Άραγε δύει το άστρο της χαρισματικής Ούμα Θέρμαν — και τι φταίει;
Υπήρξε μια εποχή που η Ούμα Θέρμαν δεν χρειαζόταν καν να μιλήσει πολύ στην οθόνη. Αρκούσε να εμφανιστεί.
Η Μία Γουάλας του Pulp Fiction, με το μαύρο καρέ, το λευκό πουκάμισο και εκείνον τον χορό απέναντι στον Τζον Τραβόλτα, έγινε μία από τις εμβληματικές κινηματογραφικές εικόνες της δεκαετίας του ’90. Ύστερα ήρθε η Νύφη του Kill Bill: ένα παράξενο κράμα δύναμης, ομορφιάς, ειρωνείας και εκδικητικής μανίας, σε έναν ρόλο που δύσκολα θα μπορούσε σήμερα να αποσυνδεθεί από το πρόσωπό της.
Η Ούμα Θέρμαν δεν υπήρξε ποτέ η συμβατική καλλονή του Χόλιγουντ. Ψηλή, σχεδόν αγορίστικη στα πρώτα της χρόνια, με ασυνήθιστα χαρακτηριστικά και μια ψυχρότητα που μπορούσε ξαφνικά να μετατραπεί σε ευθραυστότητα, είχε κάτι πολύ πιο σπάνιο: κινηματογραφική παρουσία.
Στη δημόσια εικόνα της Ούμα Θέρμαν υπάρχει βέβαια και ένα μεγάλο κεφάλαιο που λέγεται Ίθαν Χοκ. Παντρεύτηκαν το 1998, απέκτησαν δύο παιδιά, τη Μάγια και τον Λέβον, και χώρισαν λίγα χρόνια αργότερα.
Ο Χοκ επέστρεψε πρόσφατα σε εκείνη την περίοδο με μια φράση που είχε κάτι από μελαγχολία: είπε ότι ζηλεύει τα ζευγάρια που καταφέρνουν να χωρίσουν φιλικά. Δεν θέλησε όμως να προχωρήσει περισσότερο, εξηγώντας ότι έχει υποσχεθεί στα παιδιά τους πως δεν θα συζητά δημοσίως τις λεπτομέρειες του διαζυγίου. Ίσως καλά κάνει. Έπειτα από τόσα χρόνια, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται πια στο τι ακριβώς συνέβη ανάμεσα σε δύο διάσημους ηθοποιούς, αλλά στο ότι υπήρξαν για ένα διάστημα ένα από εκείνα τα ζευγάρια του Χόλιγουντ στα οποία η προσωπική ζωή και η καριέρα εξελίσσονταν μπροστά στα μάτια του κοινού.
Εκείνη, πάντως, συνέχισε να διαλέγει τον δικό της δρόμο — άλλοτε με εξαιρετικές επιλογές και άλλοτε, όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλη καριέρα, με ρόλους που δύσκολα εξηγούνται εκ των υστέρων.
Ο πατέρας της, Robert Thurman, ο σπουδαίος μελετητής του θιβετιανού βουδισμού που πέθανε τον περασμένο Ιούνιο σε ηλικία 84 ετών, πήγαινε ακόμη παραπέρα. Θεωρούσε την κόρη του κάτι σαν «μετενσαρκωμένη θεά». Δεν ήταν ίσως περίεργο για έναν άνθρωπο που είχε υπάρξει βουδιστής μοναχός και διατηρούσε επί δεκαετίες στενή φιλία με τον Δαλάι Λάμα.
Σήμερα η Ούμα Θέρμαν είναι 56 ετών. Εξακολουθεί να εργάζεται. Κι όμως, κάτι μοιάζει διαφορετικό.
Παρακολουθούσα την Ούμα Θέρμαν από τα πρώτα χρόνια της καριέρας της. Άρεσε πολύ τότε και στη δική μου γενιά: ήταν νέα, ταλαντούχα, διαφορετική από τις τυποποιημένες καλλονές του Χόλιγουντ και διέθετε κάτι που δεν διδάσκεται εύκολα στις σχολές υποκριτικής — παρουσία. Γι’ αυτό και η πρόσφατη θέασή της στην Υποψία μού προκάλεσε αμηχανία. Όχι επειδή περίμενα να δω την Ούμα Θέρμαν του Pulp Fiction τριάντα χρόνια αργότερα. Αλλά επειδή αναρωτήθηκα τι της πρόσφερε πραγματικά αυτός ο ρόλος. Ελάχιστα, κατά τη γνώμη μου. Ίσως μάλιστα να της αφαίρεσε κάτι: την έκανε να φαίνεται λιγότερο ενδιαφέρουσα απ’ όσο είναι.
