Economist

 Όταν –στις αρχές του 2020– η Covid-19 σχεδόν πάγωσε την Κίνα επί πολλές εβδομάδες, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν μια διαφορετική εκδοχή της παγκοσμιοποίησης: μια παγκοσμιοποίηση που δεν θα είχε στην καρδιά των πραγμάτων την Κίνα. Εκείνο που ακολούθησε ήταν πανικός.

Οι ξένες επιχειρήσεις ομολόγησαν ότι είχαν καταστεί υπερβολικά εξαρτημένες από την Κίνα, την οποία θεωρούσαν πλέον εύκολο αλλά και καλύτερο τόπο παραγωγής των προϊόντων τους, όμως και αγορά για τη διάθεσή τους. Αυτό ίσχυε τόσο για προϊόντα εξαγωγής όσο και για το εσωτερικό εμπόριο. Έτσι που ο νέος ιός επέπεσε σ’ ένα έδαφος που είχε ήδη διαμορφωθεί από τον εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, θεωρήθηκε ότι θα αποτελούσε σωτήριο σοκ, το οποίο θα επέφερε μεγάλες αλλαγές. Οι ξένες επιχειρήσεις ανακοίνωσαν αποφάσεις για δημιουργία ανθεκτικότερων προμηθευτικών αλυσίδων με διαφοροποίηση της παραγωγής τους σε άλλες χώρες, όσο κι αν διαβεβαίωναν ότι θα διατηρούσαν «μονάδες παραγωγής στη Κίνα, για την Κίνα» – για όταν θα ανέκαμπτε η κινεζική ζήτηση.

Μετά από έναν χρόνο, το κλίμα είναι πλέον σαφώς διαφορετικό. Σχεδόν 600 εταιρείες απάντησαν σε ετήσια έρευνα γνώμης με αντικείμενο την επιχειρηματική εμπιστοσύνη: η έρευνα αυτή διεξήχθη από το Εμπορικό Επιμελητήριο της ΕΕ στην Κίνα και δημοσιοποιήθηκε στις 8 Ιουνίου. Περιγράφει απογείωση της αισιοδοξίας για την Κίνα, με τον ρυθμό ανάπτυξής της να έχει επανέλθει πολύ πιο γρήγορα από το αναμενόμενο. Τα τρία τέταρτα των ευρωπαϊκών εταιρειών ανέφεραν ότι υπήρξαν κερδοφόρες το 2020 στην Κίνα, πράγμα που τους επέτρεψε μάλιστα να εμβάσουν κέρδη στις μητρικές εταιρείες τους, οι οποίες υπέφεραν από αρνητικά αποτελέσματα σε άλλα μέρη του κόσμου.

Η αισιοδοξία διαφέρει από κλάδο σε κλάδο. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων και οι παραγωγοί ειδών πολυτελείας πραγματοποίησαν ιδιαίτερα υψηλές πωλήσεις, καθώς οι εύποροι Κινέζοι –που στερήθηκαν τα ταξίδια στο εξωτερικό λόγω απαγορεύσεων μετακίνησης την εποχή της πανδημίας– στράφηκαν στα ψώνια. Ένα 91% των εταιρειών ανέφεραν ότι θα διατηρήσουν τις επενδύσεις τους στην Κίνα αντί να τις μετακινήσουν αλλού. Πάνω από το ένα τέταρτο των επιχειρήσεων μεταποίησης εγκαθιστούν ακόμη περισσότερο τις προμηθευτικές τους αλυσίδες στην Κίνα: το ποσοστό αυτό είναι πενταπλάσιο από εκείνο των εταιρειών που μετακινούνται προς το εξωτερικό.

Είναι ωστόσο εντυπωσιακό να σημειώσει κανείς ότι οι ίδιες εταιρείες που και στο παρελθόν δήλωναν σκεπτικισμό ως προς το αν η Κίνα θα ανοίξει τις αγορές της, ή πάλι θα αντιμετωπίζει σε ίση βάση εγχώριες και ξένες εταιρείες, συνεχίζουν να δηλώνουν και τώρα την ίδια άποψη. Επίσης, το ίδιο ποσοστό όπως και πριν (το ένα έκτο) αναφέρουν ότι υποχρεώθηκαν να μεταφέρουν στην Κίνα τεχνολογίες, προκειμένου να διατηρήσουν την πρόσβασή τους στην εκεί αγορά. Τα δύο πέμπτα των εταιρειών δηλώνουν ότι το επιχειρηματικό περιβάλλον στην Κίνα παραμένει το ίδιο πολιτικοποιημένο όπως και πριν: το ποσοστό μάλιστα αυτό θα ήταν υψηλότερο αν η έρευνα είχε διεξαχθεί αφότου ελήφθησαν τα πρόσφατα μέτρα κυρώσεων από πλευράς Κίνας έναντι Ευρωπαίων πολιτικών, ή πάλι από τη δημιουργία από τα κινεζικά μίντια ρεύματος για καταναλωτικό μποϊκοτάζ στα προϊόντα της H&M και άλλων εταιρειών ενδύσεως, σε απάντηση προς τις ευρωπαϊκές καταγγελίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη δυτική επαρχία του Σινγιάνγκ.

