Η αιφνιδιαστική αμερικανική επιχείρηση «Absolute Resolve» στη Βενεζουέλα και η σύλληψη κατά τις ΗΠΑ αλλά αρπαγή κατά τους επικριτές της, του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, άνοιξαν έναν νέο κύκλο έντονης διεθνούς και εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ εχθές, έπειτα από αίτημα της Κολομβίας με τη στήριξη Ρωσίας και Κίνας, κατέδειξε το βάθος του ρήγματος στη διεθνή κοινότητα. Στο επίκεντρο, πέρα από τη νομιμότητα της αμερικανικής ενέργειας, βρέθηκε και η στάση χωρών, που επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις στρατηγικές τους συμμαχίες.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπερασπίστηκε την επιχείρηση ως πράξη «δικαιοσύνης» και όχι αλλαγής καθεστώτος, με τον πρέσβη της στον ΟΗΕ να τονίζει ότι πρόκειται για στοχευμένη ενέργεια κατά ενός προσώπου. Στον αντίποδα, η Βενεζουέλα κατήγγειλε κατάφωρη παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
O Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, Βασίλι Νεμπένζια, κάλεσε τα μέλη του Συμβουλίου να εγκαταλείψουν τα δύο μέτρα και δύο σταθμά και να μην δικαιολογήσουν «μια τόσο κραυγαλέα πράξη επιθετικότητας» από φόβο για τον «Αμερικανό παγκόσμιο χωροφύλακα». Ο εκπρόσωπος της Κίνας δήλωσε ότι η χώρα του «καταδικάζει έντονα τις μονομερείς, παράνομες πράξεις» των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας.
Τη θεσμική του ανησυχία αποτύπωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ δεν σεβάστηκε τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.
«Είμαι βαθιά ανήσυχος για την πιθανή επιδείνωση της αστάθειας στη χώρα, τον πιθανό αντίκτυπο στην περιοχή και το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σχέσεις μεταξύ κρατών», ανέφερε σε δήλωση που παραδόθηκε στο συμβούλιο από την αναπληρώτρια γ.γ. του ΟΗΕ για Πολιτικά Θέματα και Θέματα Οικοδόμησης της Ειρήνης, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.
«Χαιρετίζω και είμαι έτοιμος να στηρίξω κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στο να βοηθηθούν οι Βενεζουελάνοι να βρουν έναν ειρηνικό δρόμο προς τα εμπρός», κατέληξε.
Πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου ζητεί η Αθήνα
H Ελλάδα από την πλευρά της επανέλαβε τη θέση της για την κρίση στη Βενεζουέλα, υπογραμμίζοντας ότι μόνο ο διάλογος, η διπλωματία και ο πλήρης σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου μπορούν να οδηγήσουν σε μια βιώσιμη και ειρηνική λύση.
Μιλώντας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, τόνισε ότι η Αθήνα παρακολουθεί «με ιδιαίτερη προσοχή» τις εξελίξεις στη χώρα, καλώντας όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κρίση ή να υπονομεύσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Η ελληνική πλευρά επανέλαβε ότι ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πρέπει να γίνονται πάντοτε σεβαστά, υπενθυμίζοντας την υποχρέωση όλων των μερών να προστατεύουν τους αμάχους, ιδίως σε περιόδους αυξημένων εντάσεων.
Όπως ξεκαθαρίστηκε, η Ελλάδα θεωρεί ότι η εξουσία του Νικολάς Μαδούρο στερείται νομιμοποίησης και δεν έχει αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των εκλογών της 28ης Ιουλίου 2024 . Η Αθήνα, όπως σημειώθηκε, έχει διαχρονικά στηρίξει πρωτοβουλίες που στοχεύουν σε μια δημοκρατική λύση για τη χώρα.
Η εσωτερική πολιτική «θύελλα»
H δήλωση του πρωθυπουργού το Σάββατο πυροδότησε πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον Νικολάς Μαδούρο επικεφαλής μιας «βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας», σημειώνοντας πώς «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, ερμηνεύτηκε από την αντιπολίτευση ως σιωπηρή ανοχή της παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου. Κατά την κυβερνητική γραμμή, η εξωτερική πολιτική καθορίζεται από το εθνικό συμφέρον και όχι από ιδεοληψίες. Ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξαν ότι η Ελλάδα δεν εγκαταλείπει το Διεθνές Δίκαιο.
Καθοριστική είναι και η ευρωπαϊκή διάσταση. Η Ελλάδα συνυπέγραψε τη κοινή δήλωση των 26 κρατών-μελών της ΕΕ. «Ο σεβασμός της βούλησης του λαού της Βενεζουέλας παραμένει ο μόνος τρόπος για να αποκαταστήσει η Βενεζουέλα τη δημοκρατία και να επιλύσει την τρέχουσα κρίση», αναφερεται μεταξύ άλλων. Η ΕΕ έχει ήδη από το 2024 δηλώσει ότι ο Νικολάς Μαδούρο δεν διαθέτει τη νομιμότητα ενός δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου, θέση που επανέλαβε και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα μετά την αμερικανική επιχείρηση.
Η επίσημη τοποθέτηση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, η Αθήνα θα υποστηρίξει το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να αποφασίσει δημοκρατικά για το μέλλον του.
