«Παρατηρήσαμε ύποπτες κινήσεις από τον τραπεζικό σας λογαριασμό και για τον λόγο αυτό έχει προσωρινά απενεργοποιηθεί. Για να αποκτήσετε και πάλι πρόσβαση, ανοίξτε το link που επισυνάπτεται και ακολουθήστε τα ακόλουθα απλά βήματα».

Αυτή τη μορφή, περίπου, μπορεί να έχει ένα από τα «τυπικά» μηνύματα που αναδύεται με τη μορφή email ή sms στις οθόνες έξυπνων συσκευών ή υπολογιστών και προτρέπει τους χρήστες να αναλάβουν άμεσα δράση προκειμένου να αποκτήσουν και πάλι τον έλεγχο των χρημάτων τους. Στην πραγματικότητα, όμως, τα λίγα κλικ που ακολουθούν είναι η αρχή μιας μεγάλης περιπέτειας αφού πρόκειται για κλασική μορφή απάτης «ηλεκτρονικού ψαρέματος», του λεγόμενου phishing.

«Στις περισσότερες περιπτώσεις οι επιτήδειοι πίσω από αυτές τις απάτες χρησιμοποιούν ως “δόλωμα” αντιγραφές interface γνωστών εταιρικών φορέων, για παράδειγμα μιας τράπεζας», αναφέρει στο Liberal o Κωνσταντίνος Πατσάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Αλλά δεν περιορίζονται εκεί. Ως «δόλωμα» μπορεί να χρησιμοποιηθούν δημόσιοι φορείς, δήθεν μηνύματα από την αστυνομία, ακόμα και social media εξηγεί ο Κ. Πατσάκης.

To υποψήφιο θύμα εξαπατάται από μια εικόνα που μοιάζει με τα λογότυπα, τη γραμματοσειρά και τη διεύθυνση του φορέα. Έχοντας συνηθίσει να κάνει κλικ σε συνδέσμους αυτού του είδους, συνεχίζει τη διαδικασία και θεωρεί λογικό να δώσει τους κωδικούς που του ζητούνται. Ουσιαστικά, οι δράστες προσποιούνται μια πραγματική οντότητα, όσο μεγαλύτερου κύρους τόσο πιο εύκολη γίνεται η δουλειά τους, ώστε να παραχωρήσουμε οικειοθελώς τα προσωπικά μας στοιχεία εισόδου στον εκάστοτε λογαριασμό και στη συνέχεια να αποκτήσουν πλήρη πρόσβαση σε αυτόν. Μάλιστα, στις περισσότερες περιπτώσεις τα fake μηνύματα, επικαλούνται επείγοντα ζητήματα ασφάλειας, ώστε να ασκήσουν «ψυχολογική» πίεση στα θύματα.

Με την παραπάνω μέθοδο αποκτούν πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς πολιτών και αφαιρούν αμέσως χρηματικά ποσά.

«Μαύρη τρύπα» για τις επιχειρήσεις

Και αν για έναν ιδιώτη, το να πέσει θύμα μιας απάτης ηλεκτρονικού «ψαρέματος» μπορεί να σημαίνει από απώλεια ελέγχου στον λογαριασμό του email έως απώλεια χρημάτων, στην περίπτωση που το phishing έχει ως στόχο εταιρικά δεδομένα, η ζημιά καθίσταται πολύ μεγαλύτερη.

Σύμφωνα με τον Κ. Πατσάκη η πανδημία έδωσε νέες διαστάσεις στο phishing, λόγω της τηλεργασίας, καθώς οι εργαζόμενοι που πέφτουν θύματα επιθέσεων αυτού του είδους στην πραγματικότητα δίνουν στους απατεώνες τα credentials των εταιρειών για τις οποίες δουλεύουν.

Είναι ενδεικτικό, ότι σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του FBI το ηλεκτρονικό «ψάρεμα» σε όλες του τις μορφές ήταν το πιο συνηθισμένο είδος εγκλήματος στον κυβερνοχώρο το 2020, με τα περιστατικά να διπλασιάζονται, σχεδόν, σε συχνότητα: από 114.702 το 2019, σε 241.342 το 2020.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Ponemon για λογαριασμό της Proofpoint, ο οικονομικός αντίκτυπος των επιθέσεων ηλεκτρονικού ψαρέματος τετραπλασιάστηκε τα τελευταία έξι χρόνια, με το μέσο κόστος για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ να ανέρχεται στα 14,8 εκατομμύρια δολάρια ετησίως το 2021, σε σύγκριση με 3,8 εκατομμύρια δολάρια το 2015. Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από 591 επαγγελματίες πληροφορικής.

