Από τους δασμούς έως τις σπάνιες γαίες και την τεχνητή νοημοσύνη, η ατζέντα της συνόδου κορυφής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον θα έχει αντίκτυπο στην Ευρώπη.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συναντάται σήμερα στην Ουάσιγκτον με τον Ντόναλντ Τραμπ, στην τρίτη διά ζώσης συνάντησή τους μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Πίσω από τις διπλωματικές χειραψίες, όμως, βρίσκεται ένας σκληρός ανταγωνισμός για την οικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική ισχύ.

Το Πεκίνο επιδιώκει μια περισσότερο προβλέψιμη σχέση με την Ουάσιγκτον και θέλει να παρατείνει την περίοδο σχετικής ηρεμίας. Η αμερικανική πλευρά, αντίθετα, φαίνεται να αντιμετωπίζει αυτή την ανάπαυλα και ως χρόνο που χρειάζεται για να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα, κυρίως στις σπάνιες γαίες και τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον ανέβει στην κορυφή της ατζέντας. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί κινεζικές εταιρείες ότι αξιοποιούν αμερικανικά μοντέλα για να εκπαιδεύσουν τα δικά τους και ζητεί αυστηρότερες δικλίδες ασφαλείας. Η Κίνα, από την πλευρά της, θεωρεί ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί έχουν στόχο να ανακόψουν την τεχνολογική της ανάπτυξη.

Υπάρχει κάποια κοινή ανησυχία για ακραίους κινδύνους —όπως κυβερνοεπιθέσεις ή κατάχρηση της AI για την ανάπτυξη βιολογικών όπλων— αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει κοινός μηχανισμός για την αντιμετώπισή τους.

Το πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό ζήτημα παραμένει η Ταϊβάν. Το Πεκίνο επιδιώκει να περιορίσει τις αμερικανικές πωλήσεις όπλων προς το νησί, ενώ εκκρεμεί σημαντικό νέο εξοπλιστικό πακέτο. Ο τρόπος με τον οποίο ο Τραμπ θα χειριστεί το θέμα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνάντησης.

Στο οικονομικό πεδίο, οι δύο πλευρές αναμένεται να επιχειρήσουν παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και μειώσεις δασμών. Η Κίνα ενδέχεται επίσης να ανακοινώσει νέες αγορές αμερικανικής σόγιας και αεροσκαφών Boeing.

Παράλληλα, οι σπάνιες γαίες αποτελούν ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά χαρτιά του Πεκίνου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.

Στην πραγματικότητα, Τραμπ και Σι δεν συναντώνται για να λύσουν τον αμερικανοκινεζικό ανταγωνισμό. Συναντώνται για να τον διαχειριστούν χωρίς να τους ξεφύγει από τον έλεγχο.

Οι δύο μεγαλύτερες δυνάμεις εξακολουθούν να ανταγωνίζονται σχεδόν παντού —στο εμπόριο, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στις κρίσιμες πρώτες ύλες και στην Ταϊβάν— αλλά προς το παρόν και οι δύο φαίνεται να προτιμούν την ελεγχόμενη αντιπαράθεση από την ανοιχτή σύγκρουση.

Ποτέ άλλοτε η πολιτική διαμάχη για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν ήταν τόσο βαθιά. Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει «όλη ταχύτητα μπροστά», οι Δημοκρατικοί ζητούν κανόνες, αλλά δεν συμφωνούν ούτε μεταξύ τους. Και η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπροστά σε ένα αδιέξοδο που μπορεί να καθορίσει την επόμενη δεκαετία.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πλέον μόνο τεχνολογικό ζήτημα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής Τραμπ.

Το στρατόπεδο του Αμερικανού προέδρου αντιμετωπίζει την AI ως μια κούρσα που πρέπει να κερδηθεί με κάθε κόστος. Το σύνθημα είναι απλό: χτίστε γρηγορότερα, ρυθμίστε λιγότερο, προλάβετε την Κίνα.

Στην απέναντι πλευρά, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται βαθιά διχασμένοι. Αναγνωρίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται κανόνες, όμως δεν συμφωνούν ποιοι πρέπει να είναι αυτοί, πόσο αυστηροί και πόσο γρήγορα πρέπει να εφαρμοστούν.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πρωτοφανές πολιτικό αδιέξοδο: ίσως για πρώτη φορά υπάρχει τόσο μεγάλη ανησυχία για μια τεχνολογία, αλλά τόσο μικρή πιθανότητα να υπάρξει κοινή ομοσπονδιακή νομοθεσία.

