Οι Τράπεζες θα έχουν πολλές υποχρεώσεις το επόμενο διάστημα καθώς θα πρέπει να στηρίξουν τους …εαυτούς τους, αλλά και το ελληνικό δημόσιο. Το κλίμα, δεν βοηθάει. Όσο συνεχίζονται οι εκροές καταθέσεων, τόσο βαθύτερα στον ELA θα χώνονται τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ όσο παρατείνεται η πολιτική αβεβαιότητα τόσο οι αγορές δεν θα επιτρέπουν στις ελληνικές Τράπεζες να δανειστούν έστω και ένα ευρώ.

Το ποια θα είναι η τελική έκθεση των Τραπεζών στον ELA αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να το πει κανείς με σιγουριά. Αφενός δεν μπορεί να προβλέψει την αντίδραση των καταθετών όσο θα πλησιάζουμε στην κάλπη, και αφετέρου δεν μπορούν να προβλεφθούν οι ενέργειες της ΕΚΤ.

Από βδομάδα οι ανακοινώσεις της ΕΚΤ

Την επόμενη εβδομάδα, αναμένεται να ανακοινωθεί το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ (για πολλούς ισοδυναμεί με ευρωομόλογο ή εκτύπωση χρήματος). Θα ενσωματωθούν και τα ελληνικά ομόλογα στη λίστα των ομολόγων που θα μπορεί να αγοράζει η ΕΚΤ; Θα γίνουν δεκτές και πάλι οι εγγυήσεις που ανανέωσε το ελληνικό δημόσιο προς τις Τράπεζες προκειμένου αυτές να αντλήσουν ρευστότητα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ;

1. Οι ξένοι επενδυτές «αποσύρονται» από τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου. Τι σημαίνει αυτό; Τα έντοκα που εκδόθηκαν πριν από τρεις ή έξι μήνες λήγουν και πρέπει να αποπληρωθούν. Αυτό γίνεται με την έκδοση νέων εντόκων γραμματίων. Ενώ όμως τα περυσινά έντοκα τα είχαν αγοράσει ξένοι επενδυτές, αυτοί τώρα δεν επανέρχονται. Το «κενό» καλούνται να καλύψουν οι ελληνικές τράπεζες οι οποίες με τη σειρά τους χρειάζονται ρευστότητα για να ανταποκριθούν στο πρόσθετο αυτό βάρος που δημιουργείται. Ήδη, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απόσυρση αγοραστικού ενδιαφέροντος ελληνικών εντόμων γραμματίων ύψους τουλάχιστον τριών δισεκατομμυρίων ευρώ.

2. Το να επιτευχθεί άμεσα συμφωνία με τους δανειστές έτσι ώστε να κλείσει η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας και να απελευθερωθούν δάνεια 7,2 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ είναι αυτή τη στιγμή εξαιρετικά αμφίβολο.

Αυτό όμως σημαίνει ότι η όποια νέα κυβέρνηση θα πρέπει να βρει τρόπο να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου οι οποίες διαμορφώνονται ως εξής:

• Μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου, οι συνολικές ανάγκες ανέρχονται στα 2,106 δισεκατομμύρια ευρώ.
• Μέχρι και το τέλος Μαρτίου, οι σωρευτικές ανάγκες ανεβαίνουν στα 4,601 δισεκατομμύρια ευρώ
• Τέλος Απριλίου, φτάνουμε στα 5,216 δισεκατομμύρια ευρώ
• Τέλος Μαϊου, ο συνολικός λογαριασμός φτάνει στα 6,307 δισεκατομμύρια ευρώ
• Τέλος Ιουνίου στα 8,923 δισ. ευρώ και
• Τέλος Ιουλίου (που είναι και ο χειρότερος μήνας) στα 14,039 δισεκατομμύρια ευρώ.

Όσο θα καθυστερεί η επίτευξη συμφωνίας, τόσο θα πρέπει ο νέος επικεφαλής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους να …σπάει το κεφάλι του ώστε να βρει τρόπους κάλυψης τους χρηματοδοτικού κενού. Ένας τρόπος, θα είναι να προχωρήσει σε έκδοση νέων εντόκων γραμματίων. Αυτό προϋποθέτει δύο πράγματα: Πρώτον ότι η ΕΚΤ θα το επιτρέπει (υπάρχει όριο 15 δισεκατομμυρίων ευρώ το οποίο έχει ήδη καλυφθεί) και δεύτερον ότι θα υπάρχουν αγοραστές. Αν δεν θέλουμε να φτάσουμε σε λύσεις όπως ο υποχρεωτικός εσωτερικός δανεισμός, τον ρόλο του αγοραστή –ελλείψει ενδιαφέροντος από το εξωτερικό- θα πρέπει να παίξουν οι ελληνικές Τράπεζες. Που θα βρουν τα λεφτά όταν και γι’ αυτές οι αγορές είναι κλειστές; Από τον ELA.