Οι δύο βασικές ερωτήσεις και η κρίσιμη κίνηση

Υπάρχει, όμως, τρόπος να εντοπίσουμε την απάτη πριν ανοίξουμε τον οποιονδήποτε σύνδεσμο; Σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς ναι. Οι δύο κρίσιμες ερωτήσεις που πρέπει να κάνει κάθε χρήστης που έρχεται «αντιμέτωπος» με ένα τέτοιο μήνυμα είναι οι εξής:

• Έχει νόημα ένας οργανισμός να μου στείλει ένα τέτοιο μήνυμα; Έχω συνηθίσει να λαμβάνω τέτοια μηνύματα από τράπεζες, για παράδειγμα;
• Όταν βλέπω τη διαδικτυακή διεύθυνση από την οποία προέρχεται το μήνυμα, είτε σε επίπεδο γραμμάτων, είτε σε επίπεδο διατύπωσης, είναι αυτό που έχω συνηθίσει να βλέπω;

Εξίσου κρίσιμο είναι το να μην δίνουμε τα credentials, τους κωδικούς, που ανοίγουν την «πόρτα» σε έναν οποιονδήποτε λογαριασμό. Με άλλα λόγια το πρώτο κλικ δεν σηματοδοτεί, πάντα, το τέλος της υπόθεσης. Η αποκάλυψη των κωδικών είναι η κίνηση που περιμένουν οι απατεώνες για να ολοκληρώσουν την επίθεση. Επιπλέον, η διεύθυνση των επίσημων φορέων, βρίσκεται στο τέλος ενός συνδέσμου, όχι στην αρχή. «Στα κινητά για παράδειγμα, δεν μπορούμε να δούμε ολόκληρη τη διεύθυνση ενός συνδέσμου. Έτσι επιτήδειοι βάζουν τους βασικούς χαρακτήρες των φορέων στην αρχή ενός συνδέσμου, ώστε το υποψήφιο θύμα να διαβάσει κάτι που γνωρίζει, αλλά στο τέλος υπάρχει κάτι άσχετο», επισημαίνει ο Κ. Πατσάκης.

Σε κάθε περίπτωση το phishing δεν είναι απλά μια ενόχληση, αλλά μια πληγή για το Ίντερνετ που κοστίζει τρομακτικά ποσά. Ποσά που στην πραγματικότητα μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερα, σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις επιτυχών επιθέσεων σε εταιρείες οργανισμούς αυτές δεν δηλώνονται, αφού η γνωστοποίηση απώλειας προσωπικών δεδομένων συνεπάγεται μεγάλα πρόστιμα ή να έχει σοβαρό αντίκτυπο στην δημόσια εικόνα του θύματος.

Γιάννης Παλιούρης / liberal.gr

Λαμβάνοντας διαστάσεις πραγματικού Αρμαγεδδώνα, κυριολεκτικά σαν να μην υπάρχει αύριο, τα hedge funds ξεπουλούσαν τις τραπεζικές μετοχές, οδηγώντας τις τιμές να κλείσουν σχεδόν στο limit down, κάτι πρωτόγνωρο για την ιστορία του ελληνικού χρηματιστηρίου. Αθροιστικά μέσα στις τρεις πρώτες μετεκλογικές συνεδριάσεις:

– με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να χάνουν, μόλις σε ένα τριήμερο, πάνω από 7,5 δισ. ευρώ από την κεφαλαιοποίησή τους,

– με τον τραπεζικό δείκτη να υποχωρεί άνω του 43% και το σκηνικό που διαμορφώθηκε να γυρνάει τον τραπεζικό κλάδο στα επίπεδα της άνοιξης του 2012

– το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (στην πράξη το Δημόσιο) να καταγράφει λογιστικές ζημίες πάνω από 19 δισ. ευρώ, και

– όσους επένδυσαν στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών να χάνουν έως και 70% της επένδυσής τους.

