Δημοσιεύτηκε στις 7 Ιουλίου 2023 από τον/την Jacob Moe (Archipelago Network)

Η Σίφνος, ένα νησί στο κυκλαδίτικο αρχιπέλαγος του Αιγαίου, έχει υπάρξει για αιώνες συνώνυμη της κεραμικής της περιοχής. Διέθετε πηλό υψηλής ποιότητας, που επέτρεπε τη δημιουργία ανθεκτικών στη θερμότητα μαγειρικών σκευών, άφθονο ήλιο, που επιτάχυνε τη διαδικασία ξήρανσης και άφθονα δέντρα και θάμνους που χρησίμευαν ως προσάναμμα για τους ξυλόφουρνους του νησιού. Αυτές οι ευνοϊκές συνθήκες έδρασαν καταλυτικά για τη συστηματική παραγωγή και την προοδευτική εξέλιξη μοναδικών καθημερινών αντικειμένων και τεχνικών από τις αρχές του 18ου αιώνα. Σήμερα, η πρακτική της αγγειοπλαστικής συνεχίζεται, με πάνω από δεκαπέντε ενεργά εργαστήρια διασπαρμένα σε απάνεμους όρμους και χωριά της ενδοχώρας του νησιού.

Και μεγάλος που ‘μαι στην ηλικία, πάντα μαθαίνεις. Πάντα μαθαίνεις. Δεν σταματά… Και να μη λες ποτέ πως τα ξέρεις όλα. Πρέπει να λες ότι δεν τα ξέρω.

Γιάννης Λεμπέσης

Κάθε εργαστήριο κεραμικής είναι μια αποθήκη γνώσης, κωδικοποιημένη με τη μορφή αντικειμένων, φωτογραφιών και ιστοριών. Με την ενθάρρυνση μελών της τοπικής κοινότητας που επιδιώκουν να ξεκινήσουν ένα μουσείο κεραμικής στο νησί, η ομάδα του Δικτύου Αρχιπέλαγος ξεκίνησε ένα έργο έρευνας και τεκμηρίωσης που επιδιώκει να αναπτύξει από κοινού υλικά που θα συμπεριληφθούν στο μελλοντικό μουσείο, σε συνεργασία με το Σωματείο Αγγειοπλαστών Σίφνου. Αυτά τα υλικά περιλαμβάνουν πλέον εκατοντάδες ψηφιοποιημένες φωτογραφίες και τεκμήρια, μια σειρά δεκατριών ταινιών μικρού μήκους για καθένα από τα ενεργά εργαστήρια στο νησί και δύο διεπιστημονικά ερευνητικά προγράμματα.

Ο πατέρας μου έφτιαξε ένα στραβό (αντικείμενο) και μου λέει «άστο, μην το χαλάσεις». Το πρώτο που έφυγε ήταν το στραβό κι όχι τα ίσια. Κι από τότε μέχρι τώρα κάνω αυτή τη δουλειά. Δηλαδή… τα στραβά που έχω – πιο πολλά είναι τα στραβά παρά τα ίσια.

Γιώργος  Εξυλζές

Οι δεκατρείς ταινίες που προέκυψαν, εκ των οποίων οι τέσσερις παρουσιάζονται εδώ, μιλούν για τις μορφές τεχνικής και συμβολικής γνώσης που ενσωματώνονται σε ισάριθμα εργαστήρια. Από τεχνικές σκαψίματος και ανάμειξης εδάφους έως τις κοινωνικές πτυχές της τέχνης, συμπεριλαμβανομένων των μαγειρικών, μουσικών και θρησκευτικών παραδόσεων, οι συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν μιλούν για την πλούσια ιστορία και το διασυνδεδεμένο παρόν της αγγειοπλαστικής με τον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της Σίφνου.

Για μένα η παράδοση δεν είναι κάτι που είναι κάτι συγκεκριμένο, είναι πολύ υποκειμενικό: πού τραβάς τη γραμμή, από πού αρχίζει η παράδοση. Αυτό που μπορώ να πω με σιγουριά, είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν κάνω παραδοσιακά κεραμικά εγώ. Κι εγώ είμαι ευχαριστημένος μ’ αυτό.