Οι ευρωπαϊκές εταιρείες αναφέρουν ότι έχασαν επιχειρηματικές ευκαιρίες λόγω νόμων οι οποίοι απαιτούν οι ευαίσθητες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην Κίνα να είναι ασφαλείς αλλά και ανοιχτές σε έλεγχο από τις κινεζικές αρχές. Η ισχύς αυτών των νόμων ενισχύεται από κανόνες οι οποίοι απαγορεύουν σε πολλές περιπτώσεις τη μεταβίβαση δεδομένων πέρα από τα κινεζικά σύνορα. Αυτό υποχρεώνει τις πολυεθνικές να διατηρούν διπλές βάσεις δεδομένων, υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και συστήματα λογισμικού για αποκλειστική χρήση στην Κίνα, καθώς και να προσλαμβάνουν ερευνητικές ομάδες αποτελούμενες από Κινέζους και μόνο για τοπική λειτουργία. Όλο και συχνότερα πλέον, εξηγεί ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Γιεργκ Βούτκε, οι επιχειρήσεις αυτές είναι αναγκασμένες να διατηρούν μια σειρά λειτουργιών για την Κίνα και μιαν άλλη για τον υπόλοιπο κόσμο.

Ένας κυνικός Κινέζος αξιωματούχος θα μπορούσε να ακούει όλες αυτές τις γκρίνιες των στελεχών επιχειρήσεων σχετικά με τις δυσχέρειες που εμφανίζει η Κίνα και να διερωτηθεί γιατί τότε τα ίδια αυτά στελέχη προχωρούν την ίδια στιγμή σε νέες επενδύσεις εκεί. Ένας τέτοιος αξιωματούχος θα μπορούσε μάλιστα να σημειώσει ότι ορισμένες σημαντικές ευρωπαϊκές εταιρείες αντιδρούν στους ελέγχους εξαγωγής ευαίσθητων τεχνολογιών που επιβάλλουν οι ΗΠΑ με το να αποσύρουν βιομηχανικές μονάδες τους από την Αμερική, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να εξυπηρετούν Κινέζους πελάτες. Μιλώντας εμπιστευτικά, Ευρωπαίοι επιχειρηματίες παραδέχονται ότι διαθέτουν όλο και λιγότερα μέσα πίεσης οσάκις προσπαθούν να πείσουν την Κίνα ότι είναι προς το συμφέρον της ίδιας της χώρας να ανοίξει. Ορισμένοι αρχίζουν να θέλουν να χρησιμοποιήσουν μηχανισμούς πίεσης εναντίον κινεζικών συμφερόντων στην Ευρώπη, όπως μηχανισμούς διαλογής των επενδύσεων με κανόνες που θα επιβαρύνουν το κόστος προϊόντων ή εταιρειών που έχουν ισχυρό αποτύπωμα σε άνθρακα (και που επιδοτούνται κατά πολύ από το κινεζικό Δημόσιο).

Η Κίνα επί Σι Ζινπίνγκ δείχνει επιλεκτική όσον αφορά την υποδοχή που επιφυλάσσει στις ξένες επιχειρήσεις. Πλέον ευνοημένες είναι εκείνες που πουλούν προϊόντα τα οποία δεν μπορεί να κατασκευάσει από μόνη της η Κίνα, όπως χημικά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας ή εργαλειομηχανές: η παρουσία αυτών των επιχειρήσεων στην Κίνα προσελκύει άλλωστε εκεί και εξειδικευμένους προμηθευτές. Αυτές λοιπόν οι επιχειρήσεις γίνονται δεκτές με ανοιχτές αγκάλες: τους επιτρέπεται να δημιουργούν πλήρως ελεγχόμενες θυγατρικές, ενώ δεν αντιμετωπίζουν τα διοικητικά εμπόδια που βρίσκουν μπροστά τους οι λιγότερο ευνοούμενοι ανταγωνιστές. Η αμέσως επόμενη κατηγορία ξένων εταιρειών είναι εκείνη που παράγει προϊόντα τα οποία αγαπούν οι Κινέζοι καταναλωτές – για παράδειγμα, ακριβά ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Αυτές, το κινεζικό Δημόσιο τις ανέχεται ενόσω παράγουν στην Κίνα, απασχολούν Κινέζους εργάτες και κινεζικά ανταλλακτικά και πληρώνουν στο κινεζικό Δημόσιο φόρους.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να είναι επωφελής για τις συγκεκριμένες εταιρείες: κάποιες πολυεθνικές πραγματοποιούν μέχρι και τις μισές πωλήσεις τους στην Κίνα. Αυτό όμως ισχύει μόνο και μόνο επειδή λειτουργούν εντός των Σινικών τειχών. Η Κίνα δεν αποτελεί συνολικά ιδιαίτερα σημαντική αγορά για τις εξαγωγές Δυτικών προϊόντων: πράγματι, η ΕΕ περισσότερες πωλήσεις πραγματοποιεί στη Βρετανία απ’ όσες στην Κίνα…