Όπως είχε επισημάνει ήδη από την επομένη των εκλογών το Capital.gr, σε άρθρο με τον τίτλο «ELA και σεισάχθεια πιέζουν τις τράπεζες», οι τοποθετήσεις της νέας κυβέρνησης έναντι των δανειστών και η πορεία των διαπραγματεύσεων για το χρέος θα λειτουργήσουν εφεξής ως καθημερινό «καρδιογράφημα» για τις τράπεζες. Και αυτό διότι από τον τρόπο και την ταχύτητα των χειρισμών της νέας κυβέρνησης σε σχέση με τους δανειστές και την ΕΚΤ, τις ρεαλιστικές προτάσεις για το χρέος και την παραδοχή ότι πρέπει να προχωρήσουν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, καθώς και από την επιδίωξη για ανάπτυξη που δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, θα κριθεί το κλίμα και η ψυχολογία που θα διαμορφωθεί στην αγορά, από τον απλό καταθέτη μέχρι τον μεγαλύτερο επενδυτή.

Για τις τράπεζες, η διαμόρφωση ενός αρνητικού κλίματος με τη μορφή καθυστερήσεων ή ακόμη και σύγκρουσης με την Ε.Ε., θα επηρέαζε άμεσα τη ρευστότητά τους. Ήδη οι τράπεζες έχουν μπροστά τους «ανοικτά» θέματα ρευστότητας που έχουν να κάνουν με τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης του ελληνικού Δημοσίου (θυμίζουμε ότι θα κληθούν να καλύψουν πλήρως πλέον τις εκδόσεις εντόκων γραμματίων, καθώς σε αυτές δεν θα συμμετέχουν ξένες τράπεζες), αλλά και με τις εκροές καταθέσεων που ναι μεν έχουν σταματήσει και όσες έγιναν είναι πλήρως διαχειρίσιμες, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα συμπεριφερθούν οι καταθέτες σε τυχόν αρνητικές εξελίξεις στο μέλλον.

Ενόψει των παραπάνω, οι τράπεζες έχουν ήδη κάνει αίτηση υπαγωγής στον Μηχανισμό Έκτακτης Παροχής Ρευστότητας (ELA) – χωρίς να τον έχουν ενεργοποιήσει ακόμη – και το αίτημά τους θα επανεξετάζεται από την ΕΚΤ ανά δεκαπενθήμερο (όπως προβλέπεται έτσι κι αλλιώς από την επίσημη διαδικασία).  Η προοπτική χρηματοδότησης από τον ELA δημιουργεί δυνητικά αύξηση του κόστους δανεισμού των τραπεζών, κάτι που λειτουργεί αρνητικά στους ισολογισμούς τους.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση, πάντως, αναμένεται από την «σεισάχθεια» που έχει ευαγγελιστεί η νέα κυβέρνηση και η οποία δημιουργεί ένα τοπίο στην ομίχλη όσον αφορά το ύψος των δανείων που δεν πρόκειται να εισπραχθούν από τις τράπεζες. Σε αυτά, προστίθεται ο φόβος για τις νέες επισφάλειες που μπορεί να δημιουργηθούν, πλήττοντας καίρια την υγεία και την κερδοφορία των τραπεζών.

Στους φόβους αυτούς, τέλος, ήρθαν να προστεθούν οι φόβοι για αλλαγές στις διοικήσεις των τραπεζών. Και αυτό όχι γιατί είναι καινοφανές οι διοικήσεις των τραπεζών να αλλάζουν με τις αλλαγές των κυβερνήσεων, αλλά διότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας δεν μπορεί στις σημερινές εποχές να λειτουργήσει με λογικές εθνικοποίησης. Πάντως, χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Γ. Δραγασάκης έσπευσε να ανακοινώσει ότι η κυβέρνηση δεν θα θίξει τα συμφέροντα των ιδιωτών μετόχων στις τράπεζες, προαναγγέλλοντας συναντήσεις με τους μετόχους της Eurobank και των λοιπών συστημικών τραπεζών.

Και ήρθε η ώρα των «αφηγημάτων» που αφορούν τις επιχειρήσεις που αποκαλούμε πιστωτικά ιδρύματα:

«Εσύ δεν έχεις μία, τι σε νοιάζει κι αν κλείσουν οι τράπεζες;»

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με «μύθο» αλλά με κατάπτυστη σοφιστεία που μοναδικό σκοπό έχει να παραπλανήσει, όποιον την πιστέψει. Ο λόγος απλός: το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη ζει στο οικονομικό σύστημα που αποκαλούμε καπιταλισμό. Κάθε χώρα έχει τις μικρές ή μεγάλες διαφοροποιήσεις της αλλά το βασικό σύστημα παραμένει καπιταλιστικό, δηλαδή ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων (συνήθως το μεγαλύτερο αλλά υπάρχουν χώρες-εξαιρέσεις) ανήκει σε ιδιώτες και λειτουργεί με πρωταρχικό στόχο το οικονομικό κέρδος και βασικό συναλλακτικό μέσο το χρήμα.

Από τα παραπάνω γίνεται, εύκολα κατανοητό, ότι τα πάντα στηρίζονται στην κυκλοφορία του χρήματος. Καλώς ή κακώς, ευτυχώς ή δυστυχώς, το χρήμα διακινείται, κατά κύριο λόγο, μέσα από το τραπεζικό σύστημα. Εάν, για οποιαδήποτε αιτία, οι τράπεζες δεν λειτουργούν, σταματά η κυκλοφορία του χρήματος δηλ. δεν λειτουργεί το σύστημα. Αποτέλεσμα: κλείνουν αντί ν’ ανοίγουν οι επιχειρήσεις, το βασικό κομμάτι του συστήματος και ακολουθεί η κατάρρευσή του.

Τι θα έπρεπε λοιπόν, να ενδιαφέρει όλους τους κατοίκους καπιταλιστικών χωρών, άσχετα από την οικονομική τους κατάσταση; Να συνεχίζεται η οικονομική δραστηριότητα ή να σταματά; Πότε βρίσκει π.χ. ευκολότερα δουλειά ένας άνεργος; Όταν κλείνουν ή όταν ανοίγουν επιχειρήσεις; Όταν λειτουργούν ή όταν κλείνουν οι τράπεζες;

«Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν με λεφτά των φορολογουμένων ενώ θα έπρεπε να πληρώσουν τις ζημίες οι μέτοχοι»

Εδώ βλέπουμε μία πρόταση που δείχνει λογική. Μιλάμε για καπιταλισμό. Στον καπιταλισμό οι μέτοχοι μιας επιχείρησης επενδύουν σε αυτή και διακινδυνεύουν να υποστούν ζημίες, αν δεν καταφέρουν να πετύχουν κέρδος. Αρά το «μύθευμα» είναι σωστό; Κατηγορηματικά, όχι! Για δύο λόγους:

Α. Το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης φέρει το κράτος και όχι οι μέτοχοι (οι Διοικήσεις έχουν μερίδιο ευθύνης αλλά σαφώς μικρότερο Όμως η συζήτηση για το σημείο αυτό είναι εξαιρετικά μεγάλη, για ένα κείμενο μερικών εκατοντάδων λέξεων. Ο γράφων επιφυλάσσεται)  και

Β. Τα κεφάλαια που μπορούσαν να συγκεντρωθούν από μετόχους και πιστωτές (πλην καταθετών) ήταν ελάχιστα, σε σύγκριση με τις απαιτούμενες κεφαλαιακές ανάγκες.

Επομένως, με δεδομένο ότι οι τράπεζες δεν είναι εφικτό να κλείσουν (βλ. 8ο Μύθο),  η μόνη λογική και βιώσιμη λύση ήταν αυτή που υλοποιήθηκε. Έστω και αν απαιτήθηκε ν’ αλλάξει η αναλογία κρατικής/ιδιωτικής πρωτοβουλίας στο «καπιταλιστικό μείγμα», τουλάχιστον για ένα διάστημα και χρειάστηκε να επιβαρυνθεί με περισσότερους φόρους ο Έλληνας φορολογούμενος.

