Η Κύπρος κινδυνεύει να βρεθεί στο στόχαστρο λόγω της χρήσης των βρετανικών βάσεων;
Έφτασαν τέσσερα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη F-16, εν πλω και οι δύο φρεγάτες – «Οι Βάσεις στην Κύπρο δεν χρησιμοποιούνται από αμερικανικά βομβαρδιστικά», λέει ο Βρετανός πρωθυπουργός…
Η συζήτηση για το αν η Κύπρος μπορεί να βρεθεί στο στόχαστρο λόγω της χρήσης των βρετανικών βάσεων συνδέεται άμεσα με το τι σημαίνει στην πράξη «επιτρέπεται η χρήση βρετανικών βάσεων» και πώς σκέφτεται στρατηγικά το Ιράν.
Οι Κυρίαρχες Βρετανικές Βάσεις, με βασικότερο κόμβο το Ακρωτήρι αποτελούν βρετανικό έδαφος και όχι κυπριακό. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική απόφαση λαμβάνεται από το Λονδίνο και όχι από τη Λευκωσία.
Αν το Ηνωμένο Βασίλειο δώσει πολιτική άδεια στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν «βρετανικές βάσεις» για συγκεκριμένο σκοπό, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι από το Ακρωτήρι απογειώνονται βομβαρδιστικά για επιθέσεις. Μπορεί να σημαίνει ανεφοδιασμό, διέλευση, τεχνική υποστήριξη ή αποστολές επιτήρησης. Η διαφορά μεταξύ «χρήσης» και «εκκίνησης επιθετικών επιχειρήσεων» είναι τεράστια, τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά.
—————–
Κιρ Στάρμερ
«Η επίθεση στη Βάση Ακρωτηρίου χθες το βράδυ είναι βαθιά ανησυχητική και αποτελεί παράδειγμα των επικίνδυνων και αδιάκριτων επιθέσεων του Ιράν και των πληρεξουσίων του σε ολόκληρη την περιοχή. Η καλύτερη εκτίμησή μας είναι ότι το drone εκτοξεύθηκε πριν από τη χθεσινοβραδινή δήλωση του Πρωθυπουργού σχετικά με τη χρήση βρετανικών βάσεων από τις ΗΠΑ. Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι δεν υπήρξαν απώλειες και ότι οι ζημιές είναι ελάχιστες. Τα αεροσκάφη και ο εξοπλισμός μας στη Βάση Ακρωτηρίου είναι έτοιμα να υπερασπιστούν τον βρετανικό λαό, τις βάσεις μας και τους συμμάχους μας στην περιοχή και είμαι περήφανος για τον επαγγελματισμό των Ενόπλων Δυνάμεών μας και των οικογενειών τους.
—————-
Το ερώτημα όμως είναι άλλο: αν η βάση χρησιμοποιηθεί έστω και υποστηρικτικά, θα μπορούσε να γίνει στόχος αντιποίνων; Θεωρητικά ναι, γιατί μια στρατιωτική εγκατάσταση που συμβάλλει σε επιχειρήσεις μπορεί να θεωρηθεί νόμιμος στόχος.
Η στρατηγική σκέψη του Ιράν τα τελευταία χρόνια βασίζεται στην αποφυγή άμεσης σύγκρουσης με μεγάλα δυτικά κράτη, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί δυνατότητα πίεσης μέσω έμμεσων μέσων. Το Ιράν χρησιμοποιεί συχνά ασύμμετρα εργαλεία: δίκτυα συμμάχων, μη κρατικούς δρώντες, drones χαμηλού κόστους και κυβερνοεπιθέσεις.
Αυτές οι επιλογές επιτρέπουν κλιμάκωση χωρίς πλήρη ανάληψη ευθύνης και χωρίς άμεση αντιπαράθεση με μια δύναμη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Έτσι, αν υπήρχε αντίδραση, το πιο ρεαλιστικό σενάριο θα ήταν υβριδικού τύπου πίεση — παρενόχληση, κυβερνοεπιθέσεις ή έμμεσες ενέργειες — και όχι μαζικό πυραυλικό πλήγμα.
Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπόψη και η γεωγραφία. Η Κύπρος βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο της Ανατολικής Μεσογείου αλλά απέχει σημαντικά από το ιρανικό έδαφος. Μια άμεση επίθεση θα απαιτούσε επιχειρησιακή διαδρομή μέσω περιοχών με έντονη επιτήρηση και αεράμυνα. Το ίδιο το Ακρωτήρι διαθέτει στρατιωτική προστασία και δυνατότητες αεροπορικής αντίδρασης. Αυτό αυξάνει το κόστος και μειώνει την ελκυστικότητα μιας ευθείας επίθεσης.
Φρουροί της Επανάστασης: Απειλούν με περισσότερα πυραυλικά πλήγματα την Κύπρο – «Μέχρι οι Αμερικανοί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το νησί» – Διερευνά η Λευκωσία
Συνολικά, το ενδεχόμενο αντιποίνων δεν είναι ανύπαρκτο, αλλά ούτε και το πιο πιθανό σενάριο με τα σημερινά δεδομένα. Η πιθανότητα αυξάνεται μόνο αν υπάρξει σαφής και δημόσια επιβεβαιωμένη ενεργή συμμετοχή της βάσης σε επιθετικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας. Μέχρι τότε, η πιο ρεαλιστική εικόνα είναι αυξημένη ετοιμότητα, προσεκτική διπλωματική γλώσσα και προσπάθεια όλων των πλευρών — συμπεριλαμβανομένου του Ιράν — να ελέγχουν το επίπεδο κλιμάκωσης.