Όσο περνάει ο καιρός γίνεται δυσκολότερο να φέρνει κανείς ξένα στελέχη να εργασθούν στην Κίνα. Αυτό ίσχυσε ακόμη περισσότερο στη φάση της πανδημίας του κορονοϊού. Βέβαια, οι προσλήψεις επιτόπιου δυναμικού δεν είναι κακή ιδέα: η χρήση μέτριων στελεχών από το εξωτερικό, και μάλιστα με αδικαιολόγητα προνόμια εκπατρισμού, διήρκεσε περισσότερο απ’ όσο χρειαζόταν. Ωστόσο, σε μια Κίνα που διατηρεί παράδοση οργισμένου εθνικισμού, η χρήση εγχώριων στελεχών έχει τα δικά της προβλήματα. Οι Κινέζοι που βρίσκονται σε υψηλές θέσεις τείνουν να υιοθετούν την άποψη της δικής τους κυβέρνησης σε περιπτώσεις μεταρρυθμίσεων που καθυστερούν, ή πάλι σε ζητήματα με πολιτική χροιά, όπως η καταπίεση στο Χονγκ Κονγκ ή το Σινγιάνγκ. Άλλοι πάλι έχουν βαρηκοΐα έναντι της πολιτικής της Δύσης.

Το εθνικό στοιχείο στις πολυεθνικές

Στη Δύση, τα Διοικητικά Συμβούλια παραδοσιακά ασχολούνται με τις εκθέσεις οικονομικής βιωσιμότητας των επενδύσεων. Τώρα, χρειάζεται να ασχολούνται και με πιο φιλοσοφικά ζητήματα: θέλουν όντως οι επιχειρήσεις τους να λειτουργήσουν στην Κίνα κινεζικές επιχειρήσεις, δηλαδή να απασχολούν όλο και λιγότερους ξένους, προκειμένου να γεννούν κέρδη τα οποία θα μοιράζονται με πολυεθνικούς μετόχους; Αν παρόμοιες πρωτοβουλίες στραφούν στις εθνικές τους κυβερνήσεις στη Δύση για βοήθεια, θα τους παρασχεθεί η βοήθεια αυτή; Έμπειρα επιχειρηματικά στελέχη μιλούν για περιορισμένες επιλογές. «Μπροστά σας έχετε μια στάθμιση διακινδύνευσης», εξηγεί ένα τέτοιο στέλεχος: «της διακινδύνευσης του να μην είσαι παρών εδώ, έναντι της διακινδύνευσης του να έχεις έρθει».

Την ίδια στιγμή, η κοινή γνώμη στη Δύση στρέφεται σε όλο και πιο εχθρική κατεύθυνση απέναντι σε μια Κίνα που θεωρείται σκοτεινά δικτατορική. Η διαφοροποίηση δραστηριοτήτων δεν είναι πλέον οικονομικά αποδοτική. Όμως, πολιτικά, ο κόσμος οδηγείται σε δημιουργία νέων αποστάσεων. Αυτό το σοκ θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις, οι οποίες θα διαρκέσουν.

economia.gr 

 The Economist

Educated voters’ leftward shift is surprisingly old and international

Οι μορφωμένοι ψηφοφόροι μετακινούν τις πολιτικές τους προτιμήσεις από δεξιά προς τα αριστερά. Οι πλούσιοι παραμένουν συντηρητικοί.

Μικρό βιβλιοπωλείο θα μπορούσε να γεμίσει κανείς με τα βιβλία με θέμα τον λαϊκισμό των δεξιών κομμάτων. Ορισμένοι συγγραφείς επιχειρηματολογούν ότι τα κινήματα αυτού του τύπου αναδύθηκαν σε συνέχεια σχετικά πρόσφατων γεγονότων, όπως η χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2009, ή η έλευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Άλλοι καταγράφουν πιο μακροπρόθεσμες περιφερειακές τάσεις, όπως η ευρωπαϊκή ενοποίηση ή η φυλετική πολιτική στις ΗΠΑ.

