Απλά τώρα και για κάποιο μεγάλο διάστημα θα δείξει πιο έντονα τη στροφή του στη Δύση γιατί προσβλέπει σε διττό κέρδος: Πρώτον, θα σταματήσουν οι αγορές να χτυπούν το τουρκικό νόμισμα και την οικονομία, κοιτάζοντας ευνοϊκότερα ακόμη και το ενδεχόμενο δανειοδότησης της Τουρκίας, δεύτερον θα ανοίξουν ξανά οι διπλωματικές, διαπραγματευτικές και εξοπλιστικές πόρτες για την Άγκυρα.

Οι εταιρείες δεν μπορούν να κάνουν ανάληψη σε ξένο νόμισμα – Σε δεινή θέση η οικονομία στην Τουρκία

Η τοποθέτηση του  Χακάν Φιντάν, του πρώην διοικητή της ΜΙΤ, στο υπουργείο Εξωτερικών, ενός προσώπου πιο «σκληρού» από τον  Ιμπραχίμ Καλίν, ο οποίος προαλειφόταν για την ίδια θέση, δείχνει ότι ο Ερντογάν ήθελε να τοποθετήσει σε αυτό το κρίσιμο υπουργείο ένα πρόσωπο με μεγάλη εμπειρία σε… δύσκολες και επικίνδυνες αποστολές.

Ο Χακάν Φιντάν, ο σκοτεινός έμπιστος του Ερντογάν, συμβολίζει την επέκταση της τουρκικής ισχύος σε περιοχές και σφαίρες που ποτέ δεν είχε φτάσει στο παρελθόν. Ήταν ο διαπραγματευτής σε πολύ δύσκολες περιοχές, όπου η διπλωματία δεν χωρούσε εύκολα, όπως στη Μέση Ανατολή, τη βόρεια Αφρική και τον Καύκασο, με πιο πρόσφατη δύσκολη αποστολή στην Αίγυπτο, όπου κατάφερε τελικά να ανοίξει την πόρτα του Καίρου και του Σίσι.

To διπλό ταμπλό, στο οποίο αρέσκεται να παίζει ο Τούρκος πρόεδρος εδώ και μία 20ετία έχουν κάνει τις εξωτερικές σχέσεις να μοιάζουν με ναρκοπέδιο εξαιτίας των πολυδιάστατων και των όχι by the book πρωτοβουλιών του τα προηγούμενα χρόνια. Βέβαια, απέκτησε τεράστια εμπειρία στην εκμετάλλευση των αντιθέσεων μεταξύ Δύσης και Ρωσίας και άνοιξε περιθώρια ελιγμών.

Κι αυτή η εξίσωση μπορεί να μην αλλάξει τη νέα περίοδο. «Ποτέ δεν θα κάνει πίσω από τη ρητορική του φίλου-εχθρού», τονίζει εύστοχα ο Τούρκος ακαδημαϊκός, Αλί Μπαϊράμογλου.

Η τοποθέτηση του Χακάν Φιντάν στο υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, ο οποίος είναι μία πολύ οξυδερκής φυσιογνωμία, ένα κράμα στρατιωτικού, διπλωμάτη, ακαδημαϊκού και εξαιρετικού γνώστη καταστάσεων όλα αυτά τα χρόνια στη ΜΙΤ, δείχνει τι είδους πολιτική θα ασκήσει ο Ερντογάν το επόμενο διάστημα.

Ο Τούρκος πρόεδρος επιθυμεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τη δυναμική που είχε αναπτύξει η εξωτερική του πολιτική με ένα πρόσωπο με μεγαλύτερο ειδικό βάρος από ό,τι ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Το προφίλ του Φιντάν δείχνει την πρόθεση της Τουρκίας του Ερντογάν να θωρακίσει το αναθεωρητικό και ισχυρό της ύφος.

Σχέσεις με Ελλάδα

Τα χρόνια προβλήματα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο μπορεί να τελούν υπό ένα μορατόριουμ τώρα αλλά δεν παγώνουν. Μετά τον καταστροφικό σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου, ο Τούρκος πρόεδρος είναι αξιοσημείωτα λιγότερο συγκρουσιακός στο εξωτερικό, με το πιο απτό παράδειγμα για τους αναλυτές να είναι η απόψυξη της έντασης με την Ελλάδα. Εκτιμάται ευρέως ότι θα υπάρξει κάποια αυτοσυγκράτηση μετά τις εκλογές, αλλά κι αυτή θα έχει τα όριά της, λαμβάνοντας υπόψη τον αψύ χαρακτήρα του Τούρκου προέδρου.

