AUKUS – Art Point View

“Επίθεση φιλίας” Μπάιντεν στη Γαλλία με αφορμή τη συμφωνία AUKUS

bot — Sat, 30 Oct 2021 02:19:03 +0000

“Επίθεση φιλίας” Μπάιντεν στη Γαλλία με αφορμή τη συμφωνία AUKUS

Το μεγάλο λάθος που έκαναν οι ΗΠΑ στην εξωτερική πολιτική τους, στο πλαίσιο της συμφωνίας AUKUS, παραδέχτηκε ανοιχτά ο Αμερικανός πρόεδρος, κάνοντας “επίθεση φιλίας” στη Γαλλία κατά τη συνάντηση με τον Μακρόν.

Σε μια μεγάλη παραδοχή σχετικά με την συμφωνία AUKUS, που έβαλε “φωτιά” στις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Γαλλία, προχώρησε την Παρασκευή (29/10) ο Τζο Μπάιντεν μετά τη συνάντηση με τον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν στη Ρώμη. Ήταν το πρώτο τους τετ-α-τετ μετά τη ρήξη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ξεκάθαρα ότι οι ΗΠΑ συμπεριφέρθηκαν με “αδεξιότητα” στη συμφωνία τους με την Αυστραλία για τα πυρηνικά υποβρύχια, η οποία οδήγησε στην ακύρωση της συμφωνίας πολλών δισεκατομμυρίων, που είχε η Γαλλία με την χώρα της Ωκεανίας.

Η συνάντηση περιλάμβανε πλατιά χαμόγελα και θερμές χειραψίες ενώ ο Μπάιντεν, μπροστά στις κάμερες, έτεινε δύο φορές το χέρι του προς τον Μακρόν, μολονότι είχαν ήδη ανταλλάξει χειραψία και πολλά χαμόγελα κατά την άφιξή του.

“Αυτό που κάναμε ήταν αδέξιο. Δεν έγινε με πολλή χάρη. Είχα την εντύπωση ότι είχαν συμβεί ορισμένα πράγματα που δεν είχαν συμβεί. Η Γαλλία είναι ένας εξαιρετικά, εξαιρετικά πολύτιμος εταίρος. Εξαιρετικά σημαντικός” είπε ο Μπάιντεν και πρόσθεσε ότι πίστευε ότι “η Γαλλία είχε ενημερωθεί πολύ πριν για τη συμφωνία. Ειλικρινά. Δεν το ήξερα αυτό”.

Πρόκειται για παραδοχή ενός λάθους εξωτερικής πολιτικής από έναν πρόεδρο με εμπειρία δεκαετιών σε αυτόν τον τομέα. Ο Μπάιντεν, μέχρι σήμερα, δεν είχε παραδεχθεί δημοσίως την αδικοπραγία στη συμφωνία για τα υποβρύχια, αλλά είχε εκφράσει τη λύπη του σε παλαιότερη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μακρόν για το πώς αντιμετωπίστηκε η κατάσταση.

Ο Μπάιντεν είπε, επίσης, ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν πιο μακροχρόνιο και πιο πιστό σύμμαχο από τη Γαλλία. Τόνισε επίσης ότι δεν υπάρχει μέρος στον κόσμο όπου οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεργαστούν με τη Γαλλία, καθώς οι δύο χώρες εργάζονται για να ξαναχτίσουν γέφυρες μετά τη ρήξη.

Ο Μακρόν από την πλευρά του χαιρέτισε τις «συγκεκριμένες αποφάσεις» που ανακοινώθηκαν ή υλοποιήθηκαν μετά την έναρξη της κρίσης, στα μέσα Σεπτεμβρίου, οι οποίες «εκκίνησαν μια διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης» Και πρόσθεσε: «Διευκρινίσαμε ό,τι είχαμε να διευκρινίσουμε».