«Οι τράπεζες είναι υγιείς, πέρασαν τα stress tests της ΕΚΤ και δεν κινδυνεύουν»

Εδώ πρόκειται για μισή αλήθεια και μισό ψέμα. Οι τράπεζες όντως πέρασαν τα stress tests και είναι ασφαλείς, υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας της οικονομίας. Τα stress tests ελέγχουν την κεφαλαιακή επάρκεια πιστωτικών ιδρυμάτων, σύμφωνα με τις προδιαγραφές και παραδοχές που ορίζει η Ε.Κ.Τ. Όμως καμία παραδοχή δεν μπορεί να προβλέψει αν π.χ. το 40% των δανείων μιας τράπεζας σταματήσει να εξυπηρετείται ξαφνικά ή αν ένας μεγάλος όγκος (π.χ. 30%) καταθετών της, αποσύρει της καταθέσεις του, σε διάστημα ημερών. Κανένα από τα δυο παραδείγματα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «κανονικές συνθήκες λειτουργίας».

Τις συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα μετά την 5η Δεκεμβρίου, μπορεί κάποιος να τις χαρακτηρίσει κανονικές;
«Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν και τα εναπομείναντα κεφάλαια στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας μπορούμε να τα διαθέσουμε όπως θέλουμε»

Θα ήταν ευχής έργο για την ταλαιπωρημένη Ελληνική οικονομία, μιας και έχουν ήδη εγγραφεί στο Δημόσιο Χρέος. Δυστυχώς όμως, είναι (πρακτικά) αδύνατο. Κατ’ αρχήν τα κεφαλαία αυτά δεν είναι ρευστό χρήμα δηλ. ένα ποσό (€11,3δις) κατατεθειμένο σε τραπεζικό λογαριασμό του Τ.Χ.Σ. Βρίσκονται δεσμευμένα σε (άυλη) μορφή ομολόγων, έκδοσης European Financial Stability Facility (E.F.S.F.- πρόδρομος του European Stability Mechanism), σε ειδική μερίδα του Τ.Χ.Σ. στην Ε.Κ.Τ.(ώστε να αποκλείεται η ρευστοποίηση τους στην δευτερογενή αγορά) και απαιτείται η έγκριση του Προέδρου της Ε.Κ.Τ., για την αποδέσμευση τους. Εκτός των παραπάνω, αυτά τα χρήματα, έχουν χορηγηθεί με αποκλειστικό σκοπό την ανακεφαλαιοποίηση των Ελληνικών τραπεζών. Η χορήγηση αυτή έγινε την έγκριση των κοινοβουλίων των χωρών-μελών του E.F.S.F., η δε αλλαγή του σκοπού για τον οποίο χορηγήθηκαν απαιτεί την εκ νέου έγκριση, από τα κοινοβούλια αυτά. Κάτι που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο(αν όχι ανέφικτο) πολιτικά.

* Ο κ. Πέτρος Λάζος είναι στέλεχος επιχειρήσεων, επιχειρηματίας και έχει υπερεικοσαετή εμπειρία σε επενδύσεις

Ταχύτερα απ’ όσο αναμενόταν προσέφυγαν ελληνικές τράπεζες στον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας (ELA) της Τράπεζας της Ελλάδος. Πρόκειται για την Alpha Bank και Eurobank

Στη διαγραφή στεγαστικών δανείων, ύψους 2 δισ. ευρώ, προσανατολίζονται οι τράπεζες στο πλαίσιο των ρυθμίσεων «κόκκινων» δανείων που έχουν θέσει σε εφαρμογή τυπικά από 1/1/2015.

Δημοσίευμα της Wall Street Journal έρχεται να ταράξει τα νερά καθώς καταγράφει πληροφορίες ότι οργανισμοί όπως η Citigroup, η Goldman Sachs και η ICAP, κάνουν stress-test και προσομοιώσεις στα εσωτερικά τους συστήματα προκειμένου να είναι προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να αποχωρήσει από την ευρωπαϊκή νομισματική Ένωση μετά το αποτέλεσμα της 25ης Ιανουαρίου.

Ενα ακόμη ξένο δημοσίευμα προκαλεί ταραχή στην Ελλάδα καθώς φαίνεται ότι διεθνείς οικονομικοί παράγοντες και οίκοι προετοιμάζονται για το εφιαλτικό σενάριο ενός Grexit.

