κλιματική αλλαγή – Art Point View

Οι αλλαγές στο κλίμα ευνοούν την εκδήλωση πυρκαγιών ακόμη και την άνοιξη ή το φθινόπωρο

bot — Mon, 19 Aug 2024 07:03:44 +0000

Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες των καλοκαιρινών μηνών και οι συνθήκες ξηρασίας στην εποχή της κλιματικής αλλαγής κάνουν τα δάση πολύ πιο εύφλεκτα απ’ ό,τι παλαιότερα, σύμφωνα με τις επιστημονικές μελέτες. Τα περιαστικά δάση ήταν πάντα τα πιο ευάλωτα, όσο και ιδιαίτερα πολύτιμα για τον υπερσυγκεντρωμένο πληθυσμό των πόλεων. Στις συνθήκες αυτές είναι γροθιά στο στομάχι η εκτίμηση πως το 37% των δασικών εκτάσεων της Αττικής έχει καεί τα τελευταία οκτώ χρόνια.

«Υπάρχουν νέα χαρακτηριστικά στις δασικές πυρκαγιές κατά την περίοδο της κλιματικής αλλαγής. Κατ’ αρχάς, είναι πολύ πιο ευνοϊκό το περιβάλλον. Αυξημένες θερμοκρασίες και παρατεταμένη ξηρασία δημιουργούν περισσότερη καύσιμη ύλη, τόσο όσον αφορά το “προσάναμμα” της φωτιάς, δηλαδή τη νεκρή ξερή ύλη στο έδαφος, όσο και το φούντωμά της, καίγοντας σε πυκνή βλάστηση. Αυτό οδηγεί σε υψηλά θερμικά φορτία που δύσκολα τιθασεύονται, αλλά και στη δυνατότητα η φωτιά να κινείται με ταχύτητα», εξηγεί στην «Κ» ο πυρομετεωρολόγος Θοδωρής Γιάνναρος, μέλος της ομάδας The Flame Project του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Κλείνει το παράθυρο

«Ενα νέο στοιχείο, που το είδαμε σε ένα βαθμό και στην πυρκαγιά που ξέσπασε στον Βαρνάβα, είναι πως “κλείνει” το νυχτερινό παράθυρο για την πυρόσβεση μιας δασικής πυρκαγιάς. Παλαιότερα, συνήθως η ένταση της φωτιάς έπεφτε τη νύχτα, δίνοντας την ευκαιρία στις πυροσβεστικές δυνάμεις να την περιορίζουν και να την οριοθετούν. Εχουμε δει σε παγκόσμια κλίμακα, πως η βραδινή θερμική ένταση τείνει αυξανόμενη και παραμένει σε παρόμοια επίπεδα με την ημέρα», συμπληρώνει ο κ. Γιάνναρος. «Η εξέλιξη αυτή είναι πολύ αρνητική για την Πυροσβεστική, γιατί εκτός των άλλων καταπονούνται πολύ οι δυνάμεις στις δύσκολες συνθήκες των νυχτερινών ωρών».

Και σε μεγάλο υψόμετρο

Σε συνθήκες υπερθέρμανσης και ξηρασίας οι δασικές πυρκαγιές γίνονται μια διαρκής απειλή. Κατ’ αρχάς δεν περιορίζονται χρονικά. Το χρονικό διάστημα της επίσημης αντιπυρικής περιόδου, από την 1η Μαΐου μέχρι τις 31 Οκτωβρίου, αποδεικνύεται εξαιρετικά στενό για να χωρέσει τις πυρκαγιές που εκδηλώνονται και τον Απρίλιο και τον Νοέμβριο. Κι αυτό οδηγεί σε εξάντληση δυνάμεων. Δεύτερον, επεκτείνονται χωρικά. «Μία ακόμη συνέπεια της κλιματικής αλλαγής είναι το γεγονός των πυρκαγιών σε υψηλά υψόμετρα και σε δασικά οικοσυστήματα βουνών που δεν θεωρούνταν μέχρι πρότινος ευάλωτα σε φωτιές. Είδαμε πυρκαγιά να καίει στο Πάικο μεσάνυχτα! Τι θα γίνει εάν έχουμε πυρκαγιές και σε υψόμετρα 1.500-1.600 μέτρων;», σημειώνει ανήσυχος ο κ. Γιάνναρος. Στο όρος Ορβηλο, στην περιοχή των Σερρών, η πυρκαγιά καίει σχεδόν ένα μήνα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Περισσότεροι ρύποι

Η πύκνωση και αυξανόμενη ένταση των δασικών πυρκαγιών είναι κάτι για το οποίο σειρά επιστημονικών μελετών και δημοσιεύσεων έχουν προειδοποιήσει από καιρό. Δεν ήρθαν ξαφνικά οι φλόγες κοντά μας. Διεθνής μελέτη, την οποία συντόνισε το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και στην οποία συμμετείχαν ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μίλησε για μια «άνευ προηγουμένου αλλαγή στο καθεστώς πυρκαγιών στην Ευρώπη που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή». «Οι ακραίες συνθήκες που ευνοούν την έναρξη των πυρκαγιών γίνονται όλο και πιο συχνές κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου, λόγω των αυξημένων περιόδων καύσωνα και υδρολογικής ξηρασίας. Η αύξηση του ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς είναι αρκετά πρόσφατη και σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνει τις δυνατότητες πυρόσβεσης, οδηγώντας σε υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που σχετίζονται με τις πυρκαγιές σε εξαιρετικά ζεστά και ξηρά καλοκαίρια», αναφέρουν οι συντάκτες. Οι μελετητές εξέτασαν ολόκληρη την περίοδο από το 1980 μέχρι και πρόσφατα, ενώ προχωρούν και σε εκτιμήσεις για το μέλλον, με βάση τα κλιματικά σενάρια. Στα διαγράμματα που διαμορφώθηκαν με βάση αυτά ο κίνδυνος πυρκαγιάς παρουσιάζει σταθερά και έντονα ανοδική τάση. Κι αυτό, παρότι την περίοδο 1950-2000 οι καμένες εκτάσεις σε πολλές περιοχές της Μεσογείου είχαν σταθεροποιηθεί ή και μειωθεί. Πλέον, είμαστε σε άλλη φάση…

50 ημέρες συναγερμού

Ανάλογες ήταν και οι τάσεις που καταγράφηκαν στη μεγάλη μελέτη για την Ανθεκτικότητα των Ελληνικών ∆ασών στην Κλιματική Αλλαγή, που πραγματοποίησε η Ακαδημία Αθηνών, με τη συνεργασία πολλών Ελλήνων επιστημόνων. Η συσχέτιση μεταξύ αυξημένων θερμοκρασιών και υψηλής ξηρασίας γίνεται φανερή, καθώς τα έτη που είχαμε μεγαλύτερες καταστροφές στο παρελθόν ήταν ακριβώς αυτά. Το πρόβλημα είναι πως το μέλλον αναμένεται ακόμη πιο θερμό και ξηρό. Ετσι, με βάση το πλέον δυσμενές κλιματικό σενάριο υπάρχει η εκτίμηση πως οι μέρες με ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς θα αυξηθούν μέχρι τα τέλη του αιώνα κατά 35-50 σε ανατολική Στερεά, Αττική, ανατολική Πελοπόννησο, κεντρική και νότια Κρήτη.

Κατά το παρελθόν, η ένταση της φωτιάς έπεφτε τη νύχτα, δίνοντας την ευκαιρία στις πυροσβεστικές δυνάμεις να την οριοθετούν, όμως πλέον παρατηρείται αυξητική τάση της θερμικής έντασης και κατά τις βραδινές ώρες.

«Σύμφωνα με τη μέχρι τώρα τάση, το φετινό καλοκαίρι θα είναι το πιο θερμό στην Ελλάδα από τότε που έχουμε καταγραφές. Εχουμε μπει σε έναν θερμοθάλαμο εδώ και δυόμισι μήνες, κάτι που ίσως δεν έχει ξανασυμβεί. Οι θερμοκρασίες μέρα και νύχτα, ειδικά στα αστικά κέντρα, παραμένουν σε εξαντλητικά υψηλά επίπεδα. Τις 57 από τις 61 μέρες Ιουνίου και Ιουλίου οι θερμοκρασίες ήταν πάνω, και συχνά πολύ πάνω, από τις κλιματικές τιμές της περιόδου 1991-2020. Ανάλογη τάση υπάρχει και τον Αύγουστο, μέχρι τώρα τουλάχιστον. Αντίστοιχα, έχουμε πολλούς μήνες, από πέρυσι τον Ιούλιο που οι θερμοκρασίες είναι πάνω από τα κανονικά», λέει στην «Κ» ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών και επιστημονικά υπεύθυνος στο meteo.gr.

Διαρκής ζέστη

«Η τάση αυξημένων θερμοκρασιών κρατάει από τον χειμώνα. Από τις 213 μέρες από την 1η Ιανουαρίου φέτος μέχρι τις 31 Ιουλίου οι 173 ημέρες ήταν πιο ζεστές από αυτό που θα λέγαμε κανονικό και ήταν ήδη αυξημένο σε σχέση με παλαιότερα. Το πιο ανησυχητικό είναι πως τα πολύ θερμά έτη πυκνώνουν την τελευταία δεκαετία, ενώ και τα πιο καυτά καλοκαίρια συσσωρεύονται τα τελευταία χρόνια», σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος. Τα καλοκαίρια του 2023, του 2021 και του 2012 ήταν τα πιο θερμά μέχρι τώρα, το 2024 φαίνεται πως θα τα ξεπεράσει.

«Μετά τον περυσινό τρομερό καύσωνα του Ιουλίου, σκεφτόμουν πως δεν μπορεί να έχουμε και του χρόνου κάτι ανάλογο. Κι όμως, να που φέτος είχαμε ακραίες συνθήκες ζέστης, όχι με τις πολύ υψηλές τιμές του καύσωνα του 2023 ή του 2021, αλλά με μια πολύ μεγάλη διάρκεια, σχεδόν χωρίς σταματημό», σχολιάζει ο ερευνητής του Αστεροσκοπείου.

Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον; «Δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για κάθε συγκεκριμένη χρονιά. Αλλά η τάση προς τις αυξημένες θερμοκρασίες είναι σαφής. Την κατέγραφαν και τα κλιματικά μοντέλα, τα οποία βελτιώνονται και επιβεβαιώνονται. Εξάλλου, τα τελευταία χρόνια έχουμε μια πύκνωση των φαινομένων ακραίας ζέστης με διάφορα ρεκόρ», απαντάει ο κ. Λαγουβάρδος.

Ο ξηρός Ιούνιος

Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός της μεγάλης μείωσης των βροχοπτώσεων και της αύξησης της ξηρασίας. «Ο Ιούνιος είναι ένας μήνας που στην Ελλάδα υπάρχουν βροχές, όχι πολλές αλλά υπάρχουν. Φέτος έλειψαν. Σε Αθήνα, Λιβαδειά και Σπάρτη δεν έπεσε σταγόνα. Στην Αρτα, που είναι στη ∆υτική Ελλάδα, έπεσε μισό χιλιοστό(!), τίποτα δηλαδή, όταν ο μέσος όρος 2007-2023 ήταν 43 χιλιοστά. Στην Ορεστιάδα έπεσαν μόνο τρία από 53 χιλ., ενώ στο Περτούλι 17 από 71 χιλιοστά. Στην Αττική έβρεξε μία μέρα σε όλο το καλοκαίρι μέχρι τώρα», τονίζει ο κ. Λαγουβάρδος.

Μέσα σε συνθήκες πολύ αυξημένων θερμοκρασιών για Ιούνιο και με ελάχιστη υγρασία στο έδαφος, ο φετινός Ιούνιος είχε πολύ αυξημένα επίπεδα καμένων εκτάσεων στην Ελλάδα, που έφτασαν τα 78.000 στρέμματα από τις 18 μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές, πέντε φορές πάνω από τον μέσο όρο των ετών 2010-2024 (στοιχεία από την επιχειρησιακή μονάδα Beyond του Αστεροσκοπείου Αθηνών). Μέχρι και τις 14 Ιουλίου 2024, που υπήρχαν στοιχεία, και το ευρωπαϊκό σύστημα EFFIS του κέντρου Copernicus σημείωνε πως οι καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα και οι εκπομπές CO2 από δασικές πυρκαγιές ήταν αυξημένες σε σχέση με τον μέσο όρο προηγούμενων ετών.

Το «κλίμα» της 11ης Αυγούστου

Ολα αυτά εκφράστηκαν σε μεγάλο βαθμό και στη μεγάλη φωτιά που ξεκίνησε από τον Βαρνάβα. Σύμφωνα με μελέτη της ομάδας Flame του Αστεροσκοπείου, υπήρχαν συνθήκες μεγάλης ξηρασίας της νεκρής καύσιμης ύλης στο έδαφος, σημαντικό έλλειμμα υδρατμών στον αέρα, ισχυροί άνεμοι με ταχύτητα που έφτασε και τα 65-70 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ σε ριπές μπορεί να έφτανε και τα 85 χλμ. «Οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, αλλά όχι ακραίες. Υπήρχαν και φάσεις που η φωτιά μπορούσε δυνητικά να περιοριστεί, να μην μπει σε αστικό ιστό», καταθέτει μια προκαταρτική γνώμη από την πρώτη εξέταση των στοιχείων ο κ. Γιάνναρος. «Σε καιρικές συνθήκες όπως αυτές της Κυριακής και της Δευτέρας μπορούμε να φτάνουμε συχνά στο μέλλον. Είχαμε και στο παρελθόν. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι», συμπληρώνει ο κ. Λαγουβάρδος. Η κλιματική κρίση δεν είναι άλλοθι για όσα δεν γίνονται, αλλά επιπλέον λόγος συναγερμού για όσα πρέπει να γίνουν.

Γιάννης Ελαφρός

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΟΗΕ: Για την ανάγκη μιας παγκόσμιας συμμαχίας στην κλιματική αλλαγή μίλησε χθες ο Ελληνας πρωθυπουργός

bot — Fri, 22 Sep 2023 05:57:12 +0000

ΟΗΕ: Για την ανάγκη μιας παγκόσμιας συμμαχίας στην κλιματική αλλαγή μίλησε χθες ο Ελληνας πρωθυπουργός.

Στις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις το μεταναστευτικό – προσφυγικό και την κλιματική κρίση, μετά και τις πρόσφατες καταστροφές στην Ελλάδα και σε σειρά άλλων χωρών, εστίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την ομιλία του από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ο πρωθυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στα ελληνοτουρκικά, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, πως το Κυπριακό αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» για την ελληνική εξωτερική πολιτική, στέλνοντας σαφές μήνυμα, μετά τα όσα υποστήριξε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Σημειώνεται ότι το βασικό θέμα της φετινής Γενικής Συνέλευσης, φέρει τον τίτλο «Ανοικοδομώντας την εμπιστοσύνη και θέτοντας εκ νέου σε κίνηση την παγκόσμια αλληλεγγύη: Επιταχύνοντας τη δράση για την Ατζέντα του 2030 και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης προς την ειρήνη, την ευημερία, την πρόοδο και τη βιωσιμότητα για όλους».

Η ομιλία Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη:

Η κλιματική κρίση και η αποτυχία της ΕΕ
«Πρέπει να δράσουμε σήμερα και όχι αύριο, η κλιματική κρίση είναι εδώ, επηρεάζει τις ζωές μας και πλήττει την οικονομία μας και αυτή η πραγματικότητα αντιπροσωπεύει μια αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δαπανούμε ελάχιστα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και αυτό πρέπει να αλλάξει», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσφωνώντας την 78η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Ο ίδιος απηύθυνε έκκληση για την δημιουργία μιας παγκόσμιας συμμαχίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

«Όταν δρούμε μαζί μπορούμε να κάνουμε την διαφορά», είπε χαρακτηριστικά ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Το 112 σώζει ζωές, ακούστε την Ελλάδα
«(…) Ακούστε την Ελλάδα για το νούμερο 112. Αυτός ο αριθμός έκτακτης ανάγκης έκανε τη διαφορά. Είναι μια οικονομική λύση που παρουσιάζει τις δυνατότητες της τεχνολογίας για να σώσουμε ανθρώπινες ζωές» τόνισε ακόμη ο κ. Μητσοτάκης, αναφερόμενος στις βιβλικές καταστροφές που σημειώθηκαν στην Ελλάδα.

Στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης η Ελλάδα
Στο μέτωπο του Μεταναστευτικού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε πως η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης παγκοσμίως και τόνισε ότι απαιτούνται τόσο διμερείς, όσο και πολυμερείς συνέργειες, ώστε να παταχθούν τα κυκλώματα διακινητών, αλλά και να δημιουργηθούν νόμιμα μονοπάτια μετανάστευσης.

Μεταξύ άλλων υπογράμμισε: «(…) Η Ελλάδα την τελευταία δεκαετία έχει προσφέρει προστασία σε εκατοντάδες χιλιάδων αιτούντων άσυλο (…) Η Ελλάδα θα είναι πάντα μια χώρα που θα παραμένει ανοιχτή για όσους αναζητούν διέξοδο από τη βία, ακολουθώντας όμως νόμιμες οδούς. Η πίεση στα σύνορά μας είναι αυξητική για άλλη μία φορά. Πρέπει να ενισχύσουμε τη συνοριοφυλακή και τους μηχανισμούς που εντοπίζουν τους διακινητές».

Μήνυμα στην Τουρκία
Σε ό,τι αφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεμήνυσε ότι η μόνη μας διαφορά, ήτοι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μπορεί να επιλυθεί μέσω του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας και των σχέσεων καλής γειτονίας.

Για το Κυπριακό, επαναβεβαίωσε την αταλάντευτη στήριξη της Ελλάδος σε μια λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, επαναλαμβάνοντας πως το Κυπριακό αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

(με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Κλιματική αλλαγή: Χιλιάδες διαδηλώνουν στη Νέα Υόρκη πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ

bot — Tue, 19 Sep 2023 07:32:48 +0000

Κλιματική αλλαγή: Χιλιάδες διαδηλώνουν στη Νέα Υόρκη πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ

Οι διαδηλωτές ζητούν να μπει τέλος στα ορυκτά καύσιμα, καθώς ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης του 2015 δεν πρόκειται να επιτευχθούν. Η πορεία πραγματοποιείται λίγο πριν από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Χιλιάδες ακτιβιστές για το κλίμα κατέκλυσαν τους δρόμους του Midtown του Μανχάταν την Κυριακή, εγκαινιάζοντας την Εβδομάδα για το Κλίμα ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Οι διαδηλωτές κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν “Βάλτε τέλος στην χρήση ορυκτών καυσίμων”, “Κηρύξτε κλιματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης” και “Δεν ψήφισα για πυρκαγιές και πλημμύρες”. Οι διαδηλωτές απηύθυναν έκκληση προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και τους ηγέτες του κόσμου να καταργήσουν σταδιακά τα ορυκτά καύσιμα, τονίζοντας τον ρόλο τους στην επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής.

Ο πρόεδρος Μπάιντεν είναι μεταξύ των παγκόσμιων ηγετών που θα συμμετάσχουν στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία αναμένεται να ανοίξει επίσημα την Τρίτη.

“Κρατάμε τη δύναμη του λαού, τη δύναμη που χρειάζεστε για να κερδίσετε αυτές τις εκλογές”, δήλωσε η Έμμα Μπουρέτα, 17 ετών, από το Μπρούκλιν της ομάδας διαμαρτυρίας νέων Fridays for Future. “Αν θέλετε να κερδίσετε το 2024, αν δεν θέλετε το αίμα της γενιάς μου να είναι στα χέρια σας, βάλτε τέλος στα ορυκτά καύσιμα”.

Οι 75.000 άνθρωποι που διαδήλωσαν την Κυριακή προέρχονταν από περίπου 700 οργανώσεις και ομάδες ακτιβιστών και προσέλκυσαν ανθρώπους από όλους τους τομείς.

