Το Ισλάμ, τα σχολεία και η οργή στη Γαλλία: Τι συμβαίνει πραγματικά πίσω από τη δήλωση Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ αποδίδει τις πρωτοφανείς μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία στη μαζική μετανάστευση και το Ισλάμ. Οι μαθητές όμως μιλούν για κάτι διαφορετικό: σχολεία χωρίς αρκετούς καθηγητές, υπερπλήρεις τάξεις, κτίρια που καταρρέουν και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που, όπως υποστηρίζουν, τους έχει εγκαταλείψει.
Η Γαλλία ζει μία από τις μεγαλύτερες μαθητικές αναταραχές των τελευταίων δεκαετιών. Εκατοντάδες σχολεία έχουν αποκλειστεί ή κλείσει, μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί έχουν κατέβει στους δρόμους και οι συγκρούσεις με την αστυνομία έχουν πάρει σε αρκετές πόλεις βίαιη τροπή. Και μέσα σε αυτή την έκρυθμη κατάσταση παρενέβη ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέδωσε όσα συμβαίνουν στη Γαλλία στην «ανεξέλεγκτη μαζική μετανάστευση» και προχώρησε ακόμη περισσότερο, γράφοντας στο Truth Social ότι «δεν πρόκειται για τα σχολεία» αλλά για το Ισλάμ που, κατά την άποψή του, επιχειρεί να κυριαρχήσει σε μια χώρα που κάποτε υπήρξε μεγάλη. Η δήλωση ήταν αρκετή για να μεταφέρει αμέσως τη γαλλική εκπαιδευτική κρίση σε ένα πολύ ευρύτερο —και εξαιρετικά φορτισμένο— πολιτικό πεδίο: εκείνο της μετανάστευσης, της θρησκείας και της ταυτότητας της σημερινής Ευρώπης. Μόνο που οι ίδιοι οι μαθητές λένε κάτι διαφορετικό.
Τι ζητούν οι μαθητές
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο από τα φτωχότερα προάστια του Παρισιού και εξαπλώθηκαν γρήγορα σε ολόκληρη τη χώρα. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για την έλλειψη καθηγητών, τις υπερπλήρεις τάξεις, την ανεπαρκή χρηματοδότηση και την κατάσταση πολλών σχολικών κτιρίων. Σε ορισμένα σχολεία καταγγέλλονται ακόμη και διαρροές νερού ή προβλήματα με τρωκτικά.
Στο Seine-Saint-Denis, μια από τις φτωχότερες περιοχές γύρω από το Παρίσι, τα προβλήματα είναι ιδιαίτερα έντονα. Μαθητές υποστηρίζουν ότι χάνουν ώρες διδασκαλίας επειδή δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί, ενώ καθηγητές μιλούν και για ελλείψεις νοσηλευτών και κοινωνικών λειτουργών.
Μια 17χρονη μαθήτρια, η Maisa περιέγραψε στο Reuters ότι έφτασε να δώσει εξετάσεις στα γαλλικά την προηγούμενη χρονιά χωρίς να έχει καθηγητή γαλλικών. «Αυτές δεν είναι συνθήκες για να σπουδάζεις», είπε.
Η μετανάστευση και η θρησκεία δεν περιλαμβάνονται στα αιτήματα που έχουν διατυπώσει οι μαθητές. Η αρχική διαμαρτυρία για την εκπαίδευση, ωστόσο, έχει πλέον εξελιχθεί σε πολύ μεγαλύτερη κρίση. Στις 6 Οκτωβρίου περισσότεροι από 250.000 άνθρωποι, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, συμμετείχαν σε διαδηλώσεις σε δεκάδες πόλεις. Οι διοργανωτές ανέβασαν τον αριθμό στις 450.000. Περισσότερα από τα μισά λύκεια της χώρας έκλεισαν ή αποκλείστηκαν, σύμφωνα με τη μαθητική ένωση. Στο Παρίσι, στο Στρασβούργο, στη Ρεν και στην Τουλούζη σημειώθηκαν συγκρούσεις. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και αύρες νερού, ενώ διαδηλωτές έβαλαν φωτιές και εκτόξευσαν αντικείμενα εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας.
Το ανθρώπινο κόστος είναι ήδη μεγάλο. Εκατοντάδες μαθητές, εκπαιδευτικοί και αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί, ενώ εκατοντάδες συλλήψεις έγιναν μόνο κατά τη μεγάλη κινητοποίηση της Τρίτης. Μία ημέρα νωρίτερα, ένας 15χρονος έχασε το χέρι και μέρος του αντιβραχίονά του όταν εξερράγη αστυνομική χειροβομβίδα διασποράς που είχε σηκώσει από το έδαφος, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί μίλησε για το βαρύτερο τίμημα που έχει πληρώσει το γαλλικό σχολικό σύστημα εδώ και δεκαετίες.
Μια εκπαιδευτική κρίση έγινε πολιτική
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον ότι υπάρχουν πραγματικά προβλήματα στα σχολεία. Ο Λεκορνί έχει ζητήσει από τους υπουργούς του προτάσεις για την αντικατάσταση των απόντων εκπαιδευτικών, την κατάσταση των παλαιών σχολικών κτιρίων, ακόμη και για το ιδιαίτερα μεγάλο σχολικό ωράριο ορισμένων μαθητών. Όμως τα περιθώρια δεν είναι μεγάλα.
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό δημόσιο χρέος και δημοσιονομικό έλλειμμα και η κυβέρνηση προσπαθεί ταυτόχρονα να περιορίσει τις δαπάνες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατά κεφαλήν δαπάνη για έναν μαθητή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει ουσιαστικά παραμείνει στάσιμη για περισσότερο από μία δεκαετία. Έτσι, μια εξέγερση που άρχισε από τις αίθουσες διδασκαλίας έχει μετατραπεί σε πολιτική δοκιμασία για τη Γαλλία, λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Και εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερο βάρος η παρέμβαση Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος κοιτάζει τις εικόνες της γαλλικής αναταραχής μέσα από το πρίσμα μιας από τις κεντρικές πολιτικές του θέσεις: ότι η μαζική μετανάστευση μεταβάλλει βαθιά τις δυτικές κοινωνίες και δημιουργεί προβλήματα ασφάλειας και κοινωνικής συνοχής. Οι μαθητές, από την άλλη, επιμένουν ότι η δική τους εξέγερση έχει πολύ πιο πεζή αφετηρία: θέλουν καθηγητές στις τάξεις τους, σχολεία που λειτουργούν και τις ίδιες εκπαιδευτικές ευκαιρίες ανεξάρτητα από τη γειτονιά στην οποία γεννήθηκαν.
Ίσως γι’ αυτό η σημερινή γαλλική κρίση έχει ενδιαφέρον πέρα από τα επεισόδια που βλέπουμε στις οθόνες. Γιατί πάνω στους ίδιους δρόμους συγκρούονται πλέον όχι μόνο διαδηλωτές και αστυνομικοί, αλλά και δύο εντελώς διαφορετικές ερμηνείες για το τι ακριβώς συμβαίνει στη Γαλλία. Η μία μιλά για σχολεία, κοινωνικές ανισότητες και χρόνια υποχρηματοδότηση. Η άλλη μιλά για μετανάστευση, Ισλάμ και την ταυτότητα μιας χώρας που αλλάζει.
Με πληροφορίες από Reuters και Truth Social