Αντώνης Κ. Καλογήρου.

Τα νήματα αυτών των διάφορων συνομιλιών δημιουργούν ένα δυνατό αλλά και λεπτοφυή χορό. Πιεσμένη από τις περιφερειακές οικονομικές αλλαγές που είναι δυσμενείς προς τη μικρής κλίμακας, βιοτεχνική παραγωγή και εκτοπισμένη από μια ολοένα και περισσότερο βασισμένη στον τουρισμό οικονομία υπηρεσιών, η παραδοσιακή κεραμική στο νησί αντιμετωπίζει ένα αβέβαιο μέλλον. Αλλά όπως μας υπενθυμίζει ο Αντώνης Ατσόνιος, τέταρτης γενιάς αγγειοπλάστης στο χωριό Βαθύ, η κεραμική υπήρχε στο Αιγαίο από την αρχαιότητα και έχει περάσει πολλά “κύματα”.

Νομίζω ότι υπάρχει, υπάρχει μέλλον. Γενικά στην αγγειοπλαστική υπάρχει μέλλον. Οι τέχνες δεν σβήνουν εύκολα.

Αντώνης Ατσόνιος

Αυτό το άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του έργου Crafted, ενός Generic Service έργου το οποίο στοχεύει στον εμπλουτισμό και την προώθηση των παραδοσιακών και εφαρμοσμένων τεχνών. Διαβάστε περισσότερα στο Europeana Pro και βρείτε όλο το υλικό σχετικά με το Crafted στη σελίδα Making Culture.

H Σίφνος, το Βέλγιο και η τηλεοπτική σειρά «Viva la feta». Ξεκίνησαν τα γυρίσματα.

Ξεκίνησαν τα γυρίσματα στη Σίφνο https://twitter.com/visitsifnos/status/1442384735217414150 για μία από τις μεγαλύτερες ταξιδιωτικές παραγωγές της Ευρώπης που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα.

Η εκπομπή θα λέγεται «Viva la feta!» και θα μεταδίδεται το χειμώνα από το δημοφιλές κανάλι του Βελγίου «Play7», σε ζώνη υψηλής τηλεθέασης με εκατομμύρια τηλεθεατές, την πλέον κατάλληλη χρονική στιγμή που ξεκινούν οι κρατήσεις του 2022. Μέσα από 8 επεισόδια που θα γυριστούν στη Σίφνο, οι παρουσιαστές θα επιχειρήσουν να δείξουν με «σύμμαχο» την αυθεντικότητα του προορισμού, πώς τα απλά πράγματα στη ζωή είναι εν τέλει και τα πιο ουσιώδη.

«Η Σίφνος φέτος απέδειξε την ανθεκτικότητά της ως προορισμός, με τις αφίξεις για Ιούλιο και Αύγουστο να προσεγγίζουν το 96% της αντίστοιχης περιόδου για το 2019. Μέσα από την εκπομπή και την άριστη συνεργασία με τον ΕΟΤ Κάτω Χωρών και την παραγωγή, θα δοθεί με πρωτότυπο τρόπο ένα μήνυμα σε εκατομμύρια δυνητικούς Βέλγους ταξιδιώτες σχετικά με τη βαθύτερη συμβολή που έχει η Σίφνος και γενικά η Ελλάδα στην εσωτερική ανανέωση των ταξιδιωτών, με «πρωταγωνιστές» τις δραστηριότητες, την αρχιτεκτονική, την αγγειοπλαστική, την ιστορία, τις παραδόσεις, τη γαστρονομία και το φυσικό κάλλος του προορισμού», δήλωσε η δήμαρχος Σίφνου Μαρία Ναδάλη.

Η δράση που αναμένεται να αναδείξει την Ελλάδα και τη Σίφνο στη σημαντική αγορά του Βελγίου, υλοποιείται με την ενεργό στήριξη του Γραφείου ΕΟΤ Κάτω Χωρών και του Δήμου Σίφνου. Για τα γυρίσματα έχουν επιστρατευθεί πολυμελή τηλεοπτικά συνεργεία που θα παραμείνουν στο νησί μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου.