πληθωρισμός – Art Point View

Κριστίν Λαγκάρντ: Η ΕΚΤ «πλησιάζει τον στόχο» για τη μείωση του πληθωρισμού

bot — Mon, 31 Jul 2023 07:05:48 +0000

Κριστίν Λαγκάρντ: Η ΕΚΤ «πλησιάζει τον στόχο» για τη μείωση του πληθωρισμού

«Πλησιάζουμε στον στόχο» της επαναφοράς του πληθωρισμού στο 2%, αφού «καλύψαμε πολύ έδαφος και προχωρήσαμε πολύ στη μάχη εναντίον του πληθωρισμού», επεσήμανε σε συνέντευξή της που δημοσιεύθηκε χθες (30/7) στην εφημερίδα Figaro η Κριστίν Λαγκάρντ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

«Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η νομισματική πολιτική άρχισε να φέρνει αποτελέσματα ως προς τη μείωση του πληθωρισμού. Βλέπουμε τα μεγέθη των πιστώσεων, τόσο τα επιτόκια –οι συμπολίτες μας το γνωρίζουν– όσο και την υποχώρηση των χορηγήσεων, όπως και της ζήτησης πιστώσεων από επιχειρήσεις. Αρχίζουμε να τα βλέπουμε επίσης στη πραγματική οικονομία, στα ακίνητα και όσον αφορά τις επενδύσεις»,ανέφερε η κυρία Λαγκάρντ.

Σχετικά με τα σενάρια περί παύσης της ανόδου των επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο, η επικεφαλής του κεντρικού πιστωτικού θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτίμησε να παραμείνει αόριστη, λέγοντας πως «μπορεί να υπάρξει νέα αύξηση των κατευθυντήριων επιτοκίων, ή ίσως παύση».

Η παύση, «όποια κι αν είναι η ημερομηνία» που θα αποφασιστεί, «τον Σεπτέμβριο ή αργότερα, δεν θα έχει κατ’ ανάγκη οριστικό χαρακτήρα», προειδοποίησε πάντως η Γαλλίδα, θυμίζοντας πως για αυτό πρέπει «ο πληθωρισμός να επανέλθει με διάρκεια στον στόχο» του 2%.

Η αύξηση των τιμών επιβραδύνθηκε τους τελευταίους μήνες, καθώς η ΕΚΤ πολλαπλασίασε τις αυξήσεις των επιτοκίων για να φρενάρει τον πληθωρισμό, αλλά παρέμεινε στο 5,5% σε ετήσια.

ΠΗΓΗ

6 Νοεμβρίου 1923: Όταν ένα καρότσι χρήματα δεν έφτανε για ένα μπουκάλι γάλα στη Γερμανία

bot — Sun, 07 Nov 2021 06:45:27 +0000

6 Νοεμβρίου 1923: Όταν ένα καρότσι χρήματα δεν έφτανε για ένα μπουκάλι γάλα στη Γερμανία

Το φάντασμα και ο φόβος του πληθωρισμού κατατρύχει ως τις μέρες μας τη Γερμανία.

Το ημερολόγιο γράφει 6 Νοεμβρίου 1923 και η Γερμανία έρχεται αντιμέτωπη με την κορύφωση της κρίσης του υπερπληθωρισμού. «Η Reichsbank έχει σε κυκλοφορία 400.338.325.350.700.000.000 μάρκα και ο πληθωρισμός είναι 355.700 εκατ. φορές τα επίπεδα του 1913» διαβάζουμε στο This Day in Business History του Φράνσις Ρέιμοντ.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τους Γερμανούς; Πως αν θέλουν ένα καρβέλι ψωμί θα πρέπει να δώσουν το ιλιγγιώδες ποσό των… 200 δισεκατομμυρίων μάρκων. Τον Σεπτέμβριο εκείνου του έτους το καρβέλι στοίχιζε 1,5 εκατ. μάρκα, ενώ μόλις έναν χρόνο νωρίτερα η τιμή του ήταν στα 163 μάρκα.

