Το κοινό νόμισμα πέφτει έναντι των κυριότερων ξένων νομισμάτων κατά την έναρξη των συνεδριάσεων στις αυστραλασιανές χρηματαγορές τις πρώτες πρωινές ώρας της Δευτέρας (τοπική ώρα), υποχωρώντας σε μια ισοτιμία 1,1170:1 έναντι του αμερικανικού δολαρίου, η οποία είναι κοντά στο 1,115 που είχε καταγραφεί την περασμένη εβδομάδα κι ήταν η χαμηλότερη από τον Σεπτέμβριο του 2003.

Το όνειρο του Ματέο Ρέντσι είναι μία ισοτιμία 1:1 ευρώ – δολαρίου, σύμφωνα με τα όσα δήλωσε χθες σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Wall Street Journal. Kατά την εκτίμηση του Ιταλού πρωθυπουργού, η πρόσφατη εξασθένηση του κοινού νομίσματος προς το αμερικανικό δολάριο συνιστά ευνοϊκή εξέλιξη, «η οποία και θα συνδράμει τον μεγάλο εξαγωγικό κλάδο της Ιταλίας». Εν αναμονή της απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για εφαρμογή ευρέος  προγράμματος  ποσοτικής χαλάρωσης, ο κ. Ρέντσι απηύθυνε  έκκληση στους Ευρωπαίους  ηγέτες  να  εξισορροπήσουν τα  μέτρα  οικονομικής  τόνωσης με την λιτότητα.

«Η ευελιξία ανέκαθεν ήταν παρούσα στην ιστορία της Ευρώπης», δήλωσε. «Γνωρίζω πως η μοναδική οδός για την Ευρώπη είναι το να αλλάξει κατεύθυνση και να επενδύσει στην ανάπτυξη». Επιπλέον, διατύπωσε για ακόμα μία φορά τη διαφωνία του με τη στάση της Γερμανίδας καγκελαρίου, Αγκελα Μέρκελ, η οποία υποβάθμισε τον αντίκτυπο της προσδοκώμενης κίνησης της ΕΚΤ. «Το να βρεθεί η Γερμανία αντιμέτωπη με όλον τον υπόλοιπο κόσμο, θα ήταν σφάλμα», υπογράμμισε ο Ιταλός πρωθυπουργός. Τέλος, χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την πτώση του πετρελαίου.

Το σενάριο που ακολουθεί τις αποτυχημένες ψηφοφορίες για την ανάδειξη του Ελληνα προέδρου δεν είναι καλό ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε για τους εταίρους της στην ευρωζώνη. Η Ελλάδα έχει μπροστά της τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής. Ο Αντώνης Σαμαράς έχει αποτύχει και δεν υπάρχουν ελπίδες να βγει πρώτος. Εκείνος που θα κερδίσει τις εκλογές είναι ο Αλέξης Τσίπρας, ο ηγέτης του αριστερού ΣΥΡΙΖΑ.

Η Ελλάδα έχει σημαντικές αδυναμίες. Ας τις δούμε :