Η Γαλλία αναμένει από τους Αμερικανούς τη σαφή στήριξή τους στο σχέδιο ανάπτυξης της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας. Η ιδέα αυτή, μολονότι ο Μακρόν θεωρεί ότι είναι πλήρως συμβατή με το ΝΑΤΟ, δεν έχει τύχει θερμής υποδοχής από την Ουάσινγκτον μέχρι τώρα. Το Παρίσι θα ήθελε επίσης μεγαλύτερη υποστήριξη στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του εναντίον των τζιχαντιστών στο Σαχέλ και ο Μακρόν χαιρέτισε τα πρώτα από τα μέτρα που έλαβαν οι ΗΠΑ προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η Γαλλία είχε αντιδράσει πολύ έντονα τον Σεπτέμβριο όταν οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τη σύναψη της νέας στρατηγικής συμμαχίας, της AUKUS, με την Αυστραλία και τη Βρετανία στην περιοχή του Ινδοειρηνικού. Εκτός από το γεγονός ότι δεν είχε ενημερωθεί, η γαλλική κυβέρνηση έκανε λόγο για «πισώπλατη μαχαιριά» αφού η συμφωνία των τριών οδήγησε στην ακύρωση από την Αυστραλία μιας σύμβασης για την αγορά γαλλικών υποβρυχίων. Ο Μακρόν, αφού ανακάλεσε τον πρεσβευτή της Γαλλίας από την Ουάσινγκτον, μίλησε τελικά με τον Μπάιντεν τηλεφωνικά στις 22 Σεπτεμβρίου, μία εβδομάδα αργότερα.

AUKUS και ΟΟΣΑ, η σύνθεση της αμερικανικής πολιτικής

bot — Wed, 13 Oct 2021 06:21:47 +0000

AUKUS και ΟΟΣΑ, η σύνθεση της αμερικανικής πολιτικής

Γράφει ο Γιώργος Πρεβελάκης*

Μετά µια μακρά περίοδο με συνεδριάσεις εξ αποστάσεως, η ετήσια Υπουργική Σύνοδος στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως διεξήχθη διά ζώσης. Περισσότεροι από πενήντα υπουργοί, μεταξύ των οποίων ο Χρήστος Σταϊκούρας, προσήλθαν επί τούτω στην έδρα του Οργανισμού στο Παρίσι. Οι Αμερικανοί προεδρεύσαντες, ο Τζον Κέρι και, κυρίως, ο Τόνι Μπλίνκεν, με την παρουσία και τις ομιλίες τους έδειξαν την επιστροφή της χώρας τους στην πολυμερή διπλωματία και, βεβαίως, στον ΟΟΣΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες καθόρισαν, επίσης, το θέμα της συνάντησης: «Κοινές αξίες: ένα πράσινο και συμπεριληπτικό μέλλον»

Είναι αυτονόητο ότι ο ΟΟΣΑ ασχολείται με το περιβάλλον· επίσης, ότι ερευνά την άνοδο των ανισοτήτων και των αποκλεισμών. Επομένως, η εφετινή θεματική εμφαίνει στις «κοινές αξίες»

Τον Μάρτιο 2021, παρά τις διαφορετικές προβλέψεις, επικράτησε ο Αυστραλός Ματίας Κόρμαν ως νέος γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ. Εξι μήνες αργότερα, η Ευρώπη αιφνιδιάστηκε με την αμυντική συμμαχία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Αυστραλία· την AUKUS. Η εκλογή του γενικού γραμματέα και η AUKUS κινούνται εκ παραλλήλου. Εστω και σε διαφορετική κλίμακα, υποδηλώνουν τη στροφή προς τον Ινδικό και Ειρηνικό ωκεανό.

Η Κίνα έχει καταστεί μείζων πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αμερικανική πολιτική, επομένως, προσαρμόζεται και εστιάζεται στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Γι’ αυτό επιστρατεύεται και ο ΟΟΣΑ. Ενας ανάλογος προσανατολισμός, άλλωστε, αποφασίστηκε ήδη κατά την ίδρυσή του, εξήντα χρόνια πριν, όταν η απειλή προερχόταν από τη Σοβιετική Ενωση.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η γεωπολιτική διάσταση του ΟΟΣΑ λησμονήθηκε. Επανήλθε προς στιγμήν το 2014, όταν η προσάρτηση της Κριμαίας ανέστειλε οριστικά την προοπτική να ενταχθεί η Ρωσία στον Οργανισμό. Κατόπιν, οι άμεσες παγκόσμιες εξελίξεις, δηλαδή τα οικονομικά, τα περιβαλλοντικά και τα υγειονομικά ζητήματα, επισκίασαν τη γεωπολιτική αφύπνιση. Η σημερινή έμφαση στις «κοινές αξίες»την επαναφέρει.

