Η αβάσταχτη καθημερινότητα των αριθμών: Όταν η ακρίβεια αλλοιώνει την ποιότητα της ζωής μας
Η καθημερινότητα στην Ελλάδα μοιάζει συχνά με μια άσκηση ισορροπίας σε τεντωμένο σχοινί, όμως οι τελευταίοι μήνες έχουν προσθέσει ένα δυσβάσταχτο βάρος στις αποσκευές των πολιτών.
Η πρόσφατη ανακοίνωση των στοιχείων της Eurostat, που φέρνει τη χώρα μας στην αρνητική πρωτοκαθεδρία της Ευρωζώνης με πληθωρισμό στο 5,1% –την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται στο 3,8%– δεν είναι απλώς μια ακόμα στεγνή οικονομική είδηση. Είναι η επίσημη αποτύπωση μιας πραγματικότητας που βιώνουμε όλοι κάθε φορά που περνάμε το κατώφλι ενός σούπερ μάρκετ, κάθε φορά που αντικρίζουμε έναν λογαριασμό ενέργειας ή το ενοίκιο του μήνα. Όταν ο δομικός πληθωρισμός επιμένει στο 4,5%, γίνεται σαφές ότι η ακρίβεια δεν είναι ένα περαστικό, εξωγενές σύννεφο, αλλά μια βαθιά εγχώρια παθογένεια που ριζώνει στις δομές της αγοράς μας, στα ολιγοπώλια της εφοδιαστικής αλυσίδας και στο φαινόμενο του «πληθωρισμού απληστίας».
Ωστόσο, πίσω από τα ποσοστά και τους δείκτες κρύβεται μια πολύ πιο ουσιαστική συζήτηση, αυτή που αφορά την ίδια την ποιότητα της ζωής μας, τον ελεύθερο χρόνο μας, τη δυνατότητά μας να απολαύσουμε μια θεατρική παράσταση, ένα βιβλίο, ένα ταξίδι ή μια απλή έξοδο με φίλους. Η ακρίβεια δεν συρρικνώνει μόνο το πορτοφόλι· συρρικνώνει τις εμπειρίες μας, απομονώνει κοινωνικά τους ανθρώπους και μετατρέπει τη ζωή από απόλαυση σε μια διαρκή διαδικασία επιβίωσης.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, η «Τρίτη Ματιά» του ArtPointview οφείλει να αναζητήσει τις τομές εκείνες που θα επιτρέψουν στην κοινωνία να ανασάνει.
Η λύση δεν μπορεί να είναι μόνο η παθητική αναμονή για να υπάρξουν διορθώσεις στις διεθνείς αγορές, ούτε βεβαίως να εξαντλούμαστε σε σπουδαίους λόγους για τα προσωρινά επιδόματα που εξανεμίζονται μέσα σε λίγες ημέρες. Απαιτείται ριζική αλλαγή πλεύσης που ξεκινά από τη θεσμική θωράκιση του πολίτη.
Η πολιτεία οφείλει –και έχει ήδη καθυστερήσει χαρακτηριστικά– να δείξει μηδενική ανοχή στην αισχροκέρδεια με αυστηρούς, διαρκείς ελέγχους στην αγορά και πραγματικό «σπάσιμο» των καρτέλ, ώστε οι μειώσεις στο κόστος παραγωγής να φτάνουν επιτέλους στο ράφι.
Παράλληλα, είναι επιτακτική η ανάγκη για μια γενναία στεγαστική πολιτική, χωρίς να χρειάζεται να μιμηθούμε τυφλά ξένα μοντέλα. Απαιτούνται συντονισμένες ενέργειες εκ μέρους των αρχών, αλλά και οι ιδιοκτήτες από την πλευρά τους οφείλουν να παραμερίσουν τις αντιρρήσεις, τους φόβους και την αδιαλλαξία τους· αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος για να αναχαιτιστεί η παράλογη εκτόξευση των ενοικίων.
Ταυτόχρονα, πρέπει να ενταθεί η σοβαρή προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για την ενεργειακή απεξάρτηση της χώρας, με την αναμονή της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να αποτελεί κομβικό σημείο ώστε πολλές προτάσεις, που σήμερα βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, να λάβουν συγκεκριμένη και εφαρμόσιμη μορφή.
Ποιος Έλληνας δεν θέλει να μιλάει για μια υγιή κοινωνία; Προφανώς άπαντες. Όμως η τόσο αναγκαία οικονομική εξυγίανση πρέπει να συμβαδίζει απαρέγκλιτα με την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η μείωση της απόκλισης από την ΕE δεν είναι απλώς ένας τεχνοκρατικός στόχος των Βρυξελλών, ενώ η ίδια η κορυφή της Κομισιόν καλείται πλέον να αμβλύνει τη συνήθη αυστηρότητά της, η οποία εγκλωβίζει τις κυβερνήσεις σε ένα ιδιότυπο καθεστώς επιτήρησης.
Μόνον ένας συντονισμένος συνδυασμός δυναμικών κινήσεων, τόσο εντός της Ελλάδας όσο και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να οδηγήσει στο να ξανακερδίσουμε τον έλεγχο της καθημερινότητάς μας. Είναι ο μόνος δρόμος για να επιστρέψουμε σε μια ζωή, όπου η κοινωνική συνοχή με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δεν θα θεωρείται πολυτέλεια για λίγους, αλλά αυτονόητο και θωρακισμένο δικαίωμα για όλους.