“Έχουμε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο στους δρόμους, που εμφανίζονται, απαιτώντας να σταματήσει αυτό που μας σκοτώνει”, δήλωσε η Αμερικανίδα βουλευτής Alexandria Ocasio-Cortez στο πλήθος που ζητωκραύγαζε. “Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα ότι κάποιοι από εμάς θα ζουν, σε αυτόν τον πλανήτη σε 30, 40, 50 χρόνια από τώρα. Και δεν θα δεχτούμε το όχι ως απάντηση”.

Οι στόχοι του ΟΗΕ για το 2015 χάνονται
Πολλοί επιστήμονες λένε ότι τα αέρια του θερμοκηπίου που προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίμων συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, οδηγώντας σε ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως τυφώνες, καύσωνες, πλημμύρες, πυρκαγιές και ξηρασίες που παρατηρούνται σήμερα σε όλο τον κόσμο.

Ο περιορισμός των εκπομπών CO2 είναι κομβικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μέσα στην επόμενη πενταετία, ο κόσμος μπορεί να γίνει μάρτυρας πρωτοφανών υψηλών θερμοκρασιών, με σημαντική πιθανότητα να ξεπεράσει το κρίσιμο όριο της μέσης αύξησης κατά 1,5 βαθμό Κελσίου.

Ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής του ΟΗΕ COP28 για το κλίμα, πάνω από 80 έθνη στοχεύουν στη σύναψη συμφωνίας για τη σταδιακή εξάλειψη του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Πρόσφατη μελέτη του ΟΗΕ προειδοποίησε για την κλιμάκωση των κινδύνων υπερθέρμανσης του πλανήτη, τονίζοντας την ανάγκη για ολοκληρωμένες δράσεις και δραστική μείωση των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης της ενέργειας που τροφοδοτείται με άνθρακα έως το 2030, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

Τη Δευτέρα ξεκινά η Σύνοδος Κορυφής του ΟΗΕ για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, προτάσσοντας ένα “παγκόσμιο σχέδιο διάσωσης”, σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Ο ίδιος δήλωσε ότι μόλις το 15% των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που υιοθετήθηκαν το 2015 είναι πιθανό να επιτευχθούν, με ορισμένες μετρήσεις να οδεύουν προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Για να επιτευχθεί ο στόχος του 2015 για καθαρές μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2050, είναι απαραίτητο να εξαλειφθεί η χρήση ορυκτών καυσίμων που δεν μπορούν να καταγραφούν ή να αντισταθμιστούν οι εκπομπές τους.

Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα υπό έλεγχο

Αρκετοί ηγέτες από τις κορυφαίες χώρες παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα δεν θα συμμετάσχουν ή δεν θα είναι παρόντες σε μια νέα ειδική σύνοδο κορυφής την Τετάρτη υπό την ηγεσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, επιφυλάσσοντας την πλατφόρμα για τις χώρες που δεσμεύονται να αναλάβουν απτές δράσεις.

Ενώ ο πρόεδρος Μπάιντεν έχει υποστηρίξει ιδιαίτερα την πράσινη παραγωγή και έχει διαθέσει δισεκατομμύρια για καθαρή ενέργεια, οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι δεν έχει λάβει αρκετά ισχυρά μέτρα για να μειώσει την εξάρτηση των ΗΠΑ από τα ορυκτά καύσιμα.

Την Παρασκευή, η Καλιφόρνια μήνυσε πέντε μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, υποστηρίζοντας ότι προκάλεσαν ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων και υποβάθμισαν τους κινδύνους που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα στο κοινό.

Τον περασμένο αιώνα, οι ΗΠΑ ήταν ο κορυφαίος αθροιστικός παράγοντας εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αν και η Κίνα εκπέμπει πλέον τις περισσότερες ετήσιες εκπομπές.

Οι διαδηλωτές έχουν βιώσει τα γεγονότα της κλιματικής αλλαγής
Οι διαδηλώσεις της Κυριακής σηματοδότησαν μια εβδομαδιαία παγκόσμια πρωτοβουλία της Climate Group, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που πιέζει για δράση για το κλίμα. Πάνω από 500 διαμαρτυρίες έχουν προγραμματιστεί σε 54 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Γερμανίας, της Αγγλίας, της Νότιας Κορέας και της Ινδίας.

Οι διαδηλώσεις, προάγγελος της επικείμενης συνόδου κορυφής COP28, αντανακλούν την αυξανόμενη παγκόσμια ανησυχία καθώς τα έντονα καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή γίνονται όλο και πιο συνηθισμένα.

Η κοινωνιολόγος Dana Fisher του Αμερικανικού Πανεπιστημίου μελετά τα περιβαλλοντικά κινήματα και πραγματοποίησε έρευνα στους συμμετέχοντες στην πορεία. Είπε ότι το 86% των ερωτηθέντων είχε βιώσει πρόσφατα ακραία ζέστη, το 21% πλημμύρες και το 18% σοβαρή ξηρασία. Ως επί το πλείστον ανέφεραν ότι ένιωθαν θλίψη και θυμό.

“Οι ζωές μας βρίσκονται σε κίνδυνο”. δήλωσε η 22χρονη Nalleli Cobo στο πρακτορείο ειδήσεων AFP.

ΠΗΓΗ

Δεν ακούμε πια τόσο συχνά το όνομά της, αλλά η ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι πάντα παρούσα και διεκδικεί.

bot — Tue, 12 Sep 2023 06:33:41 +0000

Δεν ακούμε πια τόσο συχνά το όνομά της, αλλά η ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι πάντα παρούσα και διεκδικεί.

Οι καταιγιστικές εξελίξεις στην κλιματική αλλαγή και οι βαριές συνέπειές της στις κοινωνίες επαναφέρουν στο προσκήνιο τη νεαρή Γκρέτα, τη δημοφιλέστερη ακτιβίστρια στον κόσμο, η οποία είχε το θάρρος – το νεαρόν της ηλικίας ίσως; – να στραφεί εναντίον του Τράμπ και από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών θα ξεσπάσει φωνάζοντας λόγια λόγια λόγια – μπλα μπλα μπλα – και καμιά πράξη.

Πού βρίσκεται όμως σήμερα η Γκρέτα και τι ετοιμάζει;

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ δεν σταμάτησε ποτέ τις «Παρασκευές για το μέλλον», απλά πλέον τα φώτα της δημοσιότητας δεν βρίσκονται πάνω της. Κάθε Παρασκευή βρίσκεται στους δρόμους. Είναι η 264η φορά που το κάνει, από τότε που ξεκίνησε τη σχολική απεργία για το κλίμα. Τον Αύγουστο του 2018, τρεις εβδομάδες πριν από τις σουηδικές εκλογές, διοργανώνει καθημερινές καθιστικές διαμαρτυρίες έξω από το σουηδικό κοινοβούλιο, απαιτώντας επείγουσα δράση για την κλιματική κρίση.

Πλέον, το όνομά της δεν γίνεται πια πρωτοσέλιδο. To 2019 βρισκόταν ανάμεσα στους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους του κόσμου σύμφωνα με τους Times, ενώ προτάθηκε και για βραβείο Νόμπελ. Επίσης, η διαρκής διαμάχη που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ, γνωστό πολέμιο της ευαισθητοποίησης για την κλιματική αλλαγή, ανέβασε κι άλλο τη δημοτικότητά της και έκανε γνωστότερο το φλέγον πρόβλημα του 21ου αιώνα.

Τον Σεπτέμβριο του 2021 απάντησε «μπλα μπλα μπλα» προς τους παγκόσμιους ηγέτες. Στην ουσία, δεν βρίσκεται πλέον στην επικαιρότητα, γιατί πέτυχε τον στόχο της από τα 14 της. Και ποιος ήταν αυτός; Να επικοινωνήσει την έλλειψη δράσης γύρω από ένα πρόβλημα που βρίσκεται μπροστά μας.

Εξάλλου, πλέον δεν είναι μαθήτρια. Υπενθυμίζεται, πως πήρε το απολυτήριο λυκείου της φέτος, στα 20 της χρόνια. Όμως, στην αποφοίτησή της τον Ιούνιο υποσχέθηκε ότι θα εξακολουθήσει να συμμετέχει στις διαδηλώσεις τις Παρασκευές. Και τήρησε την δέσμευσή της. Από τότε μέχρι σήμερα, δεν έχει σταματήσει να διαδηλώνει.

Γκρέτα Τούνμπεργκ: Η τελευταία εμφάνισή της
Την περασμένη Παρασκευή, η ακτιβίστρια για το κλίμα χρησιμοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ανακοινώσει ότι το «Fridays for Future», το παγκόσμιο κίνημα απεργίας για το κλίμα, θα πραγματοποιηθεί στις 15 Σεπτεμβρίου.

Όπως αναφέρεται στον ιστότοπο του κινήματος, οι απεργοί απαιτούν τον τερματισμό της χρηματοδότησης των ορυκτών καυσίμων, τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, επενδύσεις σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποζημιώσεις για τις κοινότητες που έχουν πληγεί από την κλιματική κρίση.

Η 20χρονη με μια φωτογραφία της στο Instagram, όπου την ακολουθούν σχεδόν 15 εκατ. άτομα παγκοσμίως, έκανε γνωστή την είδηση, γράφοντας πως «μετά από ένα καλοκαίρι γεμάτο ακραία καιρικά φαινόμενα και αρνητικά ρεκόρ, ο κόσμος εξακολουθεί να προετοιμάζεται για την κλιματική καταστροφή. Χρειαζόμαστε ακτιβιστές για το κλίμα τώρα, περισσότερο από ποτέ. Στις 15 Σεπτεμβρίου θα απεργήσουμε και πάλι για την κλιματική δικαιοσύνη, για το τέλος των ορυκτών καυσίμων».

Η Γκρέτα δημοσίευσε και άλλη φωτογραφία στην οποία απαθανατίζεται να κρατά ένα πλακάτ που πάνω γράφει – κεντρική φωτογραφία. – την εξής δήλωση του επικεφαλής του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες: «Οι ακτιβιστές για το κλίμα απεικονίζονται μερικές φορές ως επικίνδυνοι ριζοσπάστες. Αλλά οι πραγματικά επικίνδυνοι ριζοσπάστες είναι οι χώρες που αυξάνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων. Η επένδυση σε νέα ορυκτά καύσιμα είναι ηθική και οικονομική τρέλα».