1. Κακή φήμη
Η Φήμη της Ελλάδας έχει υποστεί μεγάλο πλήγμα από την κρίση του ευρώ. Μόνο δύο από τα 60 κράτη που ξεχάστηκαν,  έχουν χειρότερη εικόνα για το Κράτος σε κατάσταση πτώχευσης. Ως αποτέλεσμα, οι επενδυτές εγκαταλείπουν τη χώρα, και  πιστοληπτική ικανότητα της είναι κάκιστη.
2. Ανίκανη κυβέρνηση
Μόνο το 5,7 τοις εκατό των εμπειρογνώμων εκτιμά ότι στην Ελλάδα υπάρχει μια ικανή κυβέρνηση. Στην πραγματικότητα, η Αθήνα απέτυχε να καταπολεμήσει την ανεργία,  να συμβάλει στην ανάπτυξη και να βάλει σε τάξη τα δημοσιονομικά και οικονομικά της μεγέθη.
3. Μικρή προώθηση
Στον τομέα της εκπαίδευσης και στην κατάρτιση των πολιτών η Ελλάδα δεν έχει κάνει σχεδόν τίποτα. Δεν φαίνεται  να έχει προχωρήσει ο τομέας της κατάρτισης των εργαζομένων – είναι 58η στην κατάταξη  – ενώ με μικρές εξαιρέσεις και η ποιότητα των πανεπιστημίων της χώρας δεν είναι καλή – 51η στην κατάταξη – με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ικανός αριθμός ερευνητών και επιστημόνων, ικανών να σπρώξουν τη χώρα προς τα εμπρός.
Στις δημοσκοπήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να συγκεντρώνει ποσοστό  31 τοις εκατό, αλλά αυτό δεν του δίνει αυτοδυναμία.   Ως εκ τούτου, ο Τσίπρας χρειάζεται έναν εταίρο για συγκυβέρνηση. Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι, αν αυτός μπορεί να αποτρέψει το χειρότερο: Ο Τσίπρας θέλει πρώτα από όλα να τερματίσει τη συνεργασία με την Τρόικα – (που περιλαμβάνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ΔΝΤ) -και να σταματήσει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί, να επανακρατικοποιήσει τις ιδιωτικοποιήσεις και να τελειώσει τη λιτότητα. Δεν τον ενδιαφέρει ότι η χώρα του εξακολουθεί να βρίσκεται στα πρόθυρα της πτώχευσης, και κρατιέται ζωντανή μόνον από τα δάνεια διάσωσης και δεν μπορεί να δανειστεί από τις κεφαλαιαγορές χωρίς διεθνείς εγγυήσεις ούτε ένα Ευρώ.
Με τα δεδομένα αυτά θα ήταν λογικό ο Τσίπρας να εγκαταλείψει το ευρώ. Αλλά αυτό δεν θα γίνει. Πιθανώς ο νέος ισχυρός άνδρας στην Αθήνα γνωρίζει ότι μπορεί εύκολα να εκβιάσει τους εταίρους του στο ευρώ και την ΕΚΤ:  Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη έχουν δεσμευτεί για την διατήρηση της ζώνης του ευρώ με οποιοδήποτε τίμημα.
Η δυνατότητα να “πετάξουν των Τσίπρα” έξω από το Ευρώ δεν προβλέπεται από στις Συνθήκες της νομισματικής ένωσης και οι πιθανές κυρώσεις που μπορούν να επιβληθούν κατά της Ελλάδας, θα έχουν στην Αθήνα μικρή επίδραση.Όποιος δεν νοιάζεται για το σημερινό ύψος του χρέους, γιατί να νοιαστεί για το υψηλότερο μετά την επιβολή προστίμου ;
Η επόμενη κρίση εμπιστοσύνης έρχεται.
Λοιπόν, πώς θα προχωρήσουμε; Οι κυβερνήσεις των άλλων χωρών του ευρώ θα κρύβονται. Θα αναφέρουν την αβεβαιότητα των εκλογών, την ανάγκη για μια κυβέρνηση της χώρας και θα συνομιλούν με τη νέα κυβέρνηση. Εν ολίγοις, θα προσπαθήσουν με οποιοδήποτε κόστος να κερδίσουν χρόνο.
Οι αγορές δύσκολα θα ηρεμήσουν. Θα φύγουν κεφάλαια από την Ελλάδα, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν στα ύψη, οι αυτόματοι σταθεροποιητές του συστήματος Target-II-Systems και άλλα δάνεια έκτακτης ανάγκης από την ΕΚΤ προς τους ελληνικές τράπεζες  θα συνεχιστούν για διασφαλιστεί η ρευστότητα. Εν το μεταξύ στα παρασκήνια και μέσα στην ταραχή θα γίνουν διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΚΤ και τις πρωτεύουσες των χωρών του Ευρώ για να βρεθεί  λύση.
Ολοι θα κοιτάξουν προς στο Λουξεμβούργο, όπου βρίσκεται ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ). Νωρίτερα από ό, τι αναμενόταν, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα αποθεματικά του για να αποτραπεί και πάλι η χρεοκοπία στην Αθήνα. Αλλά εάν παίρνει κανείς στα σοβαρά τα λόγια του Τσίπρα και τις νομικές δυνατότητές που έχει ο ΕΜΣ, δεν μπορεί να γίνει τίποτα.
Για μία ακόμη φορά αποκαλύπτεται  το ελαττωματικό “γονίδιο” του Ευρώ: να υφίσταται κοινός έλεγχος για την πολιτική του χρήματος κι όχι υποχρεωτικός έλεγχος για τη φορολογική πολιτική των κρατών – μελών της  ευρωζώνης.
Παραμένει έτσι μόνον η υπόσχεση του Προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, να κάνει ό, τι χρειάζεται για να σώσει το Ευρώ. Μέχρι στιγμής, ο λόγος του και μόνον ήταν αρκετός για να σταθεροποιήσει το Ευρώ.  Σήμερα με αφορμή την Ελλάδα υπάρχει και πάλι κρίση εμπιστοσύνης για το σύνολο της ευρωζώνης, οπότε ο Ντράγκι μάλλον θα επιταχύνει τα σχέδιά του, θα επεκτείνει την αγορά κρατικών ομολόγων ως μέσον άσκησης νομισματικής πολιτικής – εδώ υπάρχει ένα ερωτηματικό για ελληνικά κρατικά ομόλογα  – παρά τις όποιες επικρίσεις του προέδρου της γερμανικής ομοσπονδιακής τράπεζας Jens Weidmann
Το αποτέλεσμα θα είναι όχι μόνον η χρηματοδότηση της Ελλάδας μέσω της εκτύπωσης χρήματος, αλλά και η συμμετοχή όλης της κοινότητας στη νομισματική πολιτική, αλλά από …την πίσω πόρτα. Η δημιουργία νέας εμπιστοσύνης για στην ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία δεν γίνεται έτσι. Θα το πληρώσουν, μεταξύ άλλων, οι Γερμανοί αποταμιευτές και οι ιδιοκτήτες ασφαλιστηρίων συμβολαίων ζωής, τα οποία έχουν χαμηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα
Ο Τσίπρας και η ΣΥΡΙΖΑ του μπορούν να ζήσουν με αυτό. Για όλους τους άλλους στην ευρωζώνη, τα χειρότερα έρχονται.