Ο Χακάν Φιντάνδεν έχει στο «βιογραφικό» του ενασχόληση με τις ελληνο-τουρκικέςσχέσεις σε επίπεδο διπλωματικό, παρά μόνο σε επίπεδο μυστικών υπηρεσιών και ανάληψης επιχειρησιακής, διαβαθμισμένης δράσης για την «αθόρυβη επιστροφή» στην Τουρκία των 8 Τούρκων στρατιωτικών που διέφυγαν στην Ελλάδα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, όπως έγινε και σε άλλες χώρες

Ενθουσιασμός στη Μέση Ανατολή

Είναι γνωστό ότι ο Ερντογάν είναι ένας πραγματιστής πολιτικός κι αυτό το αποδεικνύουν οι κυβιστήσεις που έχει κάνει με τις χώρες του Κόλπου. Η σημαντικότερη ανάγκη που αντιμετωπίζει η Τουρκία είναι οι ξένες επενδύσεις και το ζεστό χρήμα. Η προτίμησή της ήταν να προμηθεύεται αυτούς τους πόρους από τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου. Ωστόσο, εάν συνειδητοποιήσει ότι μόνο από τη Δύση και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πάρει πίσω τις μεγάλες πόλεις, ειδικά την Κωνσταντινούπολη, στις δημοτικές εκλογές του χρόνου, τότε θα επιστρέψει στη Δύση. Αλλά αυτόν τον ρόλο θα τον παίξει ο υπουργός Οικονομίας, Μεχμέτ Σιμσέκ.

Είναι φυσικό για τους ηγέτες να συγχαίρουν τους ομολόγους τους ως μέρος μιας διπλωματικής αβρότητας, αλλά πώς μπορεί να εξηγηθούν οι μάζες που βγήκαν στους δρόμους στις χώρες της Μέσης Ανατολής και γιόρτασαν την επανεκλογή Ερντογάν σαν εθνική νίκη;

Αυτό δείχνει ότι τόσο ο ρόλος και η επιρροή της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή όσο και η οργανική σχέση μεταξύ τους συνεχίζει να είναι ισχυρή.

Το κόμμα AKP, ως πολιτικό κίνημα, έχει μια εικόνα στη Μέση Ανατολή, ως ένα ισλαμικό και δημοκρατικό κίνημα ενάντια στο «κοσμικό και ξενοφοβικό». Η προσωπικότητα του Ερντογάν κι η πολιτική του νίκη διαθέτουν μια δομή που ταιριάζει κοινωνιολογικά στη Μέση Ανατολή και συνδέεται με τις «παλιές καλές» ημέρες της περιοχής. Επομένως, αυτό που συμβαίνει στην Άγκυρα βρίσκει ανταπόκριση και στον αραβικό δρόμο.

Επί του πρακτέου, ο Ερντογάν αναμένεται να εξαργυρώσει αυτή τη συμπάθεια των αραβικών χωρών και να τη μετατρέψει σε περισσότερα δολάρια.

Το συγχαρητήριο μήνυμα που έλαβε από τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι είναι επίσης σημάδι ότι η επαφή αναβαθμίζεται πλέον σε επίπεδο ηγετών, αν μάλιστα η Άγκυρα κρατήσει για ένα διάστημα και μία απόσταση από τη Λιβύη.

Ο πραγματικός φλεγόμενος φάκελος μπροστά στον Ερντογάν είναι πάντως η Συρία. Η χειραψία με τον Άσαντ έχει καταστεί επιτακτική, καθώς το ζήτημα των προσφύγων πιέζει τον Τούρκο πρόεδρο. Αναμένεται ότι θα συνεχίσει να είναι το πιο σημαντικό διαπραγματευτικό ζήτημα στις συνομιλίες ομαλοποίησης και ότι θα παραμείνει εργαλείο εκβιασμού κατά της Δύσης.

ΠΗΓΗ 

Τουλάχιστον δύο άμαχοι νεκροί και 16 τραυματίες είναι ο απολογισμός πυραυλικής επίθεσης που έπληξε την τουρκική πόλη Ρεϊχανλί, κοντά στα σύνορα με τη Συρία.

Κατά τον τελευταίο χρόνο ένα νέο ακρωνύμιο εμφανίστηκε στα δελτία ειδήσεων και γρήγορα συνδέθηκε με εικόνες πολέμου, τρόμου και βαρβαρότητας. Το ακρωνύμιο αυτό είναι το ISIS (Islamic State of Iraq and Syria) και αποτελεί το όνομα μιας ισλαμιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης που δρα στο Ιράκ και τη Συρία.