Ο ανταποκριτής της Daily Mail στο Βερολίνο περιέγραφε πως για να αγοράσει κανείς κάτι απλό, όπως μία εφημερίδα ή ένα μπουκάλι γάλα δεν έφτανε ούτε ένα καρότσι γεμάτο χρήματα. Οι ετικέτες με τις τιμές πάνω στα προϊόντα δεν είχαν κανένα νόημα. Από τη στιγμή που έφτανε κάποιος στο κατάστημα μέχρι να έρθει η ώρα να πληρώσει στο ταμείο η τιμή ενός προϊόντος μπορεί να είχε ακόμη και υπερδιπλασιαστεί.

Δύο 24ωρα αργότερα, το βράδυ της 8ης Νοεμβρίου ένας πικραμένος, γραφικός πρώην λοχίας, που έχει στο πλευρό του δεκάδες φανατικούς, θα επιχειρήσει σπό μία μπυραρία του Μονάχου, όπου είχαν συγκεντρωθεί 3.000 πολίτες για να ακούσουν την ομιλία του Γκούσταβ φον Καρ, να ανατρέψει τη Δημοκρατία και να καταλάβει την εξουσία. Το πραξικόπημα δεν πετυχαίνει και ο ίδιος συλλαμβάνεται στις 12 Νοεμβρίου. Το όνομά του ήταν Αδόλφος Χίτλερ.

Τα όσα ακολούθησαν είναι γνωστά και εξηγούν γιατί το φάντασμα του πληθωρισμού εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να κατατρύχει τους Γερμανούς.

Νατάσα Στασινού

Ο φόβος του υπερπληθωρισμού

Φανταστείτε να πηγαίνατε στον φούρνο να πάρετε μια φρατζόλα ψωμί και να χρειαζόσασταν για να την αγοράσετε ένα δισεκατομμύριο. Κάποιοι άνθρωποι δεν χρειάζονταν να το φανταστούν. Αυτή τη σκηνή την έχουν ζήσει στα αλήθεια. Στη Γερμανία το 1923, στην Ελλάδα το 1944, πιο πρόσφατα στη Βενεζουέλα, το 2018. Euro2day.gr

Τι οδήγησε σε αυτό το αποτέλεσμα; Ο υπερπληθωρισμός, το φαινόμενο δηλαδή όπου οι τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών αυξάνονται εκθετικά, απαξιώνοντας το επίσημο νόμισμα. Συγκεκριμένα χαρακτηρίζεται έτσι ένας πληθωρισμός που υπερβαίνει το 50% ανά μήνα. Το παγκόσμιο ρεκόρ στον πληθωρισμό, σύμφωνα με τον πίνακα Hanke Krus Hyperinflation Table, το κατέχει η Ουγγαρία του 1945. Κάθε 15 ώρες διπλασιάζονταν οι τιμές! Στη δεύτερη θέση είναι η Ζιμπάμπουε, που αναγκάστηκε τελικά να διακόψει την κυκλοφορία του νομίσματός της.

Οι περισσότερες χώρες φιλοξενούνται στη λίστα, κάποιες μάλιστα για παραπάνω από μια φορά. Η Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου βρίσκεται στην 6η θέση. Σίγουρα θα έχετε ακούσει ή διαβάσει τι έγινε στη χώρα μας εκείνη την περίοδο. Είχαν εκδοθεί μέχρι και χαρτονομίσματα με ονομαστική αξία δισεκατομμυρίων, με ελάχιστη αγοραστική αξία.

Ποιοι ευθύνονται για τα προβληματικά νομίσματα; Οι κυβερνήσεις; Οι οικονομικές συνθήκες; Ό,τι και να φταίει, ένα είναι βέβαιο: ότι μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε χώρα. Δεν υπάρχει καμιά διαβεβαίωση για κανένα κράτος πως δεν θα τύχει κάποιος άχρηστος κυβερνήτης ή εξαιρετικά δυσμενείς οικονομικές συνθήκες.
Δεν είναι θέμα DNA ή κάποιου άλλου παρόμοιου χαρακτηριστικού. Ακόμα και οι πειθαρχημένοι -σύμφωνα με το στερεότυπο- Γερμανοί, την περίοδο 1922-1923, έβλεπαν τις τιμές να διπλασιάζονται κάθε 3,5 ημέρες. Στη λίστα με τις χώρες που έχει εμφανιστεί υπερπληθωρισμός, η Γερμανία κατέχει περίοπτη θέση. Τον Ιανουάριο του 1919 στη Γερμανία, άλλαζες 9 μάρκα με 1 αμερικανικό δολάριο. Τον Ιούλιο το δολάριο άξιζε 14 μάρκα. Και τα προβλήματα ήταν ακόμα στην αρχή τους. Τον Ιανουάριο του 1922 το δολάριο έκανε 190 μάρκα. Ως τότε, το μάρκο είχε ήδη χάσει 95% της αξίας του μέσα σε 3 χρόνια.

Μέσα στους επόμενους 6 μήνες συνέχισε να πέφτει. Χρειαζόταν κανείς 495 μάρκα για ένα δολάριο και τον Ιανουάριο του 1923, άλλους 6 μήνες μετά, όλα έδειχναν πως το ποτήρι κόντευε να ξεχειλίσει. Το δολάριο ισούταν με 18.000 μάρκα. Αλλά βέβαια δεν μπορούσε κανείς να το αγοράσει. Από εκεί και πέρα έχασε ολοκληρωτικά την αξία του. Τον Ιούλιο του 1923, κόστιζε 350.000 μάρκα. Τον Αύγουστο, ένα δολάριο αντιστοιχούσε σε 4.620.000 μάρκα. Τον Σεπτέμβριο, χρειάζονταν σχεδόν 100 εκατομμύρια μάρκα για κάτι που πριν λίγα χρόνια κόστιζε 9!

Τον Οκτώβριο, έπεσε ακόμα πιο χαμηλά, φτάνοντας τα 25 δισ. Το Νοέμβριο, έφτασε σε έναν αριθμό που μόνο ένας αστρονόμος μπορούσε να συλλάβει: 4.200.000.000.000 μάρκα για ένα και μόνο δολάριο. Ο κόσμος πάλευε να φτάσει στο μπροστινό μέρος της ουράς σε ένα μαγαζί, γιατί αν ήταν στο τέλος, οι τιμές θα είχαν ανέβει πριν φτάσει στο ταμείο για να πληρώσει. Τους τελευταίους μήνες, πάνω από 30 μύλοι χαρτιού δούλευαν συνέχεια και 144 εκτυπωτήρια με 2.000 πρέσες, μέρα και νύχτα, μόνο και μόνο για να παράγουν μεγάλες ποσότητες άχρηστων χαρτονομισμάτων.

Στην αρχή, υπήρξαν ορισμένα βραχυπρόθεσμα οφέλη, από την πλευρά της οικονομικής δραστηριότητας. Αποθαρρύνοντας την αποταμίευση και ενθαρρύνοντας την κατανάλωση, ο επιταχυνόμενος πληθωρισμός είχε δώσει ώθηση στην παραγωγή και την απασχόληση. Μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 1922, το υποτιμημένο μάρκο ενίσχυε τις εξαγωγές. Το 1923, όμως, η οικονομία κατάρρευσε. Το πλήγμα ήταν πολύ βαθύ για να επουλωθεί.

Τι οδηγεί σε αυτή τη δυσάρεστη, έως αφόρητη, οικονομική κατάσταση; Υπάρχουν διαφορετικοί λόγοι. Συνήθως η οικονομία είναι ήδη αδύναμη, αλλά δεν φτάνει αυτό. Υφίσταται και ένα σοκ, όπως για παράδειγμα μια πολεμική αναμέτρηση, φυσική καταστροφή, πολιτική κατάρρευση. Τα κρατικά έσοδα δεν επαρκούν, η κυβέρνηση αναζητά λύση από το τυπογραφείο, ο κόσμος χάνει την πίστη του στο νόμισμα και οδηγούμαστε σε ένα φαύλο κύκλο.