Σωτήρης Βαλάρης lifo.gr

Πώς θα κάνουμε τον ουρανό λευκό

bot — Sat, 26 Aug 2023 07:48:57 +0000

Πώς θα κάνουμε τον ουρανό λευκό

Καλά, θα πει κάποιος αυτό το καλοκαίρι, καθώς απολαμβάνει λίγες στιγμές χαλάρωσης στη φύση, κάτω από τον εκτυφλωτικά γαλάζιο ελληνικό ουρανό: αφού εμείς προκαλούμε την κλιματική αλλαγή, και εξαιτίας μας αυξάνεται υπερβολικά γρήγορα η θερμοκρασία του πλανήτη, αφού έχουμε ως είδος την ισχύ και τη δύναμη να προκαλέσουμε μια τέτοια μεταμόρφωση ριζική και ραγδαία, γιατί δεν κάνουμε και το ανάποδο;

Γράφει ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος

Αφού μπορούμε να γυρίσουμε το θερμοστάτη προς τη μια, γιατί δεν τον γυρνάμε και και προς την άλλη; Μόνο προς τη μία κατεύθυνση μπορούμε να επιδράσουμε;

Και η απάντηση είναι πως όχι. Μπορούμε να επιδράσουμε και προς την άλλη. Με συγκεκριμένους, γνωστούς και πλέον σχετικά κατανοητούς τρόπους. Κάποιοι, μάλιστα, θεωρούν ότι αυτή θα είναι αναπόφευκτα μια “λύση” στην οποία η ανθρωπότητα αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να καταφύγει.

Σε κάποιο βαθμό, την εφαρμόζει ήδη, έστω και κατά λάθος, κάτι που έγινε εκκωφαντικά γνωστό και προφανές μόλις φέτος.

Οπότε γι’ αυτό θα σας γράψω σήμερα εδώ, καθότι μέσα στο χαμό ενός καυτού (με τόσες άλλες έννοιες) καλοκαιριού, αυτό είναι κάτι που πέρασε απαρατήρητο, μολονότι θα είναι ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης περί κλιματικής αλλαγής στο εξής.

Θα μιλήσουμε, λοιπόν, για την κλιματική μηχανική (γνωστή και ως “γεωμηχανική” ή “μηχανική κλίματος”), έναν όρο που περιγράφει κάθε είδους μεγάλης κλίμακας επέμβαση στο κλιματικό σύστημα που πλανήτη. Ως θέμα έγινε επίκαιρη μόλις οι επιστήμονες κατάλαβαν γιατί φέτος οι ωκεανοί του κόσμου βράζουν.

Γιατί, δεν ξέρω αν το έχετε παρατηρήσει (στις βουτιές σας, ή σε ακραία, τρομακτικά διαγράμματα που έδειχναν από τον Απρίλιο κιόλας στις ειδήσεις) αλλά φέτος η μέση θερμοκρασία των ωκεανών και των θαλασσών του πλανήτη έχει αυξηθεί σε ακραίο βαθμό, μη ερμηνεύσιμο από τα μοντέλα που παρακολουθούν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Κάτι συμβαίνει και οι θάλασσες ξαφνικά θερμαίνονται ακόμα πιο γρήγορα από ό,τι θα έπρεπε.

Συμβαίνουν τα εξής.

Εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, η ανθρωπότητα στέλνει στην ατμόσφαιρα και πολλά άλλα πράγματα. Για παράδειγμα, διοξείδιο του θείου. Το οποίο εκπέμπεται κυρίως από την καύση “βρώμικων” καυσίμων, σαν αυτά που καίνε πολλά μεγάλα και παλιά εμπορικά πλοία.

Το διοξείδιο του θείου κάνει πολλά άσχημα (για εμάς) πράγματα όταν συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα -μεταξύ άλλων, προκαλεί την επονομαζόμενη “όξινη” βροχή και προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα ανθρώπων σε επιβαρυμένες περιοχές- αλλά συνεισφέρει και στον σχηματισμό πυκνών συννέφων. Αυτό φαίνεται ακόμα και απο το διάστημα, με τη μορφή σχεδόν ευθύγραμμων παχιών συννέφων πάνω από τους εμπορικούς διαδρόμους σε θάλασσες όπως ο Βόρειος Ατλαντικός.

Ακριβώς επειδή αυτά τα καυσαέρια είναι βλαβερά, ο αρμόδιος φορέας του ΟΗΕ σχεδίασε νέους, αυστηρούς κανόνες για την εμπορική ναυτιλία πριν από μερικά χρόνια, οι οποίοι μπήκαν σε εφαρμογή επισήμως από το 2020. Κι η εμπορική ναυτιλία ακολούθησε τους κανόνες. Και οι εκπομπές διοξειδίου του θείου από τα καράβια, ειδικά σε περιοχές όπως ο Βόρειος Ατλαντικός, μειώθηκαν δραματικά.

Τι άλλο μειώθηκε συνακολούθως;

Τα σύννεφα πάνω από το βόρειο Ατλαντικό. Τα οποία σύννεφα, ως γνωστόν, όταν υπάρχουν αντανακλούν μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας πίσω στο διάστημα. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν πολλές ανεξάρτητες έρευνες φέτος ήταν προφανές και εκπληκτικό: η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών φέτος οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του θείου από την εμπορική ναυτιλία.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή προχωράει πιο γρήγορα από ό,τι νομίζαμε, και δεν το ξέραμε επειδή “κρύβαμε” μέρος των συνεπειών, μολύνοντας και με άλλους τρόπους την ατμόσφαιρα.

Το ερώτημα όμως που προκύπτει αυτόματα είναι: αν το διοξείδιο του θείου στην ατμόσφαιρα βοηθά αποδεδειγμένα να μένει η θερμοκρασία στην επιφάνεια του πλανήτη χαμηλότερα, μήπως θα είχε νόημα να το στέλνουμε εκεί πάνω… επίτηδες; Ίσως και όχι μόνο πάνω από τις θάλασσες;

Αυτή είναι η ιδέα της κλιματικής μηχανικής, η οποία υπάρχει και κυκλοφορεί εδώ και πολλά χρόνια και με διάφορες εναλλακτικές μορφές. Έχουν διατυπωθεί ιδέες για ειδικά διαμορφωμένα μεταφορικά αεροσκάφη που σπέρνουν αερολύματα διαφόρων ειδών ψηλά στην ατμόσφαιρα για να πετύχουν ακριβώς αυτό το σκοπό.

Το κόστος μιας τέτοιας, παγκόσμιας κλίμακας επιχείρησης θα ήταν τεράστιο (υπολογίζεται πάνω από $100 δισ. το χρόνο -καθότι τα αερολύματα αυτά μένουν μόνο για λίγο στην ατμόσφαιρα και οι ψεκασμοί θα έπρεπε να επαναλαμβάνονται συνεχώς) αλλά σαφώς πολύ μικρότερο από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής που υφιστάμεθα ήδη.

Ωστόσο, υπάρχουν διάφορα θεματάκια με αυτή την ιδέα, πολύ σημαντικά και πιο προβληματικά ακόμα κι από το μεγάλο κόστος. Μια τέτοια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση, ας πούμε, θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες στα σύνθετα κλιματικά συστήματα του πλανήτη. Θα μείωνε τη θερμοκρασία στην επιφάνεια, αλλά δεν θα είχε κανένα αποτέλεσμα στη συνεχιζόμενη, καταστροφική οξίνιση των ωκεανών. Ανάλογα με τα αερολύματα που θα επιλέγονταν, θα μπορούσαν να υπάρχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες στη στοιβάδα του όζοντος στην ατμόσφαιρα, να εμφανιστεί “όξινη βροχή” στην επιφάνεια και σοβαρά προβλήματα υγείας στον πληθυσμό. Και βέβαια, θα αφαιρούσε ένα προφανές κίνητρο για τη γρήγορη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι άπαξ και ξεκινούσε μια τέτοια απόπειρα, θα έπρεπε να συνεχίζεται στο διηνεκές. Καθώς η ανθρωπότητα θα συνέχιζε να εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο (χωρίς να βλέπει πια τις πολύ δραματικές συνέπειες να χειροτερεύουν χρόνο με το χρόνο) αν ποτέ σταματούσε ο ψεκασμός των αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα, οι συνέπειες της συσσώρευσης των αερίων του θερμοκηπίου εκεί πάνω θα γίνονταν εμφανείς αμέσως, με τρόπο δραματικά, εκρηκτικά ακαριαίο.

Παρ΄όλα αυτά, κάποιοι πλέον εκφράζονται ανοιχτά υπέρ μιας τέτοιας λύσης, ως “γέφυρα”, ως συμπληρωματική όλων των άλλων προσπαθειών μας για τις αλλαγές στην ενέργεια, τις κατασκευές, την αγροδιατροφή. Είναι ένας τρόπος, λένε, να κερδίσει η ανθρωπότητα μια-δυο δεκαετίες χρόνο για να καταφέρει να λύσει τα άλλα της τα θέματα. Επισημαίνεται, δε, και μια άλλη παράμετρος του θέματος: η κλιματική μηχανική δεν χρειάζεται τη συμφωνία όλων των κρατών του κόσμου, συνόδους του ΟΗΕ, βαρύγδουπες διακυρήξεις ή ουτοπικές συναινέσεις σε έναν κόσμο που δεν συμφωνεί σε τίποτε. Θεωρητικά, όποιος έχει τα λεφτά και τα αεροπλάνα θα μπορούσε να το κάνει από μόνος του, χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Μια χώρα σαν την Κίνα, ας πούμε. Ή την Ινδία.

Κάποιοι άλλοι, όμως, σημειώνουν ότι πρόκειται για ένα τεράστιο ρίσκο στην καλύτερη περίπτωση -η για μια εγκληματική απόπειρα να πετάξουμε το καυτό μπαλάκι στην επόμενη γενιά στη χειρότερη. Και τονίζουν ότι οι απρόβλεπτες συνέπειες μιας τέτοιας κλίμακας παρέμβασης μπορούν όντως να είναι δραματικές.

