Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκάλυψε χθες τη στρατηγική της για να αντιμετωπίσει με πιο ρωμαλέο τρόπο τους κινδύνους για αυτήν που ορίζει ως οικονομική ασφάλεια, που έχει στο στόχαστρο κυρίως την Κίνα.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε αναφερθεί τον Μάρτιο, κατά τη διάρκεια ομιλίας της για τις σχέσεις ΕΕ/Κίνας, σε δυνητικούς περιορισμούς κάποιων επενδύσεων ή νευραλγικών εξαγωγών.

Έχουν ήδη υιοθετηθεί σοβαρά μέτρα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε στις αρχές Ιουνίου τη δημιουργία κοινού εργαλείου τιμωρίας οποιασδήποτε χώρας χρησιμοποιεί οικονομικές κυρώσεις για να ασκεί πίεση σε οποιοδήποτε κράτος – μέλος της, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Κίνας σε βάρος της Λιθουανίας.

Έχουν προταθεί κι άλλα μέτρα, όπως η ενίσχυση του φιλτραρίσματος των ξένων επενδύσεων στην ΕΕ, η επιβολή ελέγχου σε νευραλγικές επενδύσεις και ελέγχου των επενδύσεων εκτός ΕΕ που εγείρουν κίνδυνο διαρροής τεχνολογιών, σύμφωνα με διπλωματική πηγή.

“Πρέπει να φροντίσουμε το κεφάλαιο, η εμπειρία και η τεχνογνωσία των επιχειρήσεών μας να μη χρησιμοποιηθούν για να ενισχυθούν στρατιωτικές και κατασκοπευτικές δυνατότητες αυτών που είναι επίσης συστημικοί αντίπαλοί μας”, είχε επιμείνει η κυρία φον ντερ Λάιεν.

Η στρατηγική που παρουσιάζεται σήμερα, την οποία η Κομισιόν δεν περιγράφει ρητά ως απάντηση στο Πεκίνο, αναφέρεται σε οικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η ΕΕ και πιθανές λύσεις για την αντιμετώπισή της.

Το σχέδιο αυτό, που απέχει παρασάγγας από τη συνήθη ευρωπαϊκή προσέγγιση του ελεύθερου εμπορίου, του ανοίγματος στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, γεννά ανησυχίες σε κράτη – μέλη, που διαβλέπουν άνοδο του προστατευτισμού. Ωστόσο οι ενέργειες που θα εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι “αναλογικά, συγκεκριμένα και στοχευμένα”, διευκρίνισε ευρωπαϊκή πηγή.

Η πανδημία του νέου κορονοϊού, που παρέλυσε τις αλυσίδες εφοδιασμού στην Ασίας σε βαθμό που έφερε σε δυσκολία την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς και οι γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από την Κίνα, άλλαξαν τις αντιλήψεις στην ΕΕ.

Οι Ευρωπαίοι συνειδητοποίησαν την ανάγκη να αγωνιστούν κατά των εξαρτήσεών τους, κυρίως όσον αφορά τις δραστικές ουσίες φαρμάκων, τους ημιαγωγούς, τα μέταλλα που είναι απαραίτητα για την ενεργειακή μετάβαση.

Στο κείμενο επισημαίνεται επίσης ότι «οι κίνδυνοι που παρουσιάζονται από ορισμένους οικονομικούς δεσμούς εξελίσσονται γρήγορα στο σημερινό γεωπολιτικό και τεχνολογικό περιβάλλον και συγχωνεύονται όλο και περισσότερο με ανησυχίες για την ασφάλεια».

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο «η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση προκειμένου να εντοπίζει από κοινού, να αξιολογεί και να διαχειρίζεται τους κινδύνους για την οικονομική της ασφάλεια».

