Η Μαρία Κάλλας και η Τίνα Λιβανού σε σπάνιες φωτογραφίες τη περίοδο που έκαναν μαζί διακοπές και στη μέση ο Αριστοτέλης Ωνάσης. Το παρασκήνιο της συνάντηση τους που έγινε πρωτοσέλιδο στον Τύπο της εποχής.

Δύο γυναίκες, με εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες και αστική τάξη, έμελλε να συνδέσουν το όνομα τους με τον Αριστοτέλη Ωνάση να πληγωθούν και να έχουν τραγικό τέλος πολύ νωρίς.

Τίνα Λιβανού, Μαρία Κάλλας δύο ονόματα που τα έχουμε απόλυτα συνδεδεμένα με τον Έλληνα «Αρίστο» που κατάφερε να ξεχωρίσει και να γίνει εκατομμυριούχος κατακτώντας τον κόσμο. Τον αγάπησαν, εκείνος «πρόδωσε» και τις δύο και η μοίρα που τις συνέδεσε επιφύλασσε το πιο τραγικό παιχνίδι.

Τίνα Λιβανού: Μεγάλωσε σαν πριγκίπισσα, τη διεκδίκησαν δύο ισχυροί άνδρες
Η Τίνα Λιβανού γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1929 στο Λονδίνο και ήταν η μικρότερη κόρη του Σταύρου και της Αριέττας Λιβανού. Τα παιδικά της χρόνια τα πέρασε μεταξύ Λονδίνου και Νέας Υόρκης, φοίτησε στο μοναστήρι Villa Maria στο Μόντρεαλ και στη συνέχεια σε οικοτροφείο στο Γκρίνουιτς του Κονέκτικατ, ενώ απολάμβανε τις διακοπές της σε πολυτελή θέρετρα εκείνης της εποχής. Όσο για τον κύκλο της, συναναστρεφόταν με μέλη βασιλικών οικογενειών, μεγιστάνες, πολιτικούς και εξέχουσες προσωπικότητες. Και μπορεί να μην κυλούσε βασιλικό αίμα στις φλέβες της, ωστόσο είχε μεγαλώσει κυριολεκτικά ως πριγκίπισσα.

Η Τίνα Λιβανού
Η εξωτερική της εμφάνιση ήταν εντυπωσιακή και δεν περνούσε απαρατήρητη: κατάξανθα μαλλιά, λεπτή σιλουέτα και μάτια σπινθηροβόλα έγινε το «μήλο της έριδος» από την ηλικία των 14 ετών μόλις για δύο πανίσχυρους άνδρες: τον Σταύρο Νιάρχο και τον Αριστοτέλη Ωνάση. Ο δεύτερος θα την πολιορκήσει για περίπου τρία χρόνια και τελικά θα παντρευτούν το 1946 στη Νέα Υόρκη. Ο γάμος τους θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα κοσμικά events της χρονιάς και η λίστα των προσκεκλημένων έχει τα πιο δυνατά και σημαντικά ονόματα της παγκόσμια σκηνής. Εκείνη είναι μόλις 17 ετών και ο Ωνάσης έχει πατήσει τα 40.

Τα πρώτα χρόνια της έγγαμης ζωής τους θα περάσουν πολύ όμορφα, με ευχάριστες προσωπικές στιγμές, πανάκριβα δώρα και πολυτελή ταξίδια ανά τον κόσμο. Η ευτυχία τους θα ολοκληρωθεί με την απόκτηση δύο παιδιών: του Αλέξανδρου και της Χριστίνας.

Αριστοτέλης Ωνάσης- Τίνα Λιβανού
Καθώς τα χρόνια κυλούν η σχέση της Τίνας Λιβανού με τον Αριστοτέλη Ωνάση είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Το αγαπημένο ζευγάρι που κοσμεί εξώφυλλα περιοδικών και ανοίγει την πλούσια έπαυλή του, φιλοξενώντας εκλεκτούς καλεσμένους, είναι η βιτρίνα ενός γάμου που κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Εκείνος ως λάτρης του ωραίου φύλλου δεν διστάζει να συνάπτει εξωσυζυγικές σχέσεις με νεαρές γυναίκες και εκείνη να τον πληρώνει ακριβώς με το ίδιο νόμισμα. Όταν ο Ωνάσης θα μάθει για τη σχέση της γυναίκας του με τον εκατομμυριούχο Βραζιλιάνο Reinaldo Herrera θα βγει εκτός εαυτού.