Ο οικονομολόγος Thomas Piketty, που έγινε γνωστός με το βιβλίο του που ανέλυσε 200 χρόνια στατιστικών στοιχείων για την ανισότητα του πλούτου σε ευρύ σύνολο χωρών, δημοσίευσε τον Μάιο έρευνα που έγραψε μαζί με τον Amory Gethin και την Clara Martinez-Toledano, όπου εφαρμόζει παρόμοια προσέγγιση στη σχέση που υπάρχει μεταξύ δημογραφικών εξελίξεων και ιδεολογίας. Τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας αφήνουν να φανεί ότι οι εκλογικές νίκες του Ντόναλντ Τραμπ ή της καμπάνιας του 2016 για το Brexit δεν αποτελούν κάποια απότομη μεταβολή από όσα ίσχυαν παλιότερα, αλλά συνέπεια μιας διεθνούς τάσης 60 ετών. Ήδη σε μελέτη του 2018, ο Τh. Piketty σημείωνε ότι οι ελίτ σε χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ χωρίζονταν μεταξύ διανοουμένων που στήριζαν κόμματα αριστερότερα του κέντρου –τους είχε χαρακτηρίσει «Βραχμάνους της Αριστεράς»– και επιχειρηματιών που προτιμούσαν τα δεξιά κόμματα (τους «εμπόρους της Δεξιάς»). Η νέα μελέτη του επεκτείνει την προσέγγιση αυτή από 3 Δυτικές δημοκρατίες σε 21. Συνδυάζει στοιχεία σχετικά με τις πολιτικές επιλογές των κομμάτων με έρευνες γνώμης που δείχνουν πώς οι επιλογές ψήφου διαφέρουν μεταξύ ομάδων του πληθυσμού.

Η μελέτη αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο έχουν ξεκινήσει να μεταβάλλονται ως παράγοντες που επιτρέπουν πρόβλεψη των ιδεολογικών τοποθετήσεων εδώ και πολύ χρόνο. Το 1955, τόσο οι πλουσιότεροι όσο και οι πλέον μορφωμένοι ψηφοφόροι έτειναν να στηρίζουν συντηρητικά κόμματα. Αντίθετα, τα φτωχότερα και λιγότερο μορφωμένα στρώματα επέλεγαν κυρίως εργατικά ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα.

Πηγή: «Brahmin Left versus Merchant Right», των Amory Gethin, Clara Martinez-Toledano, Thomas Piketty (έγγραφο εργασίας 2021)

Σήμερα, όσοι είναι πλούσιοι συνεχίζουν να στρέφονται προς τα δεξιά. Αντιθέτως, ο συσχετισμός μεταξύ μόρφωσης και ιδεολογίας άρχισε να μεταβάλλεται ήδη από τη δεκαετία του 1960. Σε κάθε χρονιά, το 10% των ψηφοφόρων που διέθετε περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης έκλινε προς τα κόμματα της Αριστεράς, με το υπόλοιπο 90% να ολισθαίνει προς την άλλη κατεύθυνση. Ήδη το 2000 η εξέλιξη αυτή είχε προχωρήσει τόσο πολύ ώστε –ως ομάδα– οι πιο μορφωμένοι ψηφοφόροι είχαν γίνει περισσότερο αριστεροί από τους λιγότερο μορφωμένους συμπολίτες τους. Έκτοτε, το άνοιγμα μεταξύ των δύο δεν έπαψε να μεγαλώνει.

Αυτή η τάση δείχνει να είναι σταθερή. Αναπτύσσεται στον 21ο αιώνα με την ίδια ταχύτητα που παρουσίαζε τον 20ό, επικρατεί δε σε κάθε Δυτική δημοκρατία που μελετήθηκε. Καλύπτει τόσο τα δικομματικά συστήματα, όπως και εκείνα που έχουν αναλογική αντιπροσώπευση – όπου οι Πράσινοι πλέον προσελκύουν τους πιο μορφωμένους ψηφοφόρους, ενώ τα εθνικιστικά/ταυτοτικά κόμματα συγκεντρώνουν τους λιγότερο μορφωμένους.

Αυτή η ευρύτερη αλλά και μονιμότερη εξέλιξη, έτσι όπως καταγράφεται, κάνει την άνοδο δεξιών λαϊκιστών όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ή πάλι κεντροαριστερών τεχνοκρατών του τύπου του Εμανουέλ Μακρόν ή του Τζάστιν Τριντό, να προβάλλει ως ιστορικά αναπόφευκτο φαινόμενο.

