Γαλλία: Η υπόθεση του Τέλισον Ορελιέν και οι κατηγορίες για τη συγγραφή βιβλίου με τη βοήθεια της ΑΙ

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 ένα πρωτοφανές σκάνδαλο συγκλόνισε τον λογοτεχνικό κόσμο της Γαλλίας. Το βιβλίο του συγγραφέα Τέλισον Ορελιέν με τον τίτλο «C’était ça ou mourir», βιβλίο με τεράστια επιτυχία, φοβερές πωλήσεις και βραβευμένο με το λογοτεχνικό βραβείο Prix du Roman Fnac είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης! Και το ερώτημα που εύλογα αναδύεται μετά το σκάνδαλο είναι το εξής: πώς τεκμηριώνεται πλέον ότι ένα βιβλίο γράφτηκε από τον άνθρωπο του οποίου το όνομα βρίσκεται στο εξώφυλλο;
Η ιστορία

Στην αφετηρία αυτής της πολεμικής βρίσκεται ένα μήνυμα που δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα X τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, από ανώνυμο λογαριασμό με το όνομα «Balance ton Claude». «Σύμφωνα με το Pangram, αυτό το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σχεδόν εξ ολοκλήρου από μια τεχνητή νοημοσύνη», υποστηρίζεται στον συγκεκριμένο λογαριασμό, διαβεβαιώνοντας ότι δοκιμάστηκαν αρκετά αποσπάσματα του «χειρογράφου» και πήραν «σχεδόν πάντα το ίδιο αποτέλεσμα: 100 % ΑΙ». Σύμφωνα με τους διαχειριστές του λογαριασμού, το αμερικανικό εργαλείο Pangram είναι «με διαφορά ο πιο αξιόπιστος ανιχνευτής τεχνητής νοημοσύνης», με «ποσοστό ψευδώς θετικών 0,0041 %».

 

Τέλισον Ορελιέν με καταγωγή από την Αιτή και κάτοικος Καναδά αρνήθηκε κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Δήλωσε ότι το ιδιαίτερο ύφος, οι επαναλήψεις και ο ρυθμός του κειμένου δεν οφείλονται σε αλγόριθμο, αλλά αποτελούν μέρος της αϊτινής και καραϊβικής προφορικής και λογοτεχνικής παράδοσης. Επίσης, σημείωσε ότι είχε γράψει το πρώτο προσχέδιο του βιβλίου το 2019, πολύ πριν η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (όπως το ChatGPT) γίνει εμπορικά διαθέσιμη.

Το σκάνδαλο περιπλέχθηκε ακόμα περισσότερο όταν γαλλικά και καναδικά μέσα (όπως η εφημερίδα La Presse) αποκάλυψαν βάσιμες ενδείξεις λογοκλοπής σε παλαιότερα άρθρα και χρονικά που είχε δημοσιεύσει ο συγγραφέας την προηγούμενη δεκαετία.

Η Ακαδημία Goncourt απέσυρε το βιβλίο από τη λίστα των υποψηφιοτήτων του.

Λόγω των καταγγελιών και προκειμένου να διαφυλαχθεί το κύρος του θεσμού, η Ακαδημία Goncourt απέσυρε το βιβλίο από τη λίστα των υποψηφιοτήτων του. Ο συγγραφέας, δηλώνοντας ράκος από την τροπή των πραγμάτων, ακύρωσε την περιοδεία προώθησης του βιβλίου του στη Γαλλία και επέστρεψε στο Κεμπέκ.

Η υπόθεση αυτή έχει ανοίξει μια τεράστια συζήτηση στην Ευρώπη σχετικά με την αξιοπιστία των προγραμμάτων ανίχνευσης AI – ειδικά σε κείμενα συγγραφέων που γράφουν σε ιδιαίτερα τοπικά ιδιώματα –  αλλά και για τα όρια της ανθρώπινης δημιουργίας στη σύγχρονη λογοτεχνία.
 Αρχικά, ο κορυφαίος εκδοτικός οίκος Grasset στήριξε δημόσια τον συγγραφέα. Καταδίκασε τις ανώνυμες επιθέσεις στο X, εκφράζοντας την «απόλυτη εμπιστοσύνη» του στον Orélien και τονίζοντας ότι η λογοτεχνική αξία του έργου παραμένει αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, καθώς η πίεση αυξανόταν, η προώθηση του βιβλίου πάγωσε de facto, καθώς ο ίδιος ο συγγραφέας αποσύρθηκε από τη δημόσια σφαίρα.

 Στο Κεμπέκ, ο εκεί εκδότης του κράτησε πιο ουδέτερη και επιφυλακτική στάση. Δήλωσε ότι δεν μπορεί ούτε να επιβεβαιώσει ούτε να διαψεύσει τις κατηγορίες και ανέστειλε αμέσως κάθε διαφημιστική καμπάνια και προγραμματισμένη εκδήλωση για το βιβλίο.

Η υπόθεση αυτή άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για το πόσο αξιόπιστα είναι τα εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης. Διάφορα μέσα ενημέρωσης έκαναν τα δικά τους πειράματα, με αντιφατικά αποτελέσματα. Η εφημερίδα La Presse πέρασε ολόκληρο το βιβλίο από το πρόγραμμα Pangram και έβγαλε ποσοστό AI 94%. Αντίθετα, το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων AFP πέρασε τα ίδια αποσπάσματα από οκτώ διαφορετικούς ανιχνευτές AI. Κάποιοι από αυτούς έδειξαν ότι το κείμενο ήταν απολύτως ανθρώπινο.
Η ουσία της συζήτησης
Ο Ορελιέν υποστήριξε ότι τα προγράμματα αυτά είναι «ρυθμισμένα» πάνω στην κλασική, ακαδημαϊκή γαλλική γλώσσα. Ως εκ τούτου, όταν αναλύουν κείμενα με ιδιαιτερότητες, επαναλαμβανόμενους ρυθμούς και την προφορικότητα της κρεολικής/καραϊβικής παράδοσης, τείνουν να τα μπερδεύουν με την επαναλαμβανόμενη δομή των αλγορίθμων, βγάζοντας ψευδώς θετικά αποτελέσματα.
Ωστόσο, η ζημιά για τον συγγραφέα είχε ήδη γίνει και ίσως γίνει αφορμή για να αποκαλυφθούν περιπτώσεις λογοκλοπής.