Οι διακοπές τελειώνουν, οι φωτογραφίες μένουν και οι αναμνήσεις αρχίζουν σιγά σιγά να παίρνουν τη θέση των ημερών που ζήσαμε. Μόνο που η μνήμη δεν λειτουργεί σαν φωτογραφικό άλμπουμ. Κάθε φορά που επιστρέφουμε στο παρελθόν, ο εγκέφαλος το ανασυνθέτει – και μαζί του αλλάζει λίγο και το καλοκαίρι που θυμόμαστε.

31 Αυγούστου.

Για τους περισσότερους είναι η συμβατική τελευταία ημέρα του καλοκαιριού. Αύριο θα αλλάξει ο μήνας, θα επιστρέψουν οι ρυθμοί της δουλειάς, τα σχολεία θα πλησιάζουν και οι ημέρες θα αρχίσουν να μικραίνουν. Και κάπου εκεί το καλοκαίρι του 2026 θα αρχίσει να μετατρέπεται από εμπειρία σε ανάμνηση. Μόνο που αυτή η ανάμνηση δεν θα παραμείνει ίδια. Όπως εξηγούν επιστήμονες στην ισπανική El País, ο εγκέφαλος δεν αποθηκεύει τις εμπειρίες μας σαν αρχεία σε έναν υπολογιστή, περιμένοντας κάποτε να τις ανοίξουμε ξανά.

Η μνήμη είναι μια διαδικασία ανακατασκευής. Κάθε φορά που θυμόμαστε ένα γεγονός, το ανασυνθέτουμε από εικόνες, μυρωδιές, αισθήσεις και συναισθήματα. Και το κάνουμε όχι όπως ήμασταν τότε, αλλά όπως είμαστε τώρα.

Δεν θυμόμαστε το καλοκαίρι. Θυμόμαστε πώς μας έκανε να αισθανθούμε

Όταν, χρόνια αργότερα, λέμε «εκείνο το καλοκαίρι», σπάνια θυμόμαστε μια ακριβή ακολουθία γεγονότων. Μπορεί να θυμόμαστε μια παραλία. Ένα τραπέζι το βράδυ. Έναν άνθρωπο. Τη μυρωδιά των πεύκων. Ένα τραγούδι που ακουγόταν παντού. Το φως ενός απογεύματος. Ή ακόμη περισσότερο, μια αίσθηση. Ελευθερία. Έρωτα. Ανεμελιά. Μοναξιά. Ασφάλεια.

Ο Antonio L. Manzanero, καθηγητής Πειραματικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, εξηγεί ότι όταν θυμόμαστε το καλοκαίρι, δεν είναι η ζέστη αυτή καθαυτή που δημιουργεί την ανάμνηση. Είναι ολόκληρο το πλαίσιο που τη συνοδεύει: οι διακοπές, τα ταξίδια, η απουσία σχολείου ή δουλειάς, οι διαφορετικοί άνθρωποι και ρυθμοί.

Γι’ αυτό και τα καλοκαίρια της παιδικής ηλικίας έχουν συχνά τόσο παράξενα μεγάλη θέση στη μνήμη μας. Δεν θυμόμαστε όλες τις ημέρες τους. Θυμόμαστε όμως έντονα ορισμένες στιγμές – και κυρίως το συναίσθημα που τις συνόδευε.

Κάθε ανάμνηση μπορεί να αλλάξει

Ο Louis Renoult, καθηγητής Γνωστικής Νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο East Anglia, περιγράφει κάτι ακόμη πιο συναρπαστικό. Οι αναμνήσεις δεν περιμένουν έτοιμες κάπου μέσα στον εγκέφαλο για να ανασυρθούν αυτούσιες. Δημιουργούνται ξανά τη στιγμή που τις ανακαλούμε. Ένα άρωμα, ένα τραγούδι, μια φωτογραφία ή ακόμη και η διάθεση στην οποία βρισκόμαστε μπορεί να λειτουργήσει ως το ερέθισμα που θα τις επαναφέρει.

Και κάθε φορά που συμβαίνει αυτό, υπάρχει χώρος για μικρές αλλαγές: κάτι ξεχνιέται, κάτι προστίθεται, κάτι αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Ίσως γι’ αυτό τα καλοκαίρια του παρελθόντος συχνά γίνονται ομορφότερα όσο απομακρύνονται. Οι ενοχλήσεις ξεθωριάζουν. Οι άδειες που χάλασαν, η ζέστη, η κίνηση, οι μικροί εκνευρισμοί χάνουν σταδιακά την έντασή τους. Και μένει εκείνο το βράδυ. Εκείνη η θάλασσα. Εκείνος ο άνθρωπος.

Αύριο θα είναι ήδη λίγο διαφορετικό

Οι φωτογραφίες στα κινητά μας μπορεί να παραμείνουν ακριβώς ίδιες. Εμείς όμως όχι. Και καθώς αλλάζουμε εμείς, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο κοιτάζουμε προς τα πίσω. Ίσως τελικά αυτό να είναι ένα από τα παράξενα δώρα της μνήμης: δεν διασώζει απλώς τη ζωή που ζήσαμε. Την αφηγείται ξανά και ξανά από την αρχή. Το καλοκαίρι του 2026 τελειώνει σήμερα. Από αύριο αρχίζει η ιστορία του.

Το Στράτφορντ-απόν-Έιβον, ή απλά «Στράτφορντ», είναι μια γοητευτική κωμόπολη που βρίσκεται στην κομητεία του Γουόρικσαϊρ, στα Ανατολικά Μίντλαντς. Αν και αρχικά κατοικήθηκε από Βρετανούς, οι Αγγλοσάξονες ίδρυσαν το χωριό μετά την εισβολή τους στο Γουόρικσαϊρ το 7 μ.Χ. Το ονόμασαν «Στράτφορντ-απόν-Έιβον», που σημαίνει δρόμος , ρηχό ρεύμα και ποτάμι.

Διάσημο ως τόπος γέννησης και τελευταίας κατοικίας του θρυλικού θεατρικού συγγραφέα Γουίλιαμ Σαίξπηρ, το Στράτφορντ προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Όμως, πέρα από τους δεσμούς του με τον Σαίξπηρ, αυτή η πόλη προσφέρει μια βαθιά ιστορική και πολιτιστική εμπειρία.

Ας εξερευνήσουμε την πλούσια ιστορία του Στράτφορντ-απόν-Έιβον — από το μεσαιωνικό εμπόριο και το δράμα της εποχής των Τυδώρ έως το σύγχρονο θέατρο και τον τουρισμό.

Μια σύντομη οικονομική ιστορία

Το Στράτφορντ απέκτησε το καθεστώς πόλης το 1197. Όταν ο βασιλιάς Ριχάρδος Α΄ ενέκρινε την εβδομαδιαία αγορά του, το εμπόριο άρχισε να ανθίζει. Τον 12ο αιώνα, η βιομηχανία μαλλιού αναπτύχθηκε ραγδαία, συμβάλλοντας στην ευημερία του Στράτφορντ. Μέχρι τον 16ο αιώνα, η παραγωγή υφασμάτων διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στην τοπική οικονομία.

Κατά τη διάρκεια της Βιομηχανικής Επανάστασης, το Στράτφορντ συνέβαλε σημαντικά στους τομείς της σιδηρουργίας, της τυπογραφίας και της μηχανικής. Τον 19ο αιώνα, η αύξηση του αριθμού των εργοστασίων και των επιχειρήσεων οδήγησε σε αύξηση του πληθυσμού και σε οικονομική άνθηση.

