Ωστόσο παρά τους φόβους αυτούς, το παγκόσμιο γεωργικό εμπόριο δεν σταμάτησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid-19 και οι τιμές βασικών τροφίμων όπως ο αραβόσιτος, το σιτάρι και το ρύζι παρέμειναν σταθερές στις περισσότερες παγκόσμιες αγορές. Οι τιμές των τροφίμων μειώθηκαν ακόμη και ελαφρώς στις αρχές της πανδημίας, και οι περιορισμοί στις εξαγωγές κορυφώθηκαν σε περίπου 22 κράτη, αντιπροσωπεύοντας λιγότερο από το 5% του παγκόσμιου εμπορίου σιτηρών – ένα κλάσμα της διαταραχής που παρατηρήθηκε περισσότερο από μια δεκαετία πριν.

Σήμερα, δεν υπάρχει έλλειψη τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην πραγματικότητα, οι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν σοδειές σιτηρών ρεκόρ για το 2021. Ωστόσο, τους τελευταίους 12 μήνες, οι τιμές των τροφίμων ανεβαίνουν σταδιακά. Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) -ένας δείκτης μέτρησης της τιμής των κοινώς διακινούμενων τροφίμων παγκοσμίως- αυξήθηκε σχεδόν κατά 5% από τον Απρίλιο στον Μάιο, φθάνοντας σε επίπεδα σχεδόν 40% υψηλότερα από ό,τι πέρυσι τέτοια εποχή. Αυτό αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη αύξηση από μήνα σε μήνα και από έτος σε έτος εδώ και μια δεκαετία.

Οι τιμές των δημητριακών σημειώνουν αξιοσημείωτη άνοδο

Όπως αναφέρει η παγκόσμια εταιρεία έρευνας Oxford Business Group, οι τιμές του σιταριού έχουν αυξηθεί έως και 40%. Βασική αιτία είναι η αυξημένη χρήση του σιταριού για ζωοτροφές, η οποία με τη σειρά της προέρχεται από τις υψηλότερες τιμές των χονδρόκοκκων σιτηρών. Οι τιμές του καλαμποκιού επίσης σημειώνουν αύξηση κατά 38%, εν μέρει λόγω των ασθενέστερων προοπτικών της σοδειάς στη Λατινική Αμερική. Αναμένεται όμως να μειωθούν με την έναρξη της περιόδου συγκομιδής στις ΗΠΑ και την Ουκρανία.

Για δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, τα σιτηρά όπως το σιτάρι, ο αραβόσιτος, το κριθάρι και το ρύζι παρέχουν την πιο προσιτή μορφή ενέργειας. Μόνο το σιτάρι καλύπτει το 18% των συνολικών διαιτητικών θερμίδων στον κόσμο και το 19% των πρωτεϊνών.

Επομένως, οι υψηλές τιμές θα επιδεινώσουν τα συνεχιζόμενα προβλήματα που σχετίζονται με την επισιτιστική ασφάλεια που πυροδότησε η πανδημία. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του 2020, 272 εκατ. άνθρωποι σε 79 χώρες θα βιώνουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, από 149 εκατ. στο τέλος του 2019.

Παρατεταμένα σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού εξαιτίας της Covid-19

Οι παρατεταμένες επιπτώσεις της πανδημίας στις εφοδιαστικές αλυσίδες εξακολουθούν να ταλαιπωρούν το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων. Αυτά τα προβλήματα δεν κατάφεραν να σταματήσουν εντελώς το εμπόριο τροφίμων, ωστόσο οι καθυστερήσεις συνεχίζονται στις συνοριακές διαβάσεις λόγω των αυξημένων περιορισμών που σχετίζονται με την πανδημία. Έτσι, το κόστος των εμπορευματικών μεταφορών αυξάνεται.

Η αύξηση της ζήτησης (κυρίως για κρέας και τα σιτηρά που απαιτούνται για την παραγωγή του) από τις μεγάλες χώρες εισαγωγής τροφίμων έχει ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές των σιτηρών ζωοτροφών, όπως το καλαμπόκι και η σόγια. Η Κίνα, για παράδειγμα, ανακάμπτει από μια επιδημία αφρικανικής πανώλης των χοίρων που αφάνισε μεγάλο μέρος των χοίρων της πέρυσι και εκτόξευσε τις τιμές του χοιρινού.

