Από το βήμα του ΟΗΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά (χθες, 22 Σεπτεμβρίου) τη γλώσσα της στρατιωτικής και οικονομικής υπεροχής. Την ίδια ώρα η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολύ διαφορετική εκδοχή του ίδιου προβλήματος: την ενέργεια, το κόστος της και την αντοχή της βιομηχανίας της. Δύο διαφορετικές ιστορίες συναντώνται τελικά στο ίδιο ερώτημα: ποιος διαθέτει σήμερα τη δύναμη, αλλά και τους πόρους για να υπερασπιστεί τις επιλογές του;

Τραμπ στον ΟΗΕ: Η δύναμη ως εξωτερική πολιτική

Υπάρχει μια παράδοξη εικόνα στην ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανεβαίνει στο βήμα ενός οργανισμού που δημιουργήθηκε το 1945 για να αποτρέψει την επιστροφή του κόσμου στη λογική ότι ο ισχυρότερος επιβάλλει τη θέλησή του. Και από αυτό ακριβώς το βήμα παρουσιάζει μια αντίληψη των διεθνών σχέσεων στην οποία η στρατιωτική και οικονομική ισχύς αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Στην περίπου 40λεπτη ομιλία του υπερασπίστηκε την αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν και έφθασε να θέσει δημοσίως το ερώτημα εάν θα πρέπει να «εξαϋλώσει» την Ισλαμική Δημοκρατία εάν δεν υπάρξει συμφωνία. Λίγες ώρες αργότερα, πάντως, χρησιμοποίησε πολύ διαφορετικό τόνο, λέγοντας ότι πιστεύει πως μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη.

Μίλησε ακόμη για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, για τη Βενεζουέλα και την Κούβα, ενώ απέρριψε την ιδέα ενός παγκόσμιου συστήματος ελέγχου της Τεχνητής Νοημοσύνης. Και πρόσθεσε τη δική του πινελιά: πρότεινε η «Artificial Intelligence» να ονομάζεται πλέον «Super Intelligence».

Πίσω από τις επιμέρους δηλώσεις, όμως, υπήρχε μια συνεπής αντίληψη: οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τεράστια στρατιωτική, οικονομική και τεχνολογική δύναμη και η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένη να τη χρησιμοποιήσει για την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων.

Η αντίθεση με το ίδιο το πνεύμα του ΟΗΕ δύσκολα περνούσε απαρατήρητη. Ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες, μιλώντας από το ίδιο βήμα, υπενθύμισε στις μεγάλες δυνάμεις ότι ακόμη και η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την ειρήνη.

Υπήρξε όμως και μια πολύ πιο ανθρώπινη εικόνα μέσα στην αίθουσα. Την ώρα που ο Τραμπ μιλούσε για πολέμους, Ιράν, Βενεζουέλα και αμερικανική ισχύ, ο φωτογραφικός φακός κατέγραφε αντιπροσώπους σκυμένους πάνω στα κινητά τους. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ φωτογραφήθηκε να κοιτάζει το τηλέφωνό του, ενώ ένας αντιπρόσωπος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης είχε το πρόσωπό του μέσα στα χέρια του. Δημοσιογράφοι που είχαν εικόνα της αίθουσας έγραψαν ότι επρόκειτο για ένα αδιάφορο προς την ομιλία Τραμπ ακροατήριο. Μια μικρή, σχεδόν σουρεαλιστική αντίστιξη σε μια ομιλία για τη μεγάλη παγκόσμια ισχύ.

Ευρώπη: Η ενέργεια γίνεται ξανά το αδύναμο σημείο

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η συζήτηση περί ισχύος έχει πολύ διαφορετικό χαρακτήρα. Η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών των ορυκτών καυσίμων επαναφέρουν στην Ευρώπη ένα πρόβλημα που πίστευε ότι είχε αρχίσει να θέτει υπό έλεγχο: το υψηλό ενεργειακό κόστος και τις συνέπειές του στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.

Στην Ελλάδα, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας εκπέμπουν σήμα κινδύνου, ιδιαίτερα για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, ζητώντας την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων στήριξης. Η Κομισιόν έχει ήδη εγκρίνει ελληνικό καθεστώς 405 εκατ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.

Το πρόβλημα όμως κάθε άλλο παρά ελληνικό είναι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει απότομη άνοδο των τιμών των ορυκτών καυσίμων, με επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Δεν διαπιστώνει προς το παρόν άμεσο κίνδυνο επάρκειας για τον χειμώνα 2026-2027, αλλά έχει ήδη ενεργοποιήσει προσωρινά εργαλεία κρατικών ενισχύσεων για τους κλάδους που πλήττονται περισσότερο.