Ο Τραμπ: «Όποιος κερδίσει την AI, κερδίζει τον κόσμο»

Από την πρώτη ημέρα της δεύτερης προεδρίας του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιλέξει μια καθαρά επιθετική στρατηγική απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Για τον ίδιο, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, τα τεράστια data centers και η παραγωγή υπολογιστικής ισχύος αποτελούν ζήτημα εθνικής ισχύος.

Μιλώντας χθες στην Ιρλανδία, απέρριψε τις νέες προειδοποιήσεις επιστημόνων και εταιρειών για τους κινδύνους της AI, χαρακτηρίζοντάς τες προϊόν «αρνητικών δυνάμεων που φοβίζουν τον κόσμο με πράγματα που δεν πρόκειται να συμβούν».

Η φράση του ήταν απολύτως χαρακτηριστική:

«Όποιος κερδίσει την Τεχνητή Νοημοσύνη, κερδίζει.»

Δεν μίλησε για ηθική. Δεν μίλησε για κινδύνους. Μίλησε για γεωπολιτική.

Το παράδοξο: οι ίδιες οι εταιρείες ζητούν φρένο

Εδώ όμως αρχίζει η μεγάλη ανατροπή. Οι πιο ηχηρές προειδοποιήσεις για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της AI δεν προέρχονται από ακτιβιστές ή πανεπιστήμια.

Προέρχονται από τους επικεφαλής των μεγαλύτερων αμερικανικών εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης. Η OpenAI, η Anthropic, η Google DeepMind και άλλοι κορυφαίοι παίκτες ζητούν μεγαλύτερη προσοχή, υποστηρίζοντας ότι τα συστήματα εξελίσσονται ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να τα παρακολουθήσει η κοινωνία και το κράτος.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων πρέπει να επιβραδυνθεί ώστε να δημιουργηθούν μηχανισμοί ασφαλείας. Με άλλα λόγια, οι εταιρείες που δημιούργησαν την επανάσταση ζητούν τώρα… ζώνες ασφαλείας.

«Αν φοβάστε, επιβραδύνετε μόνοι σας»

Οι σύμμαχοι του Τραμπ δεν πείθονται. Στη Silicon Valley έχει διαμορφωθεί ένα ισχυρό στρατόπεδο επενδυτών και επιχειρηματιών που θεωρεί ότι οι προειδοποιήσεις περί κινδύνων κρύβουν κάτι πολύ πιο πρακτικό: την προσπάθεια των ήδη ισχυρών εταιρειών να αποκλείσουν τους ανταγωνιστές τους μέσω αυστηρών κανονισμών.

Ο Ντέιβιντ Σακς, μέχρι πρόσφατα σύμβουλος του Λευκού Οίκου για την AI, απάντησε σχεδόν ειρωνικά: «Αν πιστεύετε ότι η τεχνολογία τρέχει πολύ γρήγορα, επιβραδύνετε εσείς. Δεν χρειάζεται να αναγκάσετε όλους τους άλλους.» Η λογική είναι απλή: η αγορά θα αποφασίσει. Όχι η Ουάσιγκτον.

Οι Δημοκρατικοί δεν συμφωνούν ούτε μεταξύ τους

Αν οι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται ενωμένοι, οι Δημοκρατικοί μοιάζουν να αναζητούν ακόμη κοινή γραμμή. Ο Χακίμ Τζέφρις συγκαλεί τους βουλευτές του για να αποφασίσουν ποια νομοθετική πρωτοβουλία θα ακολουθήσουν.

Ο Μπαράκ Ομπάμα πιέζει ιδιωτικά το κόμμα να αντιμετωπίσει την AI ως κορυφαία πολιτική προτεραιότητα. Από εκεί και πέρα αρχίζουν οι διαφωνίες.

Η προοδευτική πτέρυγα, με επικεφαλής τον Μπέρνι Σάντερς, ζητά ακόμη και πάγωμα της ανάπτυξης υπερ-ευφυών συστημάτων και αυστηρές ποινές για όσους παραβιάζουν μια πιθανή απαγόρευση.

Άλλοι Δημοκρατικοί προτείνουν μια πιο θεσμική λύση: ειδική διακομματική επιτροπή του Κογκρέσου, υποχρεωτικούς ελέγχους ασφαλείας και αξιολόγηση των πιο ισχυρών μοντέλων πριν κυκλοφορήσουν. Δεν υπάρχει όμως μία κοινή πρόταση. Και αυτό κάνει ακόμη δυσκολότερη κάθε προσπάθεια συνεννόησης.