Μπορεί η οικονομική κρίση στην Ελλάδα του 2015 να μην θυμίζει σε τίποτα αυτήν του 2012, αλλά το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση της Ευρωζώνης. Καθώς η Νομισματική Ένωση είναι πλέον προετοιμασμένη να διαχειριστεί την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ σε περίπτωση που μια πιθανή κυβέρνηση ή συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απορρίψει τις ευρωπαϊκές συμφωνίες. Όπως αναφέρει το γερμανικό περιοδικό “Der Spiegel” η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας θεωρεί πως σε περίπτωση που η Ελλάδα εγκαταλείψει το κοινό νόμισμα, δεν υφίσταται πλέον σημαντικός κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης, καθώς τόσο η Γερμανία, όσο και ή Ευρωζώνη είναι προετοιμασμένες για αυτό το, απευκταίο, σενάριο.

«Ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης (σ.σ σε περίπτωση που η Ελλάδα εγκαταλείψει την Ευρωζώνη) είναι πολύ περιορισμένος καθώς η Πορτογαλία και η Ιρλανδία βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση» αναφέρει το γερμανικό περιοδικό που επικαλείται πηγές από την Καγκελαρία και το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών.

Σύμφωνα με το “Der Spiegel” τα βήματα που έχει κάνει η Νομισματική Ένωση για τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος από το 2011 και μετά, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας και η τραπεζική ένωση έχουν θωρακίσει την Ευρωζώνη και πλέον μια έξοδος της Ελλάδας από αυτήν δεν θα απειλήσει τη συνοχή της. «Προς το παρόν δεν υπάρχει σαφής απάντηση στο πώς μπορεί ένα κράτος-μέλος να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη και να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά αυτό μπορεί πολύ εύκολα να ξεκαθαριστεί» αναφέρει το γερμανικό περιοδικό, το οποίο υποστηρίζει πως η έξοδος της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα είναι «σχεδόν αναπόφευκτη» σε περίπτωση που η χώρα μας δεν τηρήσει το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Την ίδια στιγμή ο Ομοσπονδιακός Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα κ. Μίχαελ Ροτ, από τον προσωπικό του λογαριασμό στο twitter υποστήριξε πως η Ελλάδα είναι και πρέπει να παραμείνει μέλος της Ευρωζώνης, καθώς πιθανή έξοδός της από την Νομισματική Ένωση δεν θα ήταν συνετή ούτε σε πολιτικό αλλά ούτε σε οικονομικό επίπεδο.

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα προσέλθει στις επόμενες ψηφοφορίες στη Βουλή για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από καλύτερη θέση, είπε ο Αλέξης Τσίπρας στην εισήγησή του σήμερα στην Πολιτική Γραμματεία του κόμματος. Αποτιμώντας τις εξελίξεις της πρώτης φάσης των διαδικασιών για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, είπε ότι το αποτέλεσμα της πρώτης ψηφοφορίας αποτελεί ένα θετικό βήμα, καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η Δημοκρατία δεν εκβιάζεται.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, πρόσθεσε, μετά το χθεσινό αποτέλεσμα, θα εντείνει από καλύτερη θέση την προσπάθειά του να σπάσει το κλίμα του φόβου, να πείσει ότι η δημοκρατία δεν είναι απειλή, αλλά διέξοδος.

Στόχος μας, είπε ο κ. Τσίπρας, είναι να μετατρέψουμε την προοπτική της εκλογικής μας νίκης από ελπίδα για την Ελλάδα, σε προσδοκία για όλη την Ευρώπη.

Στη συνέχεια ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υπογράμμισε ότι το κλειδί για να πετύχουμε τον στόχο μας θα είναι οι συσχετισμοί που θα διαμορφωθούν στο λαό.

Όσο πιο ισχυρός βγει ο ΣΥΡΙΖΑ, τόσο μεγαλύτερη η δυνατότητά μας να τα καταφέρουμε. Αν, όμως, δεν έχουμε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, κάποιοι θα μας περιμένουν στη γωνία για να μας εμποδίσουν, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις για τη χώρα, είπε χαρακτηριστικά και τόνισε ότι ο μόνος δρόμος της επιτυχίας είναι ο δρόμος της αυτοδυναμίας στη Βουλή και αυτός ο δρόμος περνάει από τρεις προϋποθέσεις:

1. Την καταπολέμηση του φόβου.

2. Την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης του λαού.

3. Τη διεύρυνση των συμμαχιών μας.

Εξ άλλου, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters, ο κ. Τσίπρας δήλωσε ότι «διαπραγμάτευση» σημαίνει ότι θέλουμε συμφωνημένη λύση, προσθέτοντας ότι αναμένει μια «σκληρή» στάση από τους εταίρους, αρχικά.

«Σχετικά με το χρέος και τη δανειακή σύμβαση που θα επαναδιαπραγματευθούμε, δεν είναι στις προθέσεις μας να προβούμε σε μονομερείς ενέργειες, εκτός αν μας εξαναγκάσουν, παρ’ όλο που πιστεύω ότι κανένας δεν θα μας εξαναγκάσει σε μονομερείς ενέργειες, γιατί κανείς δεν θα ωφεληθεί από μια τέτοια εξέλιξη στην καρδιά της Ευρώπης», είπε ο κ. Τσίπρας.

Ο κ. Τσίπρας εξήγησε ότι εάν ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει σε ενδεχόμενες βουλευτικές εκλογές, θα ζητήσει από τους εταίρους της χώρας να διαγράψουν μεγάλο μέρος του ελληνικού χρέους και ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στο ευρώ.

