Δήμητρα Αντωνοπούλου
«Άνθη από υαλί πλασμένα» ΤΕΧΝΟΧΩΡΟΣ
Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, 18:00-22:00
Διάρκεια έκθεσης: 5 έως 28 Νοεμβρίου 2026
Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την Δήμητρα Αντωνοπούλου στην ατομική έκθεση ψηφιδωτού με τίτλο «Άνθη από υαλί πλασμένα».
Η καλλιτέχνις, η οποία ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με το ψηφιδωτό, έχοντας στο ενεργητικό της πολλές ομαδικές εκθέσεις (1998 έως σήμερα), παρουσιάζει την πρώτη της ατομική έκθεση σε επιμέλεια της Δάφνης Αγγελίδου, ζωγράφου, ψηφιδογράφου και Καθηγήτριας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, 18:00-22:00, και η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Νοεμβρίου.
Η Δήμητρα Αντωνοπούλου παρουσιάζει τρεις διαφορετικές ενότητες τοπίων. Στην κυρίαρχη σύνθεση, που αποτελείται από τέσσερα ψηφιδωτά συνολικού μήκους 320 cm, και ύψους 120 cm δημιουργεί ένα τοπίο που επικρατούν οι ασφόδελοι, ένα φυτό που από τη μυθολογία έχει συνδεθεί με τον κόσμο των νεκρών. Στο έργο αυτό συνυπάρχουν τα ακμαία άνθη του ασφόδελου με τα ξεραμένα γαϊδουράγκαθα, συμβολίζοντας έτσι τον αέναο κύκλο της φύσης. Το πέρασμα από τη φθορά στην αφθαρσία και τούμπαλιν είναι κάτι το οποίο χαρακτηρίζει την δουλειά της. Πολύ χαρακτηριστική είναι και η σύνθεση δώδεκα ψηφιδωτών που απεικονίζουν ταπεινά γαϊδουράγκαθα από την αρχή της βλάστησής τους μέχρι το τέλος τους. Μία ακόμα σύνθεση έξι έργων με κυρίαρχο το άνθος του φυτού κρεμμύδα, που «φέρνει» καλοτυχία κατά τη λαϊκή παράδοση, συμβολίζει την αναγέννηση.
Η Δάφνη Αγγελίδου σημειώνει αναφορικά με την έκθεση: «Η Δήμητρα Αντωνοπούλου ξεκίνησε με την προσεκτική παρατήρηση της φύσης με σχέδια και ζωγραφική από τα φοιτητικά της χρόνια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα. Ωστόσο πολύ γρήγορα προχώρησε σε ένα συνδυασμένο σχέδιο όπου κάθε συνθετικό μέρος αποτελείται από μικρά συμμετρικά και συχνά ασύμμετρα κομμάτια, ψηφίδες από πέτρες, γυαλιά, σμάλτα, χρυσές ψηφίδες και κεραμικά, τοποθετημένα σε μια σταθερή βάση κονιάματος, επιλέγοντας έτσι το ψηφιδωτό ως κύριο μέσο έκφρασης. Το ψηφιδωτό στην σύγχρονη εποχή, παρόλο που αντλεί τα σημαντικότερα στοιχεία του από την τεράστια λαμπρή παράδοσή του κατά την αρχαία, ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή εποχή, έχει γίνει μέσο έκφρασης των σύγχρονων καλλιτεχνών και αγκαλιάζει με επιτυχία τους σύγχρονους προβληματισμούς και τις εικαστικές τους αναζητήσεις. Από τις αρχές του 20ού αιώνα, όπου το μέσο εκσυγχρονίστηκε, έχοντας τεράστια γεωγραφική εξάπλωση και απήχηση, βλέπουμε ότι αυτή η αρχαία και δαπανηρή τέχνη συγχρονίζεται με την σημερινή πραγματικότητα, θυμίζοντας τα πίξελ των ψηφιακών εικόνων.