Σήμερα, η οικονομία του Στράτφορντ εξακολουθεί να ευδοκιμεί. Το λιανικό εμπόριο, ο τουρισμός και η μεταποίηση παραμένουν βασικοί κλάδοι. Η κληρονομιά του Σαίξπηρ από μόνη της προσελκύει ένα παγκόσμιο κοινό, ενισχύοντας τόσο τις τοπικές επιχειρήσεις όσο και τον πολιτισμό.

Το μεσαιωνικό Στράτφορντ – Η ιστορία του Κλόπτον

Ο Σερ Χιού Κλόπτον, ένας πλούσιος έμπορος υφασμάτων και πρώην δήμαρχος του Λονδίνου, επέστρεψε στις ρίζες του στο Στράτφορντ τον 15ο αιώνα. Όταν έμαθε για τα σχέδια κατασκευής μιας νέας γέφυρας πάνω από τον ποταμό Άβον, προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει το έργο — με την προϋπόθεση να φέρει το όνομά του.

Η πόλη συμφώνησε και η γέφυρα Clopton κατασκευάστηκε. Στέκεται ακόμα και σήμερα, με μια πλάκα που τιμά τη γενναιοδωρία του. Η επιγραφή αναφέρει: «Το έτος 1462, ο Σερ Χιού Κλόπτον κατασκεύασε αυτή τη πέτρινη γέφυρα πάνω από τον ποταμό Άβον με δικά του έξοδα, για την κοινή χρήση και προς όφελος των κατοίκων του Στράτφορντ-απόν-Άβον». Ο Σερ Χιού Κλόπτον παραμένει σύμβολο της πολιτικής υπερηφάνειας και της τοπικής φιλανθρωπίας.

Το Στράτφορντ της εποχής των Τυδώρ – Η εποχή του Σαίξπηρ

Ακόμα κι αν γνωρίζετε ελάχιστα για το Στράτφορντ, πιθανότατα έχετε ακούσει για τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Ο διάσημος θεατρικός συγγραφέας, που γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1564, ήταν το τρίτο από οκτώ παιδιά.

Φοίτησε στο γυμνάσιο μέχρι την ηλικία των 14 ετών και αργότερα παντρεύτηκε την Άννα Χάθαγουεϊ, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1580, ο Σαίξπηρ μετακόμισε στο Λονδίνο. Κάποιοι λένε ότι έφυγε για να γλιτώσει από κατηγορίες για παράνομη λαθροθηρία ελαφιών. Τα έργα του, που καταγράφηκαν για πρώτη φορά γύρω στο 1592, απέσπασαν τόσο επαίνους όσο και κριτική.

Σύντομα εντάχθηκε στη θεατρική ομάδα «Lord Chamberlain’s Men», που αργότερα έγινε γνωστή ως «King’s Men».

Με επιτυχίες όπως ο «Άμλετ» και το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», επένδυσε στο Θέατρο «Γκλόουμπ» και σε διάφορα ακίνητα. Αν και πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του στο Λονδίνο, ο Σαίξπηρ επέστρεψε στο Στράτφορντ στα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Πέθανε σε ηλικία 52 ετών και θάφτηκε στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας.

Η επιτυχία του Σαίξπηρ

Σύντομα έγινε συνιδιοκτήτης της θεατρικής ομάδας «Lord Chamberlain’s Men» (πριν αλλάξει το όνομά της σε «King’s Men»), η οποία γρήγορα εξελίχθηκε στην κύρια θεατρική ομάδα του Λονδίνου.

Καθώς η επιτυχία του αυξανόταν με έργα όπως το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» και ο «Άμλετ», ο Σαίξπηρ πραγματοποίησε σημαντικές επενδύσεις, μεταξύ των οποίων η συμμετοχή του στο θέατρο «Globe» στη νότια όχθη του Λονδίνου και διάφορα ακίνητα, γεγονός που τον κατέστησε πλούσιο άνδρα.

Τα τελευταία χρόνια και ο θάνατός του

Αν και  πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του μεταξύ Λονδίνου και Στράτφορντ, ορισμένοι πιστεύουν ότι ο Σαίξπηρ επέστρεψε μόνιμα στο Στράτφορντ λίγο πριν από το θάνατό του.

Πέθανε σε ηλικία 52 ετών από πυρετό – ο οποίος πιστεύεται ότι προκλήθηκε από μολυσμένο νερό – και θάφτηκε μόλις δύο ημέρες αργότερα στην Εκκλησία της Αγίας Τριάδας στο Στράτφορντ-απόν-Έιβον.

Το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Σαίξπηρ

Το σπίτι της οικογένειας Σαίξπηρ, όπου γεννήθηκε ο Ουίλιαμ, μεγάλωσε και έζησε με την οικογένειά του, στέκεται ακόμα και σήμερα και παραμένει ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο στο Στράτφορντ-απόν-Έιβον.

Αν και δεν είναι σαφές πότε χτίστηκε το σπίτι, ο πατέρας του, Τζον Σαίξπηρ, απέκτησε την ιδιοκτησία το 1556 και μεγάλωσε τα παιδιά του, μεταξύ των οποίων και τον ίδιο μαζί με τη σύζυγό του, Μαίρη Άρντεν.

Τελικά, η σύζυγος του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, Άννα Χάθαγουεϊ και τα τρία παιδιά τους θα ζούσαν επίσης στην ιδιοκτησία αυτή.

Όταν ο Τζον Σαίξπηρ πέθανε το 1601, ο Ουίλιαμ εκμίσθωσε το σπίτι, το οποίο στη συνέχεια μετατράπηκε σε παμπ γνωστή ως «Maidenhead» και αργότερα ως «Swan and Maidenhead Inn» και μεταβιβάστηκε από γενιά σε γενιά της οικογένειας πριν πωληθεί στις αρχές του 19ου αιώνα και αγοραστεί στη συνέχεια από το Shakespeare’s Birthplace Trust.

Βασιλικό Θέατρο Σαίξπηρ

Εκτός από το Σπίτι Γέννησης του Σαίξπηρ, ένα άλλο δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο είναι το Βασιλικό Θέατρο Σαίξπηρ, το οποίο χτίστηκε προς τιμήν του διάσημου δραματουργού. Χτισμένο το 1879, το θέατρο βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Έιβον και αποτελεί σημαντικό μέρος της πόλης εδώ και πολλά χρόνια.

Το αρχικό θέατρο καταστράφηκε από πυρκαγιά και το Νέο Μνημειακό Θέατρο Σαίξπηρ άνοιξε τις πόρτες του σε μια γειτονική τοποθεσία το 1932, σε σχέδιο της Ελίζαμπεθ Σκοτ.

Σήμερα, θεατρικές παραστάσεις, μιούζικαλ και εκθέσεις προσελκύουν τουρίστες από όλο τον κόσμο για να γνωρίσουν ό,τι έχει να προσφέρει το Στράτφορντ-απόν-Έιβον.

Το Στράτφορντ του 18ου αιώνα – Η ιστορία του Γκάρικ

Το 1741, ο Ντέιβιντ Γκάρικ είχε ήδη καταξιωθεί ως ένας από τους πιο φημισμένους και καινοτόμους ηθοποιούς της εποχής. Εκείνη την εποχή, ήταν στα τριάντα του και ασχολούνταν με την υποκριτική για περισσότερο από μια δεκαετία. Είχε αποκτήσει τεράστιο κοινό χάρη στις παραστάσεις του επί σκηνής, ενώ, έχοντας πρωταγωνιστήσει στο «Ριχάρδος ο Γ΄», έγινε γνωστός για την ερμηνεία του σε χαρακτήρες του Σαίξπηρ.

Το 1769, του ήρθε η ιδέα να διοργανώσει ένα ετήσιο φεστιβάλ αφιερωμένο στον Σαίξπηρ, προς τιμήν του δραματουργού. Το φεστιβάλ θα διεξαγόταν στο Στράτφορντ-απόν-Έιβον, τη γενέτειρα του ίδιου του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και την πόλη που ενέπνευσε μεγάλο μέρος των έργων του. Ο Γκάρικ πρότεινε αυτό το φεστιβάλ ως έναν τρόπο για να τιμήσει και να γιορτάσει τη ζωή του Σαίξπηρ, με πομπή, μουσική και μια ποικιλία θεατρικών παραστάσεων’
Το φεστιβάλ είχε τόσο μεγάλη επιτυχία που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα! Κάθε χρόνο, οι πολίτες συμμετέχουν στους εορτασμούς ως τρόπος για να τιμήσουν τον Σαίξπηρ και τη ζωή του.

Η ιστορία σήμερα – Το Στράτφορντ ανθίζει

Το Στράτφορντ-απόν-Έιβον παραμένει ένας σημαντικός πολιτιστικός και λογοτεχνικός προορισμός, όπως ακριβώς ήταν και στην εποχή του Σαίξπηρ. Η πόλη γιορτάζει με υπερηφάνεια το παρελθόν της μέσω εκδηλώσεων που τιμούν τη ζωή του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Αυτές οι δραστηριότητες επιτρέπουν στους επισκέπτες να βιώσουν την ατμόσφαιρα της πόλης

Το «Shakespeare’s Script», εσείς και οι φίλοι σας πρέπει να ανακαλύψει ένα από τα χαμένα σενάρια του Βάρδου πριν σηκωθεί η αυλαία — και πριν το ανακαλύψει ο Βασιλιάς! Ως το μοναδικό δωμάτιο απόδρασης στον κόσμο με θέμα τον Σαίξπηρ, είμαστε περήφανοι που διατηρούμε ζωντανή την ιστορία του. Αυτή η μοναδική εμπειρία βοηθά τις νέες γενιές να συνδεθούν με την ιστορία της πόλης με έναν φρέσκο, συναρπαστικό τρόπο.

Ο χώρος αναπαριστά πιστά το σπίτι του δραματουργού, επιτρέποντάς σας να νιώσετε το παρελθόν από τη στιγμή που θα μπείτε μέσα.

ΠΗΓΗ 

Στην άκρη του γκρεμού. Ελλάδα 2007-2019 (εκδ. Μεταίχμιο) του Γιάννη Βούλγαρη

Τα δώδεκα χρόνια της κρίσης (2007-2019) είναι ένας πυκνός ιστορικός και πολιτικός χρόνος, ο οποίος δεν μπορεί να ξεχαστεί, όσο κι αν στις μέρες μας βιώνουμε μια σχετική ομαλότητα. Ο Γιάννης Βούλγαρης γράφει για εκείνους που έζησαν τα γεγονότα, αλλά και για τους νεότερους που δεν έχουν συνειδητοποιήσει πόσο κοντά βρέθηκε η χώρα στο θανάσιμο σάλτο στο κενό.

Όπως πολύ σωστά σημειώνει ο συγγραφέας, καμία άλλη χώρα δεν πλήρωσε τόσο ακριβό τίμημα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Ούτε καν το κραχ του 1929 δεν προκάλεσε τέτοιο χάος, όσο η κρίση χρέους που έπληξε την Ελλάδα. Ένα βιβλίο άκρως σημαντικό για να μην αντιμετωπίζουμε με ιδεολογικές στρεβλώσεις γεγονότα που μας σημάδεψαν όλους.

 Οι τελευταίες ημέρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (μτφρ. Αλέξανδρος Λάμπρου, εκδ. Αλεξάνδρεια) του Ράιαν Τζιντζέρας

Τι ακριβώς συνέβη με την πάλαι ποτέ ισχυρή Οθωμανική Αυτοκρατορία και διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη; Να έπεσε θύμα του αδήριτου κύκλου της Ιστορίας (ακμή-παρακμή) ή, μήπως, η απόφασή να στηρίξει το 1914 τη Γερμανία και την Αυστροουγγαρία αποτέλεσε το καίριο λάθος της;

Το βιβλίο του Τζιντζεράς επικεντρώνεται στο πώς και το γιατί της πτώσης, αλλά κάνει προβολή και στο σήμερα. Αλήθεια, πώς αντιλαμβάνεται ο Ερντογάν το μεταρρυθμιστικό πνεύμα του Κεμάλ και ποιο είναι το αποτύπωμα της Αυτοκρατορίας στη σημερινή Τουρκία; Οι απαντήσεις δίδονται με περισσή αμεροληψία.

Η τραγική ιστορία των Ελλήνων αιχμαλώτων στη Μικρά Ασία (εκδ. Μίνωας) των Νίκου Σ. Κανελλόπουλου και Νίκου Φ. Τόμπρου

Τον Αύγουστο του 1922 το μικρασιατικό μέτωπο καταρρέει και η ελληνική τραγωδία μόλις έχει ξεκινήσει. Τη μοίρα των προσφύγων την γνωρίζουμε χάρη στο πλήθος των μελετών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Τι ακριβώς συνέβη, όμως, με τους αξιωματικούς και τους οπλίτες που έπεσαν στα χέρια των Τούρκων; Το βιβλίο περιλαμβάνει βιωματικά κείμενα Ελλήνων στρατιωτών, καθώς και σημαντικό αρχειακό υλικό.

Επιπροσθέτως, μαθαίνουμε για τις σχέσεις που ανέπτυξαν με τους Τούρκους δεσμώτες τους και για την εργαλειοποίηση των αιχμαλώτων πολέμου και από τις δύο πλευρές, για καθαρά προπαγανδιστικούς λόγους. Ένα σημαντικό βιβλίο, καθώς φωτίζει μια σχετικά άγνωστη πτυχή της ελληνικής τραγωδίας στη Μικρά Ασία.

Αμερικανική υψηλή στρατηγική (εκδ. Πατάκη) του Χαράλαμπου Παπασωτηρίου

Οι ΗΠΑ που γνωρίζουμε σήμερα, επί εποχής Τραμπ, αλλά και των προηγούμενων ετών, δεν ήταν πάντα υπερδύναμη. Ενδέχεται να μας διαφεύγει, αλλά όταν κέρδισαν την ανεξαρτησία τους ήταν μια μικρή δύναμη.

Ποιες στρατηγικές ήταν εκείνες που μετέτρεψαν την Αμερική στη σημερινή μονοπολική υπερδύναμη; Το βιβλίο μελετάει σε βάθος όλη αυτή την πορεία γιγάντωσης της δύναμης και της παγκόσμια επιρροής της.

Από την ενθάρρυνση των μεταναστευτικών ροών του 19ου αιώνα, στην real politik του 20ού και από τις συμμαχίες επί εποχής Ψυχρού Πολέμου έως τη βίαιη επέμβαση στον Τρίτο Κόσμο, καταλαβαίνουμε πώς και γιατί οι ΗΠΑ έχτισαν τη σύγχρονη αυτοκρατορία τους.

Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Ψυχογιός) της Μέρι Μπιρντ

Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες ιστορικές προσωπικότητες, η απόσταση που μας χωρίζει από τη δράση τους δημιουργεί ποικίλους μύθους, οι οποίοι ελάχιστη σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Αυτό ισχύει και για τους περίπου τριάντα αυτοκράτορες της Ρώμης που παρελαύνουν από το βιβλίο της Μπιρντ.

Ξέρουμε για τον φιλόσοφο Μάρκο Αυρήλιο, για τον ισχυρό Ιούλιο Καίσαρα ή για τον σαλό Νέρωνα, αλλά τι από όσα ξέρουμε είναι αλήθεια και τι ιστορικές ανακρίβειες;

Το βιβλίο εξετάζει στον τρόπο που άσκησαν την εξουσία, τις δολοπλοκίες που υπέστησαν, τις φρικώδεις (ενίοτε) αποφάσεις τους, αλλά και την καθημερινή τους ζωή. Ποτέ δεν είναι αργά να μάθουμε την αλήθεια. Αυτή είναι, άλλωστε, η ουσία της ιστορικής έρευνας.

Η της πολιτείας Δόξα (εκδ. Μίνωας) του Σπυρίδωνα Γ. Πλουμίδη

Αν και έχουν περάσει πέντε δεκαετίες από τη λήξη της βασιλείας στην Ελλάδας, η συζήτηση γύρω από το στέμμα εξακολουθεί να προκαλεί πολιτικές αναταράξεις. Το συγκεκριμένο βιβλίο κάνει μια εις βάθος ανάλυση της βασιλείας στη χώρα μας.

Προς επίρρωση της έρευνας έρχονται τα αρχεία του Foreign Office, το Αρχείο Βασιλικών Ανακτόρων, το Αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, οι ανταποκρίσεις του ελληνικού και ξένου Τύπου, καθώς και προσωπικές μαρτυρίες. Αίφνης, μαθαίνουμε πώς ο ξένος παράγοντας (ΗΠΑ και Αγγλία) επηρέασαν καταστάσεις, πώς οι κατά καιρούς βασιλείς αντιλαμβάνονταν το ρόλο τους και τι είδους αναταράξεις προκάλεσε ο θρόνος από το 1830 έως το 1967.

Πώς και γιατί φτάσαμε στην Ελληνική Επανάσταση (εκδ. Εστία) του Δημήτρη Μπαχάρα

Μπορεί οι εορτασμοί για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 να ανήκουν στο παρελθόν, εντούτοις το ενδιαφέρον των μελετητών για τα γεγονότα που οδήγησαν στην απελευθέρωση της Ελλάδας, είναι πάντα θερμό.

Το εν λόγω βιβλίο εξετάζει μια σειρά από γεγονότα που έχουν ως τώρα υποφωτιστεί κι όμως συνετέλεσαν, κατά το μάλλον ή ήττον, στην τελική εξέγερση.

Γιατί επαναστάτησαν οι Κοτζαμπάσηδες; Τι ακριβώς έκαναν οι προύχοντες της Πελοποννήσου δέκα χρόνια πριν από τον ξεσηκωμό; Ποιες ήταν οι σχέσεις τους με τους Τούρκους και πώς επηρέασαν τον αγώνα οι συμμαχίες των προκρίτων, αλλά και οι συχνές έριδές τους;

Ελληνική πολιτεία, 1941-42 (εκδ. Εκτός Γραμμής) του Πέτρου Φύτρου

Για την αντίσταση που προβάλλαμε έναντι των Γερμανών κατά την περίοδο της Κατοχής, έχουν γραφτεί αρκετά εμβριθή βιβλία. Τι γνωρίζουμε, όμως, για τη στάση του επίσημου ελληνικού κράτους; Πώς λειτούργησε; Συνεργάστηκε με τους κατακτητές και ως ποιο σημείο; Η έρευνα καλύπτει την περίοδο από την αρχή της Κατοχής, στα τέλη Απριλίου του 1941, μέχρι την ανάληψη της πρωθυπουργίας της κατοχικής κυβέρνησης από τον Κωνσταντίνο Λογοθετόπουλο, στις 2 Δεκεμβρίου του 1942.

Σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, η ελληνική κοινωνία χτυπιέται αλύπητα από τον λιμό, παράλληλα αντιστέκεται και προετοιμάζεται για την επικείμενη σύγκρουση, όπου οι συνεργάτες των κατακτητών θα παίξουν κεντρικό ρόλο.

Η γνώση της δράσης των κατοχικών κυβερνήσεων και του κοινωνικού της αντίκτυπου είναι απαραίτητη για την κατανόηση της σύγκρουσης αυτής και της εξέλιξής της.

Σύντομη ιστορία της οικονομίας (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Μεταίχμιο) του Άντριου Λι

Πλέον έχουμε κατανοήσει πως τον κόσμο δεν τον κινητοποιούν μόνο οι ιδεολογίες, αλλά και η οικονομία. Άλλωστε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όλες οι ιδεολογίες που ρίζωσαν ή μη κατά τον 20ό αιώνα περιλάμβαναν, εκ των πραγμάτων, και την οικονομική παράμετρο.

Ο διακεκριμένος οικονομολόγος Άντριου Λι γράφει για εκείνες τις οικονομικές δυνάμεις που κρύβονται πίσω από τον πόλεμο, τις καινοτομίες, τις κοινωνικές αλλαγές, εξηγεί πώς εμφανίστηκαν το σύστημα της αγοράς και ο καπιταλισμός, ενώ παρουσιάζει τις βασικές ιδέες και τα πρόσωπα που καθόρισαν τον οικονομικό κλάδο.

Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η Μονόπολη, οι ουρανοξύστες, η χρηματαγορά, ο καπιταλισμός και πλείστα όσα στοιχεία σχηματοποιούν αυτό που ονομάζουμε οικονομία στις μέρες μας.

Το μικρό βιβλίο της ιστορίας (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, εκδ. Κλειδάριθμος), συλλογικό έργο

Μπορεί κανείς, με ευσύνοπτο και άμεσο τρόπο, άρα δίχως την εργώδη προσπάθεια που χρειάζεται για να μελετήσει την Ιστορία, να λάβει μια βασική γνώση πάνω σε σημαντικά γεγονότα;

Ακροθιγώς μεν, αλλά με πιστότητα, το περιεχόμενο του συγκεκριμένου βιβλίου, το οποίο πρωτοεμφανίστηκε ως μέρος του βιβλίου Η ιστορία με απλά λόγια, καταφέρνει ένα δύσκολο εγχείρημα.

Γραμμένο με απλή γλώσσα, με διαγράμματα και έξυπνη εικονογράφηση, δίνει κάποιες απαραίτητες (και σαφώς βασικές) γνώσεις γύρω από τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Ενδέχεται, δε, να αποτελέσει το εφαλτήριο για όσους το επιθυμούν να μελετήσουν ενδελεχώς τα γεγονότα εκείνα που τους προκάλεσαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

^＊Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 

PHGH 

 Γράφει η ΄Εφη Αγραφιώτη

Κάπρι. Στην περιοχή της Καμπανίας που είναι η δεύτερη σε πληθυσμό και σε πυκνότητα περιοχή της Ιταλίας, μετά τη Λομβαρδία. Το όνομα προέρχεται από το λατινικό «campus», που σημαίνει κάμπος.

Ας ταξιδέψουμε νοερά. Οι φωτογραφίες θα μας βοηθήσουν, αφού πρώτα πούμε και δύο τρία αναγνωριστικά και ιστορικά στοιχεία.

Εμπνέει ασταμάτητα μέσα στο χρόνο.Οι ανθοί του λεμονιού πρωταγωνίστησαν στην ιστορία της περιοχής. Μοσχοβολάει το άνθος και το φύλλο στις όμορφες μικρές πόλεις και τα χωριά!

Το κοσμοπολίτικο στις μέρες μας Κάπρι ενέπνευσε και τον Όμηρο, ο οποίος στις παραλίες γύρω από το Κάπρι τοποθέτησε τις μυθικές μας Σειρήνες για να μαγεύουν με το τραγούδι τους τους ναυτικούς που διέπλεαν  τον κόλπο.

Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες Αύγουστος και Τιβέριος υπήρξαν οι πρώτοι… διάσημοι κάτοικοι του νησιού. Πολλούς αιώνες μετά, όταν άρχισε να αναπτύσσεται ο τουρισμός στο Κάπρι, ο Κάρολος Ντίκενς δήλωνε ότι δεν υπάρχει άλλο μέρος στον κόσμο με τόσες απολαυστικές επιλογές ξεκούρασης κι αναζωογόνησης.

Ας πάμε μια βόλτα.

Φτάνουμε με το φέρρυ από τη Νάπολι, σε μια ώρα.

Θα μας υποδεχτούν πανέμορφες ψαρόβαρκες ντυμένες με του κόσμου τα χρώματα. Τα χρώματα θα σας καλέσουν και στα μαγαζιά που πουλούν σουβενίρ.

Ύστερα θα σας καλέσει και το τελεφερίκ που μέσα σε ελάχιστα λεπτά από το λιμάνι θα θα σας οδηγήσει στην ζωντανή όμορφη πόλη.Τα βράχια δένουν παντού απόλυτα με τα πεύκα και τις βαλανιδιές.

Οι τουρίστες συνήθως ξεκινούν από την γεύση. Αναζητούν την περίφημη Torta Caprese, μια τοπική συνταγή ενός κέικ με αμύγδαλα και σοκολάτα, που οι γνωρίζοντες το συνδυάζουν πάντα με παγωμένο Limoncello. Η Καμπανία είναι παραγωγός εξαιρετικών αρωματικών εσπεριδοειδών και στο Κάπρι υπάρχουν δυο ζαχαροπλαστεία που τηρούν την παράδοση.

Για όσους όμως δεν αγαπούν την φασαρία και την όποιας μορφής τουριστική υπερβολή, υπάρχει και το Ανακάπρι, σε απόσταση μόλις 3 χλμ. από την πόλη του Κάπρι. Όαση για τους λάτρεις της ιστορίας και της φύσης, αλλά πριν την απόλαυση προηγείται μια 10λεπτη διαδρομή με το λεωφορείο, κατάλληλη για όσους διαθέτουν δοκιμασμένο νευρικό συστημα. Διαπερνώντας η μάλλον σκαρφαλώνοντας στους απότομους λόφους κι ακολουθώντας τον ασταμάτητα στριφογυριστό δρόμο, ο οδηγος του λεωφορείου θα μας οδηγήσει χαμογελαστός, καθότι εξοικειωμένος, στον παράδεισο.

Η ανάβαση στο όρος Σολάρο και η επίσκεψη στη Villa San Michele, με την παραμυθένια θέα από ψηλά αποζημιώνει.

Στα 589 μέτρα, φτάνουμε στο Σολάρο, που είναι το ψηλότερο σημείο του νησιού κι από εδώ θα θαυμάςουμε όχι μόνο την πόλη του Κάπρι και τους βράχους Faraglioni, αλλά ολόκληρο τον κόλπο της Νάπολης και τη χερσόνησο του Σορέντο.

Για να μην καταστεί η κλιματική αλλαγή κλιματική καταστροφή, αρκεί η ανθρωπότητα να αρχίσει να επενδύει κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ για την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και υποδομών.

«Πρέπει να απέχουμε από την αποκαλυπτική σκέψη σύμφωνα με την οποία είναι πολύ αργά και ο κόσμος οδεύει προς το τέλος του και να προσεγγίσουμε μια πρακτική λύση: 2% του προϋπολογισμού, περί αυτού πρόκειται» λέει ο ισραηλινός φιλόσοφος για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής  Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι αναδείχθηκε ένας από τους κορυφαίους στοχαστές της εποχής μας μετά την κυκλοφορία του «Sapiens», του πρώτου του συγγραφικού πονήματος, το 2015, ενώ στη συνέχεια εδραίωσε τη θέση του με την έκδοση των έργων «Homo Deus» και «21 Μαθήματα για τον 21ο αιώνα». Σημείο αναφοράς για τον ισραηλινό ιστορικό και φιλόσοφο αποτελεί η ιδέα σύμφωνα με την οποία η ανθρωπότητα πορεύεται και εξελίσσεται χάρη στην ικανότητά μας να πιστεύουμε σε αποκυήματα της φαντασίας μας, σε οντότητες η ισχύς των οποίων οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν στο συλλογικό μας φαντασιακό. Πιστεύοντας σε θεούς ή έθνη, στο χρήμα ή στα ανθρώπινα δικαιώματα, καθίσταται δυνατή τη συνεργασία σε κοινωνικό επίπεδο.

 Καθώς εκτείνεται από το προϊστορικό παρελθόν έως το σκοτεινό απώτατο μέλλον, η σκέψη του Χαράρι κατέληξε να επιδέχεται δύο διαμετρικά αντίθετες ερμηνείες. «Οι γενικές παρανοήσεις όσον αφορά το άτομό μου είναι ότι είμαι ο προφήτης της καταστροφής, αλλά και η αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία θεωρώ ότι όλα είναι υπέροχα. Αμφότερες, φυσικά, μπορεί να είναι αληθινές. Με το που κυκλοφορούν τα βιβλία, οι ιδέες ξεφεύγουν από τον έλεγχό σου», εξήγησε ο 45χρονος στοχαστής, συνομιλώντας με τον Ντέιβιντ Μαρκέζε, αρθρογράφο του The New York Times Magazine.

Σχολιάζοντας το γεγονός πως κάποιες από τις θεμελιώδεις ιδέες για την ανθρωπότητα που κατέστησε ευρέως δημοφιλείς –το ότι τα φανταστικά αφηγήματα ή τα κοινωνικά κατασκευάσματα έχουν πολιτική ισχύ, για παράδειγμα– προϋπήρχαν και κυκλοφορούσαν σε διάφορες εκδοχές πολύ πριν γράψει εκείνος για αυτές, ο Χαράρι σημείωσε ότι ενδέχεται να κατάφερε να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό επειδή βάση του αποτελούν η Ιστορία και η Φιλοσοφία.

«Πολλές από τις πρόσφατες απόπειρες δημιουργίας παρόμοιων μεγάλων συνθέσεων προέρχονταν από τη Βιολογία ή από την οικονομική και τις κοινωνικές επιστήμες. Τις τελευταίες δεκαετίες οι ανθρωπιστικές σπουδές εγκατέλειψαν τρόπον τινά την προσπάθεια, ενώ κατέληξε να θεωρείται σχεδόν απαγορευμένη κάθε απόπειρα σύνθεσης μεγάλων αφηγημάτων.

Αλλά ο τρόπος θεώρησης των ανθρωπιστικών σπουδών είναι απαραίτητος. Πολλά από τα φιλοσοφικά ερωτήματα που απασχολούσαν την ανθρωπότητα επί χιλιάδες χρόνια, καθίστανται τώρα πρακτικά.

Κατά το παρελθόν η φιλοσοφία ήταν είδος πολυτελείας, είτε μπορούσες είτε δεν μπορούσες να επιδοθείς σε αυτήν. Τώρα πρέπει πραγματικά να απαντηθούν κρίσιμα φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με το τι είναι η ανθρωπότητα ή με τη φύση του καλού, ούτως ώστε να αποφασιστεί τι θα γίνει, για παράδειγμα, με τις νέες βιοτεχνολογίες, οπότε όντως ενδέχεται να κατάφερα να προσεγγίσω τους ανθρώπους γιατί προέρχομαι από την Ιστορία και τη Φιλοσοφία και όχι από τη Βιολογία ή την οικονομική επιστήμη.

Επίσης, η βασική ιδέα μου είναι απλή, αφορά την πρωτοκαθεδρία της μυθιστορίας, το ότι για να κατανοούμε τον κόσμο πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις ιστορίες. Η ιστορία που πιστεύουμε καθορίζει την κοινωνία που δημιουργούμε», εξήγησε.

Επιδιώκοντας να καταλήγει σε γενικά συμπεράσματα για το σύνολο της ανθρωπότητας, συγγράφοντας τα έργα του, ο Χαράρι διαπίστωσε επίσης πως όσο πιο κοινότοπα είναι, τόσο περισσότερο εντυπωσιάζονται οι άνθρωποι. «Ολα αυτά περί των φανταστικών ιστοριών ήταν ένα από τα πιο βασικά πράγματα που έμαθα κατά το πρώτο έτος, σπουδάζοντας Ιστορία. Θεωρούσα πως ήταν ό,τι πιο κοινότοπο υπήρχε, κάτι που όλοι ήξεραν.

Αποδείχτηκε πως για πολλούς ανθρώπους αποτέλεσε μία μεγάλη ανακάλυψη: το ότι χρειαζόμαστε αυτά τα κοινωνικά κατασκευάσματα και τη διυποκειμενική πραγματικότητα. Τα πράγματα που γνωρίζουν και αποδέχονται η επιστήμη και οι ακαδημαϊκοί, εδώ και πολλά χρόνια, εξακολουθούν να αποτελούν σπουδαία νέα για το ευρύ κοινό», είπε.

Μια ιστορία για την κλιματική αλλαγή

Ερωτηθείς γιατί η ανθρωπότητα εξακολουθεί να μη λαμβάνει σοβαρά υπόψη την πραγματική ιστορία που αφηγούνται με ολοένα πιο δραματικό τόνο οι επιστήμονες όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, που στη συνέχεια μετατράπηκε σε κρίση, ενώ τώρα τείνει να καταστεί υπαρξιακή απειλή, ο Χαράρι επισήμανε πως «πρέπει να υπάρχουν ανθρώπινοι εχθροί για να είναι μια ιστορία συναρπαστική και στην κλιματική αλλαγή δεν υπάρχουν. Οι εγκέφαλοί μας δεν εξελίχθηκαν για αυτού του είδους την ιστορία. Οταν εξελιχθήκαμε ως κυνηγοί-συλλέκτες, δεν υπήρχε ενδεχόμενο να καταφέρναμε κάπως να αλλάξουμε το κλίμα με τρόπο που θα μας ζημίωνε, οπότε δεν μας ενδιέφερε μία τέτοια ιστορία. Μας ενδιέφερε η ιστορία σύμφωνα με την οποία κάποιοι άνθρωποι στη φυλή συνωμοτούν για να μας σκοτώσουν. Οπότε έχουμε ένα αφηγηματικό πρόβλημα με την κλιματική αλλαγή».

Ωστόσο ο Χαράρι εμφανίζεται αισιόδοξος, υποστηρίζοντας πως διαθέτουμε και τον χρόνο και τα μέσα για να το ξεπεράσουμε εγκαίρως. Επικαλούμενος τις πιο ολοκληρωμένες μελέτες που έχει διαβάσει επί του θέματος, αναφέρει πως για να μην καταστεί η κλιματική αλλαγή κλιματική καταστροφή, αρκεί η ανθρωπότητα να αρχίσει να επενδύει κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ για την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και υποδομών.

«Το καλό με το 2% είναι ότι παρόλο που πρόκειται για πολλά λεφτά, είναι απολύτως εφικτό. Εάν ήταν 20% θα σας έλεγα να το ξεχάσετε, είναι πολύ αργά. Αλλά 2%; Αυτό που πρέπει να κάνει ο μέσος πολιτικός είναι να μετατοπίσει το 2% του προϋπολογισμού από εδώ, εκεί. Ξέρουμε πώς να το κάνουμε αυτό. Πρέπει να απέχουμε από την αποκαλυπτική σκέψη σύμφωνα με την οποία είναι πολύ αργά και ο κόσμος οδεύει προς το τέλος του και να προσεγγίσουμε μια πρακτική αντίληψη: 2% του προϋπολογισμού, περί αυτού πρόκειται», ανέφερε. Οσον αφορά το ότι η ιστορία του 2% δεν είναι ιδιαίτερα συναρπαστική, όπως επισήμανε ο συνομιλητής του, ο Χαράρι παραδέχτηκε πως, όντως, δεν είναι μία πολύ εντυπωσιακή ιστορία, αλλά αυτό ακριβώς είναι όλη ουσία. «Είναι μια ελπιδοφόρα ιστορία. Γιατί δεν καλούμαστε να αλλάξουμε ολόκληρη την οικονομία και να πάμε να ζήσουμε σε σπηλιές. Πρέπει μόνο να μετατοπίσουμε το 2%. Αυτό είναι όλο. Οπότε θεωρώ πως το μήνυμα είναι ισχυρό μήνυμα. Και υπάρχουν και άλλες ιστορίες.

Λαμβάνοντας υπόψη το κίνημα της Γκρέτα Τούνμπεργκ και το νεανικό κίνημα στο σύνολό του, αυτό που λένε οι νέοι άνθρωποι στη διεθνή κοινότητα είναι ότι θυσιάζονται στον βωμό της δικής της απληστίας και ανευθυνότητας. Πλέον δεν πρόκειται για κάτι ασαφές, όπως οι εκπομπές CO2 στην ατμόσφαιρα. Πρόκειται για ένα ανθρώπινο δράμα στο πλαίσιο του οποίου οι ηλικιωμένοι θυσιάζουν τους νέους», υπενθύμισε ο ισραηλινός στοχαστής.

Αυτός τους επικρίνει, εκείνοι τον θαυμάζουν

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τους, κάποια στιγμή, ο δημοσιογράφος το NYT Magazine ρώτησε τον συνομιλητή του πώς εξηγεί το ότι ενώ εκείνος επικρίνει τη δουλειά τους, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να έχει εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις, τα έργα του είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στη Σίλικον Βάλεϊ.

«Ενας από τους λόγους είναι ότι παρόλο που επικρίνω κάποιες από τις μεθόδους τους και παρουσιάζω κάποιες από αυτές ως επικίνδυνες για την ανθρωπότητα, επισημαίνω επίσης ότι αυτό που κάνουν ενδέχεται να είναι ό,τι πιο σημαντικό συμβαίνει τώρα στον πλανήτη. Το ότι τους αποδοκιμάζω, τονίζοντας, συγχρόνως, τη σημασία αυτού που κάνουν, τους κολακεύει, καθώς σκέφτονται πως το μέλλον της ανθρωπότητας βρίσκεται εν μέρει στα χέρια τους», σημείωσε ο Χαράρι. Ο οποίος θέλησε να υπογραμμίσει πως σε καμία περίπτωση δεν θεωρεί ότι οι πρωτοπόροι της ψηφιακής εποχής έχουν κακές προθέσεις.

«Κάποια από αυτά που έχουν κάνει είναι θετικά. Συνάντησα τον σύζυγό μου στο διαδίκτυο, σε μία από τις πρώτες εφαρμογές γνωριμιών για ομοφυλόφιλους στο Ισραήλ, και είμαι ευγνώμων για αυτό, γιατί εάν είσαι ένας ομοφυλόφιλος άνδρας σε μια μικρή, επαρχιακή ισραηλινή πόλη πώς συναντάς άνδρες;», ανέφερε ενδεικτικά. Ομως αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι «στη Σίλικον Βάλεϊ δεν αντιλαμβάνονται την τεράστια επιρροή που ασκούν. Ξεκίνησαν με την ελπίδα να αλλάξουν τον κόσμο μέσω μιας βαθιάς αντίληψης της τεχνολογίας και όχι μέσω μιας εξίσου βαθιάς αντίληψης της Ιστορίας και της ανθρώπινης κοινωνίας και της ψυχολογίας. Αλλά, τελικά, γνωρίζω ότι τα κείμενα αποκτούν δική τους ζωή. Οι άνθρωποι που έγραψαν την Καινή Διαθήκη, εάν μπορούσαν να δουν τι έκαναν η Ιερά Εξέταση και οι σταυροφόροι με την ιδέα περί του άλλου μάγουλου και των πράων που θα κληρονομήσουν τη Γη, πιστεύω πως θα στριφογύριζαν στους τάφους τους. Αλλά αυτή είναι η Ιστορία, τι να κάνουμε;».

Πηγή: Protagon.gr

Η Μις Βέλγιο, που είναι υιοθετημένη, επέστρεψε στην Αιθιοπία όπου γεννήθηκε για να συναντήσει τον βιολογικό πατέρα της.

Περίπου σε ηλικία 8 ετών ο πατέρας της την άφησε σε ορφανοτροφείο και δύο χρόνια αργότερα την υιοθέτησε οικογένεια Βέλγων. Η βιολογική μητέρα της «έφυγε» από τη ζωή όταν η Κεντίστ Ντελτούρ ήταν περίπου 9 ετών.

Η 24χρονη δημοσίευσε στα social media φωτογραφία που συγκινημένη αγκαλιάζεται με τον πατέρα της, ενώ έγραψε ότι τον έχει συγχωρέσει για όλα. Φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν και στον επίσημο λογαριασμό Μις Βέλγιο, με τους δυο τους χαμογελαστούς, αλλά και μία με τον πατέρα της πεσμένο στα γόνατα μόλις τη συνάντησε. «Ήμουν φτωχός και εκείνη την εποχή δεν είχα αρκετά για να σε ταΐσω», είπε εκείνος, σύμφωνα με βελγικά ΜΜΕ, εξηγώντας γιατί την άφησε σε ορφανοτροφείο.

Γράφει η δημοσιογράφος – ερευνήτρια Χριστίνα Φίλιππα 

Ο πρώτος καφές παγωμένος με γάλα δεν πρέπει να ήταν, όπως ως τώρα νομίζαμε,  ο …«φραπέ» που ανακαλύφθηκε τυχαίως πολύ αργότερα, το 1957, κατά την διάρκεια της Έκθεσης Θεσσαλονίκης από τον Δημήτριο Βακόνδιο* υπάλληλο της εταιρίας  «Δρίτσας» που αντιπροσώπευε την Νεστλέ στην Ελλάδα.

Η  διαφήμιση της εφημερίδας «Αθηναϊκή», στις 7 Απρίλιου 1890, μας αποκαλύπτει ότι οι Αθηναίοι γνώριζαν και απολάμβαναν παγωμένο καφέ και μάλιστα με την προσθήκη γάλατος τον οποίο σερβίριζαν τα γνωστά ζαχαροπλαστεία της πόλης, όπως το θρυλικό ζαχαροπλαστείο του Πετρίτση στην γωνία Πανεπιστημίου και Εδουάρδου Λω , (το οποίο έχει αποθανατίσει εξαίσια ο μέγας ζωγράφος Παύλος Μαθιόπουλος), αλλά και τα γνωστά ζαχαροπλαστεία των Πιερράκου και Παπούδη που βρίσκονταν κοντά στους Βασιλικούς Στάβλους.

Από ποιο είδος καφέ παρασκευαζόταν το ρόφημα;

Προφανώς πρόκειται για τον μοναδικό γνωστό καφέ της εποχής, που έπιναν οι Έλληνες από την εποχή της Οθωμανικής κυριαρχίας, τον οποίο έβραζαν σε μπακιρένια μπρίκια στη χόβολη, με την ονομασία  «τούρκικο» ή «ελληνικό», όπως τον είπαμε αργότερα.

Το «πάγωμα» είναι ένα ακόμα ζητούμενο καθώς παγοποιεία και μάλιστα τρόπος να παρασκευάζονται μικροί κύβοι πάγου εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν. Στην Αθήνα, πριν τη δημιουργία των παγοποιείων ο πάγος που πουλιόταν το καλοκαίρι, φυλασσόταν στις λάκκες της Πάρνηθας και από κει σε πιθάρια και με κάρα τα μετέφεραν στα μαγαζιά.  Το πιθανότερο είναι να έβραζαν τον καφέ, να τον άφηναν να κρυώσει και να τον τοποθετούσαν σε ειδικά κανάτια μέσα σε δροσερό νερό από πάγο .

Μάλλον λοιπόν μιλάμε για κρύο ή δροσερό καφέ με γάλα, που όμως ήταν σίγουρα μία νέα γεύση, μία καινοτομία της εποχής.

*Η Νεστλέ κατά τη διάρκεια της Έκθεσης του 1957 παρουσίασε στην αγορά ένα θρεπτικό και δροσιστικό ρόφημα που αποτελείτο από σκόνη σοκολάτας και γάλα χτυπημένα σε σέΙκερ.  Ο Βακόνδιος, σε ένα διάλειμμα της δουλειάς του στην Έκθεση, θέλησε να πιει ένα ζεστό καφέ και μη βρίσκοντας ζεστό νερό σκέφτηκε να αντικαταστήσει τη σοκολάτα με καφέ και έτσι προέκυψε ο γνωστός μας «φραπέ».