Οι ενδείξεις της αγοράς για σταθερή ζήτηση σε καθέναν από αυτούς τους τομείς των τροφίμων, των ζωοτροφών και των καυσίμων, υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να υπάρξουν περαιτέρω αυξήσεις των τιμών, γεγονός που έχει οδηγήσει σε έκρηξη της κερδοσκοπικής δραστηριότητας.

Διαταραχές στην προσφορά λόγω καιρικών συνθηκών

Αυτές οι οικονομικές δυναμικές εξελίσσονται εν μέσω μιας εντεινόμενης κλιματικής κρίσης. Υπάρχουν κάποιοι φόβοι για απώλειες αποδόσεων και παραγωγής λόγω ξηρασίας. Η Βραζιλία μείωσε πρόσφατα τις προβλέψεις της για την καλλιέργεια καλαμποκιού κατά σχεδόν 10% εν μέσω της χειρότερης ξηρασίας του τελευταίου σχεδόν αιώνα, η οποία δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης.

Οι τιμές των τροφίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές δεν έχουν ακόμη επιστρέψει στα προ της πανδημίας επίπεδα και παραμένουν σχεδόν 2,5% υψηλότερες από ό,τι πέρυσι τέτοια εποχή, κυρίως εξαιτίας των αυξημένων τιμών του κρέατος.

Οι αναδυόμενες χώρες κινδυνεύουν περισσότερο

Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει παγκόσμια έλλειψη αυτών των αγαθών, αλλά ότι πολλά από αυτά βρίσκονται σε λάθος μέρος, αγκυροβολημένα σε λιμάνια χωρών εισαγωγής, αφού η πανδημία ακινητοποίησε πολλά πλοία. Ορισμένοι ειδικοί μιλούν για «διπλό χτύπημα» αναφερόμενοι στις χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές τροφίμων.

Για παράδειγμα, οι χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής εισάγουν περισσότερο από το 90% των τροφίμων τους, ενώ η υποσαχάρια Αφρική είναι επιβαρυμένη με έναν ετήσιο λογαριασμό εισαγωγών τροφίμων ύψους σχεδόν 45 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η παγκόσμια ύφεση που προκλήθηκε από την πανδημία επηρέασε δυσανάλογα τα αναπτυσσόμενα έθνη που στηρίζονται σε εξορυκτικούς πόρους όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο ή τον τουρισμό για να τροφοδοτήσουν τις οικονομίες τους. Οι κακές μακροοικονομικές συνθήκες επηρέασαν το ΑΕΠ πολλών αναπτυσσόμενων εθνών και οδήγησαν στην υποτίμηση των τοπικών νομισμάτων και σε υψηλότερες τιμές εισαγωγής τροφίμων.

Η Νιγηρία, για παράδειγμα, αντιμετωπίζει ήδη εκτεταμένους περιορισμούς στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και στην πρόσβαση σε τρόφιμα, που επιδεινώνονται από τις συγκρούσεις στα βορειοανατολικά της χώρας. Αν και αυτό θα αμβλυνθεί κάπως από την επερχόμενη περίοδο συγκομιδής, η εσωτερική εκτόπιση και το υψηλό κόστος των εισροών – μια περαιτέρω συνέπεια της διαταραχής της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού – αναμένεται να περιορίσουν το δυναμικό της συγκομιδής.

Στην Κόστα Ρίκα, εν τω μεταξύ, το κόστος των εισαγωγών δημητριακών ήταν 34,8% υψηλότερο τους πρώτους πέντε μήνες του τρέχοντος έτους σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2020, παρόλο που ο όγκος των εισαγωγών αυξήθηκε μόλις κατά 5%.

Λύσεις για την ανασφάλεια των δημητριακών

Ως απάντηση, διεθνείς οργανισμοί και εθνικές κυβερνήσεις λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης των αναπτυσσόμενων χωρών από τις εισαγωγές δημητριακών και άλλων τροφίμων.

Οι προσπάθειες αυτές τείνουν να επικεντρώνονται στην αξιοποίηση της καινοτομίας για την ενίσχυση των αποδόσεων και της ανθεκτικότητας στις εθνικές και περιφερειακές αλυσίδες εφοδιασμού, με έμφαση στην υιοθέτηση νέων τεχνολογικών λύσεων και πρακτικών που προσαρμόζονται στα τοπικά αγρο-οικολογικά πλαίσια.