Η πολιτική ίσως δεν καταλαβαίνει ακόμη την τεχνολογία

Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, απέρριψε την ιδέα ενός επείγοντος μορατόριουμ στην AI. Είπε κάτι που ακούστηκε σχεδόν ως παραδοχή:

«Αν είχαμε τη λύση, θα συγκαλούσα αμέσως τη Βουλή. Αλλά δεν πρέπει να νομοθετούμε βιαστικά για κάτι που ακόμη δεν καταλαβαίνουμε πλήρως.» Η δική του πρόταση είναι διαφορετική. Να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι ο Ντόναλντ Τραμπ, οι ηγέτες του Κογκρέσου και οι επικεφαλής των μεγαλύτερων εταιρειών AI, προκειμένου να αναζητήσουν μια κοινή στρατηγική για την ασφάλεια.

Το μεγάλο ερώτημα της δεκαετίας

Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει την εργασία, την εκπαίδευση ή την οικονομία. Αφορά το ποιος θα θέσει τους κανόνες ενός κόσμου που αλλάζει ήδη. Θα είναι οι κυβερνήσεις; Θα είναι οι ίδιες οι εταιρείες που αναπτύσσουν τα μοντέλα;

Ή θα επικρατήσει η λογική του ανταγωνισμού, με την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες να τρέχουν σε έναν αγώνα χωρίς φρένα; Το παράδοξο είναι ότι η μεγαλύτερη τεχνολογική επανάσταση του αιώνα βρίσκει την αμερικανική πολιτική περισσότερο διχασμένη από ποτέ. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με εκθετική ταχύτητα. Η δημοκρατία όμως εξακολουθεί να κινείται με τον αργό ρυθμό της πολιτικής.

Οι πληροφορίες από τον ιστότοπο AXIOS

Γιατί η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να «πατήσει φρένο». Ποιες είναι οι παγίδες.

]]> 259308 https://artpointview.gr/2026/09/02/tzortz-bous-o-kodikas-tis-siopis/ Wed, 02 Sep 2026 05:40:21 +0000 https://artpointview.gr/?p=259077 Τζορτζ Μπους: Ο κώδικας της σιωπής

Υπάρχει μια παλιά, άγραφη παράδοση στην αμερικανική πολιτική ζωή: οι πρώην πρόεδροι αποφεύγουν να επικρίνουν δημοσίως εκείνους που τους διαδέχονται. Ο Τζορτζ W. Μπους την επικαλείται εδώ και χρόνια για να εξηγήσει τη σχεδόν απόλυτη σιωπή του απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.

«Ενδιαφέρομαι για την πολιτική, αλλά δεν πιστεύω ότι βοηθά τη χώρα ένας πρώην πρόεδρος να επικρίνει τους διαδόχους του», είχε πει μετά την πρώτη εκλογή Τραμπ. «Είναι ούτως ή άλλως μια δύσκολη δουλειά και δεν νομίζω ότι βοηθά να την κάνουμε ακόμη δυσκολότερη». Αλλά πόσο μπορεί να διαρκεί αυτή η σιωπή;

Αυτό ακριβώς αναρωτιέται ο Jacob Weisberg σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον —και ιδιαίτερα επικριτικό για τον Μπους— άρθρο στο New Yorker.

Γιατί ο Τραμπ δεν υπήρξε απλώς ένας ακόμη Ρεπουμπλικανός πρόεδρος με διαφορετικές πολιτικές απόψεις. Επιτέθηκε στην οικογένεια Μπους, ταπείνωσε πολιτικά τον Τζεμπ Μπους στις προκριματικές εκλογές του 2016 και αμφισβήτησε σχεδόν ολόκληρη την πολιτική κληρονομιά του πρώην προέδρου. Οι διαφορές τους είναι άλλωστε θεμελιώδεις. Οι Μπους υπερασπίστηκαν το ελεύθερο εμπόριο, τις διεθνείς συμμαχίες και μια πολύ πιο ανοιχτή αντίληψη για τη μετανάστευση. Ο Τραμπ οικοδόμησε το πολιτικό του κίνημα πάνω στο «America First», στους δασμούς και σε μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για τον ρόλο της Αμερικής στον κόσμο.