Και οι προειδοποιήσεις από τη βιομηχανία γίνονται όλο και πιο ηχηρές. Η Ineos ανακοίνωσε ότι θέτει σε αδράνεια τρεις χημικές μονάδες στη Βρετανία, αποδίδοντας την απόφαση, μεταξύ άλλων, στο πολύ υψηλό κόστος του φυσικού αερίου σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η ενεργειακή πολιτική συναντά τη γεωπολιτική.

Η Ευρώπη μπορεί να διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, προηγμένη βιομηχανία και τεχνολογία. Όταν όμως η παραγωγή της εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την τιμή της ενέργειας που διαμορφώνεται σε διεθνείς αγορές και επηρεάζεται από πολέμους και γεωπολιτικές αναταράξεις, η οικονομική της ισχύς δοκιμάζεται.

Και ίσως εκεί συναντώνται τελικά οι δύο φαινομενικά άσχετες πληροφορίες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβαίνει στο βήμα του ΟΗΕ και προβάλλει την αμερικανική στρατιωτική και οικονομική δύναμη ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Την ίδια στιγμή η Ευρώπη ψάχνει τρόπους να προστατεύσει την παραγωγή και τη βιομηχανική της βάση από ένα νέο ενεργειακό σοκ.

Γιατί στον σημερινό κόσμο η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε στρατούς. Μετριέται και σε βαρέλια, αγωγούς, αποθήκες φυσικού αερίου και κιλοβατώρες.

φωτ.  https://www.yahoo.com/

WSJ: Ο Τραμπ αγνόησε τις προειδοποιήσεις πριν από τον παρατεταμένο πόλεμο στο Ιράν

Τελικά ο Τραμπ εγκρίνει την επίθεση

Ενα πρώτο πλαίσιο συμφωνίας για τη δημιουργία προσωρινού διαύλου ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ διαμόρφωσαν Ιράν και Ομάν, έπειτα από εβδομάδες δύσκολων διαπραγματεύσεων με επίκεντρο την αποκατάσταση της ασφάλειας σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.

Σύμφωνα με το CNN, Τεχεράνη και Μουσκάτ παρουσίασαν χθες, Τρίτη (25/08), πρόταση για την από κοινού δημιουργία ενός προσωρινού διαδρόμου διέλευσης πλοίων, καθώς και για επιχείρηση αποναρκοθέτησης στην περιοχή.

Σε κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών γίνεται λόγος για ένα «σταδιακό πλαίσιο» συνεργασίας το οποίο προβλέπει τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας μέσω ενός «προσωρινού διαδρόμου» και την «εκκαθάριση ναρκών».

Στο τραπέζι και η μόνιμη λύση για τα Στενά

Οι συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές πρόκειται να συνεχιστούν, αυτή τη φορά με έναν ακόμη πιο φιλοδόξο στόχο: να υπάρξει συμφωνία για έναν μόνιμο διάδρομο ναυσιπλοΐας, αλλά και για το καθεστώς μελλοντικής διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ.

Οι εξελίξεις ακολούθησαν την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ Μπουσαΐντι, στο Ιράν, όπου είχε συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγκτσί.

Μετά τη συνάντηση, ο υπουργός του Ομάν δήλωσε «αισιόδοξος» ότι οι δύο χώρες θα μπορέσουν σύντομα να ανακοινώσουν τη δημιουργία του προσωρινού διαδρόμου.

«Η μελλοντική διαχείριση των Στενών και μια μόνιμη λύση θα ακολουθήσουν εν ευθέτω χρόνω», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Χ, προσθέτοντας ότι θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις με τους περιφερειακούς εταίρους προς όφελος της «ειρήνης και της συνεργασίας, της σταθερότητας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».

Από την πλευρά του, ο Αμπάς Αραγκτσί χαρακτήρισε την προτεινόμενη συμφωνία απόδειξη ότι «η δέσμευση του Ιράν στην ειρήνη και τη σταθερότητα συνοδεύεται από σταθερή διπλωματία με τους γείτονές μας».

Το Ορμούζ στο επίκεντρο του παζαριού Ιράν – ΗΠΑ

Η νέα πρωτοβουλία έρχεται έπειτα από εβδομάδες επαφών μεταξύ Ιράν και Ομάν με στόχο τη σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Το στρατηγικό πέρασμα έχει εξελιχθεί σε σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί στις παγωμένες συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, μετά τους μήνες έντασης και βίας στην περιοχή.

Την ίδια ημέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε πως όλες οι νάρκες στα Στενά του Ορμούζ έχουν είτε απομακρυνθεί είτε καταστραφεί, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οποιοδήποτε σκάφος επιχειρήσει να τοποθετήσει νέες θα καταστραφεί.