Στο βιβλίο της “Under a White Sky” η Ελίζαμπεθ Κόλμπερτ το περιγράφει ακριβώς έτσι -κι αυτή είναι η εικόνα που θα ήθελα να κρατήσετε από αυτό το άρθρο: ο ουρανός, λέει, ψεκασμένος με τα αερολύματα που θα φτιάχνουνε σύννεφα που θα κρατάνε μέρος της ακτινοβολίας του ήλιου μακριά από την επιφάνεια (σαν ένα χαλί κάτω απ’ το οποίο κρύβουμε την ανικανότητά μας να λύσουμε τα προβλήματα που προκαλούμε μόνοι μας, την ίδια την αχόρταγη φύση μας), δεν θα είναι όπως σήμερα. Θα μοιάζει περισσότερο με τον ουρανό που βλέπουμε όταν έρχεται και μας σκεπάζει η σκόνη απ’ τη Σαχάρα. Θαμπός, γαλακτερός, άρρωστος, συνέχεια. Σε έναν τέτοιο κόσμο, επικίνδυνα προστατευμένοι από ένα χαμό που προκαλέσαμε στους εαυτούς μας, θα διηγούμαστε στα παιδιά μας ιστορίες από παλιά, τότε που ο ουρανός στον κόσμο μας ήταν γαλάζιος.

ΠΗΓΗ

Η μηχανική κλίματος, ή αλλιώς γεωμηχανική ή κλιματική μηχανική, είναι η σκόπιμη και μεγάλης κλίμακας επέμβαση στο κλιματικό σύστημα της Γης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι κύριες κατηγορίες μηχανικής κλίματος είναι η ηλιακή γεωμηχανική και η απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα.

Γιουβάλ Νόα Χαράρι και κλιματική αλλαγή: Διαθέστε κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ

bot — Wed, 17 Nov 2021 08:42:20 +0000

Γιουβάλ Νόα Χαράρι και κλιματική αλλαγή: Διαθέστε κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ

Για να μην καταστεί η κλιματική αλλαγή κλιματική καταστροφή, αρκεί η ανθρωπότητα να αρχίσει να επενδύει κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ για την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και υποδομών.

Γιουβάλ Νόα Χαράρι

«Πρέπει να απέχουμε από την αποκαλυπτική σκέψη σύμφωνα με την οποία είναι πολύ αργά και ο κόσμος οδεύει προς το τέλος του και να προσεγγίσουμε μια πρακτική λύση: 2% του προϋπολογισμού, περί αυτού πρόκειται» λέει ο ισραηλινός φιλόσοφος για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι αναδείχθηκε ένας από τους κορυφαίους στοχαστές της εποχής μας μετά την κυκλοφορία του «Sapiens», του πρώτου του συγγραφικού πονήματος, το 2015, ενώ στη συνέχεια εδραίωσε τη θέση του με την έκδοση των έργων «Homo Deus» και «21 Μαθήματα για τον 21ο αιώνα». Σημείο αναφοράς για τον ισραηλινό ιστορικό και φιλόσοφο αποτελεί η ιδέα σύμφωνα με την οποία η ανθρωπότητα πορεύεται και εξελίσσεται χάρη στην ικανότητά μας να πιστεύουμε σε αποκυήματα της φαντασίας μας, σε οντότητες η ισχύς των οποίων οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν στο συλλογικό μας φαντασιακό. Πιστεύοντας σε θεούς ή έθνη, στο χρήμα ή στα ανθρώπινα δικαιώματα, καθίσταται δυνατή τη συνεργασία σε κοινωνικό επίπεδο.

Καθώς εκτείνεται από το προϊστορικό παρελθόν έως το σκοτεινό απώτατο μέλλον, η σκέψη του Χαράρι κατέληξε να επιδέχεται δύο διαμετρικά αντίθετες ερμηνείες. «Οι γενικές παρανοήσεις όσον αφορά το άτομό μου είναι ότι είμαι ο προφήτης της καταστροφής, αλλά και η αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία θεωρώ ότι όλα είναι υπέροχα. Αμφότερες, φυσικά, μπορεί να είναι αληθινές. Με το που κυκλοφορούν τα βιβλία, οι ιδέες ξεφεύγουν από τον έλεγχό σου», εξήγησε ο 45χρονος στοχαστής, συνομιλώντας με τον Ντέιβιντ Μαρκέζε, αρθρογράφο του The New York Times Magazine.

Σχολιάζοντας το γεγονός πως κάποιες από τις θεμελιώδεις ιδέες για την ανθρωπότητα που κατέστησε ευρέως δημοφιλείς –το ότι τα φανταστικά αφηγήματα ή τα κοινωνικά κατασκευάσματα έχουν πολιτική ισχύ, για παράδειγμα– προϋπήρχαν και κυκλοφορούσαν σε διάφορες εκδοχές πολύ πριν γράψει εκείνος για αυτές, ο Χαράρι σημείωσε ότι ενδέχεται να κατάφερε να προσεγγίσει ένα ευρύτερο κοινό επειδή βάση του αποτελούν η Ιστορία και η Φιλοσοφία.

«Πολλές από τις πρόσφατες απόπειρες δημιουργίας παρόμοιων μεγάλων συνθέσεων προέρχονταν από τη Βιολογία ή από την οικονομική και τις κοινωνικές επιστήμες. Τις τελευταίες δεκαετίες οι ανθρωπιστικές σπουδές εγκατέλειψαν τρόπον τινά την προσπάθεια, ενώ κατέληξε να θεωρείται σχεδόν απαγορευμένη κάθε απόπειρα σύνθεσης μεγάλων αφηγημάτων.

Αλλά ο τρόπος θεώρησης των ανθρωπιστικών σπουδών είναι απαραίτητος. Πολλά από τα φιλοσοφικά ερωτήματα που απασχολούσαν την ανθρωπότητα επί χιλιάδες χρόνια, καθίστανται τώρα πρακτικά.

Κατά το παρελθόν η φιλοσοφία ήταν είδος πολυτελείας, είτε μπορούσες είτε δεν μπορούσες να επιδοθείς σε αυτήν. Τώρα πρέπει πραγματικά να απαντηθούν κρίσιμα φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με το τι είναι η ανθρωπότητα ή με τη φύση του καλού, ούτως ώστε να αποφασιστεί τι θα γίνει, για παράδειγμα, με τις νέες βιοτεχνολογίες, οπότε όντως ενδέχεται να κατάφερα να προσεγγίσω τους ανθρώπους γιατί προέρχομαι από την Ιστορία και τη Φιλοσοφία και όχι από τη Βιολογία ή την οικονομική επιστήμη.

Επίσης, η βασική ιδέα μου είναι απλή, αφορά την πρωτοκαθεδρία της μυθιστορίας, το ότι για να κατανοούμε τον κόσμο πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις ιστορίες. Η ιστορία που πιστεύουμε καθορίζει την κοινωνία που δημιουργούμε», εξήγησε.

Επιδιώκοντας να καταλήγει σε γενικά συμπεράσματα για το σύνολο της ανθρωπότητας, συγγράφοντας τα έργα του, ο Χαράρι διαπίστωσε επίσης πως όσο πιο κοινότοπα είναι, τόσο περισσότερο εντυπωσιάζονται οι άνθρωποι. «Ολα αυτά περί των φανταστικών ιστοριών ήταν ένα από τα πιο βασικά πράγματα που έμαθα κατά το πρώτο έτος, σπουδάζοντας Ιστορία. Θεωρούσα πως ήταν ό,τι πιο κοινότοπο υπήρχε, κάτι που όλοι ήξεραν.

Αποδείχτηκε πως για πολλούς ανθρώπους αποτέλεσε μία μεγάλη ανακάλυψη: το ότι χρειαζόμαστε αυτά τα κοινωνικά κατασκευάσματα και τη διυποκειμενική πραγματικότητα. Τα πράγματα που γνωρίζουν και αποδέχονται η επιστήμη και οι ακαδημαϊκοί, εδώ και πολλά χρόνια, εξακολουθούν να αποτελούν σπουδαία νέα για το ευρύ κοινό», είπε.

Μια ιστορία για την κλιματική αλλαγή

Ερωτηθείς γιατί η ανθρωπότητα εξακολουθεί να μη λαμβάνει σοβαρά υπόψη την πραγματική ιστορία που αφηγούνται με ολοένα πιο δραματικό τόνο οι επιστήμονες όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, που στη συνέχεια μετατράπηκε σε κρίση, ενώ τώρα τείνει να καταστεί υπαρξιακή απειλή, ο Χαράρι επισήμανε πως «πρέπει να υπάρχουν ανθρώπινοι εχθροί για να είναι μια ιστορία συναρπαστική και στην κλιματική αλλαγή δεν υπάρχουν. Οι εγκέφαλοί μας δεν εξελίχθηκαν για αυτού του είδους την ιστορία. Οταν εξελιχθήκαμε ως κυνηγοί-συλλέκτες, δεν υπήρχε ενδεχόμενο να καταφέρναμε κάπως να αλλάξουμε το κλίμα με τρόπο που θα μας ζημίωνε, οπότε δεν μας ενδιέφερε μία τέτοια ιστορία. Μας ενδιέφερε η ιστορία σύμφωνα με την οποία κάποιοι άνθρωποι στη φυλή συνωμοτούν για να μας σκοτώσουν. Οπότε έχουμε ένα αφηγηματικό πρόβλημα με την κλιματική αλλαγή».

Ωστόσο ο Χαράρι εμφανίζεται αισιόδοξος, υποστηρίζοντας πως διαθέτουμε και τον χρόνο και τα μέσα για να το ξεπεράσουμε εγκαίρως. Επικαλούμενος τις πιο ολοκληρωμένες μελέτες που έχει διαβάσει επί του θέματος, αναφέρει πως για να μην καταστεί η κλιματική αλλαγή κλιματική καταστροφή, αρκεί η ανθρωπότητα να αρχίσει να επενδύει κάθε χρόνο το 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ για την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και υποδομών.

