. Αντιθέτως την χρησιμοποιούν προκειμένου να περνούν τη δική τους ιδεολογία.  Φοβάμαι ότι θα χάσω τη δυνατότητά μου να φοιτώ στο πανεπιστήμιο και φυσικά υπεύθυνοι γι αυτό είναι οι Αμερικανοί, όχι οι Ταλιμπάν -οι Ταλιμπάν έτσι ήταν και έτσι είναι “

Πολίτες της επαρχίας Χεράτ, όπου οι Ταλιμπάν ελέγχουν μεγάλα τμήματά της μίλησαν ανοικτά για την επιδείνωση του κλίματος ανασφάλειας που αυτόματα οδηγεί σε περιορισμό των ελευθεριών τους. Δημοσιογράφος, η οποία ανήκει στη γενιά των Αφγανών γυναικών που μετά την συρρίκνωση το 2001 της ισχύος των Ταλιμπάν κατάφερε και σπούδασε και βρήκε δουλειά, δήλωσε ότι πολλές γυναίκες έχουν περιορίσει τις εξόδους τους και ο πατέρας της της πρότεινε να κάνει κι εκείνη το ίδιο, να σταματήσει να εργάζεται για ένα διάστημα, μέχρι να σταθεροποιηθεί η ρευστή σήμερα κατάσταση.

 Τουλάχιστον έξι γυναίκες δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί στη χώρα τους τελευταίους έξι μήνες, ως αποτέλεσμα συνεχών επιθέσεων εναντίον ατόμων που εργάζονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ακτιβιστών και προσωπικοτήτων που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των γυναικών.

Η Μπασίρ Σαφά Τέρι, κοινωνική ακτιβίστρια, ξεκίνησε ένα σχολείο θηλέων μετάτην αμερικανική εισβολή. Σήμερα δηλώνει ότι παρακολουθεί με αγωνία τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της εθνικής κυβέρνησης και των Ταλιμπάν, αλλά διαπιστώνει έντρομη ότι οι διαπραγματεύσεις αφορούν την εξουσία και όχι τα δικαίωματα των γυναικών, το μέλλον των οποίων βρίσκεται πλέον στον αέρα.

Η 22χρονη φοιτήτρια Ιατρικής, Μούζντα, η οποία θέλησε να μην αναφέρει το επώνυμό της για λόγους ασφαλείας, δήλωσε ότι η οικογένειά της έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει τη χώρα λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης της ασφάλειας. Αναρωτήθηκε τι μέλλον επιφυλάσσεται για τις γυναίκες η τυχόν επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία και αυτομάτως περιορίσουν την πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση, όπως έκαναν την τελευταία φορά που οι ισλαμιστές αντάρτες βρέθηκαν στην εξουσία. «Η αποχώρηση των ξένων στρατιωτών είναι παράλογη», τόνισε. «Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι Αμερικανοί ήρθαν εδώ για δικούς τους σκοπούς, όχι για να βοηθήσουν και να συνεργαστούν με το Αφγανιστάν».«Είμαι πολύ λυπημένη και απογοητευμένη, είχα πολλά όνειρα που δεν θα γίνουν πραγματικότητα», είπε η 22χρονη φοιτήτρια Ιατρικής.

«Ποιο ήταν το νόημα;»: Αφγανοί αναθεματίζουν δεκαετίες πολέμου

Καθώς το σύνολο των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων εγκατέλειψαν την Παρασκευή το Μπαγκράμ, τη σημαντικότερη στρατιωτική τους βάση στο Αφγανιστάν, παραδίδοντάς την επισήμως στον αφγανικό στρατό, σηματοδοτώντας ένα συμβολικό τέλος στον μακροβιότερο πόλεμο στην ιστορία των ΗΠΑ, ντόπιοι που ζούσαν κοντά στη βάση και στην γειτονική πρωτεύουσα Καμπούλ έμειναν μετανιώνοντας πικρά για το παρελθόν, και προετοιμαζόμενοι για το τι πρόκειται να επακολουθήσει.

Η βία μαίνεται σε ολόκληρο το Αφγανιστάν από τότε που ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε την άνευ όρων αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την χώρα έως τις 11 Σεπτεμβρίου.

Με τις ενδοαφγανικές ειρηνευτικές συνομιλίες στο Κατάρ να μην καταγράφουν πρόοδο και περίπου το ένα τέταρτο των περιφερειών της χώρας να έχει πέσει στον έλεγχο των Ταλιμπάν τις τελευταίες εβδομάδες σύμφωνα με μια μελέτη, πολλοί εκφράζουν φόβους ότι επίκειται χάος.