«Παρακολουθούμε κάθε τετραγωνική ίντσα των Στενών», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στις διαβουλεύσεις και το Κατάρ

Στο διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από την πρωτοβουλία συμμετέχει και το Κατάρ.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ αλ Θάνι, είχε την Τρίτη (25/08) τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμπάς Αραγκτσί, κατά την οποία συζητήθηκε η πρόταση για τη δημιουργία του προσωρινού διαδρόμου, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ.

Η Ντόχα έχει ήδη εκφράσει την υποστήριξή της στις προσπάθειες του Ομάν και του Ιράν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα Στενά, παρά τις απειλές που είχε διατυπώσει ο Ντόναλντ Τραμπ για επίθεση κατά του Ομάν σε περίπτωση που παρεμβληθεί στις αμερικανικές επιχειρήσεις στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.

Με πληροφορίες από CNN

Δεν θυμίζει τους πολέμους του παρελθόντος. Δεν υπάρχουν μεγάλες χερσαίες επιχειρήσεις, ούτε μια σαφής στρατιωτική νίκη που να επιτρέπει σε κάποια πλευρά να επιβάλει τους όρους της. Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η εικόνα που προκύπτει από τις περισσότερες διεθνείς αναλύσεις είναι διαφορετική: η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ισορροπιών, χωρίς να είναι ακόμη σαφές ποιος τελικά κερδίζει.

Η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η στρατιωτική και οικονομική πίεση μπορεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε μια νέα συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσιεύουν οι Financial Times, το Reuters και άλλοι διεθνείς οργανισμοί, η πραγματικότητα είναι περισσότερο σύνθετη. Το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται υπό καθεστώς αυστηρών κυρώσεων, αλλά δεν δείχνει διατεθειμένο να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους, επιμένοντας στην άρση αυτών των κυρώσεων, στην αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και σε εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό χαρτί της Τεχεράνης. Η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και χωρίς μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση, οι οικονομικές συνέπειες παραμένουν παγκόσμιες.

Η ευρωπαϊκή ματιά

Εκεί όπου οι αμερικανικές πολιτικές δηλώσεις συχνά εστιάζουν στη στρατιωτική ισχύ, αρκετές ευρωπαϊκές αναλύσεις προσεγγίζουν διαφορετικά το ζήτημα. Το βασικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα επικρατήσει στρατιωτικά, αλλά αν μπορεί να υπάρξει σταθερότητα χωρίς μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή.

Η διαπίστωση αυτή φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης και δεξαμενές σκέψης: ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συντριπτική στρατιωτική υπεροχή, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να επιβάλουν μια διαρκή πολιτική λύση. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει μακροχρόνια πίεση, αλλά όχι χωρίς σοβαρό οικονομικό κόστος.

Η διπλωματία επιστρέφει στο προσκήνιο

Οι έμμεσες επαφές μέσω τρίτων χωρών δεν έχουν σταματήσει, ακόμη κι αν επισήμως οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός πολέμου όπου η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί και όπου η διπλωματία, αργά ή γρήγορα, θα επανέλθει στο επίκεντρο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πότε θα υπάρξει μια νέα συμφωνία, αλλά κυρίως με ποιους όρους θα διαμορφωθεί η επόμενη ισορροπία στη Μέση Ανατολή.

Οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή βρίσκονται σε φάση αναδιάταξης.

]]> 258474 https://artpointview.gr/2026/06/19/tragoudistria-sto-iran-katadikastike-se-74-mastigomata-epeidi-tragoudise-choris-chitzab/ Fri, 19 Jun 2026 08:47:34 +0000 https://artpointview.gr/?p=257785 Τραγουδίστρια στο Ιράν καταδικάστηκε σε 74 μαστιγώματα επειδή τραγούδησε χωρίς χιτζάμπ

Ιρανή τραγουδίστρια και οκτώ μέλη μίας ομάδας παραγωγής, φέρονται να καταδικάστηκαν σε 74 μαστιγώματα για συναυλία που μεταδόθηκε ζωντανά μέσω YouTube το 2024.

Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, το ποινικό δικαστήριο της επαρχίας Κομ καταδίκασε την Παραστού Αχμαντί και τους υπόλοιπους οχτώ σε μαστίγωμα, διετή απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και διετή απαγόρευση συμμετοχής σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Οι κατηγορίες αφορούν, μεταξύ άλλων, προσβολή της δημόσιας αιδούς μέσω της παραγωγής και δημοσίευσης «χυδαίου και ανήθικου περιεχομένου» στο διαδίκτυο.