Στη Γουατεμάλα, για παράδειγμα, το χρηματοδοτούμενο από την Παγκόσμια Τράπεζα πρόγραμμα «Αντιμετωπίζοντας την COVID-19: Σύγχρονες και ανθεκτικές αγροδιατροφικές αλυσίδες», που ξεκίνησε νωρίτερα φέτος, είναι μια στρατηγική αγροβιομηχανοποίησης που αποσκοπεί στη μείωση της σπατάλης των τροφίμων και στην υιοθέτηση τεχνολογιών ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή.

Παρομοίως, το εν εξελίξει έργο της Παγκόσμιας Τράπεζας με τίτλο «Ανθεκτικό παραγωγικό τοπίο» στην Αϊτή, κινητοποίησε χρηματοδότηση έκτακτης ανάγκης για να βοηθήσει περισσότερους από 16.000 αγρότες να αποκτήσουν πρόσβαση σε σπόρους και λιπάσματα.

Ορισμένες χώρες επεξεργάζονται στρατηγικές ευρείας κλίμακας για την ανάπτυξη πιο ανεξάρτητων, βιώσιμων εθνικών οικοσυστημάτων τροφίμων. Το Κατάρ αποτελεί μια ενδιαφέρουσα περίπτωση από την άποψη αυτή. Η εμπορική διαμάχη μεταξύ του Κατάρ και ορισμένων γειτόνων του που ξεκίνησε το 2017, το ώθησε να αυξήσει την εγχώρια παραγωγική του ικανότητα. Έτσι μπόρεσε να αντέξει πολλές από τις χειρότερες διαταραχές της πανδημίας, ενώ παράλληλα, εφάρμοσε μια σειρά ολοκληρωμένων στρατηγικών και προγραμμάτων με στόχο την ενίσχυση της αυτάρκειας σε βασικά είδη.

Μια άνευ προηγουμένου κρίση

Οι συνεχιζόμενες προκλήσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η αυξημένη ζήτηση από τις μεγάλες αγορές και οι απώλειες στην παραγωγή που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες, απειλούν τους ευάλωτους πληθυσμούς σε όλο τον πλανήτη.

Ένα τοξικό μείγμα συγκρούσεων, κλιματικής αλλαγής και Covid-19 προκάλεσε την αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν χρόνια πείνα κατά 161 εκατομμύρια τον τελευταίο χρόνο, ενώ 2,37 δισεκατομμύρια άνθρωποι -ένας στους τρεις στον πλανήτη- δεν είχαν πρόσβαση σε επαρκή τρόφιμα το 2020.

Με σχεδόν 41 εκατομμύρια ανθρώπους να κινδυνεύουν από υποσιτισμό, το επόμενο έτος θα μπορούσε να αποδειχθεί επικίνδυνο σημείο καμπής για την παγκόσμια ευημερία και σταθερότητα.

ΠΗΓΗ: CSIS

Εύη Τσιριγωτάκη,ΕΡΤ

Επιστήμονες στις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων σημαντική συμβολή είχε μια Ελληνίδα διατροφολόγος, δημιούργησαν ένα νέο – πιθανώς το πιο ολοκληρωμένο και επιστημονικό μέχρι σήμερα – σύστημα κατάταξης των τροφίμων με βάση το πόσο ανθυγιεινά ή υγιεινά είναι, φιλοδοξώντας να ξεκαθαρίσουν σε μεγάλο βαθμό τη σύγχυση των καταναλωτών. Η λεγόμενη «Πυξίδα Φαγητού» (Food Compass) – επίκαιρη λόγω της Παγκόσμιας Ημέρας Διατροφής στις 16 Οκτωβρίου – ταξινομεί τις τροφές από τις χειρότερες έως τις καλύτερες για την υγεία, αποτελώντας έτσι επίσης ένα χρήσιμο εργαλείο για εταιρείες τροφίμων, εστιατόρια, καφετέριες και πάσης φύσεως αρμόδιους για θέματα υγείας.

Οι ερευνητές της Σχολής Friedman Επιστήμης και Πολιτικής της Διατροφής του Πανεπιστημίου Ταφτς στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης, με επικεφαλής τον καθηγητή Νταρίους Μοζαφαριάν και τη Ρενάτα Μίχα (αναπληρώτρια καθηγήτρια Διατροφής του Ανθρώπου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και επισκέπτρια αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Tufts), οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό για θέματα διατροφής «Nature Food», χρειάστηκαν τρία χρόνια μελέτης για να ενσωματώσουν στην «Πυξίδα» τις τελευταίες επιστημονικές ανακαλύψεις σχετικά με πόσο θετικά ή αρνητικά μια τροφή επιδρά στην υγεία.