Δημοσίευμα της Wall Street Journal έρχεται να ταράξει τα νερά καθώς καταγράφει πληροφορίες ότι οργανισμοί όπως η Citigroup, η Goldman Sachs και η ICAP, κάνουν stress-test και προσομοιώσεις στα εσωτερικά τους συστήματα προκειμένου να είναι προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να αποχωρήσει από την ευρωπαϊκή νομισματική Ένωση μετά το αποτέλεσμα της 25ης Ιανουαρίου.

Οπως αναφέρεται στο δημοσίευμα καταρτίζονται λεπτομερείς αναφορές και σχέδια, υπολογίζοντας την πιστωτική έκθεσή τους σε ενδεχόμενο Grexit και αξιολογούν πώς θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν από το εξωτερικό τοπικές επιχειρήσεις.
Κάποιες από τις εταιρείες προετοιμάζονται για τον αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν πιθανές εξελίξεις στα συστήματα πληρωμών και διεξάγουν δοκιμές για να δουν πώς θα αντιμετώπιζαν την προσθήκη ενός νέου ελληνικού νομίσματος ή ενδεχόμενους ελέγχους στη διακίνηση κεφαλαίων.
«Ελπίζουμε για το καλύτερο, σχεδιάζουμε το χειρότερο» είπε στη Wall Street Journal ο Frederic Ponzo, της εταιρείας συμβούλων Grey Spark.

Η πλειοψηφία των αναλυτών, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι πιθανότητες αποχώρησης της Ελλάδας είναι εξαιρετικά χαμηλές.

Οι οικονομολόγοι της Commerzbank υπολογίζουν ότι οι πιθανότητες εξόδου είναι κάτω από 25%. Αρκετά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εξετάζουν συχνά τα συστήματά τους για έκτακτα γεγονότα, όπως η ταχεία μεταβολή των τιμών του πετρελαίου, η πιθανότητα αποχώρησης της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Δείτε το δημοσίευμα:

http://www.wsj.com/articles/banks-ready-contingency-plans-in-case-of-greek-eurozone-exit-1420975504

Ως ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της ριζικής αναδιάρθρωσης του εγχωρίου επιχειρηματικού χάρτη χαρακτηρίζεται από τραπεζικές πηγές η συμφωνία της Τράπεζας Πειραιώς με τον αμερικανικό όμιλο Kohlberg Kravis Roberts (KKR), ύψους 1,2 δισ. ευρώ.

Η KKR είναι ένα από τα μεγαλύτερα private equity παγκοσμίως, με υπό διαχείριση κεφάλαια ύψους 96 δισ. δολαρίων και ειδικεύεται στη διαχείριση και εξυγίανση επιχειρήσεων.

Η συμφωνία προβλέπει τη μεταβίβαση χαρτοφυλακίου ενήμερων και μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων, καθώς και μετοχών, συνολικού ύψους 1,2 δισ. ευρώ, από την Πειραιώς στην KKR, η οποία αναλαμβάνει την υποχρέωση να διοχετεύσει κεφάλαια ύψους έως και 300 εκατ. ευρώ στις παραπάνω εταιρείες για να εξασφαλίσει την ομαλή λειτουργία και την αναδιάρθρωσή τους. Η συμφωνία απαντά στο μεγάλο πρόβλημα της ανακεφαλαιοποίησης εταιρειών που κρίνονται μεν βιώσιμες, αλλά είναι δύσκολο να αποκτήσουν, λόγω της οικονομικής συγκυρίας, πρόσβαση σε νέα κεφάλαια.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η συμφωνία δεν είναι μια κλασική συναλλαγή μεταβίβασης μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά έχει επικεντρωθεί σε εταιρείες συγκεκριμένου επιχειρηματικού ομίλου στον οποίο η Πειραιώς είχε πολύ μεγάλη έκθεση. Το χαρτοφυλάκιο που θα μεταβιβαστεί αφορά εταιρείες από ένα μεγάλο φάσμα κλάδων και μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εταιρείες των κλάδων Υγείας και Τροφίμων. Με τον τρόπο αυτό η Πειραιώς θα περιορίσει τον πιστωτικό της κίνδυνο και παράλληλα η KKR θα συνεισφέρει πολύτιμη τεχνογνωσία και κεφάλαια για την αναδιοργάνωση των συγκεκριμένων εταιρειών.