3.  Οι ελληνικές Τράπεζες, έχουν αντλήσει ρευστότητα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΚΤ με «όπλο» την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Πρόκειται για τις περίφημες εγγυήσεις Αλογοσκούφη οι οποίες δόθηκαν για πρώτη φορά το 2008 προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση από το «σκάσιμο» της Lehman Brothers. Την προηγούμενη εβδομάδα, δόθηκε το πράσινο φως από την Κομισιόν (και αμέσως εκδόθηκε η απόφαση από τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών) ώστε οι εγγυήσεις να παραταθούν μέχρι το τέλος Ιουνίου. Το ότι παρατάθηκαν οι εγγυήσεις όμως, δεν σημαίνει ότι αυτές θα γίνουν δεκτές από την ΕΚΤ προκειμένου να ανανεωθούν τα ομόλογα. Αν λοιπόν δεν γίνουν δεκτές (η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι αυτό θα συμβεί αν στο τέλος Φεβρουαρίου η χώρα δεν είναι σε πρόγραμμα), τότε οι τράπεζες θα πρέπει να βρουν άλλες εγγυήσεις. Και αν δεν βρουν; Τότε θα πρέπει και γι’ αυτό το ποσό να καταφύγουν στον ELA.

4.  Μια τέταρτη, συνεχώς διευρυνόμενη από ημέρα σε ημέρα «τρύπα» για τις Τράπεζες που τις υποχρεώνει να αναζητήσουν κεφάλαια, έχει να κάνει με την εκροή καταθέσεων. Αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες, τότε οι εκροές από τις αρχές Δεκεμβρίου έχουν ήδη ξεπεράσει τα πέντε δισεκατομμύρια ευρώ (σ.σ. στην εκλογική αναμέτρηση του 2012 είχαν ξεπεράσει τα 12 δισεκατομμύρια ευρώ).

Θάνος Τσίρος

Thetoc.gr

Ωστόσο αυτό που ισχύει είναι πως μόνο η ΕΚΤ και τα διοικητικά συμβούλια των κεντρικών τραπεζών του ευρωσυστήματος μπορούν να ενεργοποιήσουν μια τέτοια διαδικασία. Οπως είχε συμβεί και στην περίπτωση της Ιρλανδίας, όπου είχε ενεργοποιηθεί ο ELA στην αρχή της κρίσης, με τη συμφωνία της ΕΚΤ, προκειμένου να αναχαιτισθεί το φαινόμενο ντόμινο στις τράπεζές της που είχαν υπερεκτεθεί σε χρηματοοικονομικά παράγωγα μειωμένης εξασφάλισης.

Πότε μπορούν να τυπωθεί ευρώ εκτός ισολογισμού της ΕΚΤ

Οπως γράφει το ΚΕΡΔΟΣ οι κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος έχουν το δικαίωμα να τυπώσουν ευρώ εκτός ισολογισμού (off balance sheet) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κάνοντας νομισματικές πράξεις εκτός Ευρωσυστήματος, υπό την αυστηρή προϋπόθεση μη αρνησικυρίας από μια αυξημένη πλειοψηφία 2/3 του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία θα θεωρήσει ότι μια τέτοια ενέργεια αντιτίθεται στους σκοπούς της Νομισματικής Ένωσης.

Οι κεντρικές τράπεζες έχουν δικαίωμα να αυξήσουν τη νομισματική βάση δανείζοντας σε εμπορικές τράπεζες με ή χωρίς εγγύηση από τις τελευταίες ή κάνοντας ποσοτική χαλάρωση, δηλαδή αγοράζοντας assets όπως ομόλογα ή τιτλοποιημένα ενυπόθηκα δάνεια στη δευτερογενή αγορά με παραγωγή νέου χρήματος.

Το μεγάλο ρίσκο που μπορεί να οδηγήσει σε κούρεμα καταθέσεων

Ωστόσο όλη αυτή η διαδικασία κρύβει και έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο που μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις όπως στην Κύπρο το Μάρτιο του 2013 όπου μετά την υπερβολική αύξηση του δανεισμού με ELA (Emergency Liquidity Assistance) επαληθεύθηκε το σενάριο κουρέματος καταθέσεων.