Οι συγγραφείς δεν επισημαίνουν κάποιο αίτιο γι’ αυτήν την τάση, ωστόσο η απλούστερη ερμηνεία είναι ότι προκύπτει από την αυξανόμενη σημασία που έχει η εκπαίδευση στις κοινωνίες. Τη δεκαετία του ‘50, λιγότεροι από το 10% των ανθρώπων με δικαίωμα ψήφου σε Ευρώπη και Αμερική διέθεταν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όποιο κόμμα στηριζόταν σ’ αυτήν την ομάδα πληθυσμού θα είχε περιορισμένες πιθανότητες επιτυχίας. Αντίθετα, σήμερα πάνω από το 1/3 των ενηλίκων στις Δυτικές χώρες διαθέτουν πτυχίο, οπότε υπάρχει η μαγιά για να διαμορφωθεί νικηφόρος συνασπισμός. Όταν δε υποψήφιοι και κόμματα αρχίζουν να ανταποκρίνονται στις επιθυμίες των μορφωμένων ψηφοφόρων (οι οποίοι συχνά προτάσσουν τη ζωή σε φιλελεύθερες κοινωνίες αντί τη μείωση των φόρων τους), τότε οι αντίπαλοι πολιτικοί διεκδικούν την εξουσία με το να λαμβάνουν τη διαμετρικά αντίθετη πολιτική θέση.

 Το άρθρο το διαβάσαμε στο Economia.gr 

Στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ διαβάσαμε ένα εξίσου ενδιαφέρον θέμα με αφορμή τον Πικετί. Το άρθρο υπογράφει ο Μιχάλης Μητσός και μπορείτε να το διαβάσετε εδώ 

Το νέο ελληνικό νόμισμα θα υποτιμάτο γρήγορα σε σχέση με το ευρώ με ένα ποσοστό, που σύμφωνα με εκτιμήσεις που είχε κάνει το ΔΝΤ το 2012, θα έφθανε το 50%. Μία τόσο μεγάλη υποτίμηση θα προκαλούσε τελικά μία αναθέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας, κάνοντας την Ελλάδα πιο ανταγωνιστική. Ακόμη και στην περίπτωση αυτή, όμως, σημειώνει ο Economist, θα υπήρχαν πολλά μειονεκτήματα, καθώς το Grexit θα αποτελούσε ένα τεράστιο σοκ για την οικονομία βραχυπρόθεσμα.

Η εισαγωγή των νέων χαρτονομισμάτων και κερμάτων θα χρειαζόταν αρκετούς μήνες και αυτό θα δημιουργούσε πιθανόν χάος, παρά το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι κάνουν ηλεκτρονικά τις πληρωμές τους. Επιπλέον, η Ελλάδα θα έπρεπε να φύγει και από την ΕΕ, κάτι που θα την απέκοβε από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά (και την οικονομική βοήθεια της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής). Ο πληθωρισμός θα εκτινασσόταν, καθώς οι πολύ υψηλές τιμές των εισαγωγών θα διαχέονταν στην οικονομία, και, σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ από το 2012, θα έφθανε το 35%. Η αβεβαιότητα από το Grexit θα υπονόμευε τόσο την καταναλωτική όσο και την επιχειρηματική εμπιστοσύνη.

Τα μειονεκτήματα αυτά, σημειώνει ο Economist, θα έκαναν πολύ απίθανη μία ισχυρή ανάπτυξη (boom), όπως αυτή που είχε η Αργεντινή την περασμένη δεκαετία, μετά την αποσύνδεση του νομίσματός της από το δολάριο. Πιθανόν, η ελληνική οικονομία να έπεφτε και πάλι σε ύφεση, μόλις ένα έτος αφού θα είχε αρχίσει να ανακάμπτει. Το ΔΝΤ είχε εκτιμήσει ότι ένα Grexit θα προκαλούσε επιπλέον ύφεση οκτώ ποσοστιαίων μονάδων το 2012.

Οι αβεβαιότητες θα διατηρούνταν, καθώς η ελληνική κυβέρνηση θα ήταν εγκλωβισμένη σε νομικές επιπλοκές σαν της Αργεντινής, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να δανεισθεί από το εξωτερικό. Αν και η κυβέρνηση θα μπορούσε να μετατρέψει το εσωτερικό χρέος στο νέο νόμισμα, δεν θα μπορούσε να κάνει το ίδιο με το εξωτερικό χρέος. Το βάρος του χρέους αυτού, που θα παρέμενε σε ευρώ, θα αυξανόταν δραματικά σε μία ημέρα, καθώς η ελληνική οικονομία και η φορολογική της βάση θα βασίζονταν στην υποτιμημένη δραχμή, γεγονός που θα καθιστούσε αναπόφευκτη μία νέα χρεοκοπία. Μακρές δικαστικές διαμάχες θα ήταν αναπόφευκτες, ιδιαίτερα με τους ιδιώτες κατόχους των αναδιαρθρωμένων το 2012 ελληνικών ομολόγων, τα οποία έχουν εκδοθεί με βάση το βρετανικό δίκαιο.