Η Τράπεζα Πειραιώς θα μεταβιβάσει τα παραπάνω περιουσιακά στοιχεία μέσω τιτλοποίησης και οι εν λόγω εταιρείες θα τελούν υπό τη διαχείριση και τον έλεγχο της ΚΚR Credit, ενώ η Πειραιώς θα διατηρήσει την τραπεζική εξυπηρέτηση του μεταβιβαζόμενου χαρτοφυλακίου. Σύμφωνα με στελέχη του ομίλου Πειραιώς, η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στις μακροπρόθεσμες προοπτικές της εγχώριας οικονομίας, καθώς ένας μεγάλος ξένος επενδυτής θα επενδύσει σε ελληνικές εταιρείες. Σε ό,τι αφορά την τράπεζα, υπογραμμίζουν ότι η συμφωνία δίνει το στίγμα μιας νέας και δυναμικής προσέγγισης στη διαχείριση των δανείων και συμμετοχών του ομίλου Πειραιώς.

Το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η αναδιάρθρωση όσων προβληματικών εταιρειών κρίνονται βιώσιμες αποτελούν κομβικό σημείο για όλες τις μεγάλες τράπεζες. Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank και Eurobank, καθώς και η Πειραιώς, έχουν δημιουργήσει εξειδικευμένες μονάδες για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων και την ανασυγκρότηση επιχειρήσεων. Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στην «Κ» ότι δεν θα δούμε τουλάχιστον το επόμενο διάστημα πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων σε ξένες εξειδικευμένες εταιρείες, λόγω των εξαιρετικά χαμηλών τιμών, αλλά και του εξαιρετικά πολύπλοκου νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδα που γενικά αποθαρρύνει τέτοιες κινήσεις. Οι τράπεζες θα επικεντρωθούν στην αυτοδύναμη διαχείριση των προβληματικών στοιχείων του ενεργητικού τους, καθώς εκτιμούν ότι έτσι θα μεγιστοποιήσουν τα κεφάλαια που θα ανακτήσουν. Οπως σημειώνουν, μεταβιβάσεις προβληματικών δανείων σε τρίτους θα γίνουν σε δεύτερο χρόνο και θα αφορούν περιπτώσεις οι οποίες θεωρούνται από τις τράπεζες οριστικά χαμένες υποθέσεις.

Κλάδοι με τις μεγαλύτερες επισφάλειες

Εντεκα δισ. ευρώ χρωστούν μόλις 800 επιχειρήσεις, σύμφωνα με μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος. Στην ανάλυση της ΤτΕ εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά επιχειρηματικών δανείων άνω του 1 εκατ. ευρώ (με στοιχεία 2013), ενώ το δείγμα περιλαμβάνει περίπου 16.000 οφειλέτες με συνολικό άνοιγμα 98,5 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 54% του ΑΕΠ (τιμές 2013). Από αυτά τα δάνεια περίπου 6.000 εμφανίζουν καθυστέρηση στην αποπληρωμή τους, με το ύψος των καθυστερήσεων να προσεγγίζει τα 28,5 δισ. ευρώ. H συγκέντρωση των «κόκκινων» δανείων επικεντρώνεται στους κλάδους κατασκευών κτιρίων, χονδρικού και λιανικού εμπορίου, καταλυμάτων, διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, έργων πολιτικού μηχανικού, βιομηχανίας τροφίμων, δραστηριοτήτων ανθρώπινης υγείας και παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών υλών.

Η Ρωσία δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα εξωτερικού χρέους. Δεδομένου ότι το δημόσιο χρέος της ανέρχεται μόλις στο 37% του ρωσικού ΑΕΠ, τη στιγμή που στις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης φθάνει να είναι από μιάμισι έως τρεις φορές το ΑΕΠ τους, θα έπρεπε να είναι ευκόλως διαχειρίσιμο. Αυτά ισχύουν, όμως, για το ρωσικό κράτος ενώ είναι διαφορετικά τα πράγματα για τις ρωσικές επιχειρήσεις και τις ρωσικές τράπεζες.

