Ο θησαυρός που κανείς δεν γύρισε να πάρει – 934 ρωμαϊκά νομίσματα βρέθηκαν σε χωράφι
Ένας ερασιτέχνης αρχαιολόγος στη Γερμανία βρήκε πρώτα ένα ασημένιο νόμισμα. Ύστερα δεύτερο, τρίτο… Όταν ο ανιχνευτής μετάλλων συνέχισε να χτυπά ακόμη και μετά το δέκατο πέμπτο, κατάλαβε ότι κάτω από τα πόδια του κρυβόταν κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Ο Όλιβερ Ριντλ έκανε μια συνηθισμένη, νόμιμη έρευνα με ανιχνευτή μετάλλων σε χωράφι κοντά στο Βέσελινγκ, νότια της Κολωνίας, όταν άρχισε να βρίσκει το ένα ασημένιο νόμισμα μετά το άλλο. Στα δεκαπέντε σταμάτησε. Αντί να συνεχίσει μόνος του την ανασκαφή, ειδοποίησε αμέσως την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία. Οι αρχαιολόγοι που έφθασαν στο σημείο ανακάλυψαν τελικά 934 ασημένια ρωμαϊκά δηνάρια, συνολικού βάρους 3,1 κιλών.
Πρόκειται για τον μεγαλύτερο θησαυρό νομισμάτων της εποχής του αυτοκράτορα Αδριανού που έχει βρεθεί ποτέ στη Γερμανία και, σύμφωνα με τους Γερμανούς αρχαιολόγους, τον πέμπτο μεγαλύτερο αντίστοιχο θησαυρό παγκοσμίως.
Τα νομίσματα φαίνεται ότι θάφτηκαν σκόπιμα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αδριανού, ο οποίος κυβέρνησε από το 117 έως το 138 μ.Χ. Το νεότερο από αυτά κόπηκε το 124 ή 125 μ.Χ. Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι ο θησαυρός αποτελούσε ήδη τότε ένα μικρό ταξίδι μέσα στην ιστορία της Ρώμης.
Τα περισσότερα νομίσματα προέρχονται από την εποχή των Φλαβίων αυτοκρατόρων, μεταξύ 69 και 96 μ.Χ. Το παλαιότερο όμως είχε κοπεί το 148 π.Χ., όταν η Ρώμη ήταν ακόμη Δημοκρατία. Όταν κάποιος το έθαψε μαζί με τα υπόλοιπα, το συγκεκριμένο νόμισμα κυκλοφορούσε ήδη για περισσότερο από 270 χρόνια — και εξακολουθούσε να αποτελεί κανονικό χρήμα.
Μια μικρή περιουσία κάτω από το χώμα
Πόσο μεγάλη ήταν η αξία των 934 δηναρίων; Οι αρχαιολόγοι χρησιμοποιούν ως μέτρο σύγκρισης τον μισθό ενός Ρωμαίου λεγεωνάριου. Ένας απλός στρατιώτης κέρδιζε περίπου 300 δηνάρια τον χρόνο, αλλά σχεδόν τα μισά παρακρατούνταν για τη διατροφή και τον εξοπλισμό του.
Για να συγκεντρώσει λοιπόν ένα ποσό αντίστοιχο με τον θησαυρό του Βέσελινγκ, θα έπρεπε να αποταμιεύει ολόκληρο το διαθέσιμο εισόδημά του επί περίπου έξι χρόνια.
Δεν γνωρίζουμε ποιος ήταν ο άνθρωπος που κατάφερε να συγκεντρώσει αυτή την περιουσία. Ούτε γιατί αποφάσισε να τη θάψει. Οι αρχαιολόγοι θεωρούν πιθανότερο ότι ήθελε απλώς να προστατεύσει τα χρήματά του. Τράπεζες με τη σημερινή έννοια δεν υπήρχαν και η απόκρυψη πολύτιμων αντικειμένων ή χρημάτων στο έδαφος αποτελούσε έναν τρόπο φύλαξής τους. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που μάλλον δεν θα απαντηθεί ποτέ.
Γιατί δεν επέστρεψε να τα πάρει;
Ίσως πέθανε. Ίσως αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την περιοχή. Ίσως συνέβη κάτι που δεν του επέτρεψε ποτέ να αποκαλύψει σε κάποιον άλλον πού είχε κρύψει την περιουσία του. Και κάπως έτσι, μια προσωπική αποταμίευση που προοριζόταν πιθανότατα να μείνει κρυμμένη για λίγο, έμεινε στη γη σχεδόν 1.900 χρόνια.
Σήμερα τα 934 δηνάρια εκτίθενται στο LVR-LandesMuseum της Βόννης. Ο ιδιοκτήτης τους δεν γύρισε ποτέ. Γύρισε όμως, ύστερα από σχεδόν δύο χιλιετίες, η ιστορία του.