«Το καλό με το 2% είναι ότι παρόλο που πρόκειται για πολλά λεφτά, είναι απολύτως εφικτό. Εάν ήταν 20% θα σας έλεγα να το ξεχάσετε, είναι πολύ αργά. Αλλά 2%; Αυτό που πρέπει να κάνει ο μέσος πολιτικός είναι να μετατοπίσει το 2% του προϋπολογισμού από εδώ, εκεί. Ξέρουμε πώς να το κάνουμε αυτό. Πρέπει να απέχουμε από την αποκαλυπτική σκέψη σύμφωνα με την οποία είναι πολύ αργά και ο κόσμος οδεύει προς το τέλος του και να προσεγγίσουμε μια πρακτική αντίληψη: 2% του προϋπολογισμού, περί αυτού πρόκειται», ανέφερε. Οσον αφορά το ότι η ιστορία του 2% δεν είναι ιδιαίτερα συναρπαστική, όπως επισήμανε ο συνομιλητής του, ο Χαράρι παραδέχτηκε πως, όντως, δεν είναι μία πολύ εντυπωσιακή ιστορία, αλλά αυτό ακριβώς είναι όλη ουσία. «Είναι μια ελπιδοφόρα ιστορία. Γιατί δεν καλούμαστε να αλλάξουμε ολόκληρη την οικονομία και να πάμε να ζήσουμε σε σπηλιές. Πρέπει μόνο να μετατοπίσουμε το 2%. Αυτό είναι όλο. Οπότε θεωρώ πως το μήνυμα είναι ισχυρό μήνυμα. Και υπάρχουν και άλλες ιστορίες.

Λαμβάνοντας υπόψη το κίνημα της Γκρέτα Τούνμπεργκ και το νεανικό κίνημα στο σύνολό του, αυτό που λένε οι νέοι άνθρωποι στη διεθνή κοινότητα είναι ότι θυσιάζονται στον βωμό της δικής της απληστίας και ανευθυνότητας. Πλέον δεν πρόκειται για κάτι ασαφές, όπως οι εκπομπές CO2 στην ατμόσφαιρα. Πρόκειται για ένα ανθρώπινο δράμα στο πλαίσιο του οποίου οι ηλικιωμένοι θυσιάζουν τους νέους», υπενθύμισε ο ισραηλινός στοχαστής.

Αυτός τους επικρίνει, εκείνοι τον θαυμάζουν

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τους, κάποια στιγμή, ο δημοσιογράφος το NYT Magazine ρώτησε τον συνομιλητή του πώς εξηγεί το ότι ενώ εκείνος επικρίνει τη δουλειά τους, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να έχει εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις, τα έργα του είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στη Σίλικον Βάλεϊ.

«Ενας από τους λόγους είναι ότι παρόλο που επικρίνω κάποιες από τις μεθόδους τους και παρουσιάζω κάποιες από αυτές ως επικίνδυνες για την ανθρωπότητα, επισημαίνω επίσης ότι αυτό που κάνουν ενδέχεται να είναι ό,τι πιο σημαντικό συμβαίνει τώρα στον πλανήτη. Το ότι τους αποδοκιμάζω, τονίζοντας, συγχρόνως, τη σημασία αυτού που κάνουν, τους κολακεύει, καθώς σκέφτονται πως το μέλλον της ανθρωπότητας βρίσκεται εν μέρει στα χέρια τους», σημείωσε ο Χαράρι. Ο οποίος θέλησε να υπογραμμίσει πως σε καμία περίπτωση δεν θεωρεί ότι οι πρωτοπόροι της ψηφιακής εποχής έχουν κακές προθέσεις.

«Κάποια από αυτά που έχουν κάνει είναι θετικά. Συνάντησα τον σύζυγό μου στο διαδίκτυο, σε μία από τις πρώτες εφαρμογές γνωριμιών για ομοφυλόφιλους στο Ισραήλ, και είμαι ευγνώμων για αυτό, γιατί εάν είσαι ένας ομοφυλόφιλος άνδρας σε μια μικρή, επαρχιακή ισραηλινή πόλη πώς συναντάς άνδρες;», ανέφερε ενδεικτικά. Ομως αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι «στη Σίλικον Βάλεϊ δεν αντιλαμβάνονται την τεράστια επιρροή που ασκούν. Ξεκίνησαν με την ελπίδα να αλλάξουν τον κόσμο μέσω μιας βαθιάς αντίληψης της τεχνολογίας και όχι μέσω μιας εξίσου βαθιάς αντίληψης της Ιστορίας και της ανθρώπινης κοινωνίας και της ψυχολογίας. Αλλά, τελικά, γνωρίζω ότι τα κείμενα αποκτούν δική τους ζωή. Οι άνθρωποι που έγραψαν την Καινή Διαθήκη, εάν μπορούσαν να δουν τι έκαναν η Ιερά Εξέταση και οι σταυροφόροι με την ιδέα περί του άλλου μάγουλου και των πράων που θα κληρονομήσουν τη Γη, πιστεύω πως θα στριφογύριζαν στους τάφους τους. Αλλά αυτή είναι η Ιστορία, τι να κάνουμε;».

Πηγή: Protagon.gr

ΓΚΛΑΣΚΩΒΗ: Κίνα και ΗΠΑ κατέληξαν σε ένα «κοινό ανακοινωθέν για την ενίσχυση δράσης για το κλίμα»

bot — Thu, 11 Nov 2021 07:39:40 +0000

ΓΚΛΑΣΚΩΒΗ: Κίνα και ΗΠΑ κατέληξαν σε ένα «κοινό ανακοινωθέν για την ενίσχυση δράσης για το κλίμα»

Στην συνάντηση κορυφής της Γενεύης, το 1985, όταν κάποια στιγμή έμειναν μόνοι τους, ο Ρήγκαν ρώτησε τον Γκορμπατσόφ: τι θα κάνετε αν οι ΗΠΑ δεχθούν επίθεση από εξωγήινες δυνάμεις, θα μας βοηθήσετε; Ασφαλώς απάντησε ο σοβιετικός ηγέτης. Κι εμείς το ίδιο είπε ο Ρήγκαν. Και μετά γέλασαν και οι δύο.

Την συζήτηση, που αποκάλυψε πολλά χρόνια αργότερα ο Γκορμπατσόφ, μας θύμισε η ξαφνική ανακοίνωση χθες, στον επίλογο της διάσκεψης της Γλασκόβης για το κλίμα, ότι ΗΠΑ και Κίνα, οι δύο μεγαλύτεροι ρυπαντές του πλανήτη και αντίπαλοι στον «νέο ψυχρό πόλεμο» συμφώνησαν να συνεργαστούν στενά τα επόμενα δέκα χρόνια για να αντιμετωπίσουν την εισβολή της κλιματικής κρίσης.

Πρώτο βήμα της συνεργασίας θα είναι η σύσταση κοινής ομάδας εργασίας που θα συναντηθεί στις αρχές του επόμενου χρόνου με θέματα όπως η ηλεκτρική ενέργεια και το μεθάνιο. Επόμενο, η χάραξη μιας κοινής μακροπρόθεσμης στρατηγικής με στόχο το μηδενικό ισοζύγιο άνθρακα.

Η Κίνα και οι ΗΠΑ κατέληξαν σε ένα «κοινό ανακοινωθέν για την ενίσχυση δράσης για το κλίμα», ανακοίνωσε σήμερα στη Γλασκώβη ο Κινέζος απεσταλμένος για το κλίμα Σίε Ζενχουά.

«Οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν το χάσμα μεταξύ των τρεχουσών προσπαθειών και των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού, επομένως θα ενισχύσουμε από κοινού τη δράση για το κλίμα», δήλωσε ο Κινέζος αξιωματούχος στον Τύπο στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα COP26 στη Γλασκώβη, στη Σκωτία.

Η συμφωνία «δείχνει ότι η συνεργασία είναι ο μόνος δρόμος για την Κίνα και τις ΗΠΑ», είπε ο Σίε, καθώς οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών φάνηκαν πρόσφατα να μετακυλίονται στον διπλωματικό φάκελο για το κλίμα.

Σε ένα tweet, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που βρίσκεται στη Γλασκώβη, χαιρέτισε αυτή τη συμφωνία στην οποία βλέπει «ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Η Κίνα είναι η μεγαλύτερη πηγή εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο και οι ΗΠΑ η δεύτερη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ο οποίος παρευρέθηκε στη Γλασκώβη στην έναρξη της Διάσκεψης την περασμένη εβδομάδα, χαρακτήρισε την απουσία του Κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ στην COP26 «μεγάλο λάθος», κατηγορώντας τον ότι «περιφρόνησε την κλιματική κρίση».

«Ως οι δύο κύριες παγκόσμιες δυνάμεις, η Κίνα και οι ΗΠΑ πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη να συνεργαστούν και με άλλα μέρη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής», είπε ο Κινέζος απεσταλμένος.

Η COP26 θεωρείται κρίσιμη, καθώς ο πλανήτης βρίσκεται σύμφωνα με τον ΟΗΕ σε μια «καταστροφική» τροχιά ανόδου της θερμοκρασίας κατά 2,7°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, πολύ πέρα από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού που στοχεύει σε περιορισμένη υπερθέρμανση «πολύ κάτω από» 2° C, και αν είναι δυνατόν στους 1,5° C.

Μιλώντας λίγο μετά τον ομόλογό του, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ για το κλίμα Τζον Κέρι χαιρέτισε αυτόν τον «οδικό χάρτη» που αποσκοπεί να ορίσει «πώς θα περιορίσουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη και θα συνεργαστούμε για να αυξήσουμε τις φιλοδοξίες για το κλίμα».

Οι δεσμεύσεις

Στην ανακοίνωση που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο, οι δύο χώρες δεσμεύονται να εργαστούν στην COP26 για «ένα φιλόδοξο, ισορροπημένο και χωρίς αποκλεισμούς αποτέλεσμα στον μετριασμό (χαμηλότερες εκπομπές), την προσαρμογή και την οικονομική υποστήριξη».

Δεσμεύονται να «λάβουν εντατικότερα μέτρα για την αύξηση των φιλοδοξιών κατά τη δεκαετία του 2020», επιβεβαιώνοντας την προσήλωσή τους στους στόχους θερμοκρασιών που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού.