Ο φόβος είναι εγγενής στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι άνθρωποι προσπαθούν να προστατευθούν από τις αβεβαιότητες στο μέλλον. Για τον σκοπό αυτό υπάρχουν τα χρήματα με τη μορφή αποταμίευσης. Είναι ένα εργαλείο αντιστάθμισης έναντι του μέλλοντος. Ωστόσο τα κρατικά νομίσματα έχει αποδειχθεί ιστορικά ότι δεν είναι ο κατάλληλος τρόπος διαφύλαξης αξίας. Όλα τα χρήματα που έχουν αποταμιεύσει οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ζωής τους θα εξαφανιστούν. Τα χαρτονομίσματα στο πορτοφόλι τους φυσικά θα είναι ακόμα εκεί, όμως η αγοραστική τους αξία είναι καταδικασμένη να συρρικνώνεται, λόγω του πληθωρισμού και της υποτίμησης. Πρόκειται για έναν κανόνα χωρίς εξαίρεση στην οικονομική ιστορία.

Ο Πάουελ (φωτό) έχει δίκιο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ΗΠΑ είναι σε θέση να εξοφλήσουν το χρέος τους. Δεν υπάρχει θέμα αυτή τη στιγμή, ούτε πιθανότατα να υπάρξει στο μέλλον. Όμως αυτό είναι ένα ερώτημα χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Ο πιο σημαντικός προβληματισμός σήμερα αφορά το αν είναι βιώσιμο το χρέος των ΗΠΑ με τα τρέχοντα επιτόκια, χωρίς η FED να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής. Η απάντηση σε αυτό είναι ένα τεράστιο «Όχι».

Το ευρώ, το δολάριο και τα υπόλοιπα κρατικά νομίσματα, με αφορμή την πανδημία και την ανάγκη των κυβερνήσεων να δημιουργήσουν τεράστια ποσότητα χρημάτων, υποτιμώνται με απίστευτη ορμή. Ωστόσο κανείς δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται γι’ αυτό που τιμωρεί τους μισούς σχεδόν πολίτες των ανεπτυγμένων χωρών οι οποίοι δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία όπως ακίνητα και μετοχές. Αυτοί αισθάνονται εγκλωβισμένοι σε ένα αδιέξοδο. Αντιλαμβάνονται ότι όλα γίνονται πιο ακριβά, όμως εκείνοι δεν κερδίζουν περισσότερα χρήματα.

Στην εποχή του πληθωρισμού

bot — Fri, 02 Jul 2021 08:36:14 +0000

Στην εποχή του πληθωρισμού

Γράφει ο Αντώνης Τριφύλλης

Στο “πράσινο” νησί με ανακούφιση είδαν τους τουρίστες και όσους έχουν μόνιμη ή δευτερεύουσα κατοικία και μπόρεσαν να έρθουν στην Ελλάδα. Πολλά από τα διαθέσιμα καταλύματα έχουν “κλείσει” από τουρίστες. Βέβαια η ανησυχία για το αν θα έρθουν υπάρχει ιδιαίτερα με τις εξελίξεις στο μέτωπο της διάδοσης του στελέχους “δέλτα”. Βλέπουν για παράδειγμα τον νέο προσωρινό εγκλεισμό που επιβάλλεται στο Ισραήλ, που αποτελεί μια σημαντική αγορά για το νησί.

Μαζί με την χαλάρωση πάντως άρχισε να κινείται και πάλι η οικοδομή. Οι παραγγελίες για οικοδομικά υλικά θα μπορούσαν να καλύψουν μέρος από τις απώλειες του κλάδου. Όμως διαπίστωσαν ότι οι υπήρχε διπλό πρόβλημα. Από τη μια δεν βρίσκουν κάποια υλικά, από την άλλη οι τιμές είχαν εκτοξευτεί.

Όπως μου διηγήθηκε τοπικός έμπορος που ασχολείται και με την κατασκευή πισίνων, το ειδικό τελικό χρώμα που καθιστά τις πισίνες αδιάβροχες, δεν υπήρχε στην αγορά. Πρόκειται για ένα υλικό που αποτελεί πολύ μικρή δαπάνη, αλλά χωρίς αυτό η δουλειά δεν γίνεται σωστά. Μιλώντας με το εισαγωγέα της βαφής και προσφέροντας τιμές πολύ μεγαλύτερες από τις συνήθεις εμπορικές, πληροφορήθηκε ότι το πρόβλημα δεν ήταν οικονομικό αλλά η αδυναμία παραγωγής του στην χώρα προέλευσης. Η εμπορική αλυσίδα είχε σπάσει.