Για να ανιχνεύσουμε την πορεία της γέννησης του ISIS θα πρέπει να μεταφερθούμε περίπου έντεκα χρόνια πίσω στον χρόνο και στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003. Την επικράτηση των ΗΠΑ σε ένα σύντομο πόλεμο ακολούθησαν βεβιασμένες και λανθασμένες πολιτικές, ιδίως από τον πρώτο Αμερικανό κατοχικό διοικητή Πώλ Μπρέμερ, ο οποίος διέλυσε τον Ιρακινό στρατό και απέλυσε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους που σχετιζόταν με το κόμμα Μπάαθ, διαλύοντας έτσι και τη δημόσια διοίκηση. Αναπόφευκτα ανέκυψε ένα κενό εξουσίας ενώ αναδύθηκαν παμπάλαιες φυλετικές και θρησκευτικές διαιρετικές τομές της Ιρακινής κοινωνίας, με κυρίαρχη βέβαια αυτή των Σουνιτών – Σιΐτών. Ως αποτέλεσμα ξέσπασε ένα αιματηρό κίνημα αντίστασης ιδίως στις σουνιτικές περιοχές ενάντια στην αμερικανική κατοχή. Μέσα σε αυτό το κλίμα ιδρύθηκε το 2004 από τον σαλαφιστή Ιορδανό Abu Mus’ab al-Zarqawi, η οργάνωση Jama’at al-Tawhid wal-Jihad.Ο Al-Zarqawi σύντομα ενέταξε την οργάνωσή του στο ευρύτερο δίκτυο της Al Qaeda και την μετονόμασε σε Tanzim Al Qaeda fi Bilad al-Rafidayn (Οργάνωση Al Qaeda της χώρας των δύο ποταμών). Η οργάνωση γρήγορα έγινε γνωστή ως Al Qaeda στο Ιράκ. Πολύ σύντομα όμως, η Al Qaeda στο Ιράκ συγκρούστηκε με τη μητρική Al Qaeda όσον αφορά στην εξαιρετικά βίαιη δράση της, η οποία στοχοποιούσε αδιάκριτα σουνίτες και σιΐτες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στο Ιράκ. Στην καρδιά της σύγκρουσης βρισκόταν η πεποίθηση του Al-Zarqawi , ότι πρώτα και κύρια θα έπρεπε να εξαπολυθεί ιερός πόλεμος (jihad) εναντίον των σιΐτών διότι σύμφωνα με αυτόν κάτι τέτοιο ήταν απαραίτητο για να επιτευχθεί μια ριζική αλλαγή στο Ιράκ. Ο Ayman al Zawaahiri, ο τωρινός ηγέτης της Al Qaeda και ένα από τους κύριους ιδεολογικούς καθοδηγητές της, κατηγόρησε τον Al-Zarqawi ότι με αυτή τη τακτική αποξενώνει μεγάλο ποσοστό των Ιρακινών και συνεπώς αποδυναμώνει την οργάνωση. Πράγματι η Al Qaeda στο Ιράκ προς στιγμήν αποδυναμώθηκε και για να αυξήσει το κύρος της αλλά και να διαχωρίσει τη θέση της, υιοθέτησε το όνομα Islamic State of Iraq (ISI).
Το 2006 οι Αμερικανοί έχοντας αναγνωρίσει το πρόβλημα των τρομοκρατικών επιθέσεων, αύξησαν τις δυνάμεις τους στο Ιράκ (το λεγόμενο surge), επικρατώντας στρατιωτικά έναντι των τρομοκρατικών οργανώσεων, ενώ παράλληλα ακολουθώντας μια έξυπνη στρατηγική προσεταιρισμού των σουνιτικών φυλών στο δυτικό Ιράκ, αποστέρησαν τους τρομοκράτες από σημαντικά ερείσματα στο τοπικό πληθυσμό. Ο Al-Zarqawi σκοτώθηκε και για μια στιγμή φάνηκε ότι τα χειρότερα είχαν περάσει και ότι το Ιράκ μπορούσε με αξιώσεις να ανακάμψει ως σταθερό και ασφαλές κράτος. Ωστόσο με την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων η κυβέρνηση του σιΐτη Αλ Μαλίκι υλοποίησε μια βαθιά σεκταριστική πολιτική, όχι μόνο περιθωριοποιώντας τον σουνιτικό πληθυσμό αλλά και αποκλείοντάς τον από κάθε πολιτικό αξίωμα. Η πολιτική αυτή, αναζωογόνησε τις ακραίες σουνιτικές οργανώσεις και τις ανάγκασε να συνεργαστούν, μια συνεργασία η οποία εντάθηκε με την έκρηξη του συριακού εμφυλίου το 2011.

Την ηγεσία της ISI μετά και τον θάνατο των δύο διαδόχων του Al-Zarqawi, των Abu Hamza al-Muhajir και Abu Omar al-Baghdadi, οι οποίοι σκοτώθηκαν το 2010, ανέλαβε ο Abu Bakr al-Baghdadi. Υπό την ηγεσία του, το ISI συμμάχησε με την Συριακή σαλαφιστική οργάνωση Jabhat al-Nusra το 2011 και έλαβε μέρος στον εμφύλιο της Συρίας, ξεπερνώντας τα ιρακινά σύνορα. Ωστόσο η ISI, παρότι πολέμησε ενάντια στο καθεστώς του Άσσαντ, πολύ γρήγορα στράφηκε εναντίον των άλλων οργανώσεων και κινήθηκε αργά και σταθερά για την κατάκτηση συριακών εδαφών με στρατηγική σημασία όπως οι επαρχίες Αl-Reqqa και Dayrel-Zour στις οποίες βρισκόταν μερικές από τις κυριότερες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Μόλις απέκτησε μια σταθερή βάση στην Συρία ανακοίνωσε την συγχώνευσή της με την οργάνωση Jabhat al-Nusra υπό την ονομασία Al Qaeda in Iraq and al-Sham (ISIS). Ωστόσο αυτή η συνεργασία δεν κράτησε πολύ καθώς, το ISIS ενάντια στις κατευθύνσεις της μητρικής Al Qaeda έθεσε υπό τον έλεγχό του μεγάλες περιοχές στρατηγικής αξίας και στο Ιράκ, όπως οι επαρχίες al-Anbar και Ninawa. Μετά από αυτό, η μητρική Al-Qaeda υποστήριξε το μέτωπο Αλ Νούσρα και αποκήρυξε το ISIS το οποίο πλέον επιχειρεί μόνο του.