Από κάποιες απόψεις, σημειώνει ο Economist, η Ελλάδα είναι σήμερα σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει μία έξοδο από ό,τι ήταν το 2012. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κυβέρνηση σημείωσε πρωτογενές πλεόνασμα 2,7% του ΑΕΠ το 2014, ενώ πριν από δύο χρόνια είχε ακόμη υψηλό έλλειμμα (3,6%). Επίσης, το κάποτε απαγορευτικά υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της είναι και πάλι -λιγότερο ή περισσότερο- σε ισορροπία. Συνεπώς, ένα Grexit δεν θα προκαλούσε μία δημοσιονομική ασφυξία και το ισοζύγιο πληρωμών θα ήταν πιο ευέλικτο στην αύξηση των τιμών των εισαγωγών, ενώ θα κέρδιζε από τις μεγαλύτερες εξαγωγές.

Από την άλλη πλευρά, όμως, τονίζει το άρθρο, η Ελλάδα είναι επίσης σε καλύτερη θέση σήμερα να ευημερήσει μέσα στην ευρωζώνη. Μία αιφνιδιαστική έξοδος θα εμπόδιζε μία υποσχόμενη ανάκαμψη της οικονομίας. «Μετά τη δραματική ύφεση, κατά τη διάρκεια της οποίας το ΑΕΠ μειώθηκε 27%, η οικονομία ανακάμπτει από τις αρχές του 2014. Είναι τώρα πολύ πιο ανταγωνιστική, μετά τις μεγάλες μειώσεις στο μισθολογικό κόστος», αναφέρει ο Economist, προσθέτοντας: «Το τεράστιο μέγεθος του ελληνικού δημόσιου χρέους, στο 175% του ΑΕΠ, αποτελεί πηγή ανησυχίας.

»Αλλά, στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος του οφείλεται σε άλλες χώρες της ευρωζώνης και αυτές έχουν προσφέρει συγκαλυμμένη ελάφρυνσή του μέσω μεγαλύτερων περιόδων αποπληρωμής και με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια. Οι πληρωμές τόκων για ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού χρέους έχουν επίσης μετατεθεί για μία δεκαετία. Συνεπώς, αν και το ελληνικό χρέος είναι σήμερα πολύ υψηλότερο από ό,τι πριν από την κρίση, οι πληρωμές για τόκους είναι σήμερα στο 4% του ΑΕΠ έναντι 5% το 2008, όταν το χρέος ανερχόταν στο 109% του ΑΕΠ».

Για την ευρωζώνη, το ισοζύγιο κόστους και οφέλους είναι επίσης δυσμενές, αναφέρει ο Economist, αν και λιγότερο σε σχέση με το 2012. Το κέρδος ενός Grexit για τους πιστωτές της Ελλάδας θα ήταν η πειθαρχία. «Μία έξοδος θα έδειχνε ότι τα μέλη της ευρωζώνης πρέπει να τηρούν τους κανόνες της, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα σε επαναστάτες πολιτικούς άλλων χωρών της περιφέρειας να ευθυγραμμισθούν».

Ο κίνδυνος μία ευρύτερης διάσπασης της ευρωζώνης μετά από μία έξοδο της Ελλάδας είναι μικρότερος, λόγω των διάφορων μηχανισμών άμυνας. Παρά ταύτα, αναφέρει ο Economist, μία έξοδος της Ελλάδας θα αποτελούσε σοκ. Θα οδηγούσε σε μείωση του ΑΕΠ της ευρωζώνης κατά 1,5% σε 18 μήνες, σε μία περίοδο ήδη ασθενικής οικονομικής ανάκαμψης, σύμφωνα με την τράπεζα JP Morgan Chase. Το ξεπούλημα των ομολόγων άλλων χωρών που θα εμφανίζονταν ευάλωτες θα ακολουθούσε φυσιολογικά, καταλήγει το άρθρο.

Economist –  Τα Νέα

Μάλιστα, αναφέρει πως θα μπορούσε το σενάριο της εξόδου από το κοινό νόμισμα να είναι «μπλόφα» του ΣΥΡΙΖΑ για να φοβηθούν οι Ευρωπαίοι και να κουρέψουν το χρέος.