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φρανς Τίμερμανς χαιρέτισε επίσης την ανακοίνωση. «Πέρα από την COP, είναι σημαντικό για τον κόσμο», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

«Αν οι ΗΠΑ και η Κίνα, με όλες τις δυσκολίες που έχουν σε άλλα ζητήματα, στείλουν ένα μήνυμα ότι αυτό το ζήτημα ξεπερνά τα άλλα, ότι αφορά την επιβίωση της ανθρωπότητας, αυτό βοηθά πάρα πολύ την διεθνή κοινότητα να αποδεχθεί το γεγονός ότι πρέπει να δράσουμε τώρα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ωστόσο ότι χρειάζεται να γίνει πολλή δουλειά «για να επιτευχθεί μια συμφωνία στην COP26.

ΠΗΓΗ. kreport- ΑΠΕ

Το προσχέδιο που διένειμε η βρετανική προεδρία της διάσκεψης προκάλεσε μάλλον απογοήτευση.

Καλεί τις χώρες να θέσουν μέχρι το τέλος του 2022 νέους στόχους για μεγαλύτερες περικοπές αερίων του θερμοκηπίου, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της συγκράτησης της ανόδου της θερμοκρασίας της γης κάτω από 2 (ιδανικά 1,5) βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Με τις δεσμεύσεις που έχουν ανακοινωθεί μέχρι τώρα, οι εκπομπές διοξειδίου το 2030 θα είναι 14% πάνω από τα επίπεδα του 2010 ενώ για τον 1,5 βαθμό απαιτείται να μειωθούν κατά 45%.

Καμία δέσμευση δεν περιλαμβάνει το προσχέδιο για τη χρηματοδότηση των φτωχών χωρών (εδώ), ίσως η σημαντικότερη εξέλιξη να είναι η συμφωνία επιχειρήσεων (Ford, General Motors, Mercedes Benz, Volvo) μετά το 2035 να πωλούν μόνον αυτοκίνητα μηδενικών ρύπων και η συμφωνία 20 αεροπορικών εταιρειών με 800 αεροπλάνα και 177 εκατ. επιβάτες ετησίως να χρησιμοποιούν από το 2035 κινητήρες ηλεκτρικούς, υβριδικούς ή υδρογόνου στο 30% του στόλου μικρών αποστάσεων.

COP26: Χιλιάδες διαδηλωτές καλούν τους πολιτικούς να συμβάλλουν στην απόδοση “κλιματικής δικαιοσύνης¨

bot — Sun, 07 Nov 2021 06:02:25 +0000

COP26: Χιλιάδες διαδηλωτές καλούν τους πολιτικούς να συμβάλλουν στην απόδοση “κλιματικής δικαιοσύνης”/ Διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας πραγματοποιούνται σε πολλές πόλεις της Ευρώπης και της Αυστραλίας.

Στο περιθώριο της COP26, οι διαδηλωτές αυτοί ζήτησαν «κλιματική δικαιοσύνη» και άμεσα μέτρα για τους πληθυσμούς, ειδικά στις φτωχότερες χώρες του νότου, που έχουν ήδη πληγεί από την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οι διοργανωτές ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους ότι συμμετείχαν περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι. Η αστυνομία δεν έδωσε αριθμό, αλλά είχε πει πριν από την έναρξη της διαδήλωσης ότι αναμένει τουλάχιστον 50.000.

^{Φωτ. REUTERS/ Russell Cheyne}

«Αυτό είναι το μέλλον μας, είναι το μέλλον μου και το μέλλον των παιδιών μου» είπε στο γαλλικό Πρακτορείο η Τζένη, 22χρονη μαθητευόμενη στη διοίκηση στη Νορβηγία, που ταξίδεψε στη Γλασκώβη γιατί θεωρεί «σημαντικό» οι ακτιβιστές των πλούσιων χωρών να «αγωνίζονται για» αυτούς των φτωχών χωρών.

Υπό τον ήχο της γκάιντας και των τυμπάνων, η πολύχρωμη πομπή σείστηκε νωρίς το απόγευμα, κοντά στο συνεδριακό κέντρο, όπου εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα ασφαλείας καθώς εκεί διεξάγεται εδώ και μια εβδομάδα η μεγάλη διάσκεψη COP26 του ΟΗΕ για το κλίμα, που θεωρείται κεφαλαιώδης για το μέλλον της ανθρωπότητας.

«Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί (αερίων του θερμοκηπίου) και ρυπαντές πρέπει να λογοδοτήσουν», δήλωσε η Κάθι Τζέτνιλ-Κίτζινερ, περιβαλλοντική ακτιβίστρια από τα νησιά Μάρσαλ, ένα νησιωτικό κράτος που απειλείται από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. «Δεν έχουμε κάνει τίποτα για να συμβάλουμε σε αυτή την κρίση και δεν θα πρέπει να πληρώσουμε τις συνέπειες», πρόσθεσε από το βήμα, στο τέλος της πορείας, σε ένα πάρκο κοντά στο κέντρο της πόλης.

^{Φωτ. REUTERS/ Henry Nicholls}

Συγκεντρώσεις και σε άλλες πόλεις

Συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις ανά τον κόσμο. Τουλάχιστον χίλιοι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Λονδίνο, μπροστά από την Τράπεζα της Αγγλίας, κρατώντας πανό με σύντομα συγκλονιστικά μηνύματα όπως «Να είσαι καλός πρόγονος», «Αλλαγή συστηματική, όχι κλιματική», «Μην επιλέγετε την εξαφάνιση», «Ο Άρης είναι χάλια, ας σώσουμε τη Γη».

Στο Παρίσι εκατοντάδες άνθρωποι πραγματοποίησαν πορεία, κρεμώντας μπροστά από το δημαρχείο της γαλλικής πρωτεύουσας ένα πανό που έγραφε «Αδρανείς στην COP26, ετοιμοθάνατοι το 2050».

Στη Μελβούρνη και το Σίδνεϊ, διαδηλωτές μεταμφιεσμένοι σε σωρούς άνθρακα ή σε Σκοτ Μόρισον, τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας και θερμό υπέρμαχο της εξορυκτικής βιομηχανίας, κατήγγειλαν την COP26 ως «μια κωμωδία» και τον αρχηγό της κυβέρνησής τους ως «απόλυτη ντροπή».

^{Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP}

Γλασκώβη, κλιματική αλλαγή: Εκατό και πλέον ηγέτες δεσμεύτηκαν για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών μέχρι το τέλος της δεκαετίας

bot — Tue, 02 Nov 2021 06:59:07 +0000

Γλασκώβη, κλιματική αλλαγή: Εκατό και πλέον ηγέτες δεσμεύτηκαν για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών μέχρι το τέλος της δεκαετίας

Περισσότεροι από 100 ηγέτες δεσμεύτηκαν για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών μέχρι το τέλος της δεκαετίας, αξιοποιώντας 19 δισ. δολάρια δημόσιων και ιδιωτικών πόρων για την προστασία και την αποκατάσταση των δασικών εκτάσεων.

Η κοινή δήλωση στην οποία κατέληξαν οι ηγέτες κατά τη σύνοδο COP26 για το κλίμα στη Γλασκώβη-και η οποία αναμένεται να υπογραφεί τις επόμενες ώρες- υποστηρίχθηκε από τους επικεφαλής χωρών όπως η Βραζιλία, η Ινδονησία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στις εκτάσεις των οποίων βρίσκεται το 85% των δασών παγκοσμίως.

Μια σειρά από πρόσθετες κυβερνητικές και ιδιωτικές πρωτοβουλίες ξεκίνησαν για να βοηθήσουν στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Σύμφωνα με το World Resources Institute, ο κόσμος έχασε 258.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους το 2020, μια περιοχή μεγαλύτερη από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η σύνοδος COP26 επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανή την ελπίδα για περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, με άμεσες, δραστικές ετήσιες μειώσεις ρύπων

Η απερχόμενη καγκελάριος της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ, τάχθηκε χθες Δευτέρα υπέρ της τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την οποία χαρακτήρισε αποτελεσματικό εργαλείο για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει ήδη αυτό το μοντέλο τιμολόγησης στον βιομηχανικό τομέα. Άλλοι, για παράδειγμα η Κίνα, το θεσπίζουν τώρα», ανέφερε η κ. Μέρκελ αναφερόμενη στη συγκεκριμένη πολιτική, δυνάμει της οποίας επιβάλλονται τέλη στην εκπομπή CO2 προκειμένου να δοθεί κίνητρο για επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.

Η επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης κάλεσε να συζητηθεί το θέμα περαιτέρω και να ληφθούν αποφάσεις στην COP26.

Reuters/Καθημερινή

Από το βήμα της συνόδου COP26 για το κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν ζήτησε χθες συγγνώμη για το γεγονός ότι ο προκάτοχός του έβγαλε τις ΗΠΑ εκτός μάχης στα ζητήματα του κλίματος, αποσύροντας την υπογραφή της χώρας από τη συνθήκη των Παρισίων. «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής στην ανθρώπινη ιστορία», είπε ο Μπάιντεν, χαρακτηρίζοντας την κλιματική αλλαγή «απειλή για την ανθρώπινη ύπαρξη όπως τη γνωρίζουμε».

Δραματικές προειδοποιήσεις για την ανθρωπότητα που βρίσκεται «ένα λεπτό πριν τα μεσάνυχτα» απηύθυνε και ο οικοδεσπότης της συνόδου, Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον. «Η τραγωδία είναι ότι δεν πρόκειται για ταινία, τα κατασκευάσματα που προξενούν την καταστροφή είναι αληθινά», προσέθεσε ο Τζόνσον.

Πέντε αιτήματα

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ και οι άλλοι ακτιβιστές που παρακολουθούν τις εργασίες της συνόδου, αναμένοντας έργα που να ταιριάζουν με τη βαρύτητα των επίσημων λόγων, δημοσιοποίησαν έναν κατάλογο με βάση τον οποίο μπορεί να κριθεί η επιτυχία ή όχι της διεθνούς διάσκεψης.