Η συμφωνία AUKUS ερμηνεύθηκε ως στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών προς την περιοχή Ινδικού – Ειρηνικού ωκεανού. Η στρατιωτική της διάσταση υποδηλώνει την αποφασιστικότητα να ξεπεραστούν οι όποιες καθυστερήσεις και εμπλοκές τις οποίες συνεπάγεται το δυτικό ξεπερασμένο αμυντικό σύστημα. Το μήνυμα προς την Κίνα πρέπει να σταλεί σαφώς και πειστικά.

Οσο και αν οι τρέχουσες ενδείξεις μοιάζουν αντιφατικές, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται πάντα τους Ευρωπαίους και τους άλλους συμμάχους τους.

Η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Κίνα δεν μπορεί να περιοριστεί στο ινδοειρηνικό πλαίσιο. Οπως στο παρελθόν η Σοβιετική Ενωση, έτσι και η Κίνα προωθεί την επιρροή της σε παγκόσμια κλίμακα. Η Αφρική έχει καταστεί μείζον γεωπολιτικό διακύβευμα. Η πολιτική «δρόμος της μετάξης»belt and road initiative) συσπειρώνει γύρω από την Κίνα πολλές χώρες της Ασίας –και όχι μόνον. Η επιρροή φθάνει ώς τη χώρα μας.

Οσο και αν οι τρέχουσες ενδείξεις μοιάζουν αντιφατικές, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται πάντα τους Ευρωπαίους και τους άλλους συμμάχους τους. Η στροφή προς τον Ινδικό και τον Ειρηνικό δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εις βάρος των άλλων δεσμών· ούτε να περιοριστεί στον στρατιωτικό χώρο. Η συνοχή του «στρατοπέδου»γύρω από τις Ηνωμένες Πολιτείες οφείλει να προστατευθεί.

Σε αυτό το πνεύμα, ο ΟΟΣΑ αποτελεί ένα ιδανικό εργαλείο για τη διατήρηση και την ενίσχυση των δεσμών ανάμεσα στα κράτη τα οποία στηρίζουν την αμερικανική πολιτική έναντι της Κίνας. Τι καθιστά μέλη του ιδίου συνόλου χώρες τόσο απομακρυσμένες όσο η Ισλανδία από την Ελλάδα ή η Γαλλία από τη Νότια Κορέα; Οι «κοινές αξίες» όπως δηλώνει η εφετινή θεματική. Η προεδρία της Υπουργικής επικεντρώνεται στη γεωπολιτική.

Ο ΟΟΣΑ αναδεικνύεται και πάλι δυνάμει σε παράγοντα της παγκόσμιας πολιτικής. Ηδη, παράλληλα με την ισχυρή ευρωπαϊκή συμμετοχή, περιλαμβάνει όλες τις χώρες της συμμαχίας AUKUS, καθώς και τις ιδιαιτέρως υποστηρικτικές χώρες, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Χιλή. Προβλέπεται να διευρυνθεί, δηλαδή να εντάξει και άλλες χώρες εκτός Ευρώπης. Με τον νεοεκλεγέντα Αυστραλό γενικό γραμματέα, ο ΟΟΣΑ ανοίγεται δυναμικά στην κρίσιμη ινδοειρηνική ζώνη. Από ευρωκεντρικός, μετατρέπεται σε σταυροδρόμι όπου συναντώνται η παλαιά και η νέα εστία των γεωπολιτικών εντάσεων.

Οι πρόσφατες εξελίξεις δεν πρέπει, επομένως, να ερμηνευθούν ως διαζύγιο ανάμεσα στην Ευρώπη και στο αγγλοσαξονικό σύνολο. Αντιθέτως, αναζητείται μια νέα σχέση, με ανανεωμένη κατανομή ρόλων· μια σύμπραξη η οποία θα μπορεί να ανταποκριθεί στην καινούργια πραγματικότητα. Ο ανανεωμένος Παγκόσμιος Οργανισμός, μαζί με τις άλλες σημαντικές αρμοδιότητές του, θα έχει και ένα ρόλο forum για την αναζήτηση συγκλίσεων μεταξύ του ευρωπαϊκού και του ινδοειρηνικού πεδίου. Η Ελλάδα, χώρα με στενούς δεσμούς τόσο με την Ευρώπη όσο και με τον αγγλοσαξονικό κόσμο, όπου ανθεί η ελληνική διασπορά, μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην προσπάθεια αυτή.