«Η Ελλάδα μπορεί να εγκαταλείψει το ευρώ εάν ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει τις εκλογές και συγκρουστεί με τους πιστωτές της Ελλάδας εν μέσω απαιτήσεων που οι πιστωτές θα θεωρήσουν ασυμβίβαστες με το να παραμείνει η χώρα στη νομισματική ένωση. Μια πολιτική απόφαση για την εκδίωξη της χώρας από το ευρώ, θα μπορούσε να επιβληθεί από την ΕΚΤ, εάν απέκλειε τις ελληνικές τράπεζες από τις λειτουργίες ρευστότητας και το σύστημα πληρωμών. “Θα προκαλέσουν οι ελληνικές εκλογές ένα Grexit”;
Μια τέτοια έκβαση θα μπορούσε να συμβεί ως συνέπεια ενός παιχνιδιού μπλόφας τόσο από την πλευρά της Ελλάδας όσο και από τους Ευρωπαίους πιστωτές, και την γερμανική κυβέρνηση. Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να πετύχει ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας. “Ο κ. Τσίπρας μπορεί να υπολογίζει ότι οι Ευρωπαίοι πιστωτές θα υποχωρήσουν προκειμένου να αποφύγουν μια έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, κάτι που θα έπληττε την ευρωζώνη στο σύνολό της, καταρρίπτοντας την αρχή ότι η ένταξη στο ευρώ είναι αμετάκλητη. Ενάντια σε αυτή την μπλόφα, η γερμανική κυβέρνηση έχει την δική της: θέλει να στείλει ένα σαφές μήνυμα ότι δεν θα υποχωρήσει σε αυτό που θεωρεί εκβιασμό, αν μη τι άλλο διότι κάτι τέτοιο θα ενθάρρυνε πολιτικούς σε άλλες χώρες με πρόγραμμα διάσωσης, να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Αλ. Τσίπρα», αναφέρει το ρεπορτάζ.

Παράλληλα, παραλληλίζεται η σημερινή κατάσταση με το 2012. «Την τελευταία φορά που παίχτηκε αυτό το “παιχνίδι”, το καλοκαίρι του 2012, υποχώρησαν και οι δύο πλευρές. Το ελληνικό εκλογικό σώμα το έπραξε με το να μην υποστηρίξει το ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος βγήκε δεύτερος στις εκλογές του Ιουνίου, επιτρέποντας στον Αν. Σαμαρά να σχηματίσει μια κυβέρνηση συνασπισμού. Και η γερμανική κυβέρνηση τελικά αποφάσισε να υποστηρίξει τον Αν. Σαμαρά και να μην επιβάλει ένα Grexit, όπως κάποτε αναμενόταν, εν μέσω φόβων για τις συστημικές συνέπειες που θα είχε κάτι τέτοιο για την ευρωζώνη. Οι αγορές φοβούνταν ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν και άλλες χώρες την Ελλάδα.
Σε αυτή την περίπτωση, αναφέρει ο Economist, και οι δύο πλευρές έχουν ξανά λόγους για να αποφύγουν ένα Grexit, αλλά η ισορροπία της διαπραγματευτικής ισχύος έχει μετατοπιστεί από την Ελλάδα στην Γερμανία.

Το συστημικό ρίσκο για την ευρωζώνη από την έξοδο της Ελλάδας, είναι λιγότερο εμφανές από ό,τι το 2012, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν καταρρεύσει κατά μήκος της περιφέρειας, αν μη τι άλλο εν μέσω προσδοκιών ότι η ΕΚΤ θα υιοθετήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Αυτό θα ενθάρρυνε την γερμανική κυβέρνηση να υιοθετήσει μια σκληρή γραμμή.
Οι Έλληνες από την πλευρά τους, έχουν υπομείνει ήδη πολύ πόνο προκειμένου να παραμείνουν στο ευρώ, κάτι που η πλειοψηφία των Ελλήνων θεωρεί ως καλό για τη χώρα παρά κακό. Η οικονομία έχει βγει από τη δίνη της και παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι βαριά χρεωμένη στους πιστωτές της, οι όροι είναι εξαιρετικά επιεικείς.
“Αυτό που αφήνεται να εννοηθεί, είναι ότι οι πιέσεις εντός της Ελλάδας προκειμένου να αποφευχθεί μια σύγκρουση, είτε με τον ΣΥΡΙΖΑ να μην τα πηγαίνει όσο καλά αναμενόταν στις εκλογές είτε με τον ΣΥΡΙΖΑ να κερδίζει τις εκλογές αλλά να τηρεί μια πιο ήπια στάση, μπορεί απλά να είναι αρκετές ώστε να αποφευχθεί ένα Grexit”.

http://www.economist.com/blogs/economist-explains/2015/01/economist-explains-1

Μολονότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι άθεος και έχει βαφτίσει το παιδί του Ερνέστο προς τιμήν του Τσε Γκεβάρα με τελετή ονοματοδοσίας και όχι με κανονική χριστιανική βάπτιση, αυτό δεν τον έχει εμποδίσει να αποκτήσει φίλους στην Εκκλησία όπως ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σημειώνει ο Economist.

Όσο για την παρουσία του στην τελετή ο συντάκτης σημειώνει με νόημα ότι αν και οι θρησκευτικές βαφτίσεις δεν είναι το φόρτε του, «έκανε το καθήκον του» σαν ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης και να απελευθερώσει ένα περιστέρι στο άκουσμα των λέξεων «…και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς».