Το ISIS από τις αρχές του καλοκαιριού κατέχει την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ, την Μοσούλη και σήμερα ελέγχει περίπου το ένα τρίτο της Ιρακινής και περίπου αντίστοιχη έκταση της Συριακής επικράτειας. Τα εδάφη του, εκτείνονται από τα περίχωρα της Βαγδάτης έως αυτά του Χαλεπίου. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις ο πληθυσμός αυτής της εκτεταμένης επικράτειας ανέρχεται στα πέντε με έξι εκατομμύρια, παρέχοντας άφθονο ανθρώπινο δυναμικό στο ISIS. Εντός αυτού του χώρου βρίσκονται αρκετές μεγάλες πόλεις, όπως η Μοσούλη, η Φαλούτζα και η Συριακή πόλη Αλ Ράκκα, η «πρωτεύουσα» του ISIS. Το ISIS ελέγχει ικανοποιητικά όλη αυτή τη τεράστια περιοχή, παρά το μικρό αριθμό μαχητών του, χάρις στις συμμαχίες που έχει συνάψει με τις ντόπιες σουνιτικές φυλές που το υποστηρίζουν. Επίσης, στις περιοχές αυτές έχει ξεκινήσει να δημιουργεί μια υποτυπώδη έστω, διοικητική υποδομή καθώς και να παρέχει κοινωφελείς υπηρεσίες αντικαθιστώντας τις καταρρέουσες Συριακές και Ιρακινές κυβερνητικές υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων το ISIS έχει δημιουργήσει, δικαστικές, αστυνομικές και διοικητικές υποδομές. Χρησιμοποιεί αυτές τις υποδομές τόσο για να παρέχει βασικές υπηρεσίες σε πληθυσμούς που επί χρόνια βρίσκονται στο επίκεντρο αιματηρών συγκρούσεων χωρίς καμία κρατική υποστήριξη και μέριμνα, όσο και για να επιβάλλει τη σαλαφιστική ιδεολογία σε αυτούς ακριβώς τους πληθυσμούς.

Όσον αφορά την κυρίαρχη ιδεολογία στις τάξεις του, το ISIS είναι μια σαλαφιστική οργάνωση. Ο σαλαφισμός αποτελεί ένα ακραίο πολιτικό-θρησκευτικό κίνημα εντός του σουνιτικού Ισλάμ, που υποστηρίζει ότι πρέπει ο μουσουλμανικός κόσμος να επιστρέψει στην χρυσή εποχή του πρώιμου Ισλάμ, δηλαδή στην κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά την εποχή του προφήτη Μωάμεθ και των πρώτων χαλιφών – διαδόχων του. Η επάνοδος αυτή θεωρείται ότι είναι δυνατή μόνο με ιερό πόλεμο (τζιχάντ) εναντίον τόσο των εξωτερικών όσο και των εσωτερικών εχθρών του Ισλάμ.
Ο τωρινός ηγέτης, Abu Bakr al-Baghdadi σύμφωνα με πληροφορίες εκπαιδεύθηκε από τον Al-Zarqawi και ασπάστηκε τις ιδέες του όσον αφορά τους Σιΐτες αλλά και τα μέσα που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να ιδρυθεί το νέο χαλιφάτο. Η φήμη του ως ατρόμητου μαχητή και ικανού στρατιωτικού ηγέτη, η υψηλή ακαδημαϊκή του κατάρτιση (είναι κάτοχος διδακτορικού από το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Βαγδάτης με θέμα την Ισλαμική νομολογία), αλλά και η φημολογούμενη καταγωγή του από την φυλή του Προφήτη την Quraysh, τον κατέστησαν δημοφιλή σε μια νέα γενιά σαλαφιστών οι οποίοι ήταν δυσαρεστημένοι από τρόπο που διεξάγει τον ιερό πόλεμο η μητρική Al Qaeda.

