Home Επικαιροτητα Ουκρανία: Ο πόλεμος και η διαφυγή μέσα από τα μάτια δεκάχρονων παιδιών.

Ουκρανία: Ο πόλεμος και η διαφυγή μέσα από τα μάτια δεκάχρονων παιδιών.

Ουκρανία: Ο πόλεμος και η διαφυγή μέσα από τα μάτια δεκάχρονων παιδιών.

Τα παιδιά συνήθως νιώθουν άβολα όταν οι μητέρες τους κλαίνε. Δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν. Κάνουν γκριμάτσες και στο τέλος χαμογελούν, προφανώς όντας αμήχανα. Η Βικτώρια είναι διαφορετική: χαϊδεύει το χέρι της μητέρας της όταν τα μάτια της βουρκώνουν.

Η μητέρα της κλαίει γιατί η 10χρονη κόρη της μόλις δήλωσε στους δημοσιογράφους της EL PAÍS ότι αυτό που θα της λείψει περισσότερο είναι οι παππούδες της. Κάθονται σε ένα παγκάκι σε σιδηροδρομικό σταθμό στο Lviv, στη δυτική Ουκρανία, 800 χιλιόμετρα από το σπίτι τους. Η πόλη τους,  στην επαρχία του Χάρκοβο, βρίσκεται τώρα στην πρώτη γραμμή του πολέμου. Ταξιδεύουν εδώ και δύο μέρες και έχουν ακόμα δρόμο για να φτάσουν στα σύνορα με την Πολωνία. Ο πατέρας της Βικτώρια που εργάζεται στη Βαρσοβία, τους περιμένει εκεί.

05-02 22.- Niños refugiados por la guerra en Ucrania, en la ciudad de Lviv. Stanislava (I) y Vladislava. Jaime Villanueva

Ανάμεσα στους περισσότερους από το ενάμιση ή και δύο εκατομμύρια Ουκρανών πρόσφυγων που ήδη έχουν εγκαταλείψει τον πόλεμο, δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς είναι παιδιά που δραπετεύουν χέρι-χέρι με τις μητέρες τους. Πολλοί περισσότεροι κρύβονται σε καταφύγια καθημερινά ή υποφέρουν σε πολιορκημένες πόλεις όπως η Μαριούπολη. Περιπτώσεις όπως αυτή της Βικτώρια δείχνουν πώς η φρίκη του πολέμου διαδραματίζεται μπροστά στα τρομαγμένα μάτια ενός παιδιού.

Για να καταπολεμήσει την αδράνειά του, ο Ντίνα ακούει μουσική, παίζει με τον ξάδερφό του και χρησιμοποιεί παιχνίδια στο κινητό του. Σταμάτησε να ελέγχει το TikTok επειδή, όπως λέει, «είναι γεμάτο ρωσική προπαγάνδα». Πριν από μια εβδομάδα, έλεγχε συχνά την εφαρμογή για να παραμείνει ήρεμος. Η μητέρα του τον είχε ξυπνήσει λίγες ώρες πριν, τη στιγμή που ξεκίνησε η εισβολή, και του εξήγησε ότι έπρεπε να φύγει επειδή η Ρωσία βομβάρδιζε τη χώρα τους. «Φοβήθηκα πραγματικά. Άρχισα να μαζεύω τα ρούχα που μου είπε να πάρω», λέει. Όταν το αυτοκίνητο κόλλησε σε ένα τεράστιο μποτιλιάρισμα στην έξοδο της πόλης, εστίασε στον έλεγχο του τηλεφώνου του. «Συνέχισα να κοιτάζω το TikTok, το Google News και το Telegram για να μάθω τι συνέβαινε», λέει.

Καταλαβαίνει ότι «αυτό είναι πολύ αληθινό, δεν είναι όνειρο», αλλά το πράσινο φούτερ του, τυπωμένο με τη λέξη «Θετικό», συνοψίζει τη φιλοσοφία της ζωής του. «Είμαι καλά εδώ. Μπορώ να φάω και να ζεσταθώ», επιμένει, αν και όταν κάποιος αναφέρει τους γονείς του, είναι ξεκάθαρο τι περνάει από το κεφάλι του – και τι παλεύει να κρατήσει μέσα του.

04-03-2022 (DVD-1096) Refugiados ucranios en el hotel Mandachi de Suceava. Dina Vovk © Alex Onciu

«Τι σημαίνει πόλεμος για σένα, Ντίνα;»

«Όταν μια χώρα σκοτώνει ανθρώπους από μια άλλη χώρα επειδή είναι άπληστη».

Τώρα κατευθύνονται προς το Βουκουρέστι, ώστε η μητέρα του, που φεύγει από άλλα σύνορα, να τον «αγκαλιάσει» πριν επιστρέψει στην Ουκρανία. Θα πάει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου μένουν οι παππούδες του. «Θα είναι πολύ ωραίο. Σαν διακοπές από το σχολείο. Και είναι ζεστά εκεί».

Από εκεί που κάθεται σταυροπόδι, η 14χρονη Σοφία Χολονταλίνα αρχίζει να χοροπηδά από χαρά όταν πλησιάζει η δημοσιογράφος, παρόλο που πιστεύει ότι «οι εφημερίδες είναι για ηλικιωμένους». Είναι ό,τι πιο κοντινό στη ….διασκέδαση της έχει συμβεί αυτή την εβδομάδα. Έφτασε στη Ρουμανία πριν από λίγες ώρες από τη Ζαπορίγια. Εκείνη την ημέρα, η πόλη της είχε γίνει πρωτοσέλιδο: είναι ο τόπος του μεγαλύτερου πυρηνικού εργοστασίου της Ευρώπης και είχε καταληφθεί από τα ρωσικά στρατεύματα.