Παρότι η επίσημη δικαστική υπηρεσία ειδήσεων του Ιράν δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει την απόφαση, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικηγόροι που εξέτασαν τα σχετικά έγγραφα υποστηρίζουν ότι οι διώξεις καλλιτεχνών που αψηφούν δημόσια το καθεστώς αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αποτροπής κάθε πολιτιστικής αμφισβήτησης.

Τον Δεκέμβριο του 2024, η 29χρονη τραγουδίστρια ερμήνευσε χωρίς χιτζάμπ το πατριωτικό τραγούδι «Az Khoone Javanane Vatan» («Από το Αίμα των Νέων της Πατρίδας») σε ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση, η οποία έγινε γρήγορα viral. Λίγο μετά τη δημοσίευση του βίντεο, η ίδια και αρκετοί μουσικοί συνελήφθησαν προσωρινά και στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι. Αργότερα, οι αρχές προχώρησαν στην άσκηση επίσημης δίωξης για τη δημοσίευση του βίντεο, το οποίο έχει συγκεντρώσει εκατομμύρια προβολές στο YouTube.

Αντιδράσεις για τη σύλληψη της Ιρανής τραγουδίστριας
Η Μπαχάρ Γκαντεχαρί, διευθύντρια του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι η τιμωρία της Αχμαντί επειδή τραγούδησε και εμφανίστηκε χωρίς χιτζάμπ αποτελεί ακόμα μία υπενθύμιση ότι οι συνθήκες ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα δεν έχουν αλλάξει, παρά τις προσπάθειες των ιρανικών αρχών να βελτιώσουν τη διεθνή εικόνα τους. Όπως ανέφερε, η δίωξη καλλιτεχνών αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στην επίσημη προπαγάνδα και την πραγματικότητα.

Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μοΐν Χαζαελί υποστήριξε ότι η απόφαση στερείται νομικής βάσης, σημειώνοντας πως το τραγούδι, η μουσική ερμηνεία και η παραγωγή μουσικών έργων από γυναίκες δεν ποινικοποιούνται από το ιρανικό ποινικό δίκαιο. Πρόσθεσε ακόμη ότι η επιβολή ποινής μαστιγώματος εγείρει σοβαρά ζητήματα σχετικά με τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών για την απαγόρευση των βασανιστηρίων και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η απόφαση έχει εντείνει τις ανησυχίες των Ιρανών καλλιτεχνών για περαιτέρω κλιμάκωση της πολιτιστικής καταστολής. Η Ιρανοβρετανίδα ηθοποιός Ναζανίν Μπονιαντί δήλωσε ότι η καταδίκη της Παραστού «αποτελεί μια έντονη υπενθύμιση ότι, παρά τις συζητήσεις στην Ουάσιγκτον για ένα «νέο καθεστώς» στο Ιράν, ο μηχανισμός καταστολής της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει αμετάβλητος». «Η ανοχή απέναντι σε ένα καθεστώς που μαστιγώνει γυναίκες επειδή τραγουδούν και εκτελεί πολίτες επειδή διεκδικούν τα δικαιώματά τους, το μόνο που πετυχαίνει είναι να το ενθαρρύνει να συνεχίσει στον δρόμο της τυραννίας», δήλωσε.

Παρόμοια ήταν και η τοποθέτηση της ηθοποιού Σεταρέχ Μαλεκί, η οποία αναγκάστηκε να ζει στο εξωτερικό μετά τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην υποψήφια για Όσκαρ ταινία του Μοχάμεντ Ρασούλοφ, «Ο Σπόρος του Ιερού Σύκου». Η ίδια ανέφερε σε δήλωσή της στον Guardian ότι η συναυλία της Αχμαντί αναζωπύρωσε μέσα της το πνεύμα της αντίστασης. «Για μέρες, συνέχιζα να παρακολουθώ τα βίντεο ξανά και ξανά και ένιωσα απίστευτα περήφανη για τον Παραστού», είπε και τόνισε: «Γνωρίζοντας όλες τις συνέπειες που θα είχε να αντιμετωπίσει, αρνήθηκε να παραιτηθεί από το δικαίωμά της, ως γυναίκα, να ζει, να τραγουδάει και να ακούγεται. Οι Ιρανές δεν σταματούν ποτέ να αγωνίζονται ενάντια στην τυραννία, ούτε για μια στιγμή, και αυτό είναι πραγματικά αξιοσημείωτο».

Σύμφωνα με τη Μαλεκί, για κάθε καλλιτέχνη που αρνείται να συμμορφωθεί με τη λογοκρισία, η καθημερινότητα στο Ιράν αποτελεί μια μορφή αντίστασης.

Πηγή: Guardian

Το Ιράν τόνισε χθες Τετάρτη πως δεν σημειώθηκε «καμιά απτή πρόοδος» στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, όπου οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, τόσο στον Κόλπο όσο και στον Λίβανο.