Κι όμως, ο Μπους απέφυγε συστηματικά να κατονομάσει τον Τραμπ. Μίλησε κάποιες φορές για τον φανατισμό, την πολιτική βία, τον εξτρεμισμό και τα ψέματα που δηλητηριάζουν τη δημόσια ζωή. Μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο, στις 6 Ιανουαρίου 2021, μίλησε για ένα «αρρωστημένο και σπαρακτικό θέαμα». Αλλά και πάλι δεν είπε το όνομα του ανθρώπου στον οποίο ουσιαστικά αναφερόταν.

Ο Weisberg δεν δέχεται εύκολα την εξήγηση περί προεδρικής παράδοσης. Και υπενθυμίζει ότι η Ιστορία είναι γεμάτη πρώην Αμερικανούς προέδρους που άσκησαν κριτική στους διαδόχους τους. Ο Τζίμι Κάρτερ το έκανε επανειλημμένα. Ο Μπαράκ Ομπάμα επέκρινε ανοιχτά τον Τραμπ. Ακόμη και ο Θίοντορ Ρούζβελτ έφθασε στο σημείο να κατέβει υποψήφιος απέναντι στον άνθρωπο που ο ίδιος είχε επιλέξει για διάδοχό του.

Γιατί λοιπόν σιωπά ο Μπους; Το New Yorker αναζητεί την απάντηση στον χαρακτήρα του, στην προστασία της οικογένειάς του, αλλά και στην αγωνία του για την υστεροφημία του. Ο Μπους εγκατέλειψε τον Λευκό Οίκο το 2009 βαθιά τραυματισμένος πολιτικά από τον πόλεμο στο Ιράκ, τον τυφώνα Κατρίνα και τη χρηματοπιστωτική κρίση. Έκτοτε αποσύρθηκε. Έγραψε τα απομνημονεύματά του, δημιούργησε το προεδρικό του κέντρο και άρχισε να ζωγραφίζει.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο παράξενη αντίφαση. Ζωγραφίζει τραυματίες βετεράνους των πολέμων του. Ζωγραφίζει μετανάστες και πρόσφυγες. Υπερασπίζεται μέσα από τα έργα του αξίες που βρίσκονται σχεδόν στον αντίποδα του τραμπισμού.

Σύμφωνα μάλιστα με το New Yorker, το καλοκαίρι του 2025 υπήρχε στο εργαστήριό του κι ένα μεγάλο, καθόλου κολακευτικό πορτρέτο του Ντόναλντ Τραμπ — η ύπαρξή του δεν επιβεβαιώθηκε από εκπρόσωπο του Μπους. Σαν να λέει με το πινέλο όσα αρνείται να πει δημοσίως.

Το ερώτημα όμως παραμένει. Η αποχώρηση ενός πρώην ηγέτη από την πρώτη γραμμή μπορεί να αποτελεί ένδειξη πολιτικού πολιτισμού. Η αποδοχή ότι η εποχή σου τελείωσε είναι ίσως μία από τις δυσκολότερες αρετές της εξουσίας.

Υπάρχουν όμως στιγμές κατά τις οποίες η σιωπή παύει να είναι διακριτικότητα. Και τότε τίθεται ένα διαφορετικό ερώτημα: Όταν ένας πρώην ηγέτης πιστεύει ότι απειλούνται οι αρχές στις οποίες ο ίδιος υποτίθεται ότι πίστευε, έχει δικαίωμα να σιωπά; Ή μήπως, κάποιες φορές, η ευθύνη ενός πολιτικού δεν τελειώνει μαζί με τη θητεία του;

Με αφορμή άρθρο του Jacob Weisberg στο New Yorker.

WSJ: Ο Τραμπ αγνόησε τις προειδοποιήσεις πριν από τον παρατεταμένο πόλεμο στο Ιράν

Τελικά ο Τραμπ εγκρίνει την επίθεση

Η παγκόσμια μουσική σκηνή αποχαιρετά μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες, επιδραστικές και αγαπητές προσωπικότητες των τελευταίων δεκαετιών. Η Ντόλι Πάρτον πέθανε σε ηλικία 80 ετών, την Τρίτη (25/8), αφήνοντας πίσω της μια τεράστια παρακαταθήκη στη μουσική, τον κινηματογράφο αλλά και τη φιλανθρωπία.

Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε κύμα συγκίνησης στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε ολόκληρο τον κόσμο.

“Έπειτα από μια γενναία, σύντομη μάχη με τον καρκίνο, η Ντόλι αποχαιρέτησε σήμερα την επίγεια ζωή, στο Vanderbilt-Ingram Cancer Center, έχοντας στο πλευρό της αγαπημένα της πρόσωπα”, ανέφερε η ομάδα της σε δήλωσή της στο CBS, αμερικανικό συνεργαζόμενο δίκτυο του BBC.