Η πτώση κατά σχεδόν 40% των τιμών πετρελαίου, η παρεμφερής υποχώρηση του ρωσικού νομίσματος που τουλάχιστον ώς ένα βαθμό είναι αναπόφευκτη λόγω των κυρώσεων που τις έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ενωση,αποτελούν απειλή για τις ρωσικές επιχειρήσεις και τις ρωσικές τράπεζες. Το ρωσικό κράτος πρέπει να παρέμβει για να βοηθήσει τους δύο τομείς αλλά κάτι τέτοιο θα έχει το τίμημά του που δεν θα είναι άλλο από τον διευρυνόμενο κρατικό παρεμβατισμό και, κατά ορισμένους, ακόμη και μια επανεθνικοποίηση επιχειρήσεων και τραπεζών.

Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας, η χώρα πρέπει να εξυπηρετήσει χρέος της ύψους 30 δισ. δολαρίων μέσα στον Δεκέμβριο και στη συνέχεια επιπλέον 138 δισ. δολάρια τους επόμενους 18 μήνες. Από αυτά τα ποσά μόλις ένα ισχνό ποσοστό της τάξης του 2% αποτελεί χρέος της ίδιας της κυβέρνησης. Οι ρωσικές επιχειρήσεις εκτός χρηματοπιστωτικού τομέα αντιπροσωπεύουν ποσοστό τουλάχιστον 60% του συνόλου.

Από το υπόλοιπο, το μεγαλύτερο μέρος βαρύνει τις τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων κρατικών τραπεζών όπως είναι η Sberbank, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας. Η Μόσχα δεν διατρέχει κίνδυνο πτώχευσης. Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις έχουν άμεση πρόσβαση σε κάποια ρευστότητα έστω κι αν το χρέος τους όταν υπολογισθεί σε όρους δολαρίου έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 60% από τις αρχές του έτους.

Θεωρητικά ορισμένες επιχειρήσεις μπορούν να επωφεληθούν από την υποτίμηση του νομίσματος, που αναβαθμίζει την ανταγωνιστικότητα των ρωσικών εξαγωγών. Ωστόσο, οι ρωσικές εξαγωγικές επιχειρήσεις που παράγουν άλλα προϊόντα εκτός του πετρελαίου είναι ελάχιστες και κατά συνέπεια ο θετικός αντίκτυπος της υποτίμησης είναι τελικά πολύ περιορισμένος.

Σε ό,τι αφορά, άλλωστε, τις ρωσικές τράπεζες, πλησιάζουν στο σημείο που θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα με τα χρέη τους σε δολάρια και τα συναλλαγματικά τους διαθέσιμα. Πρέπει να αναχρηματοδοτήσουν χρέος ύψους 50 δισ. δολαρίων μέχρι τα μέσα του 2016. Στο μεταξύ η κεντρική τράπεζα διαθέτει συναλλαγματικά διαθέσιμα ύψους 420 δισ. δολαρίων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπισθεί μια μεγάλη οικονομική καταστροφή.

Παράλληλα, όμως, η κεντρική τράπεζα καταβάλλει προσπάθειες να περιορίσει τις ενέσεις ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα της Ρωσίας, καθώς υποψιάζεται πως οι ρωσικές τράπεζες κερδοσκοπούν στοιχηματίζοντας στην πτώση του ρουβλίου.

Ενα τμήμα των συναλλαγματικών διαθεσίμων της χώρας είναι τα κεφάλαια ύψους 170 δισ. δολαρίων που έχει αποταμιεύσει η ρωσική κυβέρνηση στα δύο κρατικά ταμεία για την αντιμετώπιση οικονομικών προβλημάτων.

Ωστόσο, ένα τμήμα αυτών των κεφαλαίων φαίνεται να έχει ήδη δεσμευθεί με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα μετρητά που είναι πραγματικά στη διάθεση του κράτους. Η ρωσική κυβέρνηση έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η χώρα έχει τη δυνατότητα να αντέξει άλλα δύο χρόνια οικονομικών κυρώσεων από πλευράς της Δύσης. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου, όμως, και παράλληλα η βουτιά που κάνει το ρούβλι συρρικνώνουν κάθε ημέρα τον χρονικό αυτό ορίζοντα.

 Reuters – Καθημερινή

Aμετάβλητα αποφάσισε να διατηρήσει τα κυριότερα επιτόκια της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, (ΕΚΤ), κατά τη σημερινή μηνιαία συνεδρίαση του διοικητικού της συμβουλίου.