Μόλις το ISIS εδραίωσε τον έλεγχό του, σε μεγάλο μέρος της συριακής και ιρακινής επικράτειας, ανακοίνωσε την ίδρυση του χαλιφάτου, μετονομάστηκε σε Ισλαμικό Κράτος (Islamic State – IS) και διακήρυξε ότι ο Al-Baghdadi είναι ο χαλίφης Ibrahim.Παρότι το χαλιφάτο δημιουργήθηκε στις εκτάσεις που τώρα κατέχουν τα αραβικά κράτη που ιδρύθηκαν μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο με την συνθήκη Sykes-Picot, δεν θα σταματήσει εκεί. Το όραμα του ISIS εκτείνεται σε όλα τα εδάφη που ιστορικά κάποια στιγμή κυβερνήθηκαν από το Ισλάμ, μεταξύ αυτών είναι όχι μόνο τα Βαλκάνια, αλλά και η Βόρεια Αφρική και η Ισπανία. Η ανακοίνωση προκάλεσε διάφορες αντιδράσεις στον Ισλαμικό κόσμο, είναι όμως προφανές ότι δημιούργησε ένα σχίσμα στις ισλαμικές σαλαφιστικές οργανώσεις, ιδίως στις σχετιζόμενες με την Al Qaeda. Το ISIS σταδιακά αναδεικνύεται ως η κυρίαρχη οργάνωση με ομάδες όπως η Ansar al-Shari’a, η Al Qaeda στο Μαγκρέμπ υπό την ηγεσία του Abu Abdullah Othman al-Assimi, η Συριακή οργάνωση Army of the Companions of the Prophet και η Αιγυπτιακή οργάνωση Ansar Bayt al-Maqdis, να ανακοινώνουν την υποστήριξή τους στον Ηγέτη των Πιστών (Emiral-Mu’minin), Χαλίφη Ιμπραήμ.

Το ISIS αυτή τη στιγμή εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 25.000 μαχητές στην Συρία και το Ιράκ και ο αριθμός αυτός μάλλον μεγαλώνει. Ένα ανησυχητικό χαρακτηριστικό είναι ότι μεγάλο μέρος αυτών προέρχεται από χώρες της Ευρώπης και κυρίως από τη Γαλλία και τη Βρετανία. Μέσω της Τουρκίας φτάνουν στην Συρία, όπου εκπαιδεύονται στρατιωτικά, κατηχούνται στη σαλαφιστική ιδεολογία, συμμετέχουν σε σκληρές μάχες και προβαίνουν σε ακραίες και απάνθρωπες πράξεις, όπως οι αποκεφαλισμοί και οι ομαδικές εκτελέσεις αιχμαλώτων. Πολλοί από αυτούς επαναπατρίζονται και εκτιμάται ότι στο μέλλον θα αποτελέσουν μια διαρκή απειλή στην ασφάλεια της Ευρώπης. Οι πρώτες τρομοκρατικές ενέργειες με δράστες μαχητές του ISIS στην Ευρώπη είναι ήδη γεγονός, παραδείγματος χάριν η επίθεση στο Εβραϊκό Μουσείο στην Βρυξέλλες , η οποία εκτελέστηκε από Γάλλο υπήκοο που είχε πολεμήσει στο πλευρό της ISIS στη Συρία.
Το ISIS κατέχει βαρύ και άφθονο στρατιωτικό υλικό προερχόμενο κυρίως από την λεηλασία των αποθηκών του Συριακού και Ιρακινού στρατού αλλά και από λάφυρα που ο Ιρακινός στρατός εγκατέλειψε κατά την άτακτη φυγή του εμπρός στις δυνάμεις του ISIS στις αρχές του καλοκαιριού. Κατέχει διαφόρους τύπους όλμων καθώς και αντιαεροπορικούς και αντιαρματικούς πυραύλους. Επίσης κατέχει βαρέα όπλα πεζικού, άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Ακόμα, υπάρχουν αναφορές ότι σε διάφορες περιπτώσεις χρησιμοποίησε χημικά όπλα όπως αέριο μουστάρδας κυρίως εναντίον των κουρδικών δυνάμεων που υπερασπίζονται την πόλη Κομπάνι στην επαρχία Αιν Αλ Αράμπ στην Συρία αλλά και εναντίον μονάδων του Ιρακινού στρατού. Το ISIS πέρα από την αρχική χρηματοδότησή του από διάφορα σουνιτικά κράτη της περιοχής, διαθέτει πλέον άφθονους πόρους τόσο από την εκμετάλλευση των πετρελαιοπηγών που έχουν περιέλθει στην κατοχή του, όσο και από διάφορες εγκληματικού τύπου δραστηριότητες όπως εκβιασμοί, λύτρα για την απελευθέρωση ομήρων, αρχαιοκαπηλεία , trafficking κλπ.