«Ανταλλάχτηκαν μηνύματα όσον αφορά την ανάγκη να τερματιστεί η επίθεση εναντίον της Βηρυτού, όμως δεν σημειώθηκε καμιά απτή πρόοδος στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης», είπε ο Iρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αναφερόμενος στα πλήγματα του Ισραήλ εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάx, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, στην επικράτεια του Λιβάνου.

Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της λιβανικής πρωτεύουσας θα οδηγούσε στην «επανέναρξη του πολέμου σε μεγάλη κλίμακα», προειδοποίησε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μιλώντας στο λιβανικό τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μαγιαντίν, σύμφωνα με αποσπάσματα της συνέντευξής του όπως μεταδόθηκαν από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Χθες βράδυ στην Ουάσιγκτον, οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου συμφώνησαν να «εφαρμοστεί κατάπαυση του πυρός» και να δημιουργηθούν «πιλοτικές ζώνες» υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του λιβανικού στρατού, ανέφερε τριμερής ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα έπειτα από δυο ημέρες συνομιλιών υπό την αιγίδα της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Οι δηλώσεις του Αμπάς Αραγτσί έρχονται σε πλήρη αντίθεση με εκείνες του Ντόναλντ Τραμπ αργότερα στο Οβάλ Γραφείο.

«Μου λένε ότι οι διαπραγματεύσεις πάνε πολύ καλά (…) Ποιος ξέρει (…) (σ.σ. η σύναψη συμφωνίας) μπορεί να γίνει το σαββατοκύριακο», είπε ο αμερικανός πρόεδρος. Ανέφερε ακόμη πως εννοεί να «διαχωρίσει» τις συνομιλίες για τον Λίβανο από αυτές για το Ιράν. Η Τεχεράνη απορρίπτει την ιδέα, τονίζει πως ο πόλεμος είναι ένας.

Πλήγματα στο Κουβέιτ

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε τοποθετούμενος ενώπιον επιτροπής του κοινοβουλίου χθες ότι το ζήτημα του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί κατά υψηλό ποσοστό έχει «τεθεί με σαφήνεια» στην Τεχεράνη, εννοώντας μάλλον την απαίτηση της Ουάσιγκτον να της παραδοθεί, προσθέτοντας πάντως πως η άλλη πλευρά «δεν έχει δώσει πράσινο φως» για τίποτα τέτοιο.

Η τύχη του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό αποτελεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν πως επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται εδώ και δεκαετίες.

Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε χθες κείμενο το οποίο διατάσσει την απόσυρση των στρατευμάτων των ΗΠΑ που έχουν αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον του Ιράν, πρακτικά με μόνο συμβολική σημασία, εξέλιξη πάντως στην οποία παρατηρητές είδαν ράπισμα για τον πρόεδρο Τραμπ.

Πάντως δεν υπάρχει περίπτωση να έχει συνέχεια, ακόμη κι αν το εγκρίνει και η Γερουσία, με δεδομένο το δικαίωμα βέτο του αρχηγού του αμερικανικού κράτους.

Νωρίτερα χθες, οι αρχές του Κουβέιτ κατηγόρησαν την Τεχεράνη ότι έπληξε το αεροδρόμιο του μικρού εμιράτου του Κόλπου, στην πρώτη γνωστή φονική επίθεση αφότου άρχισε να εφαρμόζεται την 8η Μαΐου κατάπαυση του πυρός, ολοένα περισσότερο αμφισβητούμενη εν μέσω ανταλλαγών πυρών των ΗΠΑ και του Ιράν.

Σύμφωνα με τις αρχές, σκοτώθηκε ένας άνθρωπος –υπήκοος Ινδίας– και τραυματίστηκαν άλλοι 63 στο αεροδρόμιο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσαν ότι επιτέθηκαν στο αεροδρόμιο και υποστήριξαν πως η υποδομή χτυπήθηκε κατά λάθος από σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot.

Οι εχθροπραξίες πυκνώνουν τις τελευταίες ημέρες, ιδίως γύρω από το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν όταν άρχισε ο πόλεμος.

Το Κουβέιτ ανέφερε πως χθες μπήκε στο στόχαστρο 13 βαλλιστικών πυραύλων και 17 με επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εφόρμησης που εξαπολύθηκαν από το Ιράν.

«Οι εκρήξεις διαδέχονταν η μια την άλλη πολύ κοντά σε κατοικημένες ζώνες. Για πρώτη φορά, τα παιδιά αισθάνθηκαν πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χασάν Σέιχ, πακιστανός υπήκοος, 40 ετών, που διαμένει κοντά στο αεροδρόμιο.