Τα ζητούμενα είναι, πρώτον, να παραμείνει ζωντανή η ελπίδα για περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, με άμεσες, δραστικές ετήσιες μειώσεις ρύπων. Δεύτερον, να σταματήσουν όλες οι επενδύσεις και επιδοτήσεις σε ορυκτά καύσιμα, καθώς και η έρευνα και εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων. Να σταματήσει η «δημιουργική λογιστική» ρύπων, με τη δημοσιοποίηση του συνόλου των ρύπων για όλους τους καταναλωτικούς δείκτες, τις αλυσίδες παραγωγής, τις αεροπορικές μεταφορές, τη ναυτιλία και την καύση βιομάζας. Τέταρτον, να δοθούν στις πιο ευάλωτες χώρες τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια που υποσχέθηκαν οι πλούσιες χώρες και να υπάρξουν συμπληρωματικά κονδύλια για αρωγή σε φυσικές καταστροφές. Και πέμπτον, η κλιματική πολιτική να προστατεύει τους εργαζομένους και τους πιο ευάλωτους, μειώνοντας κάθε μορφή ανισότητας.

Δραματικές προοπτικές

Λίγες ώρες μετά την ανάρτησή του, το κείμενο των αιτημάτων είχε συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές. Ωστόσο καθένα από αυτά τα σημεία προσκρούει σε σοβαρές δυσκολίες, με πρώτο το αίτημα για μείωση των ρύπων ώστε να τηρηθεί ο στόχος του 1,5 βαθμού. Τόσο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, όσο και ηγέτες, όπως ο Γάλλος Εμανουέλ Μακρόν, υπογράμμισαν ότι με τις παρούσες δεσμεύσεις οδεύουμε για αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για δραματική προοπτική, όπως αποτυπώνεται στις προβλέψεις, σύμφωνα με τις οποίες ο αριθμός των ανθρώπων που θα ζουν σε αβίωτες συνθήκες στα τέλη του αιώνα μπορεί να προσεγγίσει τα 3 δισεκατομμύρια.

Η χώρα που παράγει τους περισσότερους ρύπους, η Κίνα, έχει παραμείνει στάσιμη στις δεσμεύσεις του 2015, με βάση τις οποίες οι ρύποι της θα συνεχίσουν να αυξάνονται ώς το 2030, ενώ ούτε ο Κινέζος πρόεδρος Σι ούτε ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν παρευρίσκονται στη σύνοδο. Καμία ουσιαστικά νέα δέσμευση δεν έχει παρουσιάσει η Ρωσία και η Αυστραλία, ενώ οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να πείσουν ότι συμμετέχουν δυναμικά στην κοινή προσπάθεια, αφού το πρόγραμμα χρηματοδότησης της ενεργειακής μετάβασης που εισηγείται ο Αμερικανός πρόεδρος παραμένει κολλημένο στο Κογκρέσο. Αμερικανοί ακτιβιστές κατά των ορυκτών καυσίμων, που διαδήλωσαν στη Γλασκώβη, επισήμαναν ότι τους πρώτους έξι μήνες από την έναρξη της θητείας του Τζο Μπάιντεν έχουν εγκριθεί 2.500 άδειες εκμετάλλευσης ορυκτών καυσίμων, τόσες όσες ενέκρινε η κυβέρνηση Τραμπ σε ένα χρόνο. Σε επίπεδο διεθνούς πολιτικής, πάντως, η απόσυρση του Τραμπ από τη συμφωνία των Παρισίων αποδείχθηκε ιδιαίτερα βλαβερή για τους κλιματικούς στόχους. «Δεν θα έπρεπε κανονικά να ζητάω συγγνώμη, αλλά ζητάω», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος αναφερόμενος στη μονομερή ενέργεια του προκατόχου του. Σε άλλα νέα της συνόδου, η πρωθυπουργός της Σκωτίας, Νίκολα Στέρτζον, έδωσε μια ειλικρινή συμβουλή στους πολίτες που επιθυμούν να δουν αλλαγές στην κλιματική πολιτική. «Τι μπορείτε να κάνετε; Να κάνετε τη ζωή πραγματικά δύσκολη σε κάθε κυβέρνηση, σε κάθε ηγέτη που δεν κάνει όσα χρειάζεται. Πρέπει όλοι να δεχθούμε πολύ μεγαλύτερη πίεση και πολύ πιο σύντομα».

Σύνοδος κορυφής για το Κλίμα: Υστατη προσπάθεια ή μια νέα σταθερή γραμμή πλεύσης;

bot — Sat, 30 Oct 2021 02:05:59 +0000

Σύνοδος κορυφής για το Κλίμα: Υστατη προσπάθεια ή μια νέα σταθερή γραμμή πλεύσης;

Οι ηγέτες των 20 πλουσιότερων χωρών οι οποίοι θα συγκεντρωθούν στη Γλασκώβη την 1η Νοεμβρίου θα αναγνωρίσουν την ύπαρξη της απειλής της κλιματικής αλλαγής και θα λάβουν επείγοντα μέτρα για να περιορίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, σύμφωνα με προσχέδιο που ανακοινώθηκε πριν από τη Σύνοδο για το κλίμα COP26.

Κυριότερα σημεία της ημερήσιας διάταξης

Η παγκόσμια σύνοδος κορυφής των ηγετών στις 1 Νοεμβρίου 2021 θα σηματοδοτήσει την έναρξη της 26ης διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP26).

Τα 197 μέρη της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή θα συναντηθούν στο πλαίσιο της COP26, που θα πραγματοποιηθεί από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 12 Νοεμβρίου. Μεταξύ αυτών, η ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η διάσκεψη θα φιλοξενηθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ασκεί την προεδρία της COP26 σε συνεργασία με την Ιταλία. Αρχικά είχε προγραμματιστεί για το 2020, ωστόσο αναβλήθηκε κατά ένα έτος λόγω της πανδημίας COVID-19.

Κατά τη COP26, τα μέρη θα εξετάσουν την πρόοδο όσον αφορά τις δεσμεύσεις τους ως προς τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού για συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη αρκετά κάτω από τους 2 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα και συνέχιση των προσπαθειών για τον περιορισμό της σε 1,5 °C.

Επικεφαλής της αντιπροσωπίας της ΕΕ θα είναι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και ο Πρωθυπουργός της Σλοβενίας Janez Janša, εκπροσωπώντας τη σλοβενική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Οι δηλώσεις των ηγετών στη σύνοδο κορυφής θα θέσουν τις βάσεις για διαπραγματεύσεις από τα μέρη σχετικά με ένα τελικό έγγραφο που θα εγκριθεί στο τέλος της διάσκεψης.

Στόχοι της COP26

Η φετινή διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή έχει τέσσερις κύριους στόχους:

να εξασφαλιστεί ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών παγκοσμίως έως τα μέσα του αιώνα
να παραμείνει εφικτός ο στόχος του 1,5 βαθμού για την υπερθέρμανση του πλανήτη σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα
να υπάρξει δέσμευση για κινητοποίηση 100 δισ. δολαρίων ΗΠΑ ετησίως έως το 2025 για να στηριχθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες στον αγώνα κατά των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής
να οριστικοποιηθεί το σύνολο των κανόνων που διέπουν την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού

Οι εν λόγω στόχοι θα πρέπει να επιτευχθούν μέσω ισχυρών συλλογικών και ατομικών δεσμεύσεων στη Γλασκώβη, μεταξύ άλλων μέσω φιλόδοξων εθνικά καθορισμένων συνεισφορών (ΕΚΣ) τις οποίες πρέπει να υποβάλουν τα μέρη.

Θέση της ΕΕ για την COP26

Η θέση της ΕΕ εγκρίθηκε στο σύνολό της από το Συμβούλιο στις 6 Οκτωβρίου 2021. Στα συμπεράσματά του, το Συμβούλιο:

καλεί όλα τα μέρη να προτείνουν φιλόδοξες ΕΚΣ
προτρέπει άλλες μεγάλες ανεπτυγμένες χώρες να αυξήσουν τις συνεισφορές τους στη δέσμευση χρηματοδότησης της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, ύψους 100 δισ. δολαρίων ΗΠΑ
καθορίζει τη θέση της ΕΕ σχετικά με τους κανόνες για τις διεθνείς αγορές διοξειδίου του άνθρακα, παρέχοντας τη δυνατότητα στις χώρες να εμπορεύονται μειώσεις των εκπομπών
καθορίζει τη θέση της ΕΕ σχετικά με κοινά χρονοδιαγράμματα για τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών που περιλαμβάνονται στις ΕΚΣ κάθε χώρας

Στις 5 Οκτωβρίου το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης συμπεράσματα σχετικά με τη χρηματοδότηση μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Στόχος είναι να τηρηθεί η παγκόσμια δέσμευση για κινητοποίηση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ ετησίως έως το 2025 ώστε να στηριχθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες στον αγώνα κατά των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 21 και 22 Οκτωβρίου, οι ηγέτες της ΕΕ προέβησαν σε απολογισμό των προετοιμασιών για την COP26. Στα συμπεράσματα της συνόδου επανέλαβαν βασικές πτυχές της θέσης της ΕΕ.

Χρονοδιάγραμμα της COP26

31/10/2021

Έναρξη της διάσκεψης

01/11/2021

Παγκόσμια Σύνοδος Κορυφής των Ηγετών

02/11/2021

Έναρξη διαπραγματεύσεων

12/11/2021

Έγκριση του τελικού εγγράφου

Ιστορικό

Προηγούμενη σύνοδος κορυφής

Η σύνοδος κορυφής των ηγετών στο πλαίσιο της 25ης διάσκεψης των μερών των Ηνωμένων Εθνών (COP25) πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη της Ισπανίας στις 2 Δεκεμβρίου 2019.

Συμφωνία του Παρισιού

Το 2015 οι παγκόσμιοι ηγέτες που συνήλθαν στο Παρίσι, στο πλαίσιο της 21ης διάσκεψης των μερών των Ηνωμένων Εθνών (COP21), έθεσαν φιλόδοξους νέους στόχους για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Συνήψαν συμφωνία στην οποία περιλαμβάνεται σχέδιο δράσης για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.