Αρχίζει να γελάει όταν η μητέρα της εξηγεί στη δημοσιογράφο ότι είχαν προγραμματίσει να επισκεφτούν την αδερφή της στην Τορεβιέχα, στην ισπανική επαρχία Αλικάντε, το δεύτερο εξάμηνο του 2022, αλλά ο πόλεμος τους ανάγκασε να μετακυλήσουν για αργότερα τα σχέδια. «Ευχαριστώ, Πούτιν, για την χάρη!» λέει η Σοφία, ντυμένη με αθλητική φόρμα κι ένα  πονηρό χαμόγελο. Και όταν η δημοσιογράφος της λέει ότι υπάρχει μια παραλία στην Τορεβιέχα, ξεσπάει σε ένα χαμόγελο και κοιτάζει προς άλλη κατεύθυνση. «Νομίζω ότι θα μείνω στην Ισπανία. Δεν νομίζω ότι θέλω να επιστρέψω στην Ουκρανία μόνο και μόνο για να δω πώς ξαναχτίζεται, πώς φτιάχνουν τα πάντα ξανά από το τίποτα».

Στον κατάμεστο και χαοτικό σταθμό του Κιέβου, ένα από τα μέρη που χρησιμεύουν ως διαφυγή από τη σύγκρουση, ο 12χρονος Ισλάμ παρακολουθεί τα μικρότερα αδέρφια του, τον επτάχρονο Ηλία και τον τετράχρονο Γιασίν. Συγκεντρώνονται γύρω από μια μεγάλη, πορτοκαλί βαλίτσα ανάμεσα σε εκατοντάδες ανθρώπους. Τους συνοδεύει η μητέρα τους, η 28χρονη Καμάλα, η οποία δεν μιλάει Ουκρανικά και αφήνει τον μεγαλύτερο γιο της να επικοινωνήσει με τη δημοσιογράφο. Ο πατέρας του Ισλάμ, ο 35χρονος Αλί, θα τους συνοδεύσει στα σύνορα και μετά θα επιστρέψει στην Ουκρανία. Για αυτήν την οικογένεια του Ουζμπεκιστάν, που ήρθε στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, είναι καιρός να μεταναστεύσει για άλλη μια φορά. Το αγόρι παραμένει αποφασισμένο και σίγουρο μέσα στη δίνη. Για αυτούς, τουλάχιστον προς το παρόν, ο χρόνος για σπουδές και προσπάθεια ενσωμάτωσης σε μια χώρα μακριά από το Ουζμπεκιστάν έχει τελειώσει. Ποταμοί ανθρώπων, ξένων και Ουκρανών φτάνουν καθημερινά για να προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν χώρο σε ένα από τα τρένα που αναχωρούν για το Λβιβ. Φτάνουν στον τελευταίο όροφο μέσω του λόμπι του σταθμού και αφού επιβεβαιώσουν ότι η επόμενη ομάδα φεύγει προς τα δυτικά από την Πλατφόρμα 10, κατευθύνονται κατευθείαν προς τα εκεί, στο δρόμο για τη νέα τους ζωή.

Στις 6 το πρωί της Παρασκευής, η 11χρονη Νίκα έφυγε από το σπίτι της στην Οδησσό μαζί με τη μητέρα της, τις δύο αδερφές της και τον σκύλο τους. Έξι ώρες αργότερα, πέρασαν τα σύνορα στη Μολδαβία με αυτοκίνητο. Στο μαγαζί όπου προσφέρεται τσάι και σάντουιτς στους νεοαφιχθέντες, περίμεναν έναν ξάδερφό τους να τους πάει στο Κισινάου, την πρωτεύουσα, όπου θα μείνουν μαζί του για «μια εβδομάδα». Η Νίκα θα κλείσει τα 12 και ελπίζει να επιστρέψει μέχρι τότε. «Κλαίει όλη την ώρα γιατί η καλύτερή της φίλη πήγε στην Πολωνία και δεν θα επιστρέψει. Θα μείνει εκεί για το σχολείο», λέει η μητέρα της. Τα κορίτσια διορθώνουν τα αγγλικά της μητέρας τους, γελούν και γρήγορα απορροφώνται. «Θέλαμε να πάμε. Ήταν πραγματικά τρομακτικό. Πήραμε μια ώρα για να περάσουμε τα σύνορα», λέει η μεγαλύτερη αδερφή, η οποία δεν μιλάει πολύ περισσότερα αγγλικά. «Είμαι καλά», λέει η Μαρία, η οποία είναι η μικρότερη αδερφή, στα εννιά της. Αρπάζει ένα λούτρινο ζωάκι και συνεχίζει να παίζει στο tablet της ανάμεσα στις βαλίτσες της οικογένειας. Οι άλλοι κοιτάζουν εναλλάξ το τηλέφωνο και κρατούν το σκυλί στην αγκαλιά τους. Τα χείλη τους είναι όλα σκασμένα από το κρύο.

CRISTIAN SEGURAANTONIO PITARAÚL SÁNCHEZ COSTA / EL PAIS

You may also like

artpointview.gr @ 2024