Είναι ακριβώς το ίδιο φαινόμενο που παρατηρείται σε μεγάλη έκταση στις εξαγωγικές εταιρείες της Μ. Βρετανίας, είτε πρόκειται για τρόφιμα, είτε για εξαρτήματα μηχανών κλπ.

Σε ότι αφορά την ακρίβεια για τον καταναλωτή οφείλεται σε αύξηση των τιμών σε διάφορα είδη, και έχει επίπτωση στον πληθωρισμό. Έχοντας ζήσει μια μακρά περίοδο στασιμότητας στην Ε.Ε., τα επιτόκια καταθέσεων γύρισαν σε αρνητικό πρόσημο. Στην Γερμανία όπου μεγάλο μέρος των εργαζομένων έχει προγραμματίσει να συμπληρώνει τις συντάξεις του με τους τόκους, βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Από την άλλη οι επιχειρήσεις και η εργασία ενισχύθηκαν για όσο καιρό τα επιτόκια έπλητταν άλλα κοινωνικά στρώματα.

Αιτία για τον αποπληθωρισμό ήταν η πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης-QA-.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε πρόσφατη μελέτη του για τα τρόφιμα διαπίστωσε ότι “οι διεθνείς τιμές τροφίμων (τιμές παραγωγού) είχαν αυξηθεί τον Μάιο 47,2% σε σχέση με τα χαμηλά επίπεδα του Απριλίου 2020, φθάνοντας στο υψηλότερο (πραγματικό) επίπεδο από το 2014 (και το υψηλότερο ιστορικά σε τρέχοντα δολάρια). Οι τιμές της σόγιας και του καλαμποκιού αυξήθηκαν σε ετήσια βάση 85% και 111%, αντίστοιχα”. Οι λόγοι είναι “η αύξηση των τιμών των ναύλων. Οι τιμές των ναύλων για τις μεταφορές εμπορευμάτων έχουν διπλασιασθεί έως τριπλασιασθεί το τελευταίο 12μηνο, ενώ οι αυξημένες τιμές των καυσίμων ωθούν προς τα πάνω το κόστος των οδικών μεταφορών. Η διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων λόγω της πανδημίας και η αποθεματοποίηση οδήγησαν σε αυξήσεις τιμών των τροφίμων σε πολλές χώρες”.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σαφώς προβληματισμένη δηλώνει ότι “παρακολουθεί το φαινόμενο”. Η Αμερική αντίθετα θα συνεχίσει την πολιτική χαλάρωσης whatever it takes.

Ορισμένα συμπεράσματα που εξάγονται από την αναταραχή είναι αρνητικά για τη παγκόσμια ισορροπία.

Οι μεγάλες οικονομίες δεν θα απειληθούν από τον πληθωρισμό. Αντίθετα οι αναπτυσσόμενες θα βρεθούν στο μάτι του κυκλώνα.

Οι πολύ φτωχές χώρες, συνυπολογίζοντας και την ξηρασία λόγω κλιματικής αλλαγής θα βρεθούν στα πρόθυρα της λιμοκτονίας.

Οι μόνοι κερδισμένοι από αυτές τις εξελίξεις θα είναι και πάλι αυτοί που ποντάρουν στην ??οικονομία καζίνο?? και οι κάθε είδους τζιχαντιστές.

Η Ελλάδα, ασφαλής στην πολλαπλή ομπρέλα προστασίας της Ε.Ε. με την προϋπόθεση ότι θα διαχειριστεί σωστά τα χρήματα που της αναλογούν. Ωστόσο και στο μέτρο που και τα Οικονομικά καταλήγουν σε ζητήματα ασφάλειας, θα πρέπει να εστιάσει την προσοχή της και στις εξελίξεις στα Δυτικά Βαλκάνια. Η διείσδυση γείτονος χώρας, όχι μόνο στην οικονομία, στον πολιτισμό αλλά ακόμη και στην πολιτική εμβολίων οφείλει να αφυπνίσει την Ε.Ε. με καταλύτη την Ελληνική διπλωματία.

Πηγή: Τα Νέα

Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι πρώην στέλεχος της Ε.Ε., μέλος της διαΝΕΟσις και ΕΛΙΑΜΕΠ