‘Oταν καταλύονται οι δημοκρατίες με πραξικοπήματα, φυτρώνουν αυταρχικά καθεστώτα.
Το 1953 oι Άγγλοι και οι επερχόμενοι τότε Αμερικανοί ανέτρεψαν τον Μοσαντέκ –τον μόνο δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό σε ολόκληρη την πολιτική ιστορία του Ιράν– και επανέφεραν στο Θρόνο του Παγωνιού τον ανίκανο και δειλό, πλην υποτελή και φιλοδυτικό, Σάχη.
Του επέτρεψαν να επιβάλει μια τυραννία που προκάλεσε την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, που με τη σειρά της εξελίχθηκε σε φανατική αντιαμερικανική θεοκρατία που εργαλειοποίησε την τρομοκρατία ως όργανο λειτουργίας του κράτους.
Τότε, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί το μόνο που ήξεραν για το Ιράν ήταν τα δάκρυα και τα μαργαριτάρια της Σοράγια… και τα πετρέλαια βεβαίως.
Το παράδοξο είναι ότι το Ιράν, μέχρι τότε, ήταν φίλα προσκείμενο στην Αμερική και πίστευε στον αντιαποικιακό της ρόλο. Έκτοτε η ιστορία είναι γνωστή. Η Ισλαμική Επανάσταση του 1979, οι όμηροι της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Τεχεράνη, η αμετροεπής συμμαχία Αμερικανών και Σαντάμ Χουσεΐν της δεκαετίας του ’80 στον Ιρανο-ιρακινό πόλεμο κ.λπ., κ.λπ.
Ωστόσο, η δυτική πλευρά αλλά και η ιρανική πλευρά αποσιωπούν αυτήν τη ιστορική-πολιτική πραγματικότητα που δίνει απαντήσεις στους κύκλους αίματος και εκατέροθεν υποκρισίας και… καμία γκλαμουριά.
Υπάρχουν χρήσιμα συμπεράσματα;
Πολλά.
Πρώτον, όταν καταλύονται οι δημοκρατίες με πραξικοπήματα, φυτρώνουν αυταρχικά καθεστώτα.
Δεύτερον, μια επιλεκτική πολιτική στρατιωτικών επεμβάσεων «κατά» των αυταρχικών καθεστώτων –όπου τα τανκς και τα ντρονς θα ρίχνουν και αγωγές του πολίτη– δεν εγκαθιδρύει δημοκρατίες.
Τρίτον, οι αδικίες γεννούν κύκλους αίματος.
Τέταρτον… ο Τραμπ θα ήθελε για λογαριασμό του τους πόρους του Ιραν. Τέτοια πρωτοτυπία ως λύση του προβλήματος.
Θανάσης Βασιλείου
