Γαλλία: Τι φοβάται η νέα γενιά καθώς η χώρα οδεύει προς τις πιο αβέβαιες εκλογές της;
Ξεκίνησαν ζητώντας καθηγητές, αξιοπρεπή σχολεία και λιγότερη πίεση. Μέσα σε λίγες ημέρες η μαθητική διαμαρτυρία εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη Γαλλία και αγγίζει πλέον και τα πανεπιστήμια. Πίσω από τις εικόνες βίας υπάρχει όμως ένα μεγαλύτερο ερώτημα: τι ακριβώς φοβάται μια γενιά που ετοιμάζεται να ενηλικιωθεί σε μια χώρα με τεράστιο δημόσιο χρέος, πολιτική αβεβαιότητα και μια κρίσιμη προεδρική εκλογή μόλις λίγους μήνες μακριά;
Όλα άρχισαν πριν από περίπου δέκα ημέρες, από λύκεια στα προάστια του Παρισιού. Τα αιτήματα δεν έμοιαζαν επαναστατικά. Περισσότεροι καθηγητές, αντικατάσταση όσων απουσιάζουν, επισκευές σε σχολικά κτίρια που έχουν αφεθεί να υποβαθμιστούν, καλύτερες συνθήκες μάθησης, λιγότερη πίεση από το εκπαιδευτικό σύστημα και το Parcoursup.
Κι όμως, μέσα σε ελάχιστες ημέρες η σπίθα εξαπλώθηκε. Την 1η Οκτωβρίου περισσότερα από 1.000 σχολεία συμμετείχαν με κάποιον τρόπο στις κινητοποιήσεις. Την Παρασκευή περίπου 400 εκπαιδευτικά ιδρύματα παρέμεναν κλειστά για λόγους ασφαλείας. Στο μεταξύ εμφανίστηκαν φωτιές, επιθέσεις, συγκρούσεις με την αστυνομία και σχεδόν 2.000 συλλήψεις μέσα σε μία μόνο ημέρα.
Η βία είναι πραγματική και δεν μπορεί να υποβαθμιστεί. Όπως πραγματικό είναι και το ερώτημα κατά πόσον όλοι όσοι συμμετέχουν στα επεισόδια είναι μαθητές. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το κίνημα έχει πλέον παρεισφρήσεις από βίαιες ομάδες και καταγγέλλει πολιτική υποκίνηση από την άκρα Αριστερά. Συχνά βεβαίως σε τέτοιες κινητοποιήσεις καταγράφονται ακραία επεισόδια. Εχουμε δηλαδή παρεμβάσεις ομάδων της άκρας αριστεράς ή του αντιεξουσιαστικού χώρου σε διαδηλώσεις που καταλήγουν σε επεισόδια και βιώνουμε αυτό που αποκαλούμε “μπαχαλοποίηση”.
Ποιος θα ακούσει τους μαθητές;
Οι μαρτυρίες μαθητών από διαφορετικές περιοχές της Γαλλίας έχουν ένα κοινό νήμα. Μιλούν για σχολεία χωρίς επαρκές προσωπικό, εγκαταστάσεις που χρειάζονται επισκευές, εξαντλητικά προγράμματα, πίεση για το μέλλον. Σε ορισμένα επαγγελματικά λύκεια, μαθητές λένε ότι βρίσκονται σε κατευθύνσεις που ουσιαστικά δεν επέλεξαν. Και πλέον εμφανίζονται οι φοιτητές στο πλευρό των μαθητών. Η σύνδεση τείνει να γίνει μαζική, αλλά ουδείς μπορεί να προβλέψει κατά πόσον θα γιγαντωθεί ένα ευρύτερο κίνημα.
Η γαλλική κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις, επιχειρεί να επιβάλλει την τάξη, αλλά γνωρίζει πολύ καλά ότι οι κινητοποιήσεις των νέων μπορεί να αποκτήσουν άλλου είδους δυναμική που δύσκολα θα αντιμετωπιστεί με μεθόδους καταστολής.
Η σημερινή αναταραχή ξεσπά σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή. Η Γαλλία έχει δημόσιο χρέος περίπου 119% του ΑΕΠ, έλλειμμα γύρω στο 5,4% και βρίσκεται αντιμέτωπη με όλο και ακριβότερο δανεισμό. Η κυβέρνηση παρουσίασε προϋπολογισμό που προβλέπει εξοικονόμηση δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, πάγωμα αποδοχών στο Δημόσιο και συντάξεων και προσπάθεια να περιοριστεί το έλλειμμα.
Και κάπου εδώ το πρόβλημα των μαθητών παύει να είναι αποκλειστικά εκπαιδευτικό. Γιατί πώς υπόσχεσαι περισσότερους καθηγητές, καλύτερα σχολεία και ισχυρότερες δημόσιες υπηρεσίες όταν ταυτόχρονα πρέπει να περιορίσεις δραστικά τις δημόσιες δαπάνες; Αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση θα συρθεί ως τις εκλογές μέσα σε κλίμα έντονων κοινωνικών αναταράξεων, καθώς όσο περνάει ο καιρός, στις κινητοποιήσεις των νέων θα προστίθενται διάφοροι κλάδοι που αισθάνονται είτε να είναι αδικημένοι, είτε να λιμνάζουν. Στη Γαλλία, όπως άλλωστε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες λείπει το όραμα ή μάλλον αναζητείται ελπίδα.
Η Γαλλία οδεύει επιπλέον προς τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου του 2027. Ο Μακρόν δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία και η πολιτική σκηνή παραμένει κατακερματισμένη. Στα δεξιά, η Μαρίν Λεπέν με ένα διευρυμένο εκλογικό ακροατήριο. Στο κέντρο, οι λεγόμενοι κληρονόμοι του Μακρονισμού, Εντουάρ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ, έχουν ήδη ανακοινώσει τις υποψηφιότητές τους. Στον χώρο της Αριστεράς, ο Ραφαέλ Γκλουκσμάν —πρώην δοκιμιογράφος, ευρωβουλευτής και επικεφαλής της κεντροαριστερής Place Publique— διεκδικεί την υποψηφιότητα του σοσιαλδημοκρατικού χώρου, την ώρα που ο Ζαν-Λικ Μελανσόν διατηρεί τη δική του ισχυρή παρουσία.