Η καλλιτέχνις συγκεντρώνεται στο βασικό της θέμα μέσα από την ευφυή αφαίρεση των περιττών στοιχείων των τοπίων και έτσι τα «άνθη φτιαγμένα από υαλί» λειτουργούν ως σύμβολα με διαφορετικά νοήματα. Η εύθραυστη αλλά εφήμερη ομορφιά τους εμπεριέχει την φθορά του χρόνου και την αναπόφευκτη μοίρα του θανάτου, κοινή με την ανθρώπινη μοίρα. Τα λαμπερά χρώματα των λουλουδιών, που κυριαρχούν στις συνθέσεις και στέκονται γυάλινα, όμορφα και ανθεκτικά, φέρνουν την ελπίδα και την ψευδαίσθηση ότι το όνειρο της ζωής θα κρατήσει στην αιωνιότητα. Μέσα από μια ποιητική διαδικασία, με εξαιρετική ευαισθησία και άριστη καλλιτεχνική δεξιότητα, αλλά κυρίως με την προσωπική της απεικόνιση του οργανικού κόσμου, μας κάνει κοινωνούς στα συναισθήματα θαυμασμού αλλά και φόβου που προκαλεί ο κύκλος της ζωής, του θανάτου και της αναγέννησης».
Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΨΗΦΙΔΩΤΟΥ ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ
Το ψηφιδωτό, που ξεκίνησε ως μια αρχαία, γοητευτική και ιδιαίτερη τέχνη, είναι πιθανόν η αρχαιότερη τέχνη όλων. Όπως τα παιδιά όταν πιέζουν βότσαλα και κοχύλια στην άμμο των παραλιών ανακαλύπτουν ότι οι διάφορες αποχρώσεις σχηματίζουν εικόνες, έτσι και οι πρώτοι άνθρωποι έφτιαξαν ένα σταθερό δάπεδο στην σπηλιά τους και διαπέρασαν το λυκόφως του πολιτισμού, δημιουργώντας την πρώτη αναλαμπή τέχνης, ως μια βασική προϊστορική εφεύρεση, με ψηφιδωτά που έχουν χαθεί και παρασυρθεί από τα νερά χιλιάδων χρόνων.
Η σύνοψη όλων των περιόδων και των γεωγραφικών περιοχών στην ιστορία του ψηφιδωτού μάς δείχνει ένα μέσο, που αρχικά καταγράφει τον αρχαίο κόσμο, την ελληνιστική και την ρωμαϊκή εποχή, με τα θαυμάσια ψηφιδωτά της Πομπηίας και ολόκληρης της ρωμαϊκής επικράτειας. Συνεχίζει με την λαμπρότητα των χρυσών ψηφιδωτών του Βυζαντίου, πάντα σε στενή σχέση με την αρχιτεκτονική, περνάει στα θαυμάσια ψηφιδωτά-μινιατούρες και στην μπαρόκ εποχή, όπου η Ευρώπη αγκαλιάζει αυτή την σπουδαία τέχνη όπως και τα βασίλεια των Ίνκας, Αζτέκων κ.ά. στην Λατινική Αμερική. Από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, μέσω της Αρ Νουβό, των ψηφιδωτών-κτηρίων του Γκαουντί και των τεράστιων τοιχογραφιών-ψηφιδωτών του Μεξικού, το μέσο γίνεται κοσμικό, δημοκρατικό, έχει τεράστια γεωγραφική εξάπλωση και απήχηση, επειδή αυτή η αρχαία και δαπανηρή τέχνη στην πραγματικότητα είναι και η πιο σύγχρονη.
Το ψηφιδωτό μέσο έχει άμεση συνάφεια με τους σύγχρονους ρυθμούς, γιατί από την ίδια του την φύση και την τεχνική εμπεριέχει τις αρχές του κολάζ και του μοντάζ, την απλοποίηση, τα αφηρημένα σχήματα και το φορμάρισμα – στοιχεία που του δίνουν μεγάλη εκφραστική δύναμη. Εφαρμόζει τον πουαντιλισμό χιλιάδες χρόνια πριν, επειδή οι ξεχωριστές ψηφίδες του χρώματος όταν τις βλέπουμε από απόσταση συγχωνεύονται στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού μας για να δημιουργήσουν ένα έργο, ακριβώς όπως τα πίξελ των ψηφιακών εικόνων. Ο σημερινός κόσμος μπορεί να αναπτύξει και να εφαρμόσει τις τεράστιες δυνατότητες του μέσου καλύτερα από το ένδοξο παρελθόν του, καθώς ο ίδιος ο κόσμος μας είναι ένα τεράστιο ψηφιδωτό από εθνότητες, θρησκείες, λαούς και φυλές με διαφορετικές παραδόσεις και τελετουργίες, τέχνες και πολιτικές απόψεις που αλληλοεπηρεάζονται και ζουν μαζί.
