Η συμφωνία που βρίσκονται κοντά στο να υπογράψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και περαιτέρω αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το προσχέδιο της συμφωνίας βασίζεται σε ένα Μνημόνιο Συνεννόησης διάρκειας 60 ημερών, το οποίο θα μπορεί να παραταθεί με κοινή συμφωνία. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς τέλη διέλευσης, ενώ το Ιράν θα δεσμευθεί να απομακρύνει τις νάρκες που είχε τοποθετήσει στην περιοχή ώστε να αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και θα παραχωρήσουν ορισμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να εξάγει ξανά πετρέλαιο. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ότι αυτό θα ενισχύσει σημαντικά την ιρανική οικονομία, αλλά θεωρεί ότι θα λειτουργήσει επίσης ως ανακούφιση για τη διεθνή αγορά πετρελαίου, η οποία έχει δεχθεί έντονες πιέσεις.
Το βασικό δόγμα του Τραμπ, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, είναι «ανακούφιση έναντι συμμόρφωσης»: κάθε χαλάρωση κυρώσεων θα συνδέεται με συγκεκριμένες ιρανικές ενέργειες. Η Τεχεράνη ζητούσε άμεση αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και μόνιμη άρση κυρώσεων, όμως η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι αυτά θα εξεταστούν μόνο μετά από απτές παραχωρήσεις.
Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει το δυσκολότερο μέρος της διαπραγμάτευσης. Το Ιράν δεσμεύεται στο προσχέδιο ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι θα διαπραγματευθεί την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς και την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, η Τεχεράνη έχει ήδη δώσει προφορικές διαβεβαιώσεις μέσω μεσολαβητών για το εύρος των πιθανών παραχωρήσεων.
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, θα συζητήσουν σταδιακή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής και επαληθεύσιμης συμφωνίας. Παράλληλα, οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή θα παραμείνουν εκεί κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου και θα αποχωρήσουν μόνο αν υπάρξει πλήρης συμφωνία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη ότι η συμφωνία θα συνεπάγεται τερματισμό του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να εξέφρασε επιφυλάξεις σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, κυρίως για το ενδεχόμενο περιορισμού της ελευθερίας κινήσεων του Ισραήλ απέναντι στη Χεζμπολάχ. Η αμερικανική πλευρά απάντησε ότι δεν πρόκειται για «μονόπλευρη εκεχειρία» και ότι το Ισραήλ θα διατηρεί δικαίωμα επέμβασης αν η Χεζμπολάχ επιχειρήσει επανεξοπλισμό ή νέες επιθέσεις.
Κομβικό ρόλο στη διαμεσολάβηση έχουν παίξει το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και η Τουρκία. Ο Τραμπ φέρεται να ταλαντεύθηκε τις τελευταίες ημέρες ανάμεσα σε στρατιωτική επίθεση μεγάλης κλίμακας και διπλωματική λύση, όμως πλέον δείχνει να προκρίνει την αποκλιμάκωση.
Παρά την αισιοδοξία, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η συμφωνία μπορεί ακόμη να καταρρεύσει ή να μην αντέξει ολόκληρο το 60ήμερο, αν η Ουάσιγκτον κρίνει ότι το Ιράν δεν διαπραγματεύεται σοβαρά για το πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, εκτιμούν ότι η έντονη οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει η Τεχεράνη αποτελεί ισχυρό κίνητρο για μια πιο μόνιμη διευθέτηση.