Ο Μαλέκ Μιρ, μηχανικός στο Μπαγκράμ που είδε τον Σοβιετικό Στρατό και έπειτα τους Αμερικανούς να έρχονται και να φεύγουν, είπε ότι έμεινε με μια βαθιά αίσθηση θλίψης για τη ματαιότητα της παρουσίας ξένων δυνάμεων.

«Ήρθαν βομβαρδίζοντας τους Ταλιμπάν και ξεφορτώθηκαν το καθεστώς τους – αλλά τώρα φεύγουν όταν οι Ταλιμπάν είναι τόσο ενδυναμωμένοι που θα πάρουν σύντομα τον έλεγχο», είπε.

«Ποιο ήταν το νόημα όλων των καταστροφών, των δολοφονιών και της δυστυχίας που μας έφεραν; Μακάρι να μην είχαν έρθει ποτέ».

Πάνω από 3.500 ξένοι στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί σε ένα 20ετή πόλεμο, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 100.000 αμάχους μόνο από το 2009, σύμφωνα με έναν απολογισμό των Ηνωμένων Εθνών.

Ορισμένοι, ωστόσο, αναφέρουν ότι η παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων επέφερε στρεβλώσεις στην αφγανική οικονομία και ότι είναι καιρός η χώρα να ορθοποδήσει μόνη της.

«Οι Αμερικανοί αφήνουν μια κληρονομιά αποτυχίας, απέτυχαν να συγκρατήσουν τους Ταλιμπάν ή τη διαφθορά», δήλωσε ο Σάγιεντ Ναγκιμπουλάχ, ιδιοκτήτης καταστήματος στο Μπαγκράμ. «Ένα μικρό ποσοστό Αφγανών έγινε πολύ πλούσιο, ενώ η συντριπτική πλειονότητα εξακολουθεί να ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας».

«Κατά κάποιον τρόπο, είμαστε χαρούμενοι που έφυγαν… Είμαστε Αφγανοί και θα τον βρούμε τον δρόμο μας».

Στην γειτονική πρωτεύουσα, η είδηση της αποχώρησης των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων από το Μπαγκράμ ξανάφερε τον αυξανόμενο πανικό που επικρατεί σε πολλά κομμάτια της αφγανικής κοινωνίας, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, από τότε που ο πρόεδρος Μπάιντεν ανακοίνωσε τον Απρίλιο την απόσυρση όλων των αμερικανικών δυνάμεων.

«Όλοι ανησυχούν ότι εάν οι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις φύγουν από το Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν θα πάρουν τον έλεγχο. Τότε τι θα κάνουμε;» διερωτήθηκε ο Ζουμαράι Ουάφα, καταστηματάρχης στην Καμπούλ.

Ο Ουάφα και άλλοι αναφέρθηκαν σε μια βουτιά της επιχειρηματικής δραστηριότητας και τόνισαν πως υπάρχουν ενδείξεις ότι πολλοί κάτοικοι πόλεων ψάχνουν τρόπους να εγκαταλείψουν τη χώρα, με εκατοντάδες να σχηματίζουν ουρές έξω από πρεσβείες επιδιώκοντας να εκδώσουν βίζα.

Η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζουν χειρότερα το χειμώνα – με το 50% των γυναικών να επηρεάζονται περισσότερο από τον καιρό από ό, τι οι άντρες. Επίσης 37% των γυναικών «παλεύουν» για να βρουν κίνητρα να βγουν έξω τους κρύους μήνες σε σύγκριση με το 28% των αντρών. Σύμφωνα με την έρευνα, οι γυναίκες δυσκολεύονται να συνηθίσουν την μείωση του ημερήσιου φωτός, αναφέροντας μια σειρά από προβλήματα, ενώ μόνο το 30% των ανδρών υποφέρει από το ίδιο πρόβλημα.

«Η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες έχουν 50% περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη του χειμώνα από ό, τι οι άντρες, γεγονός που υποστηρίζεται από επιστημονικά στοιχεία και είναι πολύ πιθανόν να σχετίζεται με αυξημένη ευαισθησία των γυναικών σε κυκλικές μεταβολές, ορμονικές, βιολογικές ή εποχιακές», ανέφερε η ψυχολόγος Τζο Χέμινγκς.

Όπως ανέφερε η ανακοίνωση οι άνδρες του ΙΚ επιτέθηκαν στις γυναίκες στην δυτική επαρχία του Ιράκ, Αλ-Ανμπάρ και αφού τις δολοφόνησαν τις έθαψαν σε ομαδικό τάφο.

Συγκλονίζει η πληροφορία πως πολλές από τις γυναίκες που εκτελέστηκαν κυοφορούσαν, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Αναντολού.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση οι γυναίκες αρνήθηκαν να παντρευτούν μέλη του ΙΚ, επομένως έπρεπε να θανατωθούν.

