Το Κυνήγι των “Καθαρών” Δεδομένων
Οι εταιρείες αναζητούν μανιωδώς βιβλία που τυπώθηκαν πριν από το 2022. Ο λόγος είναι ότι το διαδίκτυο και τα νεότερα βιβλία έχουν ήδη «μολυνθεί» από κείμενα που έχουν παραχθεί από AI. Τα παλαιότερα βιβλία εγγυώνται αυθεντική ανθρώπινη γραφή και σκέψη.
Νομικό Παράθυρο
Η πρακτική αυτή βασίζεται στο «δόγμα της πρώτης πώλησης», το οποίο επιτρέπει στον αγοραστή ενός φυσικού προϊόντος να το κάνει ό,τι θέλει. Καθώς οι εταιρείες μετατρέπουν το φυσικό βιβλίο σε ψηφιακά δεδομένα, τα δικαστήρια στις ΗΠΑ έκριναν ότι η διαδικασία προστατεύεται ως μετασχηματιστική χρήση. (Νομική έννοια του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας)
Κίνδυνος για Σπάνια και Εξαντλημένα Βιβλία
Μεγάλες βάσεις δεδομένων, όπως το ISBNdb βοηθούν πλέον τις εταιρείες AI να αγοράζουν ανώνυμα από 1.000 έως 1 εκατομμύριο βιβλία ανά παραγγελία. Μικροί βιβλιοπώλες αναφέρουν ξαφνικές μαζικές αγορές και εκφράζουν φόβους ότι καταστρέφονται σπάνια, εξαντλημένα ή ξενόγλωσσα βιβλία, των οποίων υπήρχαν ελάχιστα αντίτυπα στον κόσμο.
Πρόβλημα Δημόσιας Εικόνας
Οι ίδιες οι πλατφόρμες διαμεσολάβησης παραδέχονται ότι ο τίτλος «Εταιρεία AI καταστρέφει 2 εκατομμύρια βιβλία» προκαλεί τεράστια κοινωνική κατακραυγή, γι’ αυτό και κρατούν την ταυτότητα των αγοραστών μυστική.
Τι είναι αληθές
Από την εξέταση εσωτερικών εγγράφων της Anthropic, μίας από τις σημαντικότερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, προέκυψε ότι η εταιρεία αγόρασε εκατομμύρια βιβλία σε μεγάλες ποσότητες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε λιγότερο συνηθισμένους και υψηλής ποιότητας τίτλους, προκειμένου να τα σαρώσει καταστροφικά (destructive scanning) στο πλαίσιο μιας εμπιστευτικής πρωτοβουλίας με την κωδική ονομασία Project Panama.
Τα σχετικά εσωτερικά έγγραφα αποσφραγίστηκαν κατόπιν δικαστικής εντολής, στο πλαίσιο αγωγής για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων.
Τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί εάν και άλλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης έχουν υλοποιήσει αντίστοιχα προγράμματα.
Επιπλέον, αν και η φράση «λιγότερο συνηθισμένα» (less common) φαίνεται να ενισχύει τον ισχυρισμό ότι η Anthropic στόχευε βιβλία που δεν ήταν ευρέως διαθέσιμα, δεν είναι σαφές τι ακριβώς σημαίνει αυτό ως προς τη σπανιότητα των συγκεκριμένων βιβλίων στην αγορά.
Τον Ιούλιο του 2026 κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η φήμη ότι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης σαρώνουν εκατομμύρια έντυπα βιβλία, ορισμένα από τα οποία είναι σπάνια ή δυσεύρετα, και στη συνέχεια τα καταστρέφουν κατά τη διαδικασία ψηφιοποίησης.
Ο ισχυρισμός διαδόθηκε μέσω κοινωνικών δικτύων, όπως το Instagram, το Facebook και το Reddit.
Μία από τις πιο δημοφιλείς αναρτήσεις στο Instagram περιλάμβανε εικόνα με το ακόλουθο κείμενο:
«Εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic αγοράζουν μαζικά δυσεύρετα και σπάνια έντυπα βιβλία, τα κόβουν σε κομμάτια και τα σαρώνουν για να τα χρησιμοποιήσουν ως δεδομένα εκπαίδευσης, καταστρέφοντας μυστικά εκατομμύρια βιβλία προκειμένου να εκπαιδεύσουν το Claude.Παρεμπιπτόντως, σε εσωτερικό έγγραφο της Anthropic αναφερόταν: “Δεν θέλουμε να γίνει γνωστό ότι εργαζόμαστε πάνω σε αυτό”. Το πρόγραμμα είχε την κωδική ονομασία “Project Panama”.