Το καλοκαίρι του 1959, μια κρουαζιέρα με τη θαλαμηγό «Χριστίνα» γίνεται η αφορμή να διαταραχτούν οι ήδη εύθραυστες σχέσεις του ζευγαριού. Είναι η περίοδος που η Μαρία Κάλλας θα κάνει διακοπές με το ζευγάρι παρέα με τον σύζυγο της και ο Αριστοτέλης Ωνάσης θα την ερωτευτεί παράφορα.

Το 1960 θα βρει την Τίνα Λιβανού διαζευγμένη κι έναν χρόνο αργότερα θα παντρευτεί τον Βρετανό John Spencer-Churchill, μαρκήσιο του Μπλάντφορντ και μετέπειτα 11ο δούκα του Μάρλμπορο. Το ζευγάρι θα μείνει μαζί 10 χρόνια, χωρίςνα κάνει οικογένεια, και θα χωρίσει χωρίς να μαθευτεί ποτέ ο λόγος του διαζυγίου.

Επόμενος γάμος για την Τίνα Λιβανού είναι ο Σταύρος Νιάρχος, ο οποίος είχε παντρευτεί την αδερφή της Ευγενία και έμεινε χήρος. Δύο χρόνια μετά το γάμο τους, το αεροπορικό ατύχημα του γιου της, Αλέξανδρου, που του στοίχησε τη ζωή, βυθίζει σε πένθος την ίδια και ένα χρόνο αργότερα «σβήνει» ξαφνικά σε ξενοδοχείο στο Παρίσι σε ηλικία μόλις 45 ετών.

Μαρία Κάλλας: Η αιώνια ερωμένη του Αριστοτέλη Ωνάση
Γεννημένη τον Δεκέμβριο του 1924 στη Νέα Υόρκη από γονείς Έλληνες μετανάστες η Μαρία Κάλλας εκδήλωσε από μικρή το ενδιαφέρον της για τη μουσική, ωστόσο η σχέση με τη μητέρα της επηρέαζε τον ψυχισμό της. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η μητέρα της ήθελε να κάνει αγόρι κι όταν γεννήθηκε η Μαρία έκανε μέρες να τη δει. Η σχέση τους άρχισε να γίνεται χειρότερη όταν πήγαν να ζήσουν στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Time, η Κάλλας είχε κατηγορήσει δημοσίως τη μητέρα της ότι την εξανάγκαζε να τραγουδάει, γεγονός που οδήγησε στη σταδιακή καταστροφή της παιδικής της ηλικίας:

Θα μαθητεύσει δίπλα στη Τριβέλλας, η οποία θα αναγνωρίσει πως η Μαρία είναι μια δραματική υψίφωνος και με πολλή μελέτη θα καταφέρει να ξεχωρίσει ήδη τόσο στη σχολή της όσο και σε έργα που έφταναν σιγά- σιγά στα χέρια της.

Η Μαρία Κάλλας με τον σύζυγο της
Έχοντας φτιάξει το βιογραφικό της θα επιστρέψει πίσω στην Αμερική όπου επανασυνδέεται με τον πατέρα της και κυνηγάει το όνειρο της, ενώ το 1947 σε ηλικία μόλις 23 ετών πηγαίνει στη Βερόνα -εκεί θα γνωρίσει τον Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι, έναν αρκετά μεγαλύτερό της πλούσιο και φιλόμουσο βιομήχανο με τον οποίον παντρεύεται δύο χρόνια αργότερα.

Η Μαρία Κάλλας θα μεγαλουργήσει: καταπιάνεται με σημαντικά έργα, εμφανίζεται μεταξύ άλλων στην Όπερα της Ρώμης, στη Σκάλα του Μιλάνου, στη Βασιλική όπερα του Λονδίνου, στην Όπερα του Παρισιού και φυσικά στην Επίδαυρο.