Αυτό συμβαίνει όταν μία κεντρική τράπεζα κάνει υπερβολικά ανοίγματα που ο ισολογισμός της δεν είναι ικανός να αντέξει, τότε (θεωρητικά τουλάχιστον) δεν θα έχει δικαίωμα σε άμεση πιστωτική γραμμή από το Ευρωσύστημα, οπότε μοιραία έρχεται το κούρεμα των καταθέσεων.

Επιμένει στην τοποθέτηση της η Ραχήλ Μακρή

«Άκουσαν, δεν κατάλαβαν και έσπευσαν να χλευάσουν την ασχετοσύνη τους» υπεστήριξε σε δήλωσή της η Ραχήλ Μακρή. «Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκδίδει (τυπώνει) χρήματα για την ρευστότητα των τραπεζικών ιδρυμάτων πιστώνοντας τους λογαριασμούς των τραπεζών και υπό αυτή την έννοια η κεντρική τράπεζα τυπώνει χρήμα», αναφέρει σε νέα της δήλωση.

Η Ραχήλ Μακρή λέει ότι εξειδικευμένοι οικονομικοί συντάκτες και υποψήφιοι βουλευτές της ΝΔ γράφουν άρθρα για την λειτουργία του μηχανισμού. «Άρθρα που προφανώς δεν διαβάζουν τα στελέχη του συγκεκριμένου κόμματος στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, τα οποία άκουσαν, δεν κατάλαβαν και έσπευσαν να χλευάσουν την ίδια τους την ασχετοσύνη. Αποδεικνύεται ότι οι κάτοικοι της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας σοφά απαλλάχθηκαν από περιφερειάρχες που είναι πρόθυμοι να χλευάσουν ότι έχει εφαρμόσει η ίδια η Κυβέρνηση τους» επισημαίνει.

Οργή και αντιδράσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ

Εντονες ήταν οι αντιδράσεις, αλλά και η δυσφορία στον εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ με τον Αλέξη Τσίπρα να γίνεται έξαλλος αφού τα όσα είπε η κ. Μακρή τον εκθέτουν προσωπικά καθώς μπήκε στα ψηφοδέλτια του κόμματος με δική του απόφαση. Την ίδια στιγμή οργισμένες ήταν και οι αντιδράσεις στελεχών της Κουμουνδούρου, οι οποίοι έσπευσαν από την πρώτη στιγμή να πάρουν αποστάσεις από τα λεγόμενα της Ραχήλ Μακρή, αφού θεωρούν πως έκανε ζημιά στο κόμμα λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωβουλής Δημήτρης Παπαδημούλης ανέβασε στο twitter την εξής δήλωση: «Θερμή παράκληση προς υποψήφιους-ες: Αν δεν γνωρίζουν ενα θέμα, ας μην αυτοσχεδιάζουν. Οι πολίτες ζητούν σοβαρότητα και σαφήνεια, από όλους». Ουσιαστικά ο κ.Παπαδημούλης απευθύνθηκε και σε όλους τους άλλους υποψήφιους που κατά καιρούς έχουν εκφράσει απόψεις που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις.

Μηλιός: Γίνεσαι πιο συμπαθής όταν σωπαίνεις

Αμεση ήταν και η αντίδραση του Γιάννη Μηλιού. «Ο ΣΥΡΙΖΑ έφτασε ως εδώ, με κόπο, αγώνες και αρχές. Ας το προστατεύσουμε αυτό με σύνεση, οι εντός και οι εκτός». Μάλιστα ο κ.Μηλιός προχώρησε και σε δεύτερο tweet. «Όταν κάνεις ένα λάθος, το να το παραδέχεσαι και να σωπαίνεις, απαιτεί σύνεση, σεμνότητα και γενναιότητα, γίνεσαι και πιο συμπαθής έτσι».

Σαφείς αποστάσεις από τη δήλωση της Ραχήλ Μακρή, κράτησε και ο Νίκος Χουντής. «Δεν το σχολιάζω», τόνισε σε τηλεοπτικές του δηλώσεις. «Δεν λέμε εμείς τέτοιο πράγμα. Δεν είναι η επίσημη γραμμή μας. Δεν ήταν τελείως στον “αέρα”».

Ταχύτερα απ’ όσο αναμενόταν προσέφυγαν ελληνικές τράπεζες στον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας (ELA) της Τράπεζας της Ελλάδος. Πρόκειται για την Alpha Bank και Eurobank