Παρότι αρχικά οι ΗΠΑ δεν έδωσαν μεγάλη σημασία και θεωρούσαν το ISIS ως μια ακόμα ψηφίδα στο ετερόκλητο μωσαϊκό των ισλαμιστικών οργανώσεων της Μέσης Ανατολής, η στάση τους άλλαξε όταν ανακηρύχθηκε το Ισλαμικό Χαλιφάτο και αναδείχθηκε το πρόβλημα της μεγάλης προσέλευσης δυτικών μαχητών προς το ISIS. Επίσης, οι βάρβαρες πράξεις των αποκεφαλισμών εξαγρίωσαν τη δυτική κοινή γνώμη κάνοντας πιο εύκολη της αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής επί του θέματος.Έτσι, η αμερικανική πολιτική από την υποτίμηση του ISIS πέρασε στην παρουσίασή του ως μια σημαντική περιφερειακή και διεθνή απειλή και στη δαιμονοποίησή του. Αρχικά, οι ΗΠΑ προέβησαν σε αεροπορικές επιδρομές για να βοηθήσουν τόσο τον Ιρακινό στρατό αλλά και όλες τις άλλες ντόπιες ένοπλες ομάδες να αντισταθούν στον ISIS και για να ανακόψουν την προέλασή του. Παράλληλα, απεστάλη ένας μικρός αριθμός στρατιωτικών συμβούλων και ανθρωπιστική βοήθεια σε μέρη και μειονότητες που είχαν στοχοποιηθεί από το ISIS. Ωστόσο γρήγορα έγινε κατανοητό ότι το ISIS διέθετε την δύναμη και την οργανωτική επάρκεια για να αντιμετωπίσει σχετικά ανώδυνα αυτού του είδους τις επιθέσεις.
Για τον λόγο αυτό οι ΗΠΑ διαμόρφωσαν μια πιο συνεκτική στρατηγική της οποίας ο αντικειμενικός σκοπός ήταν αρχικά η υποβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του ISIS και κατόπιν η πλήρης εξουδετέρωσή του, διαμέσου μιας πιο οργανωμένης και εκτεταμένης αεροπορικής επιχείρησης μαζικών βομβαρδισμών, αποστερώντας του την ικανότητα του να χρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις του, με την προσβολή κυρίως των πετρελαιοπηγών που είχε υπό τον έλεγχό του και με τη δημιουργία ενός διεθνούς συνασπισμού αποτελούμενου τόσο από δυτικές όσο και από αραβικές χώρες. Προς το παρόν όμως, η μόνη απτή απόδειξη της ύπαρξης ενός συνασπισμού αποτελούν οι αεροπορικές προσβολές που διεξάγονται από τις δυτικές χώρες (κυρίως την Γαλλία και την Βρετανία ) και σε μικρότερο βαθμό από κάποιες αραβικές (την Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιορδανία και το Μπαχρέϊν). Το αδύνατο σημείο αυτής τη στρατηγικής είναι η έλλειψη χερσαίων δυνάμεων και η ανομοιογένεια της συμμαχίας εναντίον του ISIS που απαρτίζεται από χώρες με διαφορετικά συμφέροντα και στοχεύσεις στην περιοχή. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η Τουρκία που αν και θεωρητικά είναι μέλος της συμμαχίας, κατηγορείται από πολλές πλευρές ότι μυστικά ενισχύει το ISIS, ενώ εδώ και μήνες διεξάγει ένα σκληρό ανατολίτικο παζάρι, απέχοντας από κάθε ουσιαστική ενέργεια εναντίον του και ζητώντας να εξαργυρώσει την όποια συμμετοχή της στην συμμαχία με τη δορυφοροποίηση της Συρίας , και την αποδυνάμωση των Σύριων Κούρδων.

Μερικές από τις επιπτώσεις της επιτυχίας του ISIS δεν περιορίζονται τοπικά αλλά έχουν ευρύτερο περιφερειακό και παγκόσμιο χαρακτήρα. Καταρχάς φαίνεται ότι το ISIS, επιταχύνει τη διαδικασία διάλυσης του Ιράκ, οξύνοντας και φέροντας βίαια στην επιφάνεια εθνοτικές και θρησκευτικές διαιρέσεις και αντιπαλότητες αιώνων. Μπορεί πια κανείς να ισχυριστεί ότι το Ιράκ ολοένα και περισσότερα αδυνατεί να λειτουργήσει ως ενιαίο κράτος και στη θέση του μπορούμε να διακρίνουμε τρείς ημιανεξάρτητες προς το παρόν οντότητες, μια σουνιτική που ελέγχεται από το ISIS στο βορειοδυτικό Ιράκ, μια Κουρδική στο βόρειο και μια σιΐτικη στο κεντρικό και το νότιο τμήμα της χώρας. Τα όρια μεταξύ τους είναι ακόμα απροσδιόριστα και κάθε οντότητα επιθυμεί να διευρύνει τη δική της εδαφική ζώνη επιρροής. Στη Συρία επίσης το ISIS αυξάνει τη δύναμή του και επιταχύνει τη διαδικασία διάλυσης της χώρας. Το ISIS ασφάλισε την κυριαρχία του στις βόρειες και ανατολικές επαρχίες της χώρας και έχει νικήσει στο πεδίο της μάχης και αποδυναμώσει όλες τις αντίπαλες ένοπλες οργανώσεις της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένων και των δυνάμεων της Συριακής κυβέρνησης. Ωστόσο, η Συριακή κυβέρνηση εξακολουθεί να κατέχει τη Δαμασκό και άλλες στρατηγικές επαρχίες στο βορειοδυτικό κομμάτι της χώρας, ενώ οι άλλες ισλαμιστικές οργανώσεις κατέχουν και ελέγχουν περιοχές στο νότο της χώρας συμπεριλαμβανομένων και των υψιπέδων του Γκολάν.