πηγη

Σε δύο γκαλά όπερας, στα οποία συμμετέχουν διεθνώς αναγνωρισμένοι λυρικοί ερμηνευτές, και με μία μεγάλη έκθεση τιμά το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας (1923-1977). Το αφιέρωμα αρχίζει την Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου στις 8:30 μ.μ., με το γκαλά όπερας της ρωσίδας σοπράνο Elena Stikhina [Έλενα Στίχινα] και του έλληνα βαρύτονου Δημήτρη Πλατανιά, δύο αστεριών του διεθνούς λυρικού στερεώματος που ακτινοβολούν στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου. Το πρόγραμμα του γκαλά εστιάζει σε όπερες εμβληματικών ιταλών συνθετών και σε ρόλους ‒όπως ενδεικτικά η Τόσκα του Giacomo Puccini [Τζάκομο Πουτσίνι]‒, στους οποίους έδωσε νέα πνοή η απόλυτη ντίβα μέσα από τις ανεπανάληπτες ερμηνείες της. Περίοπτη θέση στις επιλογές των δύο κορυφαίων λυρικών τραγουδιστών κατέχουν αντιπροσωπευτικές άριες και ντουέτα από δημοφιλείς όπερες του Giuseppe Verdi [Τζουζέππε Βέρντι], όπως ο Τροβατόρε, η Αΐντα, ο Ριγκολέττο και ο Σιμόνε Μποκκανέγκρα.

Την Elena Stikhina και τον Δημήτρη Πλατανιά πλαισιώνει η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, ορχήστρα in Residence του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, που θα παρουσιάσει επίσης, υπό τη διεύθυνση του διεθνώς καταξιωμένου Λουκά Καρυτινού, διάσημα ορχηστρικά αποσπάσματα από τους Σικελικούς εσπερινούς του Giuseppe Verdi, την Φεντόρα του Umberto Giordano [Ουμπέρτο Τζορντάνο] και την Αντριάνα Λεκουβρέρ του Francesco Cilea [Φραντσέσκο Τσιλέα]. Θα ακουστεί ακόμη η Εισαγωγή από τους Παλιάτσους του Ruggero Leoncavallo [Ρουτζέρο Λεονκαβάλλο], η οποία συνοδεύεται από τη γνωστή άρια του «Προλόγου» που θα τραγουδήσει ο Δημήτρης Πλατανιάς.

ΠΗΓΗ 

Με τη Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι ξεκινάει το αφιέρωμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τα 100 χρόνια από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας.

Η μεγάλη διεθνής συμπαραγωγή της ΕΛΣ με τρεις σπουδαίες όπερες της Αμερικής –τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, την Όπερα του Καναδά και τη Λυρική Όπερα του Σικάγου– θα παρουσιαστεί στις 25, 27, 30 Απριλίου και 2, 4, 9 Μαΐου 2023 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, σε μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν και σκηνοθεσία και σκηνικά Ντέιβιντ ΜακΒίκαρ, με την Άννα Πιρότσι να ντεμπουτάρει στον ομώνυμο ρόλο. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Λησμονημένη για πολλές δεκαετίες, η Μήδεια του Ιταλού συνθέτη Λουίτζι Κερουμπίνι –η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στο Παρίσι το 1797 και στη Σκάλα του Μιλάνου έναν αιώνα αργότερα, το 1909– έλαμψε ξανά όταν η Μαρία Κάλλας ερμήνευσε τον κεντρικό ρόλο για πρώτη φορά το 1953 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ του Φλωρεντινού Μαΐου. Η επιτυχία υπήρξε τεράστια, ενώ, χάρη στις σπάνιες μουσικές και υποκριτικές ικανότητες της Κάλλας, ο μουσικός κόσμος ανακάλυψε ένα συναρπαστικό έργο, μέχρι τότε άδικα ξεχασμένο. Η Μήδεια είναι μια όπερα απολύτως συνδεδεμένη με την Ελλάδα –βασίζεται στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη–, ενώ η ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας στην ιστορική παραγωγή της ΕΛΣ στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου το 1961, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη, άφησε ανεξίτηλο στίγμα στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.