«Τουλάχιστον 150 γυναίκες, εκ των οποίων έγκυες γυναίκες εκτελέστηκαν στην Φαλούτζα αφού είπαν “όχι” σε γάμο με τζιχαντιστές. Πολλές οικογένειες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στα βόρεια της Αλ-Γουάφα, αφού εκατοντάδες κατοίκων δέχθηκαν απειλές», ανέφερε η ανακοίνωση.

«Οι Μουσουλμάνοι έχουν δικαίωμα να κρατούν μια γυναίκα αιχμάλωτη γιατί είναι άπιστη. Είναι επίσης επιτρεπτό να κάνουμε σεξ με αιχμάλωτη» αναφέρουν, μεταξύ άλλων, οι Τζιχαντιστές, επικαλούμενοι… πάντα τον Αλάχ. Παράλληλα, τονίζεται: «Είναι θεμιτό να έχεις σεξουαλική επαφή με αιχμάλωτη που δεν έχει μπει στην εφηβεία, αν είναι κατάλληλη. Αν δεν είναι κατάλληλη, μπορείτε να την απολαύσετε, χωρίς σεξουαλική επαφή».

«Επιτρέπεται να αγοράσετε, να πουλήσετε ή να δωρίσετε αιχμάλωτες και σκλάβες, διότι είναι απλώς ιδιοκτησία, που μπορεί να διατεθεί, εφόσον δεν προκαλεί οποιαδήποτε βλάβη ή ζημιά» λέει επίσης το εγχειρίδιο.

Προβλέπονται μάλιστα και οι ξυλοδαρμοί, όχι όμως… στο πρόσωπο: «Επιτρέπεται να χτυπάς αιχμάλωτη ως μέθοδος πειθαρχίας, αλλά απαγορεύεται ο ξυλοδαρμός που έχει σκοπό την ικανοποίηση του αφέντη. Επιπλέον, απαγορεύεται να τη χτυπήσει στο πρόσωπο»

Μάλιστα οι δεκάδες γυναίκες που φωτογραφήθηκαν με δάκρυα στα μάτια και έκδηλη συναισθηματική ταραχή είναι σύζυγοι βορειοκορεατών στρατιωτών και τα στιγμιότυπα καταγράφουν μια ειδική τελετή, κάτι σαν «ημέρα του στρατιώτη και της οικογένειας», όπου είχαν την τιμή της παρουσίας του ηγέτη.

Το να βλέπουν την πλάτη του, και μάλιστα ενώ ήταν καθιστός, ήταν αρκετό για τη συγκίνηση αυτή, όταν δε ο ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν πήρε το λόγο και απευθύνθηκε στις εκατοντάδες συζύγους, τότε η κλισέ φράση «παρατεταμένο χειροκρότημα» δεν αρκεί για να αποτυπώσει τι συνέβη.

Τα στιγμιότυπα τραβήχθηκαν πρόσφατα στην Πιονγκγιάνγκ, την πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας και δόθηκαν στην δημοσιότητα από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, το KCNA.

Ενώ πάντως δίπλα του οι γυναίκες παραληρούσαν από συναισθηματική φόρτιση και ταραχή, ο Κιμ Γιονγκ Ουν ατάραχος και γαλήνιος, παρακολουθεί το «φυσιολογικό» γεγονός…

Παρούσα στην εκδήλωση ήταν και η σύζυγος του Κιμ Γιονγκ Ουν, η Συντρόφισσα Ρι Σολ Γιου όπως είναι ο πλήρης τίτλος της και για την οποία πολύ λίγα είναι γνωστά. Μεταξύ αυτών μπορεί να μην είναι καν η ηλικία της, που υπολογίζεται μεταξύ 25 και 29 ετών, αλλά είναι η προτίμησή της στη Chanel, καθώς στις εμφανίσεις της προτιμά τα κουστούμια του συγκεκριμένου οίκου.

Ο πατέρας της είναι καθηγητής και η μητέρα της νοσοκόμα, ενώ και οι δυο ανήκουν στην πολιτική ελίτ της Βόρειας Κορέας.

Παντρεύτηκε με τον βορειοκορεάτη ηγέτη κάποια στιγμή το 2009 και πιστεύεται ότι έχουν μαζί τουλάχιστον ένα παιδί.

Στις φωτογραφίες ανάμεσα στις δεκάδες γυναίκες με τα εντυπωσιακά χρωματιστά φορέματα, όσο κι αν ψάξει κανείς, δεν θα μπορέσει να εντοπίσει ούτε μία, που δεν κλαίει από την ταραχή. Πώς λοιπόν, να μην ανακηρυχθεί ο Κιμ Γιονγκ Ουν ο πιο «σέξι άντρας στη γη»;