Η στρατηγική προτείνει τη διεξαγωγή διεξοδικής αξιολόγησης για την οικονομική ασφάλεια σχετικά με τους κινδύνους:

• για την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας
• για την κυβερνοασφάλεια κρίσιμων υποδομών
• για την ασφάλεια της τεχνολογίας
• για την «οπλοποίηση» των οικονομικών εξαρτήσεων

Επί της ουσίας μέσω της στρατηγικής προτείνεται μια μεθοδολογία για την αξιολόγηση κινδύνων. Αυτή η αξιολόγηση θα διενεργείται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τον Yπατο Εκπρόσωπο, κατά περίπτωση, και με τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα. Θα πρέπει, όπως επισημαίνεται, να είναι μια δυναμική και συνεχής διαδικασία.

“Να πάψουμε να είμαστε αφελείς”

Η Κίνα και οι ΗΠΑ κλείνουν. Πρέπει να πάψουμε να είμαστε αφελείς. Πρέπει να προστατευτούμε”, δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, επισημαίνοντας για παράδειγμα τον αυξανόμενο αριθμό κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων που πωλούνται στην ΕΕ.

Οι Βρυξέλλες θέλουν να διαμορφώσουν δική τους θέση απέναντι στο Πεκίνο, παρά τις πιέσεις που τους ασκούν οι ΗΠΑ να ευθυγραμμιστούν στη δική τους σκληρή γραμμή.

Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ εκφράζουν την ανησυχία πως μπορεί να ξεσπάσει εμπορικός πόλεμος με την Κίνα, ενώ άλλα πλειοδοτούν, λένε πως είναι καιρός να αναληφθεί δράση για να προστατευθεί η ευρωπαϊκή οικονομική ασφάλεια.

“Αν αποτιμήσουμε τους κινδύνους από ευρωπαϊκή σκοπιά, οι διαχωριστικές γραμμές χαράζονται είτε στο Πεκίνο, ή στην Ουάσιγκτον”, δήλωνε η αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μαργκρέιτε Βέστεϊγερ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τον Μάιο.

Για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Ευρωπαίοι οφείλουν να “επικεντρωθούν στη μείωση των κινδύνων και όχι στην αποστασιοποίηση”. Η Κίνα, εμπορικός εταίρος “εκ των ων ουκ άνευ”, χαρακτηρίζεται επίσης απόλυτα απαραίτητος σύμμαχος στον αγώνα εναντίον της κλιματικής αλλαγής.

Η ΕΕ εξάλλου θέλει να αξιοποιήσει τα διδάγματα που άντλησε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που αποκάλυψε την υπερβολικά μεγάλη εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα –πετρέλαιο, αέριο, άνθρακα– και την ανάγκασε να αποδυθεί σε αναζήτηση άλλων πόρων.

Η BusinessEurope (Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων), η φωνή των εργοδοτών της Γηραιάς Ηπείρου, κάλεσε πάντως να ληφθούν “προσεκτικά” υπόψη τα συμφέροντα και η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης “προτού εφαρμοστούν περαιτέρω περιορισμοί στις εξαγωγές αγαθών και τεχνολογιών και στις ροές επενδύσεων”.

Η ΕΕ “πρέπει να βρει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της προστασίας των συμφερόντων της ως προς την ασφάλεια και τη διατήρηση περιβάλλοντος ευνοϊκού για το εμπόριο και τις επενδύσεις”, επέμεινε.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν την προτεινόμενη στρατηγική για την ευρωπαϊκή ασφάλεια της Κομισιόν στις Βρυξέλλες την επόμενη εβδομάδα.

 Ανάλυση του πρακτορείου Bloomberg για την στρατηγική του Γάλλου προέδρου “Η Ευρώπη πρώτα”

Την ενόχληση αξιωματούχων και διπλωματών στην Ευρώπη έχει προκαλέσει ο Γάλλος πρόεδρος και η στρατηγική του που θέλει συσπείρωση και ευρωπαϊκή ανεξαρτησία.