Ο Κερουμπίνι, ο οποίος έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του στο Παρίσι συμβάλλοντας αποφασιστικά στη μουσική ζωή της χώρας, συνέθεσε την όπερα σε γαλλικό ποιητικό κείμενο του Φρανσουά-Μπενουά Οφμάν με διαλόγους σε αλεξανδρινό μέτρο ανάμεσα στα μουσικά μέρη (άριες, ντουέτα, χορωδιακά κ.ά.). Στη συνέχεια το κείμενο μεταφράστηκε στα ιταλικά από τον Κάρλο Τσανγκαρίνι και οι διάλογοι μελοποιήθηκαν από τον Γερμανό συνθέτη Φραντς Πάουλ Λάχνερ. Σε αυτή τη μορφή παρουσιάστηκε από την Κάλλας και σε αυτή θα παρουσιαστεί και τώρα από την ΕΛΣ. Στην όπερα του Κερουμπίνι η δράση δεν πηγάζει από εξωτερικούς παράγοντες, αλλά από τον ψυχικό αγώνα της πρωταγωνίστριας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εξέλιξη της ψυχολογίας της. Και ακριβώς αυτή η ψυχολογική προσωπογραφία δίνει ανθρώπινη διάσταση στη Μήδεια, παρότι είναι πρόσωπο απρόσιτο, μυθικό. Η Μήδεια εμφανίζεται ως ερωτευμένη γυναίκα γεμάτη πάθος, ικετεύει για τη ζωή και την ευτυχία της, ταπεινώνεται και για τα δύο και στη συνέχεια, μετά την απόρριψη του Ιάσονα, αναζητά εμμονικά την εκδίκηση. Η Μήδεια ανέδειξε τον Λουίτζι Κερουμπίνι όχι μόνο ως εξαιρετικό συνθέτη όπερας αλλά και ως συμφωνιστή. Ο τύπος της εποχής ανέφερε για το έργο ότι «η μουσική είναι μεγάλη, εκφραστική, μεγαλόπρεπη και τρομακτική». Μουσικά η όπερα αυτή μοιάζει να γεφυρώνει τον κόσμο του Γκλουκ και του Χάυντν με αυτόν του Μπετόβεν, προαναγγέλλοντας, ταυτόχρονα, το είδος της γαλλικής μεγαλόπρεπης όπερας.

Για τη διεθνή συμπαραγωγή της Μήδειας η Εθνική Λυρική Σκηνή εγκαινιάζει τη συνεργασία της με τρία κορυφαία λυρικά θέατρα της Αμερικής: τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, την Όπερα του Καναδά και τη Λυρική Όπερα του Σικάγου, η οποία υλοποιήθηκε χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Η παραγωγή ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπου άνοιξε τη σεζόν 2022/23 της Μετροπόλιταν, ενώ μετά την αθηναϊκή της παρουσίαση θα ταξιδέψει σε Μόντρεαλ και Σικάγο. Για την πρώτη συνεργασία μεταξύ της ΕΛΣ και της Μετροπόλιταν, ο Γενικός Διευθυντής της ΜΕΤ Πήτερ Γκελμπ σημειώνει: «Είναι τιμή μας να συνεργαζόμαστε με την Εθνική Λυρική Σκηνή στην παραγωγή της Μήδειας του Κερουμπίνι σε μια συγκλονιστική και εντυπωσιακή σκηνοθεσία από τον Ντέιβιντ ΜακΒίκαρ, που έκανε την πρεμιέρα της στη Μετροπόλιταν Όπερα το περασμένο φθινόπωρο. Εκ μέρους όλων μας εδώ στη Νέα Υόρκη, σας εύχομαι τα καλύτερα για αυτό που ξέρω ότι θα είναι μια φαντασμαγορική πρεμιέρα στην Αθήνα, στις 25 Απριλίου», ενώ ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης επισημαίνει: «Η πρώτη μας συμπαραγωγή με τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης ανοίγει μια νέα σελίδα στην ιστορία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η Μήδεια του Κερουμπίνι, βασισμένη στην τραγωδία του Ευριπίδη, έχει σφραγιστεί από την εμβληματική ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας στην ιστορική παραγωγή της ΕΛΣ το 1961, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Η Μήδεια ξεκινά στις 25 Απριλίου και εγκαινιάζει το αφιέρωμά μας στα 100 χρόνια από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας».

Τη σκηνοθεσία και τα σκηνικά της μνημειώδους παραγωγής υπογράφει ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνοθέτης της όπερας σερ Ντέιβιντ ΜακΒίκαρ. «Εντυπωσιακή και απολαυστική» χαρακτήρισαν την παραγωγή στην κριτική τους οι New York Times, ενώ ο Observer «διαχρονική και απόλυτα σύγχρονη». Τα κοστούμια υπογράφει η Ντούυ Λύτι, την κινησιολογία η Τζο Μέρεντιθ, τους φωτισμούς η Πώλι Κόνσταμπλ και τις προβολές η Σ. Κέιτυ Τάκερ. Την αναβίωση της σκηνοθεσίας υπογράφει ο Τζόναθον Λόυ, ενώ συνεργάτιδα σκηνογράφος είναι η Χάννα Πόστλουεϊτ.

