Μετά τη σαρωτική νίκη της AfD, το γερμανικό «τείχος» αρχίζει να ραγίζει στη Σαξονία-Άνχαλτ
Η κάλπη έκλεισε, αλλά το πραγματικό πολιτικό θρίλερ στη Σαξονία-Άνχαλτ μόλις αρχίζει.
Η ακροδεξιά AfD πέτυχε στις εκλογές της περασμένης Κυριακής ένα ιστορικό 43,8%, το καλύτερο αποτέλεσμα που έχει καταγράψει ποτέ σε εκλογές γερμανικού κρατιδίου. Δεν εξασφάλισε όμως την απόλυτη πλειοψηφία που θα της επέτρεπε να κυβερνήσει μόνη.
Και κάπως έτσι, ένα κόμμα του 5,3% μπορεί να βρεθεί να κρατά στα χέρια του ένα μέρος του κλειδιού για μια εξέλιξη που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα φαινόταν αδιανόητη στη Γερμανία: την εκλογή του πρώτου πρωθυπουργού κρατιδίου προερχόμενου από την AfD.
Πρόκειται για το BSW, τη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ, το αριστερό λαϊκιστικό κόμμα που έχει ταχθεί κατά των κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας και επικρίνει τη γερμανική πολιτική υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Το BSW δεν δηλώνει ότι πρόκειται να συγκυβερνήσει με την AfD. Λέει κάτι πολιτικά πολύ πιο περίπλοκο.
Ο επικεφαλής του στη Σαξονία-Άνχαλτ, Τόμας Σούλτσε, έχει δηλώσει ότι, εάν η εκλογή πρωθυπουργού φτάσει σε τρίτη ψηφοφορία και υποψήφιος είναι ο Ούλριχ Ζίγκμουντ της AfD, οι πέντε βουλευτές του BSW προτίθενται να απέχουν.
Η εξήγησή του έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον: το κόμμα του, είπε, δεν συμμετέχει στην πολιτική του περίφημου γερμανικού Brandmauer — του «τείχους προστασίας» που έχουν υψώσει τα υπόλοιπα κόμματα αποκλείοντας κάθε συνεργασία με την AfD.
Η αριθμητική των 39
Εδώ όμως αρχίζει ένα εξαιρετικά λεπτό κοινοβουλευτικό παιχνίδι. Στη νέα Βουλή των 83 εδρών, η AfD διαθέτει 39 βουλευτές. CDU, SPD, Πράσινοι και Die Linke διαθέτουν επίσης συνολικά 39. Το BSW έχει πέντε.
Στους δύο πρώτους γύρους για την εκλογή πρωθυπουργού απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία. Στον τρίτο όμως αρκεί η πλειοψηφία των ψήφων που έχουν πράγματι δοθεί και οι αποχές δεν προσμετρώνται.
Εάν λοιπόν οι πέντε του BSW απέχουν, αλλά όλοι οι υπόλοιποι παραμείνουν στις θέσεις τους, το αποτέλεσμα είναι 39-39. Ο Ζίγκμουντ εξακολουθεί να μην εκλέγεται.
Αρκεί όμως ένας βουλευτής από την άλλη πλευρά να απόσχει ή να ψηφίσει υπέρ του και τα δεδομένα αλλάζουν. Η γερμανική δημόσια τηλεόραση σημειώνει ότι η CDU θεωρεί απίθανο να υπάρξουν αποστάτες από την κοινοβουλευτική της ομάδα. Αλλά η ψηφοφορία για την εκλογή πρωθυπουργού είναι μυστική.
Ένα τείχος μπορεί να πέσει χωρίς επίσημη συμφωνία
Για δεκαετίες, η γερμανική πολιτική σκηνή στηρίχθηκε στην ιδέα ότι απέναντι στην άκρα δεξιά υπάρχει ένα αδιαπέραστο όριο. Κανένας συνασπισμός, καμία κοινοβουλευτική συνεργασία, καμία συμφωνία που θα μπορούσε να της ανοίξει τον δρόμο προς την εξουσία.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ αυτό το όριο δοκιμάζεται τώρα με έναν διαφορετικό τρόπο. Δεν χρειάζεται να υπογραφεί συμφωνία συνεργασίας. Δεν χρειάζεται κανένα κόμμα να ανακοινώσει ότι συμμαχεί με την AfD.
Μπορεί να αρκέσουν μερικές αποχές και μία ψήφος πίσω από το παραβάν.
Το BSW, από την πλευρά του, επιμένει ότι έχει λίγα κοινά με την AfD και προτείνει ακόμη την επιλογή ενός υπερκομματικού πρωθυπουργού που θα κυβερνούσε με μεταβαλλόμενες πλειοψηφίες. To AfD απορρίπτει το σενάριο. Για την ηγεσία τoυ, ο πρωθυπουργός πρέπει να είναι ο Ζίγκμουντ.
Ο ίδιος εμφανίζεται περισσότερο προσεκτικός: δηλώνει ότι θα θέσει υποψηφιότητα εφόσον προηγουμένως διαπιστώσει ότι μπορεί να εξασφαλίσει σταθερή πλειοψηφία. Η ομοσπονδιακή ηγεσία της AfD, αντίθετα, έχει κάθε λόγο να πιέζει. Μια κυβέρνηση σε κρατίδιο θα αποτελούσε κρίσιμο βήμα προς τον μεγάλο στρατηγικό στόχο του κόμματος: την πολιτική του «κανονικοποίηση» και, κάποια στιγμή, τη συμμετοχή του στην ομοσπονδιακή εξουσία. (Παρά το γεγονός ότι υπάρχει απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που από το 2017 έχει θέσει εκτός το συγκεκριμένο κόμμα, όμως, αυτή η απόφαση δεν εφαρμόστηκε ποτέ)
Υπάρχει, τέλος, μια πολιτική ειρωνεία που δύσκολα περνά απαρατήρητη. Το κόμμα που ενδέχεται να διευκολύνει την πρώτη είσοδο της AfD στην εξουσία ενός γερμανικού κρατιδίου βρίσκεται θεωρητικά στην άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος. AfD και BSW όμως συναντώνται σε ορισμένα κρίσιμα ζητήματα — μεταξύ αυτών στην αντίθεση στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας που όπως λέγεται, μεταξύ άλλων, σχετίζεται με την ανάγκη εξασφάλισης φυσικού αερίου από τη Μόσχα.
Κι έτσι επιστρέφει και το ρωσικό νήμα που υπήρχε ήδη πριν ανοίξουν οι κάλπες στη Σαξονία-Άνχαλτ. Μόνο που τώρα το ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο.
Δεν είναι πλέον εάν η AfD μπορεί να κερδίσει εκλογές. Το απέδειξε. Είναι εάν οι υπόλοιποι μπορούν ακόμη να την κρατήσουν έξω από την εξουσία.
Ας μην ξεχνάμε ότι οι εκλογές στο Βερολίνο θα διεξαχθούν στις 20 Σεπτεμβρίου 2026 Επίσης και στο κρατίδιο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Financial Times και στοιχεία από ARD/Tagesschau.