Η στρατηγική «Η Ευρώπη πρώτα» του Εμανουέλ Μακρόν στοχεύει να απογαλακτίσει την ΕΕ από την Ουάσινγκτον αναφορικά με άμυνα και τις ευαίσθητες τεχνολογίες, ωστόσο, όπως αναφέρει το πρακτορείο Bloomberg το «δόγμα» αυτό του Γάλλου προέδρου έχει προκαλέσει ανησυχία σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ ενώ παράλληλα θέτει εμπόδια στις προσπάθειες της Δύσης να σφυρηλατήσουν μια ενιαία απάντηση απέναντι στην Κίνα.

Μετά την ανακοίνωση της τριμερούς συμφωνίας AUKUS που άφησε τη Γαλλία «στην απέξω», η στάση του Μακρόν έγινε πιο ορατή.

Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία AUKUS συνοδεύτηκε από την ακύρωση ενός σημαντικού συμβολαίου για την προμήθεια γαλλικών υποβρυχίων από την Αυστραλία, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Γαλλίας με αποτέλεσμα να ανακαλέσει για διαβουλεύσεις τους πρέσβεις της από την Ουάσινγκτον και την Καμπέρα. Ο Μακρόν μεταά την επικοινωνία του με τον Αμερικανό πρόεδρο έριξε τους τόνους και αναμένεται μια κρίσιμη συνάντησή του με εμπορικούς αξιωματούχους των ΗΠΑ.

Παράλληλα, σύμφωνα με διπλωμάτες που επικαλείται το Bloomberg, οι Γάλλοι μπλόκαραν επίσης τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού του ΝΑΤΟ και με τη στάση τους δίχασαν τους αξιωματούχους στην κορυφή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Γιατί υπάρχει ανησυχία

Η ανατολική Ευρώπη αντιδρά περισσότερο στην προσέγγιση του Μακρόν. Κι αυτό γιατί πολλές χώρες της περιοχής βλέπουν τις ΗΠΑ ως ασπίδα ενάντια στην πιθανή ρωσική επιθετικότητα ενώ παράλληλα δείχνουν λίγη πίστη στους Γάλλους  θεωρώντας ότι η Γαλλία ενεργεί μόνο για τα δικά της συμφέροντα, όπως εξήγησε αξιωματούχος στο πρακτορείο.

Οι αντιδράσεις στα σχέδια του Μακρόν δεν είναι όμως μόνο «ανατολικές» καθώς υπάρχει ανησυχία και στις χώρες της δυτικής Ευρώπης. Σε αυτή την πλευρά, σύμφωνα με αξιωματούχους, πιστεύουν ότι ο Μακρόν «τραβάει» πολύ μακριά τις προσπάθειές του να αποκόψει τις ΗΠΑ.

«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να σταματήσουν να είναι αφελείς», δήλωσε ο Μακρόν την Τρίτη, κατά την υπογραφή της νέας αμυντικής συμφωνίας με τη χώρα μας. «Πρέπει να αντιδράσουμε και να δείξουμε ότι έχουμε τη δύναμη και την ικανότητα να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας», είπε.

Αξιωματούχος των Ηλυσίων δήλωσε, ωστόσο, ότι ο Γάλλος πρόεδρος δεν έχει καμία επιθυμία να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ. Πρόσθεσε επίσης η Γαλλία έχει τη δημόσια υποστήριξη για την ανεξαρτησία της ΕΕ.

Το Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας και ο δάκτυλος Μπρετόν

Στο μεταξύ την Τετάρτη συνεδριάζει το Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας στο Πίτσμπουργκ, με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν, την υπουργό Εμπορίου Τζίνα Ραϊμόντο και την εμπορική εκπρόσωπο Κάθριν Τάι.

Όπως αναφέρει το Bloomberg και τα προσχέδια που επικαλείται πως είδε, η Γαλλία έπεισε την ΕΕ να βγάλει κάποια κομμάτια από την κοινή δήλωση, περικόπτοντας τις αναφορές στη συνεργασία σχετικά με τις προμήθειες ημιαγωγών πέραν του βραχυπρόθεσμου, ενώ πίεσε επίσης για να αφαιρεθούν οι αναφορές σε «αμοιβαίες εξαρτήσεις».