Στον εξαιρετικά απαιτητικό ρόλο του τίτλου –ο οποίος έχει συνδεθεί απολύτως με τη Μαρία Κάλλας– θα κάνει το ντεμπούτο της μια κορυφαία πρωταγωνίστρια της εποχής μας, η διεθνώς καταξιωμένη δραματική υψίφωνος κολορατούρα Άννα Πιρότσι, στην πρώτη της συνεργασία με την ΕΛΣ. Η Πιρότσι έχει διαγράψει μια μοναδική σταδιοδρομία τα τελευταία δέκα χρόνια, μετά το ντεμπούτο της στο Τορίνο το 2012 και την τεράστια επιτυχία που σημείωσε στο Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ ως Αμπιγκαΐλλε (Ναμπούκκο) σε διεύθυνση του Ρικκάρντο Μούτι. Αμέσως έγινε περιζήτητη στις μεγαλύτερες όπερες του πλανήτη και έως σήμερα έχει τραγουδήσει, μεταξύ άλλων, στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, τη Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης, τη Σκάλα του Μιλάνου, την Όπερα του Παρισιού, την Κρατική Όπερα της Βιέννης, το Ρεάλ της Μαδρίτης, το Λισέου της Βαρκελώνης, την Αρένα της Βερόνας, την Όπερα του Σαν Φρανσίσκο και την Κρατική Όπερα της Βαυαρίας στο Μόναχο. H Πιρότσι σημειώνει για το ντεμπούτο της: «Θα πρέπει να αναζητήσω βαθιά μέσα μου το σωστό κλειδί που θα μου επιτρέψει να ερμηνεύσω αυτή την αρχαία, παραισθησιογόνο, άγρια τρέλα που, ως μητέρα, πολύ απλά δεν μου ανήκει. Όμως θα δώσω τα πάντα γι’ αυτό το ντεμπούτο, που, με μια τόσο σημαντική παραγωγή και μάλιστα στην Αθήνα, είναι θεμελιώδους σημασίας για μένα».

Τον ρόλο του Ιάσονα θα ερμηνεύσει ο Τζόρτζιο Μπερρούτζι, Κρέων θα είναι ο Γιάννης Γιαννίσης, Γλαύκη η Βασιλική Καραγιάννη, Νέρις η Νεφέλη Κωτσέλη. Μαζί τους οι Νικόλας Ντούρος, Δέσποινα Σκαρλάτου, Μάρθα Σωτηρίου. Συμμετέχουν η Ορχήστρα και η Χορωδία της ΕΛΣ. Την παραγωγή θα διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιμουσικός Φιλίπ Ωγκέν. Τη Χορωδία της ΕΛΣ διευθύνει ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος.

Μήδεια

Λουίτζι Κερουμπίνι

Συμπαραγωγή με τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, την Όπερα του Καναδά και τη Λυρική Όπερα του Σικάγου

To όμορφο σπίτι κρυφοκοιτάζει μέσα από το σκούρο πράσινο των δέντρων της Via Catullo, στην καρδιά της χερσονήσου Sirmione. Αυτό το όμορφο σπίτι είναι τώρα πανάκριβα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, με… έτοιμη στο πιάτο τη φήμη από την προηγούμενη οικοδέσποινα, τη Μαρία Κάλλας. Εδώ ήταν για χρόνια η θερινή κατοικία του βερονέζου Giovanni Battista Meneghini. Κατέκτησε τεράστια φήμη (προσδίδοντας και εμπορική αξία στο μικρογράφημα που λέγεται Sirmione, και βρίσκεται στη λίμνη Garda, λίγα χλμ έξω από τη Βερόνα), χάρη στην κυρία Μενεγκίνι, την Μαρία Κάλλας. Η βίλα, ένα κτίριο τριών ορόφων, εμβαδού 780 τετ. μέτρων είχε διακοσμηθεί προσωπικά από την Κάλλας. Πριν λίγα χρόνια ο Δήμος αποφάσισε να διαμορφώσει καλόγουστα το πάρκο που ακολουθεί το δρόμο του σπιτιού και αυτό το πάρκο φερει πλέον  το όνομά της.