Όπως είπε ο Μοζαφαριάν, «το κοινό είναι αρκετά μπερδεμένο σχετικά με το πώς να κάνει τις πιο υγιεινές επιλογές στο σούπερ-μάρκετ, στην καφετέρια ή στο εστιατόριο. Οι καταναλωτές, οι διαμορφωτές πολιτικής και οι ίδιες οι βιομηχανίες αναζητούν απλά εργαλεία που να καθοδηγούν τον καθένα προς τις πιο υγιεινές επιλογές».

Η «Πυξίδα» (Food Compass Nutrient Profiling System) χρησιμοποιεί μια βάση δεδομένων για 8.032 τρόφιμα και ποτά, αξιολογώντας 54 διαφορετικά χαρακτηριστικά τους, έτσι ώστε να δημιουργήσει ένα «προφίλ υγείας» για το καθένα. Στόχος των ερευνητών είναι οι άνθρωποι να τρώνε εν γνώσει τους πιο υγιεινά φαγητά, οι εταιρείες τροφίμων να ενθαρρυνθούν για να αναπτύξουν πιο υγιεινά προϊόντα, οι επενδυτές να έχουν καλύτερη επίγνωση για το ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχουν οι επιλογές τους στη βιομηχανία τροφίμων και οι κάθε είδους χώροι εστίασης να σερβίρουν πιο υγιεινά φαγητά.

Κάθε τρόφιμο ή ποτό βαθμολογείται από το 1 (πιο ανθυγιεινό) έως το 100 (πιο υγιεινό). Η βαθμολογία πάνω από 70 θεωρείται ένα λογικό «σκορ» για να ενθαρρυνθεί η παραγωγή και η κατανάλωση ενός προϊόντος. Τα τρόφιμα-ποτά με βαθμολογία 31 έως 69 πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο, ενώ εκείνα που βαθμολογούνται από 30 και κάτω, πρέπει να καταναλώνονται όσο γίνεται λιγότερο.

Η μέση βαθμολογία των τροφίμων-ποτών της «Πυξίδας» υπολογίστηκε στο 43,2, κάτι που δείχνει πόσα περιθώρια υπάρχουν για να βελτιωθεί η διατροφή του μέσου ανθρώπου από άποψη ποιότητας και υγείας. Ομαδοποιημένα σε κατηγορίες, τη χαμηλότερη μέση βαθμολογία (16,4) έχουν τα σνακ και τα γλυκά, ενώ την υψηλότερη έχουν τα όσπρια και οι ξηροί καρποί (78,6), τα φρούτα (73,9 κατά μέσο όρο, αλλά μερικά όπως τα ωμά σμέουρα ή φραμπουάζ φθάνουν το 100%) και τα λαχανικά (69,1). Η μέση βαθμολογία για τα θαλασσινά είναι 67, για τα πουλερικά 42,7 και για το μοσχάρι 24,9, ενώ τα ποτά βαθμολογούνται από 27,6 (αναψυκτικά με ζάχαρη και ενεργειακά ροφήματα) ως 67 (χυμοί φρούτων και λαχανικών).

Από άποψη μεμονωμένων τροφίμων, τη χειρότερη βαθμολογία παίρνουν οι στιγμιαίες σούπες και τα στιγμιαία ζυμαρικά «νουντλς», καθώς επίσης οι πουτίγκες και τα «τσιζμπέργκερ» των φαστ-φουντ. Ο καφές παίρνει πολύ καλή βαθμολογία (74) και τα αλατισμένα αμύγδαλα ακόμη καλύτερη (90), αλλά η πίτσα κακή (26). Ενώ σχεδόν όλα τα ωμά φρούτα αγγίζουν το 100, μερικά με πολλά σάκχαρα βαθμολογούνται χαμηλότερα (μπανάνες 83, σύκα 77, χουρμάδες κ.ά.), αλλά πάντως πάνω από 70. Ο ντοματοχυμός με λίγο νάτριο παίρνει 100, ο χυμός καρότου 84, ο χυμός μήλου 55, ενώ οι έτοιμοι συσκευασμένοι φρουτουχυμοί μόνο 19. Το ελαιόλαδο βρίσκεται στο 85, ενώ το ανάλατο βούτυρο μόλις στο 8 και η άσπρη ζάχαρη στο 1. Τα δημητριακά με βρώμη ολικής άλεσης βαθμολογούνται με 95, ενώ τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως με 70 και το ψωμί ολικής αλέσεως με 60. Το λευκό ρύζι παίρνει μόλις 10 και οι πίτες 1.