Σύμφωνα με το πρακτορείο, ουσιαστικοί διχασμοί ζυμώνονται εδώ και αρκετό καιρό και το ζήτημα γύρω από το οποίο εστιάζονται είναι πόσο μπορεί η ΕΕ πρέπει να επιτρέψει στις ΗΠΑ την ενσωμάτωση των αλυσίδων εφοδιασμού και των αμυντικών διατάξεων και πόσο μακριά πρέπει να φτάσει για να αναπτύξει τις δικές της δυνατότητες.

Σε ιδιωτικές συζητήσεις των επιτρόπων, ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν πίεσε να αποκλειστούν ή να περιοριστούν οι εταιρείες εκτός ΕΕ από βιομηχανικές συμμαχίες για ημιαγωγούς, cloud computing και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την άμυνα.

 Για τη Γαλλία και το Μπρετόν, η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα για να υπερασπιστεί τις δικές της βιομηχανίες και να θέσει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τον ανταγωνισμό. Όταν πρόκειται για θέματα όπως η ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, ο Μπρετόν βλέπει μικρή διαφορά μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, είπε ένας από τους αξιωματούχους στο Bloomberg. Αυτό το επιχείρημα έλαβε βάρος όταν οι ΗΠΑ απέκλεισαν τις κρίσιμες εξαγωγές κατά τη διάρκεια της προσπάθειας να προμηθευτούν τα εμβόλια νωρίτερα φέτος.

Έπειτα ο Μπρετόν κάλεσε την περασμένη εβδομάδα για «παύση και επαναφορά» στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, προκαλώντας ενόχληση σε πολλούς διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που θέλουν να δημιουργήσουν στενότερους δεσμούς με τις ΗΠΑ.

Οι αντιθέσεις στον κόλπο της ΕΕ

Στο Πίτσμπουργκ, ωστόσο, η ΕΕ θα εκπροσωπηθεί από τον επικεφαλής εμπορίου Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος υποστηρίζει τις ανοικτές αγορές, και την αντιπρόεδρο της Κομισιόν Μαργκρέτε Βεστάγκερ. Και οι δύο υποστηρίζουν τη διατλαντική συνεργασία για τη διαμόρφωση των παγκόσμιων προτύπων, αντί να περιορίζουν την ενιαία αγορά της ΕΕ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι Γάλλοι είναι τόσο αποφασισμένοι να επιβάλλουν όρια στην αρμοδιότητά τους, δήλωσαν αρκετοί αξιωματούχοι.

Ένας άλλο λόγος που παρεμποδίζονται οι προσπάθειες για τη δημιουργία κοινού τόπου είναι οι προσωπικές αντιπαλότητες και οι ανταγωνιστικές φιλοδοξίες των ανώτερων αξιωματούχων στις Βρυξέλλες. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προκάλεσε κάποιο εκνευρισμό με τηλεοπτική της συνέντευξη στην οποία ζητούσε εξηγήσεις από τις ΗΠΑ σχετικά με τη μεταχείριση της Γαλλίας για τη συμφωνία AUKUS συμβόλαιο, αναφέρει το Bloomberg, προσθέτοντας ότι είχε ενοχλήσει και άλλους όταν γνωστοποίησε μία σύνοδος για την άμυνα της ΕΕ τον Μάρτιο, κάτι που υποτίθεται ότι ανήκει στην αρμοδιότητα του πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ. Τα κράτη μέλη δεν είχαν ιδέα ότι ερχόταν η ανακοίνωση ερχόταν, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Οι 27 ηγέτες θα κληθούν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τη στρατηγική για την ασφάλεια μόλις ένα μήνα πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές και τυχόν «ατυχήματα» θα μπορούσαν να βλάψουν τις προσπάθειες του Μακρόν να αποκρούσει την πρόκληση της Μαρίν Λεπέν.

naftemporiki.gr