Κεντρική φωτογραφία 

Η φωτογράφιση του πίνακα: Νίκος Δουγέκος, πηγή: Συλλογή της Αθηναϊκής Λέσχης.

Το ζαχαροπλαστείο του Πετρίτση, στέκι των Αθηναίων απέναντι από το Οφθαλμιατρείο και την αθηναϊκή Τριλογία, έβγαζε τραπεζάκια στο πλακόστρωτο πεζοδρόμιο. Στο βάθος αριστερά διακρίνεται το Μέγαρο Σερπιέρη. Η Πανεπιστημίου, χωμάτινη ακόμα, φωτίζεται το σούρουπο από αναμμένους φανοστάτες.

Όταν το 1910 τρία αδέλφια από την Κάρυστο, ο Αντώνης, ο Νίκος και ο Ιάσων Λουμίδης, άφηναν τη γενέτειρά τους αναζητώντας εργασία στον Πειραιά και μετά από μια σειρά εργασιών του ποδαριού επένδυαν στη διαδικασία της παρασκευής και του καβουρδίσματος του καφέ, χρησιμοποιώντας τα «πρωτόγονα» μέσα της εποχής, δεν περίμεναν πως το δημιούργημα τους θα παραμείνει στο προσκήνιο για 111 χρόνια. Και βέβαια θα μετεξελιχθεί χρησιμοποιώντας ψηφιακά κανάλια για την πώληση καφέ.

Πλέον το e-shop που λάνσαραν το 2020 τα Καφεκοπτεία Λουμίδη κλείνει ένα χρόνο λειτουργίας. Μέχρι στιγμής, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν τον ελληνικό καφέ να κυριαρχεί στις προτιμήσεις των πελατών και να κρατά την ηγετική θέση του στην κατανάλωση καφέ στο σπίτι. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περισσότερες από 380.000 επισκέψεις καταναλωτών και έχουν διεκπεραιωθεί πάνω από 13.000 παραγγελίες πανελλαδικά.

Ο Ιάσων Λουμίδης, εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, σημείωσε: «Το e-shop μας έχει αναδειχθεί, μετά από ένα χρόνο λειτουργίας του, σε αξιόπιστο και γρήγορα αναπτυσσόμενο κανάλι πώλησης για την επιχείρησή μας. Σε περιόδους όπως αυτή που διανύουμε με την πανδημία Covid-19 απαιτείται να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε λύσεις που στηρίζουν τους πελάτες μας και ενισχύουν την ψηφιοποίηση της εμπορικής μας δραστηριότητας». Η εταιρεία που πλέον ανήκει στη Nestle μετά την εξαγορά της το 1987, έχει περάσει σε φάση ανανέωσης και αλλαγής. Όλα αυτά συνδυάζοντας την παραδοσιακή της εικόνα στον καφέ αλλά με μοντέρνα πλέον εργαλεία.

Η ιστορία του Λουμίδη

Η εταιρεία των αδελφών Λουμίδη από το 1922 είχε ως έδρα την οδό Ρετσίνα. Εκεί με τον καβουρντισμένο καφέ τα τρία αδέλφια δημιούργησαν σταδιακά το πρώτο δίκτυο κατ’ οίκον διανομών με κάρα, πωλώντας καφέ στις γειτονιές του Πειραιά. Κατόπιν οι αδελφοί Λουμίδη αποφασίζουν να επεκταθούν, εγκαινιάζοντας ένα νέο κατάστημα στην οδό Τσαμαδού ενώ το 1928 ιδρύουν την εταιρεία «Α. Λουμίδης και ΣΙΑ» που προωθεί τον καφέ Βραζιλίας, και το 1932 εγκαινιάζουν το Καφεκοπτείο στην καρδιά της Αθήνας, στο σημείο όπου μέχρι πρότινος βρισκόταν το καφενείο του Γιάννη Χάφτα. «Καφέ Βραζιλίας σαν θέλεις να πιεις / Και κέφι να κάνεις ωσάν μερακλής / Στο δρόμο Αιόλου μες στα Χαυτεία /Λουμίδης& Σία», έγραψε ο ποιητής Γεώργιος Σουρής. Ο καφές Λουμίδη γίνεται ευρέως γνωστός και αποσπά διεθνείς διακρίσεις σε εκθέσεις στην Ιταλία και τη Γαλλία. Η επιχείρηση επεκτείνεται ακόμα περισσότερο με την ίδρυση του πρώτου καφεκοπτείου στη Θεσσαλονίκη, και δύο ακόμη να ακολουθούν ως το τέλος του Μεσοπολέμου.

Πολύ μελάνι έχει χυθεί για το κατάστημα – καφενείο της Σταδίου με το γνωστό «πατάρι του Λουμίδη» : όλα τα γνωστά ονόματα της λογοτεχνικής, καλλιτεχνικής και δημοσιογραφικής Αθηναϊκής σκηνής συχνάζουν και συζητούν εκεί τα δρώμενα της εποχής πίνοντας καφέ Λουμίδη. Το 1958 ιδρύεται η εταιρεία  «Ελληνική Βιομηχανία Σοκολάτα – Κακάο Λουμίδη» με ανέγερση του υπερσύγχρονου εργοστασίου στη Λεωφόρο Αθηνών. Παράλληλα εγκαινιάζονται πλήθος καφεκοπτείων σε όλη την επικράτεια. Το 1974 ξεκινά το σύγχρονο εργοστάσιο βιομηχανικής παραγωγής τυποποιημένου καφέ στα Οινόφυτα Βοιωτίας. Με την εξαγορά από τη Nestle η εταιρεία περνάει σε νέα φάση και το 2020 γιόρτασε τα 110 της χρόνια.

 πηγη 

Η εκκένωση της Μακράς Γέφυρας το 1922. Μια ανέκδοτη έκθεση- ντοκουμέντο

 Γράφει ο ερευνητής Παντελής Αθανασιάδης 

Η άδικη εκκένωση της Ανατολικής Θράκης το 1922 από τους Έλληνες κατοίκους της, που ήταν ριζωμένοι εκεί από τα πανάρχαια χρόνια, αποτελεί μια ντροπή για την πολιτισμένη Ευρώπη, που δεν θα ξεπλυθεί ποτέ!!!

        Η απόφαση που έλαβαν στα Μουδανιά στις 18 Σεπτεμβρίου 1922 οι στρατηγοί, δηλαδή τα  εκτελεστικά όργανα των κυβερνήσεων της Αντάντ, για εκείνη τη βίαιη εθνοκάθαρση, παραμένει αιώνιο στίγμα ανεξίτηλο για κυβερνήσεις κατά παράδοση φιλικές προς την Ελλάδα.

        Για την εκκένωση της Ανατολικής Θράκης, που διατάχθηκε και έγινε σε σύντομο χρονικό διάστημα, υπό φοβερές καιρικές συνθήκες βροχής και χαλαζιού, έχουν γράψει διάφοροι συγγραφείς με πρώτον τον Αμερικανό Έρνεστ Χεμινγουέι.

*Η Μακρά Γέφυρα, το φημισμένο Ουζούν Κιοπρού

 Σήμερα θέλω να παρουσιάσω χωρίς σχόλια, μιαν αδημοσίευτη έκθεση του υποδιοικητή της Μακράς Γέφυρας Δημήτριου Αποστολίδη γραμμένη στις 25 Οκτωβρίου 1922.