Τους τελευταίους μήνες, η Ντόλι Πάρτον είχε αποσυρθεί από αρκετές προγραμματισμένες δημόσιες εμφανίσεις, προκειμένου να αντιμετωπίσει “προβλήματα υγείας”.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή να κυματίζουν μεσίστιες οι σημαίες σε ολόκληρη τη χώρα για μία εβδομάδα,

Δεν θυμίζει τους πολέμους του παρελθόντος. Δεν υπάρχουν μεγάλες χερσαίες επιχειρήσεις, ούτε μια σαφής στρατιωτική νίκη που να επιτρέπει σε κάποια πλευρά να επιβάλει τους όρους της. Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η εικόνα που προκύπτει από τις περισσότερες διεθνείς αναλύσεις είναι διαφορετική: η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ισορροπιών, χωρίς να είναι ακόμη σαφές ποιος τελικά κερδίζει.

Η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η στρατιωτική και οικονομική πίεση μπορεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε μια νέα συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσιεύουν οι Financial Times, το Reuters και άλλοι διεθνείς οργανισμοί, η πραγματικότητα είναι περισσότερο σύνθετη. Το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται υπό καθεστώς αυστηρών κυρώσεων, αλλά δεν δείχνει διατεθειμένο να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους, επιμένοντας στην άρση αυτών των κυρώσεων, στην αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και σε εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό χαρτί της Τεχεράνης. Η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και χωρίς μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση, οι οικονομικές συνέπειες παραμένουν παγκόσμιες.

Η ευρωπαϊκή ματιά

Εκεί όπου οι αμερικανικές πολιτικές δηλώσεις συχνά εστιάζουν στη στρατιωτική ισχύ, αρκετές ευρωπαϊκές αναλύσεις προσεγγίζουν διαφορετικά το ζήτημα. Το βασικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα επικρατήσει στρατιωτικά, αλλά αν μπορεί να υπάρξει σταθερότητα χωρίς μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή.

Η διαπίστωση αυτή φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης και δεξαμενές σκέψης: ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συντριπτική στρατιωτική υπεροχή, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να επιβάλουν μια διαρκή πολιτική λύση. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει μακροχρόνια πίεση, αλλά όχι χωρίς σοβαρό οικονομικό κόστος.

Η διπλωματία επιστρέφει στο προσκήνιο

Οι έμμεσες επαφές μέσω τρίτων χωρών δεν έχουν σταματήσει, ακόμη κι αν επισήμως οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός πολέμου όπου η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί και όπου η διπλωματία, αργά ή γρήγορα, θα επανέλθει στο επίκεντρο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πότε θα υπάρξει μια νέα συμφωνία, αλλά κυρίως με ποιους όρους θα διαμορφωθεί η επόμενη ισορροπία στη Μέση Ανατολή.

Οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή βρίσκονται σε φάση αναδιάταξης.

]]> 258474 https://artpointview.gr/2026/07/09/o-trab-metetrepse-ti-synodo-tou-nato-se-prosopiki-politiki-skini/ Thu, 09 Jul 2026 00:02:38 +0000 https://artpointview.gr/?p=257948 Ο Τραμπ μετέτρεψε τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ σε προσωπική πολιτική σκηνή

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εξελίχθηκε σε ένα ακόμη «σόου Τραμπ», καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος κυριάρχησε στην ατζέντα με μια σειρά επιθετικών παρεμβάσεων απέναντι σε συμμάχους και αντιπάλους, επισκιάζοντας τις εργασίες της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με το Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος από τη στάση ευρωπαϊκών χωρών που δεν στήριξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι θεωρεί την εκεχειρία με την Τεχεράνη ουσιαστικά λήξασα.

Κατά τη σύντομη παρουσία του στην Άγκυρα, προχώρησε σε μια σειρά δηλώσεων που προκάλεσαν αίσθηση:

• απείλησε την Ισπανία με διακοπή κάθε εμπορικής συνεργασίας, χαρακτηρίζοντάς την «χαμένη υπόθεση»,
• δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν αποτελούν «χάσιμο χρόνου», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να πλήξουν οποιονδήποτε στρατηγικό στόχο στη χώρα,
• επανέφερε τη γνωστή θέση του περί απόκτησης της Γροιλανδίας,
• εξέφρασε τον θαυμασμό του προς τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ,
• ενώ επανέλαβε τη στενή προσωπική σχέση του με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρά τις αντιρρήσεις του Ισραήλ.