Όπως αναφέρει, τα δάνεια του ΔΝΤ θα πρέπει να αποπληρωθούν κανονικά, αλλά επισημαίνει ότι σκοπεύει να ζητήσει μεταχρονολόγηση των λήξεων για το μέρος του χρέους που διατηρεί η ΕΚΤ.

«Διαπραγμάτευση σημαίνει ότι θέλουμε να πάμε σε μία συμφωνημένη λύση» τονίζει, προσθέτοντας ότι η διαπραγμάτευση αναμένεται να είναι αρχικά σκληρή και ουσιαστική.

Μετά τις εκκλήσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Ευάγγελου Βενιζέλου, για συναινετική εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας στις επόμενες ψηφοφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας αποκλείει το ενδεχόμενο συνεργασίας με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Προσθέτει πάντως ότι θα επιδιώξει ευρύτερη πολιτική συναίνεση μετά από ενδεχόμενες εκλογές.

 Για τον Βρετανό αναλυτή Τζέρεμι Γουόρνερ ένα τέτοιο σενάριο, απειλεί την Ελλάδα με χρεοκοπία και άτακτη έξοδο από το ευρώ. Ωστόσο, αν γίνει σωστά και συντεταγμένα, τότε η επανεισδοχή των εθνικών νομισμάτων μέσα στην Eυρωζώνη θα μπορούσε να σημαίνει μια καινούργια και ελπιδοφόρα αρχή.

Όπως υποστηρίζει ο αναλυτή,  πλέον οι εξελίξεις στην Ελλάδα δεν απασχολούν και τόσο πολύ τους επενδυτές και τις αγορές, όπως συνέβαινε το 2011 και το 2012, όταν απειλήθηκε με κατάρρευση ολόκληρη η ευρωζώνη. Η κρίση στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από τον Βρετανό αρθρογράφο ως μια «ιστορία του χθες», καθώς πλέον στην ατζέντα είναι ψηλά άλλα θέματα, όπως οι μεγάλες περικοπές των αναδυόμενων οικονομιών εξαιτίας του εκτεταμένου χρέους σε δολάρια.

Το τραπεζικό σύστημα μπορεί να αντέξει μια ελληνική χρεοκοπία

Εν τω μεταξύ, σήμερα, οι ηγέτες της ευρωζώνης είναι πεπεισμένοι πως σε σχέση με πριν από δύο χρόνια, το τραπεζικό σύστημα είναι ισχυρότερο και πως υπάρχουν μηχανισμοί που μπορούν να αποτρέψουν τη μετάδοση των αρνητικών συνεπειών μιας ελληνικής χρεοκοπίας ή εξόδου από το ευρώ, κάτι που θα σημάνει και τη μεγάλης σημασίας αγοράς των ελληνικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Παραδόξως, συμπληρώνει ο Γουόρνερ, κάποιοι θα καλωσόριζαν με χαρά μια τέτοια εξέλιξη, καθώς θεωρούν ότι θα αποτελούσε ίσως μια προειδοποίηση και για άλλες χώρες, τις οποίες θα ανάγκαζε να επανενεργοποιήσουν τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα που είχαν φτάσει σε αδιέξοδο.

Απρόβλεπτη η Ελλάδα μετά την κρίση

Ενα τέτοιο σενάριο, όμως, κατά τον δημοσιογράφο της Telegraph, είναι υπερβολικά αισιόδοξο για αυτούς που το πρεσβεύουν, καθώς υποτιμούν την ικανότητα των γεγονότων να ξεφύγουν μαζικά πέρα από κάθε έλεγχο. Με το που θα ξεκινήσει μία αλυσιδωτή αντίδραση, είναι δύσκολο να σταματήσει. Ετσι, για ένα ασταθές ενιαίο νόμισμα, ακόμη και με το βάρος της ΕΚΤ πίσω από την όλη προσπάθεια να αντιμετωπιστούν τα γεγονότα, μπορεί να το καταστήσει εξαιρετικά αδύναμο. Αλλωστε, το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα, που άλλαξε πλήρως μετά την κρίση, την καθιστά ακόμη πιο απρόβλεπτη.