Υπάρχουν ρόλοι που χτίζουν μια καριέρα και άλλοι που απλώς τη συντηρούν. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που ένας καταξιωμένος ηθοποιός πιθανόν δεν χρειάζεται πια να αποδεχθεί. Η Υποψία μοιάζει σήμερα να ανήκει στην τελευταία κατηγορία για την Ούμα Θέρμαν.
Ή μήπως δεν έφταιγε καθόλου η ίδια;
Η Υποψία, που προβλήθηκε το 2022, βασιζόταν στην ισραηλινή σειρά False Flag. Παρά το γεγονός ότι το όνομα της Θέρμαν χρησιμοποιήθηκε ως το μεγάλο όνομα της παραγωγής, ο ρόλος της Νιούμαν ήταν πολύ μικρότερος απ’ όσο άφηνε να εννοηθεί η προώθηση της σειράς. Οι κριτικοί το παρατήρησαν: το πρόβλημα ίσως δεν ήταν ότι η Ούμα Θέρμαν είχε χάσει κάτι, αλλά ότι η σειρά δεν της έδινε σχεδόν τίποτε να κάνει.
Και αυτή είναι μια διάκριση που αξίζει να κάνουμε. Γιατί η καριέρα της δεν έχει σταματήσει. Εμφανίστηκε στο The Old Guard 2, ενώ στο Dexter: Resurrection υποδύεται την Charley, τη μυστηριώδη και αδίστακτη επικεφαλής ασφαλείας του χαρακτήρα του Peter Dinklage. Η σειρά είχε πολύ καλή υποδοχή από σημαντικό μέρος της κριτικής και η Θέρμαν βρίσκεται αυτή την περίοδο ξανά στα γυρίσματα της δεύτερης σεζόν.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα δεν είναι εάν δύει το άστρο της Ούμα Θέρμαν.
Ίσως είναι τι κάνει το Χόλιγουντ με μια γυναίκα σαν την Ούμα Θέρμαν όταν παύει να είναι 30 ή 40 ετών.
Οι άνδρες σταρ μπορούν να γεράσουν μπροστά στην κάμερα και το γήρας τους συχνά μεταφράζεται σε κύρος, βάθος, εξουσία. Για τις γυναίκες, η μετάβαση παραμένει δυσκολότερη. Κάποιες βρίσκουν τον μεγάλο δεύτερο κύκλο τους μέσα από ρόλους που γράφονται ακριβώς για την ηλικία και την εμπειρία τους. Άλλες καταλήγουν να χρησιμοποιούνται σχεδόν ως πολιτισμικές αναφορές στον παλιό τους εαυτό: μπαίνουν στην οθόνη και η παραγωγή περιμένει από το κοινό να θυμηθεί ποια ήταν.
Η Θέρμαν έχει περάσει, επιπλέον, από μια προσωπική και επαγγελματική διαδρομή πολύ λιγότερο ανέφελη από εκείνη που υποσχόταν η εκθαμβωτική άνοδός της. Δύο γάμοι, δύσκολοι χωρισμοί, τρία παιδιά και μια κινηματογραφική βιομηχανία με την οποία η σχέση της δεν υπήρξε πάντοτε εύκολη.
Ο Ethan Hawke, με τον οποίο απέκτησαν τη Maya και τον Levon, μιλώντας πρόσφατα για το διαζύγιό τους, είπε ότι «ζηλεύει» όσους καταφέρνουν να χωρίζουν φιλικά. Αρνήθηκε όμως να προχωρήσει περισσότερο: είχε υποσχεθεί στα παιδιά του ότι δεν θα συζητούσε δημόσια τον χωρισμό των γονιών τους.
Ίσως, τελικά, τα άστρα δεν δύουν με τον τρόπο που νομίζουμε.
Μερικές φορές απλώς παύουν να βρίσκονται ακριβώς στο σημείο όπου πέφτει ο προβολέας.
Η Ούμα Θέρμαν εξακολουθεί να έχει εκείνο το παράξενο πρόσωπο, εκείνη την αριστοκρατική αμηχανία και μια παρουσία που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Το αν θα υπάρξει ένας ρόλος που θα τα ξαναφέρει όλα στην επιφάνεια, όπως έκανε κάποτε ο Ταραντίνο, μένει να φανεί.
Γιατί ίσως το άστρο της Ούμα Θέρμαν δεν έχει δύσει.
Ίσως περιμένει απλώς έναν σκηνοθέτη που να θυμηθεί τι μπορεί να κάνει με το φως του.
Αυτό, νομίζω, είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από ένα “πού χάθηκε η Ούμα Θέρμαν”. Και κρατά και τη δική σου προσωπική παρατήρηση από την Υποψία χωρίς να την παρουσιάζουμε ως αντικειμενική κρίση για την ερμηνεία της.
