Ένας πόνος στην κοιλιά, μια αλλαγή στις κενώσεις ή μια ξαφνική ναυτία συνήθως δεν σημαίνουν κάτι επικίνδυνο. Υπάρχουν όμως ορισμένα συμπτώματα που οι γιατροί αντιμετωπίζουν ως προειδοποιητικά σημάδια, ακόμη κι αν στον ασθενή δεν φαίνονται ιδιαίτερα ανησυχητικά. Ως γαστρεντερολόγος, επισημαίνω πέντε περιπτώσεις στις οποίες η αναμονή στο σπίτι μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Το πρώτο σημάδι είναι ο κοιλιακός πόνος που επιδεινώνεται με την κίνηση, όταν βήχουμε, πηδάμε ή ακόμη και όταν το αυτοκίνητο περνά πάνω από μια λακκούβα. Αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη περιτονίτιδας, δηλαδή φλεγμονής της μεμβράνης που καλύπτει την κοιλιακή κοιλότητα. Μπορεί να προκληθεί αν διατρηθεί το έντερο, σπάσει η σκωληκοειδής απόφυση ή μια κύστη. Πρόκειται για κατάσταση που απαιτεί άμεση διερεύνηση και ενδεχομένως χειρουργική επέμβαση.

Δεύτερο ανησυχητικό σημάδι είναι ο συνδυασμός κοιλιακού πόνου με πλήρη διακοπή τόσο των κενώσεων όσο και της αποβολής αερίων. Μπορεί να σημαίνει απόφραξη του εντέρου. Ανάλογα με το σημείο της απόφραξης, μπορεί να εμφανιστούν έντονοι έμετοι και αδυναμία συγκράτησης τροφής ή υγρών. Ιδιαίτερα ανησυχητικός είναι ο σκουροπράσινος έμετος, καθώς μπορεί να περιέχει χολή που, αντί να προχωρεί προς το έντερο, κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Το τρίτο «καμπανάκι» είναι ο κοιλιακός πόνος που συνοδεύεται από πυρετό και κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού των ματιών, δηλαδή ίκτερο. Ο συνδυασμός μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη των χοληφόρων, συχνά εξαιτίας κάποιας απόφραξης. Η κατάσταση χρειάζεται γρήγορη αντιμετώπιση, επειδή τα βακτήρια μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσουν σήψη. Μπορεί να απαιτηθούν ενδοφλέβια αντιβιοτικά και ειδική επέμβαση για την αποσυμφόρηση και παροχέτευση των χοληφόρων.

Τέταρτη ένδειξη είναι τα πραγματικά μαύρα, γυαλιστερά και σαν πίσσα κόπρανα. Το αίμα δεν εμφανίζεται πάντοτε κόκκινο. Όταν προέρχεται από το ανώτερο πεπτικό και αναμειγνύεται με τα οξέα του στομάχου, μπορεί να αποκτήσει μαύρο χρώμα. Αντίστοιχα, ο εμετός από αιμορραγία μπορεί να θυμίζει κατακάθι καφέ. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί επείγουσα γαστροσκόπηση για να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η αιμορραγία. Υπάρχουν πάντως αθώες αιτίες μαύρων κοπράνων, όπως τα συμπληρώματα σιδήρου ή ορισμένα φάρμακα.

Το πέμπτο και ίσως πιο ύπουλο σημάδι είναι ο κοιλιακός πόνος μαζί με ζάλη ή αίσθημα ότι πρόκειται να λιποθυμήσουμε. Μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο, ο συνδυασμός πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επείγον περιστατικό, επειδή μπορεί να σημαίνει εσωτερική αιμορραγία και πτώση της αρτηριακής πίεσης. Αιτία μπορεί να είναι ένα αιμορραγικό έλκος ή αιμορραγία από εκκόλπωμα του εντέρου.

Η πιο επικίνδυνη πιθανότητα είναι η ρήξη ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής. Τότε μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικός, πολύ έντονος πόνος στην κοιλιά, στη μέση ή ακόμη και στα πόδια, μαζί με ζάλη και ταχεία εξέλιξη σε καταπληξία. Η θνητότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή ακόμη και με άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

Γι’ αυτό έχει σημασία και η πρόληψη. Συνιστάται υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής στους άνδρες 65-75 ετών που έχουν καπνίσει κάποια στιγμή στη ζωή τους. Τα ανευρύσματα μπορεί να παραμένουν εντελώς ασυμπτωματικά επί χρόνια.

 TRISHA PASRICHA

ΠΗΓΗ K.REPORT.GR/ Washington Post,