Οι τιμές του πετρελαίου ξανά περί τα 100 δολάρια

Οι νέες εχθροπραξίες ώθησαν εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου περί τα 100 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από την ύφεσή τους την περασμένη εβδομάδα, λόγω των προσδοκιών στις αγορές για τη σύναψη συμφωνίας που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), το Ιράν στοχοποίησε ακόμη με πυραύλους το Μπαχρέιν, και ανταποδίδοντας, σε «νόμιμη άμυνα», αμερικανικές δυνάμεις διεξήγαγαν «πλήγματα» στο ιρανικό νησί Κεσμ., όπου χτυπήθηκε τηλεπικοινωνιακή υποδοχή κατά την Τεχεράνη.

Στην άλλη πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι έβαλαν στο στόχαστρο βάση του αμερικανικού στρατού στο Κουβέιτ και το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου, που έχει έδρα το Μπαχρέιν, με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης. Έκαναν λόγο περί αντιποίνων για τα αμερικανικά πλήγματα στο Κεσμ και εναντίον ιρανικού δεξαμενόπλοιου.

Ανέφεραν ακόμη πως στοχοποίησαν πλοίο συνδεόμενο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Η ιρανική διπλωματία κατηγόρησε το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ότι επιτρέπουν στην Ουάσιγκτον να χρησιμοποιεί τα εδάφη τους για να διεξάγει επιθέσεις εναντίον του Ιράν, κάτι που διέψευσε το μικρό εμιράτο, ανακοινώνοντας παράλληλα την απέλαση δυο διπλωματών που υπηρετούσαν στην ιρανική πρεσβεία.

Επιθέσεις εναντίον του βόρειου Ισραήλ

Γραπτή δήλωση του Μοτζταμπά Χαμενεΐ αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα σήμερα, την ημέρα της επετείου από τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολά Χομεϊνί, κατά την οποία τελείται κατά κανόνα μεγάλη εκδήλωση γύρω από το μαυσωλείο του.

Η επέτειος συμπίπτει φέτος με μια από τις σημαντικότερες σιιτικές εορτές, που βγάζει τους Ιρανούς μαζικά στους δρόμους.

Προτού ανακοινωθεί η παράταση της υποτιθέμενης κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και στον Λίβανο, ισραηλινοί βομβαρδισμοί σκότωσαν εννιά ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια, ανάμεσά τους στρατιώτη και διασώστες. Και, τις πρώτες πρωινές ώρες, το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI μετέδωσε πως σκοτώθηκε ακόμη ένας διασώστης, όταν μπήκε στο στόχαστρο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων ασθενοφόρο.

Ο στρατός του Ισραήλ από την πλευρά του ανακοίνωσε πως αναχαίτισε «εχθρικό αεροσκάφος» και δυο βλήματα από την κατεύθυνση του Λιβάνου. Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση εναντίον της ισραηλινής επικράτειας.

Καθώς συνεχίζονται οι εκατέρωθεν επιθέσεις Ισραήλ – Ιράν, τα βλέμματα στρέφονται σήμερα στη Γενεύη, όπου τρεις Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας συναντώνται με τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, μολονότι φαντάζει απίθανο να οδηγήσουν οι συγκεκριμένες διαβουλεύσεις σε τερματισμό της σύρραξης, προτού οι ΗΠΑ τη μετατρέψουν σε κάτι που φοβούνται ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Χθες Πέμπτη ο Τραμπ και οι συνεργάτες του έδωσαν κάποιες ελπίδες στους Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι ίσως να μην είναι μάταιες οι προσπάθειές τους, με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος θα αποφασίσει εντός δύο εβδομάδων αν θα ανάψει το πράσινο φως για ανάληψη στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ, καθώς θεωρεί πως υπάρχουν πιθανότητες να αποδώσει καρπούς η διπλωματία.

Το περιθώριο των δύο εβδομάδων του Τραμπ, που ελπίζει ότι το Ιράν θα μαλακώσει τη στάση του υπό τις συνεχείς ισραηλινές επιθέσεις και την αποδυνάμωση του πυραυλικού του οπλοστασίου, φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για μια νέα διπλωματική προσπάθεια, προσδίδοντας βάρος στις συνομιλίες της Γενεύης, όπου ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί θα καθίσει στο τραπέζι με τους ομολόγους του της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό, της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεφουλ και της Βρετανίας Ντέιβιντ Λάμι και την Κάγια Κάλας.