H Δρ Μίχα έλαβε το πτυχίο της στην Κλινική Διαιτολογία/Διατροφή από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών (2004) και το Διδακτορικό της στη Δημόσια Υγεία και Διατροφή από το King’s College του Λονδίνου (2008), ενώ ακολούθως εργάστηκε ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Επιδημιολογίας του Πανεπιστήμιου Χάρβαρντ (2008-2011). Από το 2014 έως σήμερα είναι ακαδημαϊκό μέλος του Friedman School of Nutrition Science and Policy του Πανεπιστημίου Tufts, ενώ από τον Απρίλιο του 2021 είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων & Διατροφής της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

ΑΠΕ

Μην πάει ο νου σας στο πονηρό… αυτό το αφήνουμε για τη συνέχεια!

Όλα ξεκινούν από το στομάχι!

Γι’ αυτό κι εσείς πρέπει να φροντίσετε να φάτε τις κατάλληλες τροφές, που θα σας δώσουν την απαραίτητη ενέργεια και… ώθηση και θα ανεβάσουν τη λίμπιντο στα ύψη!

«Υπάρχουν πολλά στοιχεία, που δείχνουν ότι ορισμένες βιταμίνες και ουσίες που περιέχονται σε συγκεκριμένα τρόφιμα, μπορούν να βελτιώσουν τη σεξουαλική λειτουργία και τη σεξουαλική εμπειρία γενικότερα» αναφέρει η γιατρός Jennifer R. Berman σε δημοσίευμα του health.com.

Δείτε παρακάτω μερικές τροφές που μπορούν να… βάλουν «φωτιά» στο κρεβάτι σας!

Αβοκάντο

Τα αβοκάντο θεωρούνται εξαιρετικά αφροδισιακά, χάρη στα ακόρεστα λιπαρά που περιέχουν και τη χαμηλή περιεκτικότητά τους σε κορεσμένα λιπαρά, τα οποία κάνουν καλό στην υγεία της καρδιάς και των αγγείων.

Οτιδήποτε βελτιώνει κι ενισχύει την υγεία της καρδιάς και βοηθά στη ροή του αίματος… στα «σωστά» σημεία, μόνο καλό μπορεί να κάνει στη σεξουαλική υγεία!

Αμύγδαλα

Τα αμύγδαλα αυξάνουν το πάθος, ενεργώντας ως σεξουαλικά διεγερτικά, ενώ βοηθούν και εκείνους που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας. Όπως τα σπαράγγια, τα αμύγδαλα είναι πολύ θρεπτικά και περιέχουν διάφορα ιχνοστοιχεία, που είναι σημαντικά για τη σεξουαλική υγεία και την αναπαραγωγή, όπως ψευδάργυρο, σελήνιο και βιταμίνη Ε.

Φράουλες

Οι φράουλες αποτελούν εξαιρετική πηγή φολικού οξέος, μια βιταμίνη Β που όπως αναφέρει μια έρευνα από το πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια, βοηθά στη αποφυγή των γενετικών ανωμαλιών στις γυναίκες και στην αύξηση της ποσότητας του σπέρματος στους άντρες.

Θαλασσινά

Τα θαλασσινά είναι τα πιο γνωστά αφροδισιακά σε όλον τον κόσμο. Είναι μία από τις καλύτερες πηγές ψευδαργύρου, ο οποίος ενισχύει τη λίμπιντο. Ακόμη, είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία βελτιώνουν την υγεία της καρδιάς.

Ρόκα

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα ιχνοστοιχεία και τα αντιοξειδωτικά που περιέχονται σε σκούρα, φυλλώδη λαχανικά είναι απαραίτητα για τη σεξουαλική υγεία, γιατί αποτρέπουν την απορρόφηση μερικών από τους περιβαλλοντικούς ρύπους, οι οποίοι μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη λίμπιντο.

Σύκα

Τα σύκα είναι πλούσια σε διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την υγεία της καρδιάς.

Εσπεριδοειδή

Οποιοδήποτε «μέλος» αυτής της κατηγορίας φρούτων αποτελεί εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών, βιταμίνης C και φολικού οξέος –όλα απαραίτητα για την αναπαραγωγική υγεία των ανδρώ