* Ο κ. Γιώργος Πρεβελάκης είναι ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ.

ΠΗΓΗ

Η τριμερής συμφωνία AUKUS, ο…Τζον Λε Καρέ και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις της

bot — Sun, 19 Sep 2021 12:39:29 +0000

Η τριμερής συμφωνία AUKUS, ο…Τζον Λε Καρέ και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις της

Η στρατηγική συνεργασία ΗΠΑ-Βρετανίας-Αυστραλίας (AUKUS) λειτούργησε σαν μία αιφνιδιαστική γεωπολιτική διαταραχή. Θα μπορούσε να την παρομοιάσει κανείς με ισχυρό σεισμό. Τέτοια τουλάχιστον αίσθηση προκάλεσε η ανακοίνωσή της, η οποία αιφνιδίασε την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κίνα και όχι μόνο.

Όσο περνούν οι ημέρες, οι γεωπολιτικές επιπτώσεις μοιάζουν να ταξιδεύουν προς κάθε κατεύθυνση, χωρίς προς το παρόν να έχει οριστικοποιηθεί και η έκταση και το βάθος τους. Το ερώτημα που εγείρεται είναι πώς σε μία σχετικά διαφανή διπλωματική αρένα, στην οποία σχεδόν τα πάντα όλα διαρρέουν, τρεις χώρες έφεραν εις πέρας αυτό το colpo grosso.

Γυρνώντας τον χρόνο πίσω και ανιχνεύοντας τις καθοριστικές στιγμές των μυστικών διαπραγματεύσεων, εισέρχεται κανείς στο σύμπαν του Τζον Λε Καρέ. Ο γνωστός συγγραφέας των δημοφιλών κατασκοπευτικών μυθιστορημάτων φιλοτεχνούσε αριστοτεχνικά την προδοσία, τα ηθικά διλήμματα, τη τρωτή φύση της πολιτικής, του κατεστημένου, αλλά και των παρυφών του. Άνθρωποι παγιδευμένοι στην πολιτική εξαπάτηση, η οποία λειτουργεί και ως μεταφορά της ανθρώπινης φύσης.

Η επίτευξη της συμφωνίας αυτής σε μεταφέρει στο γήπεδο, λοιπόν, του Τζον Λε Καρέ και των πρωταγωνιστών του. Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι μονάχα δέκα άτομα γνώριζαν για την επικείμενη συμφωνία και το μυστικό παρέμεινε αυστηρά περιορισμένο σε αυτό τον μικρό κύκλο.

Επτασφράγιστο μυστικό

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον και ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Σκοτ Μόρισον ανακοίνωσαν το τριμερές σύμφωνο το βράδυ της περασμένης Τετάρτης. Μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα από την ανακοίνωση κατέστη σαφές ότι ακυρώνεται συμβόλαιο πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ της Γαλλίας και της Αυστραλίας για την αγορά από τη δεύτερη γαλλικών συμβατικών υποβρυχίων.

Πότε, άραγε, δόθηκαν τα χέρια; Η συμφωνία AUKUS, όπως ονομάστηκε, δεν αποτελεί εξαίρεση. Όπως και όλες οι αντίστοιχες στην ιστορία της παγκόσμιας διπλωματίας, “μαγειρευόταν” καιρό τώρα. Είχε την κωδική ονομασία Operation Hookless στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στρητ και ήταν το καλύτερα φυλαγμένο μυστικό της κυβέρνησης Τζόνσον.

Εκτός από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, μυημένος στο μυστικό ήταν και ο απερχόμενος υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ, ο υπουργός Άμυνας Μπεν Γουάλας, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Σερ Στίβεν Λόβγκροουβ και ο ναύαρχος Σον Τόνι Ραντάκιν. Οι παραπάνω αξιωματούχοι φρόντιζαν να συναντιούνται υπό άκρα μυστικότητα, σε περίεργα ωράρια, ενώ είχαν καλλιεργήσει μία κωδικοποιημένη επικοινωνία για το ζήτημα.

Η συνέχεια του άρθρου της Νεφέλης Λυγερού εδώ.