Τι μπορούν να καταφέρουν οι Ευρωπαίοι στις διαβουλεύσεις με το Ιράν;
Αλλά το ερώτημα είναι κατά πόσον μπορούν οι Ευρωπαίοι να κάμψουν την απροθυμία της Τεχεράνης να διαπραγματευτεί όσο δέχεται επιθέσεις και να σημειωθεί αξιοσημείωτη πρόοδος.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή καταδεικνύει έντονα σε ποιον βαθμό ο Τραμπ έχει μειώσει την τελευταία δεκαετία την ευρωπαϊκή γεωπολιτική επιρροή, ακόμη και σε τομείς όπου τα συμφέροντά των Ευρωπαίων μπορεί να ευθυγραμμίζονται με αυτά της Αμερικής. Το 2015 οι ίδιες αυτές ευρωπαϊκές δυνάμεις -η λεγόμενη E3- έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη της τελευταίας πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA). Αλλά τότε πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Μπαράκ Ομπάμα, και όταν ανέλαβε τα ηνία ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία το 2018.

Έκτοτε η Ευρώπη δυσκολεύεται να ακουστεί η φωνή της σε ζητήματα που σχετίζονται με το Ιράν. Οι δυνάμεις της ΕΕ και η Βρετανία έχουν επίσης αποτύχει να ασκήσουν μεγάλη επιρροή στην κυβέρνηση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου στο Ισραήλ, ειδικά μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ελπίζουν να δώσουν στον Τραμπ την ευκαιρία να κάνει πίσω αναφορικά με την πιθανότητα να διατάξει επίθεση στο Ιράν. Τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει διατρητικές βόμβες για να καταστρέψει τα υπόγεια εργοστάσια εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. «Υπάρχει κάτι που κρατάει τον Τραμπ πίσω», δήλωσε στο Pοlitico ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συμμετάσχουν στις στρατιωτικές επιθέσεις του Ισραήλ, αλλά «τίποτα δεν συμβαίνει – υπάρχει μια ευκαιρία εδώ. Δεν πρέπει να υποτιμούμε πόσο πολύ μισεί ο Τραμπ τον πόλεμο», είπε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Κωνσταντίνος Νιζάμης, Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου

Τα ξημερώματα της 13 Ιουνίου 2025, η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποιώντας σχεδόν το σύνολο των μαχητικών της έπληξε μια πλειάδα στόχων εντός του Ιράν. Οι στόχοι περιελάμβαναν την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, σε μια προσπάθεια αποκεφαλισμού της, εγκαταστάσεις του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σε μια προσπάθεια καθυστέρησης της Ιρανικής πορείας προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων και διάφορων στρατιωτικών στόχων, (αεροπορικές βάσεις, θέσεις αεράμυνας κλπ).

Μέχρι την στιγμή που γράφεται το άρθρο δεν έχει υπάρξει ουσιαστική στρατιωτική απάντηση από το Ιράν, πλήν της εκτόξευσης 100 – 200 drones πιθανόν τύπου Saheed ή αντιστοίχων. Ωστόσο, το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει και επίθεση με σαφώς ισχυρότερους βαλλιστικούς πυραύλους. Ειρήσθω εν παρόδω φαίνεται ότι το συμβάν της μεγάλης έκρηξης στις 26 Απριλίου στο Ιρανικό Λιμάνι Shahid Rajaee, στο οποίο εκφορτώνονταν και αποθηκεύονταν σύμφωνα με πληροφορίες υγρά καύσιμα βαλλιστικών πυραύλων, μάλλον σχετίζεται με την χθεσινή επίθεση. Το Ισραήλ, με αυτήν την αιφνιδιαστική αεροπορική επίθεση, στοχεύει μεν την στρατιωτική και πυρηνική δύναμη του Ιράν, ωστόσο παράλληλα φαίνεται ότι προσπαθεί να απαξιώσει στα μάτια των Ιρανών των καθεστώς και να προκαλέσει την πτώση του μέσω της λαϊκής δυσαρέσκειας.

Εν πολλοίς φαίνεται μια δικαιολογημένη προσέγγιση καθώς όντως το ισλαμικό αυταρχικό καθεστώς δεν είναι δημοφιλές και έχει προκαλέσει κατά καιρούς έντονες διαμαρτυρίες και πολιτικές ταραχές, όπως στην περίπτωση της δολοφονίας της Mahsa Amini. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές μια στρατιωτική επίθεση ακόμα και σε χώρες με σκληρά καταπιεστικά καθεστώτα, οδηγεί στο φαινόμενο του rally around the flag, στην συσπείρωση δηλαδή των πολιτών, γύρω από την Κυβέρνηση για να αντιμετωπίσουν τον εχθρό. Η συσπείρωση στην Σοβιετική Ένωση μετά την χιτλερική εισβολή το 1941 αλλά και η συσπείρωση του Ελληνικού λαού μετά το ιταλικό τελεσίγραφο το 1940, αποτελούν παραδείγματα του φαινομένου.

