H Κέα, το βίντεο από την εμβληματική ομαδική έκθεση των ναυαγίων κι ένα… κείμενο για τη Μεσόγειο
Ο Σύλλογος Φίλων Κέας, το Σάββατο 28 Ιουνίου εγκαινίασε και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία την ομαδική εικαστική έκθεση με τίτλο «Ο Ιστορικός Ενάλιος Τόπος της Κέας», σε επιμέλεια Λουίζας Καραπιδάκη.
Η έκθεση είναι αφιερωμένη στο θεματικό ενάλιο πάρκο της Τζιας και στοχεύει στην ενημέρωση για την υποβρύχια αρχαιολογία της περιοχής και στην ευαισθητοποίηση σε θέματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος,
Με αυτή την ευκαιρία, παραθέτουμε βίντεο από την ομαδική έκθεση με έργα πολλών και γνωστών εικαστικών που με ενθουσιασμό ανταποκρίθηκαν στην πρόταση του Συλλόγου και παράλληλα αναφέρουμε κείμενο του αρχαιολόγου Γ. Ι. Αλεξόπουλου για τη Μεσόγειο και τη νησιωτικότητα της χώρας μας.
“Πολύ πριν υπάρξουν βοσκοί, ή αγρότες στην Ελλάδα, υπήρχαν ναυτικοί» έγραφε σχεδόν προφητικά ο George Bass στην αρχή της δεκαετίας του 1970..”
Με 13676 χλμ. ακτογραμμής, της μεγαλύτερης στη λεκάνη της Μεσογείου, πιθανά της Ευρώπης ―ίσως μπροστά και από την Μ. Βρετανία, εξαρτάται πως μετράει κανείς― ο ελληνικός χώρος κατέχει ιδιαίτερη θέση στην εσωτερική θάλασσα (mare internum). «Η εντός και καθ’ ημάς λεγομένη θάλασσα» (Στράβων), ανάμεσα σε δύο ηπείρους (ή τρεις), επηρέασε καθοριστικά την παγκόσμια ιστορία και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτισμών του Αρχιπελάγους και όχι μόνο.
Η θάλασσα των απτών μύθων και της αρχαιολογικής πραγματικότητας εξερευνήθηκε από τον άνθρωπο πολύ νωρίς, και μόλις πρόσφατα αναδεικνύεται και στρωματογραφικά, ότι κάποιου είδους πλεούμενα χρησιμοποιούνταν, ήδη πριν από την Ολόκαινο Εποχή[1], ακόμη και πριν την εμφάνιση του σύγχρονου ανθρώπου (Homo Sapiens).
«Πολύ πριν υπάρξουν βοσκοί, ή αγρότες στην Ελλάδα, υπήρχαν ναυτικοί» έγραφε σχεδόν προφητικά ο George Bass στην αρχή της δεκαετίας του 1970 (1972: 12)[2]. Όμως, η θάλασσα δεν έχει δρόμους και έτσι, δεν υπάρχει θαλάσσια πεπατημένη, παρά μόνο κατ’ ευφημισμόν. Κάθε ταξίδι είναι μια νέα περιπέτεια, ένας καινούργιος στόχος και ποτέ ένας ναυτικός δεν ακολουθεί επακριβώς την ίδια ρότα. Δεν πρέπει να εκπλήσσει λοιπόν, που αυτή η διαχρονική τριβή με το άγνωστο και άστατους καιρούς (φυσικού και ιστορικο-κοινωνικού περιεχομένου) είχε σαν αποτέλεσμα μυριάδες ναυάγια, μνημεία μακραίωνης ναυτοσύνης και θαυμαστών πολιτισμικών μορφωμάτων της Αιγαιακής νησιωτικότητας.
Ο ταπεινός οψιανός, που συναντά ο διαβάτης σε όλα σχεδόν τα νησιά του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένης της αμφιρρύτου Κέας, προέρχεται κατ’ εξοχήν από τη Μήλο και αποτελεί την πλέον απτή απόδειξη, ότι ναυστολούμενα τεχνουργήματα διακινούνταν τακτικά στο Αιγαίο από την τρίτη χιλιετία, και ήδη από την μεσολιθική εποχή (10000-11000 χρόνια πριν από σήμερα).
Γιώργος Ι. Αλεξόπουλος,
Αρχαιολόγος
ΥΠΠΟ/ΕΕΑ & Πανεπιστήμιο Κρήτης
[1] Η πρόσφατη γεωλογική περίοδος, που ξεκίνησε έως και 12000 χρόνια πριν από σήμερα
[2] «Long before there were shepherds or farmers in Greece, there were sailors». Bass, George F. (επιμ.) 1972. A history of seafaring based on underwater archaeology. London: Thames & Hudson.
