Αποτιμώντας τα αποτελέσματα της Επιχείρησης “EPIC FURY”
Τα επιτεύγματα της Επιχείρησης «Epic Fury» είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτα: μέχρι και σήμερα πάνω από 12.300 στόχοι εντός του Ιράν έχουν πληγεί. Ωστόσο, ως μέτρο επιτυχίας, ο αριθμός των πληγέντων στόχων αποτυπώνει μόνο ένα μέρος της εικόνας, και αυτό επειδή η Αξιολόγηση Ζημιών Μάχης (Battle Damage Assessment) αποτελεί μια σύνθετη, πολύπλοκη και επιρρεπή σε λάθη και παρανοήσεις διαδικασία.
Το πρώτο βήμα της BDA είναι πράγματι η επιβεβαίωση της φυσικής ζημιάς στον στόχο, αλλά δεν σταματά εκεί. Στη συνέχεια, οι αναλυτές BDA πρέπει να εκτιμήσουν τη λειτουργική ζημιά του στόχου, δηλαδή πώς η φυσική καταστροφή επηρέασε την ικανότητά του να λειτουργεί, και τέλος να αξιολογήσουν πώς επηρεάζεται ολόκληρο το σύστημα στόχων. Με άλλα λόγια, πώς η καταστροφή μιας συγκεκριμένης πετρελαϊκής εγκατάστασης επηρεάζει τη συνολική παραγωγή πετρελαίου ή πώς συνολικά η επιχείρηση έχει επηρεάσει τη βούληση του καθεστώτος να συνεχίσει να μάχεται ή να απορροφήσει περαιτέρω πλήγματα, (Combat Assessment).
Η δυσκολία της αποτίμησης ζημιών ήταν ιδιαίτερα εμφανής στην Επιχείρηση «Allied Force», κατά της πρώην Γιουγκοσλαβίας το 1999, όταν μετά το τέλος των επιχειρήσεων, η απόκλιση μεταξύ των αναφορών του ΝΑΤΟ και της πραγματικής κατάστασης στο έδαφος ήταν τεράστια, καθιστώντας την μία από τις πιο γνωστές περιπτώσεις υπερεκτίμησης των πληγμάτων κατά αναπτυγμένων στο πεδίο δυνάμεων.
Η επικέντρωση των αεροπορικών επιχειρήσεων στην φυσική καταστροφή στόχων ως μέτρο αξιολόγησης και επιτυχίας πιθανόν να οδηγήσει στο σημείο που περιγράφει ο νόμος του Goodhart «όταν ένας ενδείκτης αξιολόγησης μετατρέπεται σε σκοπό, παύει να είναι καλό μέτρο». Ο νόμος διατυπωμένος από τον οικονομολόγο Charles Goodhart, υπογραμμίζει ότι η χρήση οποιουδήποτε ενδείκτη ως στόχου για κίνητρο οδηγεί τους εμπλεκόμενους στο να χειραγωγούν αυτόν τον ενδείκτη, καταστρέφοντας την αξιοπιστία του και συχνά προκαλώντας αρνητικές συνέπειες.
Εν κατακλείδι, αν και η φυσική καταστροφή στο Ιράν είναι τεράστια, δεν γνωρίζουμε ακόμη πώς έχει επηρεαστεί η λειτουργικότητα του καθεστώτος και σε ποιο βαθμό αυτή η ζημιά έχει συμβάλει στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων. Περαιτέρω, η συνέχιση των αεροπορικών βομβαρδισμών και η συνακόλουθη αύξηση της καταστροφής των υποδομών του Ιράν, αντί να προκαλέσει την κατάρρευση του καθεστώτος, ίσως να συμβάλλει στην ενίσχυση της αδιαλλαξίας του, παρατείνοντας επί μακρόν την στρατιωτική επιχείρηση.
Ο Ταξίαρχος (ε.α.) *Κωνσταντίνος Νιζάμης αποφοίτησε από τη Σχολή Ικάρων το 1991. Το 2024 ολοκλήρωσε με διάκριση το διδακτορικό του στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με θέμα «Στρατηγικός Αιφνιδιασμός». Κατέχει επίσης μεταπτυχιακό τίτλο από το ίδιο ίδρυμα, με διπλωματική εργασία με θέμα «Στρατηγική Παράλυση από τον Αέρα».
Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί στην «Αεροπορική Επιθεώρηση», το επαγγελματικό περιοδικό της Πολεμικής Αεροπορίας, στο περιοδικό της Ανώτατης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου καθώς και στο περιοδικό “Comparative Strategy”.