Όσον αφορά αυτή καθαυτή την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα της επίθεσης, το ακριβές μέγεθος της ζημιάς στις στρατιωτικές και πυρηνικές ικανότητες του Ιράν, δεν μπορεί ακόμα να αποτιμηθεί. Μερικές ωστόσο αρχικές γενικές παρατηρήσεις, είναι οι εξής: Ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας, ενός μεγάλου οργανισμού όπως οι Ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις με την στοχοποίηση και εκτέλεση έστω του αρχηγού ή μιας δεκάδας ανώτατων αξιωματικών, δεν αναμένεται να έχει σοβαρή επίπτωση στο σύνολο και το έργο ενός ιεραρχικά δομημένου οργανισμού, με πολλαπλά επίπεδα διοίκησης και δυνατότητα αναπλήρωσης ακόμα και αυτών των απωλειών.

Δεν θα πρέπει να συγχέουμε την επιχείρηση εναντίον της Λιβανικής Χεσμπολά, μιας σχετικά μικρής οργάνωσης, κατά την οποία δεν εκτελέστηκε μόνο η ηγεσία αλλά το σύνολο των επιχειρησιακών και τακτικών διοικητών (2000 περίπου άτομα), η οποία κυριολεκτικά συνέτριψε ολόκληρο το «νευρικό σύστημα» της Χεσμπολά και δεν αποκεφάλισε απλά την ηγεσία.

Περαιτέρω σε διεθνές επίπεδο, ήδη από το 2023 έχουν εξομαλυνθεί οι σχέσεις Ιράν και Αραβικών κρατών του Κόλπου, τα οποία μέχρι τώρα πίεζαν για μια ανανέωση της συμφωνίας JCPOA, μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, φοβούμενοι ότι μια σύρραξη θα αποσταθεροποιήσει εκ νέου ολόκληρη την περιοχή, καθώς είναι νωπές οι μνήμες από τις Ιρανικές επιθέσεις εναντίον των διυλιστηρίων τους στην περιοχή του Κόλπου και θα αποτελέσει ένα βαρύ πλήγμα στις οικονομίες του. Η Ισραηλινή επίθεση ανατρέπει λεπτές ισορροπίες και πιθανόν να αναζωπυρώσει τους Αραβικούς φόβους για ένα Ισραήλ κυρίαρχο στην Μέση Ανατολή, με τους Άραβες εκ νέου περιθωριοποιημένους και αδύναμους, ανατρέποντας τις ελπίδες για μια μακροπρόθεσμη Αραβοϊσραηλινή προσέγγιση, κυρίως με την Σαουδική Αραβία.

Η αιτία της χθεσινής επίθεσης ανάγεται στην αιφνιδιαστική επίθεση της Χαμάς και στην μετέπειτα ολοκληρωτική στρατιωτική επικράτηση του Ισραήλ, όχι μόνο στην Λωρίδα της Γάζας και στην Δυτική όχθη αλλά και στον Νότιο Λίβανο και σε τμήμα της Συρίας. Η αυτοπεποίθηση των Ισραηλινών μετά τις θεαματικές τους επιτυχίες και η πίστη στην ανωτερότητα των Ισραηλινών Δυνάμεων, υπήρξε καταλυτικός παράγοντας για την απόφαση επίθεσης εναντίον του Ιράν. Ωστόσο, τόσο η Χαμάς, όσο και η Χεζμπολά αλλά και η Συρία, δεν διέθεταν το μέγεθος και την ισχύ του Ιράν, ενώ παράλληλα με τις αεροπορικές επιθέσεις, το Ισραήλ χρησιμοποίησε και τις χερσαίες δυνάμεις του για την επίτευξη των στρατιωτικών του στόχων, κάτι που δεν μπορεί να κάνει εναντίον του Ιράν.

Ποτέ και καμία αεροπορική επίθεση χωρίς να συνοδεύεται από την αντίστοιχη χερσαία δεν κατάφερε να επιτύχει ουσιαστικά αποτελέσματα εναντίον ενός αποφασισμένου αντιπάλου. Οι πρόσφατες επιχειρήσεις των ΗΠΑ εναντίον των Χούθι, επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Συνεπώς το Ιράν δεν πρόκειται να σταματήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, μάλλον θα το επιταχύνει και χωρίς την εξωτερική επέμβαση των ΗΠΑ, η Μέση Ανατολή βαδίζει προς μια περίοδο αστάθειας. Όσον αφορά την Ελλάδα, ένα πυρηνικό Ιράν θα αποτελέσει την δικαιολογία για μια πυρηνική Τουρκία, η οποία θα σπεύσει να αδράξει την ευκαιρία, και η οποία θα επωφεληθεί πολλαπλώς από την αστάθεια στην περιοχή, προωθώντας τα συμφέροντά της στην Συρία και το Ιράκ.