Το ISIS έχει επιτύχει ότι δεν κατάφερε η Al Qaeda, να μετατραπεί από μια τρομοκρατική οργάνωση σε ισλαμικό κράτος και έχει αρχίσει αργά αλλά σταθερά να αποτελεί το νέο παράδειγμα τρομοκρατικής οργάνωσης στον ισλαμικό κόσμο. Σε συνδυασμό με την έλξη που ασκεί η σαλαφιστική – τζιχαντιστική ρητορεία στις μεγάλες αραβικές μάζες, οι οποίες θεωρούν ότι η οπισθοδρόμηση σε πρακτικές του πρωίμου Ισλάμ αποτελούν τη λύση για την υπανάπτυξη και την καθυστέρηση του αραβικού κόσμου, αποτελεί ένα επικίνδυνο συνδυασμό που απειλεί να ανατρέψει πλήρως τα δεδομένα και να ξανασχεδιάσει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής.

Ο Ερντογάν είναι σταθερός υποστηρικτής της συριακής αντιπολίτευσης και των οργανώσεων των ανταρτών ενώ ο Πούτιν, ο οποίος θα επισκεφθεί για μια μέρα την Τουρκία, είναι ο σημαντικότερος υποστηρικτής του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Οι δύο ηγέτες είναι επίσης πιθανό να έχουν συζητήσεις για την τζιχαντιστική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος η οποία έχει καταλάβει εκτάσεις του Ιράκ και της Συρίας.

Υπουργοί των δύο χωρών διεξήγαγαν την περασμένη εβδομάδα στη Ρωσία συνομιλίες για παραδόσεις φυσικού αερίου. Η Τουρκία ελπίζει να πάρει έκπτωση στις τιμές.

Οι δύο χώρες επιδιώκουν επίσης να επεκτείνουν τις εμπορικές σχέσεις τους. Πέρυσι οι διμερείς εμπορικές συναλλαγές ανήλθαν σε 32,7 δισεκ. δολάρια.

Η Μόσχα ελπίζει ότι θα συνάψει σύντομα με την Τεχεράνη μια συμφωνία ανταλλαγής πετρελαίου με προϊόντα και εξοπλισμό

Η Ρωσία ελπίζει ότι θα μπορέσει να συνάψει σύντομα μια συμφωνία με το Ιράν για να προμηθεύσει στη χώρα αυτή σιτηρά και βιομηχανικό εξοπλισμό, δήλωσε σήμερα ο ρώσος υπουργός Οικονομίας Αλεξέι Ουλιουκάγεφ, όπως μετέδωσαν ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων.

“Η συμφωνία δεν θα αφορά μόνο σιτηρά, υπάρχουν εκτεταμένοι κατάλογοι αγαθών … Περιμένουμε να επιτευχθεί μια συμφωνία στο εγγύς μέλλον”, δήλωσε ο Ουλιουκάγεφ απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους στην Τεχεράνη, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων RIA.

Τον Ιανουάριο, το Ρόιτερς είχε μεταδώσει πως η Μόσχα και η Τεχεράνη συζητούν μια συμφωνία ανταλλαγής εμπορευμάτων, στο πλαίσιο της οποίας η Μόσχα θα αγόραζε μέχρι 500.000 βαρέλια ιρανικού πετρελαίου ημερησίως με αντάλλαγμα ρωσικό βιομηχανικό εξοπλισμό και προϊόντα.

Ο Ουλιουκάγεφ δεν ανέφερε πότε ενδέχεται να αρχίσουν οι παραδόσεις στο Ιράν, αλλά δήλωσε πως οι συζητήσεις συνεχίζονται.

Ο υπουργός πρόσθεσε πως η Ρωσία συζητάει να παράσχει στο Ιράν μεταξύ άλλων εξοπλισμό για τις βιομηχανίες του πετρελαίου και του αερίου, αγροτικά μηχανήματα, αυτοκίνητα, αεροπλάνα και ηλεκτρικές γεννήτριες.

Πηγές έχουν δηλώσει πως η αξία αυτής της συμφωνία ανταλλαγής πετρελαίου με προϊόντα ενδέχεται να ανέλθει σε 20 δισεκ. δολάρια. Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει πως μια τέτοια συμφωνία θα δημιουργούσε “σοβαρές ανησυχίες” και θα ήταν ασύμβατη με τις συνομιλίες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και του Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Διπλή δοκιμασία

Για την Ουάσιγκτον, το Κομπάνι αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία της στρατηγικής του προέδρου Ομπάμα να συνδυάσει την αμερικανική αεροπορική ισχύ με εγχώριες χερσαίες δυνάμεις. Για το «Ισλαμικό Κράτος», εδώ δοκιμάζεται η εικόνα του ακατανίκητου, που έχει καλλιεργήσει, όπως και η δυνατότητά του να στρατολογεί τζιχαντιστές. Μεγαλύτερη συμβολική σημασία έχει, ωστόσο, το Κομπάνι για την κατακερματισμένη κουρδική διασπορά, η οποία βρήκε την ευκαιρία να ενωθεί, με την ελπίδα ότι θα αποκτήσει πατρίδα στις γεμάτες αγροκτήματα και φιστικιές εκτάσεις που θεωρητικά εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της συριακής επικράτειας.