To Sirmione είναι ένας τόπος ευλογημένος από τη θέση και το τοπίο του. Τι άλλη τύχη να ζητούσε; Κι όμως, του έλειπε ένας μύθος, κάτι σαν φωτεινή αστραφτερή αύρα για να κάνει τη φήμη και την ομορφιά του να διαρκέσει στην πάροδο του χρόνου. Βρήκε το μύθο του όταν έφτασε η Άννα Μαρία Σοφία Καλογεροπούλου, η μεγαλύτερη ίσως προσωπικότητα του λυρικού τραγουδιού στην ιστορία.

Πέρασαν σαράντα πέντε σχεδόν χρόνια από τον θάνατό της. Ήταν 53ων ετών, όταν αναχώρησε. (Παρίσι, 16 Σεπτ.1977). Εξακολουθεί ωστόσο να είναι ζωντανή, παρούσα στο Σιρμιόνε, στο μυαλό και την καρδιά όσων την γνώρισαν εκεί και όσων μπορεί να μην την γνώρισαν ποτέ, αλλά μεγάλωσαν με τις ιστορίες των γονιών τους, που είναι θαυμαστές της. Εάν κλείσετε τα μάτια σας για μια στιγμή στη Via Catullo, μπορείτε ακόμα να την ακούσετε να τραγουδά από τη βεράντα της βίλας της. Είναι ένα γλυκό και υπέροχο τραγούδι του νου και τη καρδιάς μας, μια πανέμορφη και υγιέστατη αυταπάτη. Ντουέτο με τα φύλλα να φυσούν στον άνεμο από το πάρκο, το αφιερωμένο σε αυτήν που συντηρείται ιδανικά.

Η Κάλλας έφτασε εδώ για πρώτη φορά το 1952 έχοντας ήδη εγκατασταθεί μόνιμα με τον σύζυγό της στη Βερόνα. Το σπίτι της στη Βερόνα είναι κι αυτό σημείο αναφοράς της πόλης και συνοδεύεται από αναμνηστική πλακέτα.

Η Κάλλας αγάπησε πολύ τον τόπο, λέγεται ότι μόνο στο Σιρμιόνε απολάμβανε τις εκτός δημοσιότητας μέρες και εβδομάδες περπατώντας στους δρόμους χαλαρή, χαμογελαστή, μιλώντας με τους κατοίκους, ψωνίζοντας στα μικρά μαγαζάκια για το νοικοκυριό της. Ωστόσο, επτά χρόνια αργότερα, η βίλα έγινε σκηνή ενός τραγικού αποχαιρετισμού, όταν η Κάλλας μαζί με τον Αριστοτέλη Ωνάση, πήγαν στο σπίτι της Via Catullo για να ανακοινώσουν στον σύζυγο της ότι είναι ερωτευμένοι . Επιθυμούσαν να μιλήσουν με τον Μενεγκίνι για την ανάγκη διαζυγίου. Ένα σιωπηλό δείπνο συνοδεύτηκε από μια έντονη συζήτηση  και εν τέλει οδηγήθηκαν στον τραγικό σε συνέπειες χωρισμό. Η Villa Meneghini-Callas πωλήθηκε λίγα χρόνια αργότερα.
Το Sirmione είναι ένα πανέμορφο σημείο. Ήσυχο, φροντισμένο, πολύ τουριστικό για πολλούς μήνες, χάρη στη λίμνη, τα ιστορικά και ανέπαφα αρχαιολογικά του σημεία, το πράσινο των πάρκων του και την αύρα του, που παραπέμπει σε σκηνικό ταινίας του Visconti.

Η παρουσία της Κάλλας είναι ακόμα ζωντανή στη χερσόνησο.Έφτασε εδώ στο απόγειο της καριέρας της, όταν θριάμβευσε στα θέατρα και είχε τον κόσμο στα πόδια της. Εκείνη την εποχή, η Κάλλας θεωρούσε αυτό το μέρος μια όαση ειρήνης στην οποία να καταφεύγει, μακριά από το χάος που τον περιέβαλλε. Αγάπησε αυτή την ήσυχη και ήρεμη ατμόσφαιρα που μόνο αυτή η γωνιά μπορούσε να της προσφέρει: αγαπούσε τα ιαματικά λουτρά, απολάμβανεδ τον καφέ της στο Caffè Grande Italia.