Παράλληλα, δεν έκρυψε για ακόμη μία φορά τη δυσφορία του απέναντι στο ΝΑΤΟ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν είμαι ευχαριστημένος με τη Συμμαχία».

Ωστόσο, παρά τις εμφανείς εντάσεις, οι ηγέτες των κρατών-μελών επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στην αρχή της συλλογικής άμυνας και υπογράμμισαν την αταλάντευτη στήριξή τους προς την Ουκρανία, τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και χρηματοδότησης.

Η σημαντικότερη πρακτική απόφαση της Συνόδου προήλθε από τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χορηγήσουν άδεια στην Ουκρανία να κατασκευάζει στο έδαφός της αναχαιτιστικούς πυραύλους του συστήματος αεράμυνας Patriot, ένα πάγιο αίτημα του Κιέβου τα τελευταία χρόνια.

Παρά τη σκληρή ρητορική του Αμερικανού προέδρου, το βασικό μήνυμα της Συνόδου παρέμεινε η προσπάθεια διατήρησης της συνοχής της Συμμαχίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δοκιμάζονται εκ νέου.

Axios

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί πολιτική βούληση, θεσμική σοβαρότητα και, πάνω απ’ όλα, αναγνώριση ότι η συνεργασία δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη.

ΙΟΥΣΤΙΝΗ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ-ΑΡΓΥΡΗ

Η σχέση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Καναδά, κάποτε πρότυπο συμμαχικής συνεργασίας, πλέον επισκιάζεται από την οικονομική επιθετικότητα του Αμερικανού προέδρου και την διπλωματική ασυνεννοησία. Στην καρδιά αυτής της ρήξης βρίσκονται οι μονομερώς  αυξανόμενοι δασμοί και η αποτυχία επικοινωνίας, που έχουν μετατρέψει δύο έμπιστους εταίρους σε επιφυλακτικούς αντιπάλους.

Η κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε σαρωτικούς δασμούς στις καναδικές εισαγωγές, αρχικά με ποσοστό 25% και αργότερα αυξάνοντάς το στο 35%. Τα μέτρα αυτά, που παρουσιάστηκαν ως απαραίτητα για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, στόχευσαν ευρύ φάσμα προϊόντων, εξαιρώντας μόνο την ενέργεια και τα αγαθά που καλύπτονται από τη συμφωνία USMCA. Ο Καναδάς απάντησε με αντίποινα, πυροδοτώντας έναν εμπορικό πόλεμο που διατάραξε τις αλυσίδες εφοδιασμού και αύξησε τις τιμές για τους καταναλωτές και στις δύο χώρες.

Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιβάλει δασμούς έως και 35% σε καναδικά προϊόντα, δεν είναι απλώς οικονομικά επιζήμια. Είναι πολιτικά προσβλητική. Ο Καναδάς δεν είναι ανταγωνιστής ούτε απειλή—είναι σύμμαχος. Η χρήση των δασμών ως εργαλείο πίεσης απέναντι σε έναν στενό εταίρο αποκαλύπτει μια βαθύτερη κρίση: την αποδυνάμωση της διμερούς  συνεργασίας και την άνοδο του μονομερούς εθνικισμού, την αποκορύφωση του προστατευτισμού του εμπορίου λόγω της οικονομικής υπεροχής των ΗΠΑ.

Η απάντηση του Καναδά με αντίποινα ήταν αναμενόμενη, αλλά η πραγματική ζημιά δεν είναι οι αριθμοί. Είναι η διάρρηξη της εμπιστοσύνης. Όταν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις διακόπτονται με μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, και όταν οι διπλωματικές χειρονομίες όπως το φιλικό στοίχημα του Πρωθυπουργού Κάρνεϊ για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του baseball αγνοούνται επιδεικτικά, τότε δεν μιλάμε πια για πολιτική. Μιλάμε για περιφρόνηση.

Η κρίσιμη καμπή προέκυψε την περασμένη εβδομάδα  όταν ο Τραμπ διέκοψε απότομα όλες τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τον Καναδά. Η αφορμή; Μια τηλεοπτική διαφήμιση από τον πρωθυπουργό του  Οντάριο Ντάγκ Φόρντ που παρουσίαζε τον Ρόναλντ Ρέιγκαν να προειδοποιεί για τους κινδύνους των υψηλών δασμών και την επικινδυνότητα του εμπορικού προστατευτισμού. Ο Τραμπ κατηγόρησε τον Καναδά ότι χρησιμοποιεί τη διαφήμιση για να επηρεάσει υπόθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με τις εξουσίες του για την επιβολή δασμών.