Πρακτικά, η πόλη έχει ερημωθεί, εξαιρουμένων μόνο των μαχητών, με τους Κούρδους να ελέγχουν το ένα άκρο της, υπό την αεροπορική προστασία των Αμερικανών, και τους τζιχαντιστές το άλλο. Ο ηγέτης του «Ισλαμικού Κράτους», Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, λέγεται ότι έστειλε τον «υπουργό Πολέμου» του χαλιφάτου στο Κομπάνι, την πόλη που έχει στοιχίσει τη ζωή περισσότερων τζιχαντιστών από οποιοδήποτε άλλο μέτωπο του πολέμου.

Πριν από την επίθεση του «Ισλαμικού Κράτους» η πόλη είχε 60.000 κατοίκους. Ο πληθυσμός της διογκώθηκε σε 400.000 λόγω της εισροής προσφύγων από άλλα σημεία της Συρίας, που μαστίζονταν από τον εμφύλιο πόλεμο. Σήμερα, το Κομπάνι λειτουργεί ως μοχλός για την άνοδο ενός νέου κουρδικού εθνικισμού, που υπερβαίνει τις παραδοσιακές διαιρέσεις. Είναι τόσο πιεστικές οι ανάγκες του πολέμου, ώστε να μάχονται σε κοινό μέτωπο τρεις πολύ διαφορετικές φατρίες – οι Κούρδοι πολιτοφύλακες της Συρίας, οι αντάρτες του ΡΚΚ που έρχονται από την Τουρκία και οι Πεσμεργκά, οι ένοπλες δυνάμεις των Κούρδων στο βόρειο Ιράκ.

Η μάχη για το Κομπάνι περιπλέκεται από τον ρόλο της γειτονικής Τουρκίας. Η Αγκυρα αντιμετωπίζει ορισμένες από τις φατρίες που υπερασπίζονται τη συριακή πόλη ως τρομοκράτες, θεωρώντας ότι τελικός στόχος τους είναι η αποσταθεροποίηση του τουρκικού κράτους και η δημιουργία κουρδικού. Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η Τουρκία θα προτιμούσε να αρκεστεί σε ρόλο παρατηρητή, ευελπιστώντας πως οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές, τζιχαντιστές και Κούρδοι, θα εκμηδενιστούν αμοιβαία. Επιπλέον, η Τουρκία πιέζει για πιο ενεργό ρόλο του Ελεύθερου Συριακού Στρατού.

Για τις ΗΠΑ, η μάχη για το Κομπάνι υπογραμμίζει μια άλλη πραγματικότητα: Οι Κούρδοι είναι αξιόπιστοι φίλοι των Αμερικανών. Σ’ ένα μικρό χωριό, μόλις πίσω από τα τουρκικά σύνορα, ο Αχμετ Μίσο, εξόριστος από το Κομπάνι, μας λέει:

«Οι αδελφοί μας οι Αραβες δεν βοηθούν, ενώ οι Αμερικανοί αποφάσισαν να μας στηρίξουν στη μάχη για το Κομπάνι γιατί νοιάζονται». Εκείνη την ώρα, ακούγονται εκρήξεις από τη γειτονική πόλη. Ενα βρέφος, ο γιος του Αχμετ, ξυπνάει μέσα στην κούνια του. Το όνομά του: Μπαράκ Ομπάμα Αχμετ.

Καθημερινή

Η ανεπίσημη συνάντηση των δύο ηγετών, οι οποίοι βρίσκονται σε αντιπαράθεση τους τελευταίους μήνες εξαιτίας του ρόλου της Ρωσίας στην κρίση στην Ουκρανία και του γεγονότος ότι η Ρωσία υποστηρίζει τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ, πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια των τελετών για την υποδοχή των ηγετών στη Σύνοδο.

«Είχαν μια σύντομη συνάντηση κατά την οποία δεν είχαν χρόνο να αναφερθούν σε κάποιο ζήτημα», δήλωσε ο αμερικανός αξιωματούχος. «Θα σας ενημερώσουμε αν συνομιλήσουν, ή αναφερθούν σε ζητήματα, αύριο», πρόσθεσε.

Η τελευταία συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Ομπάμα είχε γίνει στις αρχές Ιουνίου, στη Γαλλία.

Τότε οι δύο άνδρες είχαν μια σύντομη συνομιλία, περίπου δέκα λεπτών, στο περιθώριο των τελετών για την 70ή επέτειο από την απόβαση στη Νορμανδία.

ΑΠΕ