Ήταν τόσο δεμένη με τον τόπο που ακόμη και όταν έφυγε δεν σταμάτησε να το σκέφτεται, διατηρησε επικοινωνία στελνοντας  καρτ ποστάλ στους ανθρώπους με τους οποίους ήταν πιο δεμένη.«Θα ήθελα να τελειώσω τις μέρες μου στη Σιρμιόνε και να θαφτώ σε αυτόν τον επίγειο παράδεισο». Έτσι έγραψε η Μαρία Κάλλας σε ένα από τα γράμματά της. Αλλά η μοίρα της ήταν διαφορετική.Πολλά έχουν ειπωθεί για τον θάνατό της, δημιουργώντας μια δίνη ψεύτικων φημών. Κάποιοι είπαν ότι οι στάχτες της εκλάπησαν από το νεκροταφείο του Παρισιού και σκορπίστηκαν στη λίμνη Γκάρντα. Άλλοι, πιστεύουν ότι θάφτηκε στο Colombare. Η Κάλλας ήταν σιγουρα η ψυχή αυτού του μαγευτικού τόπου: Ενας χώρος πανέμορφος στο δημαρχείο προορίζεται για εκθέσεις και εκδηλώσεις αφιερωμένες σε αυτήν,ένα εστιατόριο φερει το όνομά της και βέβαια, το πάρκο στο οποίο αναφερθήκαμε. Επιπλέον, κάθε καλοκαίρι το μουσικό φεστιβάλ προς τιμήν της κάνει πολύ κόσμο να τη θυμηθεί εκεί και να δακρύσει.

Θα φύγω όμως από το θέμα μου, χωρίς να φύγω… θα ανοίξω με την σύμφωνη γνώμη σας ένα βιβλίο. Είναι 1957 και η Μαρία Μενεγκίνι-Κάλλας αποφασίζει να καταγράψει μνήμες και στιγμές από τη ζωή της, ξεκινώντας από την παιδική ηλικία της. Από εκεί ξεκινά η αφήγηση στο βιβλίο «Μαρία Κάλλας: Γράμματα και αναμνήσεις», που στηρίζεται σε αναμνήσεις και τις σημειώσεις της αλλά και σε κείμενα και σχόλια του Γάλλου σκηνοθέτη και φωτογράφου Τομ Βολφ. Περιέχει κομμάτια από την αυτοβιογραφία της, που φιλοδοξούσε να εκδώσει αλλά δεν πρόλαβε καν να ολοκληρώσει Το βιβλίο του Βολφ κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Ανδρέα Παππά.

«Απεχθάνομαι να μιλώ για τον εαυτό μου, λέει η Κάλλας. Αφήνω πάντα τους άλλους να μιλούν ελεύθερα για λογαριασμό μου, σίγουρη πως έχω να κάνω με ανθρώπους ευφυείς, καλοπροαίρετους και γενναιόδωρους. Δυστυχώς, βέβαια, ακριβώς επειδή αφήνω τους άλλους να μιλούν, βρέθηκα να πρωταγωνιστώ σε ανυπόστατα σκάνδαλα που κάνουν τον γύρο του κόσμου. Προκειμένου να διορθώσω τις τόσες ανακρίβειες, αποφάσισα τώρα, αν και με μια κάποια επιφύλαξη, να αναφερθώ στους κυριότερους σταθμούς της προσωπικής μου ζωής και της καλλιτεχνικής μου πορείας. Η αφήγησή μου δεν έχει, συνεπώς, καμιά επιτήδευση, πολλώ μάλλον,Θεός φυλάξοι! καμιά πρόθεση για αντιπαράθεση. Επιθυμώ να την παρακολουθήσει ο αναγνώστης με το πνεύμα που την υπαγόρευσα».

Γράφει ο δημοσιογράφος Παύλος Αλέπης 

Τέσσερα πέμπτα μιας σελίδας αρκετά για να με ταξιδέψουν μίλια. Κυβερνήτης του ταξιδιού ο Δημήτρης Γκιώνης. Κορυφαίος συνάδελφος της προηγούμενης απο μένα γενιάς, με μαεστρία άρχοντα του πολιτισμού δεκαετίες τώρα, εγκωμιάζει και παρουσιάζει λαχταριστά, το νέο βιβλίο άλλου τέρατος την γενιάς του.Του Βασίλη Καββαθά*

*O Bασίλης Kαββαθάς είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Εργάζεται σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνα και τηλεοράσεις ως ρεπόρτερ-ερευνητής.