Πέρα από τις οικονομικές επιπτώσεις, ο διπλωματικός τόνος από την αμερικάνικη πλευρά έχει ενταθεί. Αυτή η κατάρρευση της εμπιστοσύνης και του διαλόγου κορυφώθηκε με την  απόφαση του Τράμπ να τερματίσει τις συνομιλίες μέσω κοινωνικών δικτύων, αντί διπλωματικών διαύλων, μια τακτική που αντικατοπτρίζει στροφή προς τον μονομερή θεατρινισμό.

Ο Καναδάς, από την πλευρά του, έχει αρχίσει να απομακρύνεται από την εξάρτηση με τις ΗΠΑ. Ο Κάρνεϊ ανακοίνωσε σχέδια για διπλασιασμό των εξαγωγών προς μη αμερικανικές αγορές μέσα στην επόμενη δεκαετία, σηματοδοτώντας στρατηγική διαφοροποίηση απέναντι στην αμερικανική απροβλεψιμότητα.

Η επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Καναδά έχει ευρύτερες συνέπειες. Οι δύο χώρες μοιράζονται μακροχρόνιες αμυντικές δεσμεύσεις, πολιτιστικούς δεσμούς και οικονομική αλληλεξάρτηση. Όμως το σημερινό κλίμα δείχνει πόσο εύθραυστοι είναι αυτοί οι δεσμοί όταν ο οικονομικός εθνικισμός και η πολιτική θεατρικότητα αντικαθιστούν τον αμοιβαίο σεβασμό και τον στρατηγικό διάλογο.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να θεωρηθούν αναξιόπιστος εταίρος, ενώ ο Καναδάς ενδέχεται να στραφεί όλο και περισσότερο προς την Ευρώπη και την Ασία για εμπορική και διπλωματική σταθερότητα.

Εν ολίγοις, ο εμπορικός πόλεμος και η διπλωματική σιωπή μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά αντικατοπτρίζουν μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης. Μια συμμαχία που άλλοτε λειτουργούσε αβίαστα, τώρα κινδυνεύει να διαρραγεί εντελώς—απόδειξη ότι ακόμη και οι πιο στενοί σύμμαχοι μπορούν να κλονιστούν όταν η επικοινωνία αποτυγχάνει και η οικονομική επιθετικότητα κυριαρχεί.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ και ο Καναδάς θα συνεχίσουν να συνεργάζονται. Το ερώτημα είναι πώς θα το κάνουν. Η σημερινή κρίση δεν είναι απλώς εμπορική—είναι υπαρξιακή. Αν οι δύο ιστορικοί  σύμμαχοι δεν μπορούν να επικοινωνήσουν, να διαφωνήσουν με σεβασμό και να επιλύσουν τις διαφορές τους με διάλογο, τότε η έννοια της συμμαχίας χάνει το νόημά της.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί πολιτική βούληση, θεσμική σοβαρότητα και, πάνω απ’ όλα, αναγνώριση ότι η συνεργασία δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη.

Ο πρόεδρος Τράμπ που διακηρύσσει ότι σκέφτεται ως businessman θα πρέπει να αποδεχθεί χωρίς κρίσεις και υστερίες ότι με  αυτή τη συμπεριφορά του απέναντι στον Καναδά, στην ουσία χάνει τον πολυτιμότερο σύμμαχό του στην Αμερικάνικη ήπειρο.

HuffingtonPost.gr

Σε μια από τις αγαπημένες μου ταινίες όλων των εποχών, Τα Απομεινάρια μιας Μέρας του Τζέϊμς Άϊβορυ, υπάρχει μια σκηνή-κλειδί που συνοψίζει την ουσία της ταινίας.

Είμαστε στο 1936 και σε μια απ’τις γνωστές επαύλεις/παλάτια, το αγγλικό κατεστημένο – που εκπροσωπείται από τον οικοδεσπότη Λόρδο Ντάρλινγκτον – φιλοξενεί μια διεθνή διάσκεψη για την ειρήνη στην Ευρώπη και παραδίδει ένα πλουσιοπάροχο δείπνο στο οποίο ο οικοδεσπότης και η ομήγυρη (με εξαίρεση τον Αμερικανό Λιούις) τιμούν την απεσταλμένη του Χίτλερ, πιστεύοντας τις διακηρύξεις περί «ειρήνης» και υποστηρίζοντας την απαίτηση της Γερμανίας για επανεξοπλισμό.

