“Cuban dance teacher ordered EU sabotage attacks from Russia” και υπογράφεται από τους Mathias Bölinger, Julett Pineda και Anna Chaika. Πρόκειται για κοινή έρευνα της DW με τρεις ακόμη ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς.

Το δημοσιογραφικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι ποιος φέρεται να βρίσκεται στο κέντρο του δικτύου: ο Oemis Romagoza Durruthy, Κουβανός που ζει εδώ και χρόνια στη Ρωσία και εργάζεται ως δάσκαλος λάτιν χορών στο Πετροζαβόντσκ.

Σύμφωνα με την έρευνα, χρησιμοποιούσε τα ψευδώνυμα «Dios» και «Adrian» και μέσω Telegram και Facebook στρατολογούσε κυρίως ανθρώπους από ισπανόφωνες χώρες για επιχειρήσεις στην Ευρώπη.

Η DW αναφέρει ότι επί μήνες οι δημοσιογράφοι έκαναν δεκάδες συνεντεύξεις, εξέτασαν απόρρητα δικαστικά έγγραφα, επίσημες ανακοινώσεις, social media και leaked data. Ανασυνθέτουν ένα δίκτυο που συνδέεται με εμπρησμούς ή απόπειρες εμπρησμών σε Πολωνία, Τσεχία, Ρουμανία και Λιθουανία. Οι λιθουανικές εισαγγελικές αρχές είναι εκείνες που απέδωσαν δημόσια τη συγκεκριμένη σειρά ενεργειών στη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU.

Και εδώ είναι το πραγματικά ενδιαφέρον θέμα: οι λεγόμενοι «αναλώσιμοι πράκτορες». Δεν πρόκειται συνήθως για επαγγελματίες Ρώσους κατασκόπους. Στρατολογούνται άνθρωποι που χρειάζονται χρήματα, μικροεγκληματίες, νεαροί ή άτομα χωρίς προηγούμενη σχέση με μυστικές υπηρεσίες. Τους αναθέτουν μία δουλειά, συχνά έναν εμπρησμό ή σαμποτάζ, και εάν συλληφθούν η σύνδεση με τον πραγματικό εντολέα είναι δύσκολο να αποδειχθεί. Η DW συνδέει την εξάπλωση αυτής της μεθόδου με τις μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών και υπόπτων για κατασκοπεία από ευρωπαϊκές χώρες μετά το 2022.

Μόλις προχθές η DW είχε δημοσιεύσει ότι απόρρητες εκτιμήσεις των γερμανικών υπηρεσιών συνδέουν απευθείας με τη GRU και την αποτυχημένη επίθεση με drone γεμάτο εκρηκτικά στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Η Ρωσία αρνείται την εμπλοκή της.