Ο κ. Τσίπρας επέλεξε φέτος να επισκεφτεί το πρώτο λιμάνι της χώρας, στην επίσημη τελετή του Καθαγιασμού των υδάτων και της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού στη θάλασσα που πραγματοποιήθηκε και φέτος στην Αποβάθρα που βρίσκεται μπροστά από τον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα.

Μετά την τελετή ο κ. Τσίπρας δήλωσε: “Σημαντική μέρα για την ορθοδοξία, λαμπρή γιορτή για τον ελληνικό λαό. Να ευχηθούμε το φως της δικαιοσύνης και της αλήθειας να ζεσταίνει από εδώ και μπρος την πατρίδα μας”.

 

Η Ευρωζώνη δεν τα κατάφερε και τόσο καλά στο τρίτο τρίμηνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν στις 14 Νοεμβρίου. Σημειώθηκε αύξηση μόλις 0,2% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο, που ισοδυναμεί με 0,6% σε ετήσια βάση.

Σε αυτό το ζοφερό σκηνικό, λέει σε άρθρο του ο Economist, υπήρξε μία ευχάριστη έκπληξη: από όλες της χώρες της Ένωσης, η Ελλάδα τα πήγε καλύτερα, με ανάπτυξη 0,7%.

Αποδεικνύεται, συνεχίζει το δημοσίευμα, ότι η ελληνική ανάκαμψη ξεκίνησε το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, όταν και εμφάνισε ανάπτυξη 0,8%, ενώ στη συνέχεια επιβραδύνθηκε στο 0,3% στο δεύτερο τρίμηνο.

Η ανάκαμψη σημαίνει ότι η οικονομία αυξάνεται τώρα σε ετήσια βάση (βλέπε διάγραμμα).

Εκτός από ένα μικρό πρόβλημα στις αρχές του 2010, λίγο πριν από το πρώτο από τα δύο bail-outs, πρόκειται για την πρώτη ετήσια αύξηση της χώρας από την αρχή του 2008.

Από τα υψηλότερα επίπεδα προ κρίσης του β’ τριμήνου του 2007 μέχρι το χαμηλότερο σημείο στο τέλος του περασμένου έτους, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 27%, μείωση που ανταγωνίζεται την Αμερική στις αρχές της δεκαετίας του 1930.

Παρόλο που η Ευρωζώνη στο σύνολό της πάει άσχημα, η ελληνική ανάκαμψη φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, λέει ο Economist.

O δείκτης οικονομικού-κλίματος  που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανήλθε σε 102 τον Οκτώβριο, υψηλότερα από την αντίστοιχη περυσινή περίοδο που διαμορφωνόταν στο 92, αλλά και  πολύ καλύτερα από την περίοδο της χειρότερης κρίσης του ευρώ, που είχε βυθιστεί κάτω από το 80.

Δεδομένου ότι ο δείκτης τείνει να ακολουθεί την αύξηση του ΑΕΠ φαίνεται το αξιοπρεπές ξεκίνημα για το τρέχον τρίμηνο.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, στις αρχές Νοεμβρίου, η ανάκαμψη θα πρέπει να ενισχυθεί το επόμενο έτος, με την οικονομία να αναπτύσσεται κατά 2,9%. Η ανάπτυξη θα προέλθει από την αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών και τις επενδύσεις, καθώς η λιτότητα περιορίζεται, σε συνδυασμό με μία αύξηση των εξαγωγών.

Αυτή όμως η αισιόδοξη προοπτική μπορεί να υπονομευθεί από την πολιτική αβεβαιότητα. Η κυβέρνηση συνασπισμού υπό την ηγεσία του Αντώνη Σαμαρά, θα μπορούσε ενδεχομένως να “πέσει” το επόμενο έτος και μάλιστα στις αρχές Φεβρουαρίου, λέει το άρθρο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στην επόμενη κυβέρνηση θα ηγείται ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα αριστερό κόμμα του οποίου οι πολιτικές το θέτουν σε πορεία σύγκρουσης με τις πιστώτριες χώρες της ευρωζώνης, κυρίως την Γερμανία. Ήδη, οι αποδόσεις των κρατικών 10 ετών ομολόγων, η οποία είχε μειωθεί κάτω του 6% κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, έχουν αυξηθεί πάνω από 8%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις πολιτικές προοπτικές της χώρας.

Τα θεμέλια της ανάπτυξης του τρέχοντος έτους μπήκαν όταν απομακρύνθηκε η απειλή ενός Grexit. Aν επιστρέψει η νευρικότητα, το Grecovery σίγουρα θα κλυδωνιστεί, καταλήγει ο Economist.

Πηγή: Euro2day ,     newmoney.gr