Είναι η απαρχή της πολιτικής του κατευνασμού που οδήγησε στη Συμφωνία του Μονάχου με την οποία οι Μεγάλες Δυνάμεις επέτρεψαν στον Χίτλερ να προσαρτήσει τη Σουδητία (στην οποία είχε ήδη εισβάλλει).

Η ταινία είναι, εν μέρει, ένα «κατηγορώ» για την αδυναμία των βασικών δρώντων να δουν τη μεγάλη εικόνα. Οι επιλογές της ηθικής και του συμφέροντος αντιστρέφονται. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ντάρλινγκτον, ο κατευνασμός, το ίδιο το δείπνο, καταλήγουν να είναι όνειδος σε βαθμό που ο πιστός αρχιμπάτλερ να πει ψέμματα ότι δεν δούλευε τότε εκεί.

Αυτή τη σκηνή θυμήθηκα παρακολουθώντας προσεκτικά το επίσημο δείπνο που παρέθεσε το Βρετανικό Στέμμα (και η κυβέρνηση Στάρμερ που ενορχήστρωσε την όλη επίσκεψη) προς τιμήν του προέδρου Τραμπ.

Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που Αμερικανός πρόεδρος έλαβε την ύψιστη τιμή της δεύτερης πρόσκλησης για state visit στη Βρετανία. Και όπως είπε και ο Τραμπ «ελπίζω να είναι και η τελευταία». Όπως πάνε τα πράγματα, θα είναι όντως η τελευταία φορά.

Σε μάλλον απολογητική ανάρτηση με τη φωτογραφία του προεδρικού ελικοπτέρου να αναχωρεί, ο Στάρμερ έγραψε ότι ό,τι κάνει το κάνει μόνο για το εθνικό συμφέρον. Η Realpolitik της δεκαετίας του 1930 είναι εδώ για τα καλά, μαζί με μία πρωτοφανή στα χρονικά επίθεση της κυβέρνησης των ΗΠΑ στα ΜΜΕ της χώρας.

Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι όταν εγκαταλείπεις τις αξίες σου για να μείνεις ασφαλής, τότε χάνεις και τις αξίες σου και την ασφάλεια σου.

 Δεν ξέρω αν θα ζήσουμε για να τα δούμε όλα αυτά από απόσταση, αλλά δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο ιστορικός του μέλλοντος – αν υποθέσουμε ότι είναι άνθρωπος, και έχει την αντίστοιχη ηθική πυξίδα – θα περιγράψει την επίσκεψη αυτή, και την ανοχή / κατευνασμό / ενθάρρυνση του Τραμπ από το βρετανικό κατεστημένο με πολύ μελανά χρώματα.

Διάφοροι (μάλλον άσχετοι με την ιστορία) έκαναν πριν λίγο καιρό ένα εντελώς άστοχο παραλληλισμό του Μονάχου και των Τσάμπερλαιν και Χίτλερ με τον κατευνασμό του Πούτιν από τον Τραμπ. Ό,τι να ναι. Καταρχάς ο Τσάμπερλαιν ήταν statesman με καλές προθέσεις και επίγνωση του ότι η Βρετανία δεν ήταν έτοιμη να πολεμήσει, αλλά ακόμη κι αν τον κατηγορήσουμε για τον κατευνασμό, η πραγματική ομοιότητα είναι ανάμεσα σε αυτόν και τον Στάρμερ.

Ο Στάρμερ νομίζει ότι κατάφερε κάτι ξεπουλώντας την όποια αξιοπρέπεια είχε μείνει σ’ αυτή τη χώρα, μαζί με τη μνήμη χιλιάδων φαντάρων που πέθαναν σε δύο παγκόσμιους πολέμους για να προστατέψουν τις αξίες που ο Τραμπ και ο Πούτιν τώρα εξουδετερώνουν μεθοδικά τόσο εντός της Δύσης, όσο και στην Ουκρανία.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το κείμενο του Ρωμανού Γεροδήμου περιλαμβάνεται στο εξαιρετικό newsletter του Σαββάτου που λαμβάνουμε από εκείνον με έναν γενναιόδωρο τρόπο.

ΥΓ Αν σας αρέσει αυτό που διαβάσατε, φωνάξτε και τους φίλους σας να γραφτούν εδώ.