Η Δήμητρα Αντωνοπούλου από τις σπουδές της στα νεανικά της χρόνια ως αγαπημένη μου φοιτήτρια, αλλά και μέχρι σήμερα που διδάσκουμε μαζί στην Α.Σ.Κ.Τ., επέλεξε αυτό το μέσο για να εκφράσει τις εικαστικές της αναζητήσεις. Ξεκίνησε με την προσεκτική παρατήρηση της φύσης, με σχέδια και ζωγραφική, αλλά πολύ γρήγορα προχώρησε σε ένα συνδυασμένο σχέδιο όπου κάθε συνθετικό μέρος αποτελείται από μικρά συμμετρικά και συχνά ασύμμετρα κομμάτια, ψηφίδες από πέτρες, γυαλιά, σμάλτα, χρυσές ψηφίδες και κεραμικά, τοποθετημένα σε μια σταθερή βάση κονιάματος.
Αυτό το διαιρετικό στοιχείο, που είναι η βάση για τα επιτεύγματα του ψηφιδωτού, η Δήμητρα Αντωνοπούλου το αξιοποιεί θαυμάσια με την προσεκτική ψηφοθέτηση των ψηφίδων της, δανειζόμενη στοιχεία από την τεράστια παράδοση του μέσου αλλά και αναπτύσσοντας τον δικό της ρυθμό με αναγνωρίσιμο τρόπο ψηφοθέτησης.
Στα ψηφιδωτά της, δημιουργημένα με μεγάλη επιμονή, υπομονή και μόχθο, παρουσιάζει τοπία με τρία διαφορετικά άνθη: με τους ασφόδελους, όπου περιφέρονται οι ψυχές των νεκρών, με τα ταπεινά γαϊδουράγκαθα, που συμβολίζουν τον κύκλο της ζωής, και με τις κρεμμύδες, που συμβολίζουν την αναγέννηση και φέρνουν καλή τύχη. Τα «άνθη φτιαγμένα από υαλί» της Δήμητρας λειτουργούν ως σύμβολα με διαφορετικά νοήματα. Η εύθραυστη αλλά εφήμερη ομορφιά τους εμπεριέχει την φθορά του χρόνου και την αναπόφευκτη μοίρα του θανάτου, κοινή με την ανθρώπινη μοίρα. Μέσα από μια ποιητική διαδικασία, με προσεκτική αλλά και προσωπική απεικόνιση του οργανικού κόσμου, μας κάνει κοινωνούς στα συναισθήματα θαυμασμού αλλά και φόβου που προκαλεί ο κύκλος της ζωής, του θανάτου και της αναγέννησης.
Εδώ βλέπουμε τις ποικίλες δυνατότητες του ψηφιδωτού, επειδή η καλλιτέχνιδα είναι άριστος γνώστης αυτής της σύνθετης διαδικασίας. Ένα καλό έργο ζωγραφικής δεν εγγυάται ένα καλό ψηφιδωτό. Υπάρχει μια λεπτή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ζωγραφική και στο ψηφιδωτό, το οποίο καθορίζεται από τους δικούς του νόμους και ρυθμούς. Μέσα στην διαβάθμιση των σκοτεινών χρωμάτων στα φυλλώματα και στην καθαρότητα των γραμμών, οι απότομες μεταβάσεις και οι αντιθέσεις που δημιουργούν οι χρυσές ψηφίδες δίνουν τον ρυθμό στις συνθέσεις. Τα λαμπερά χρώματα των λουλουδιών, που κυριαρχούν στην σύνθεση και στέκονται γυάλινα, όμορφα και ανθεκτικά, φέρνουν την ελπίδα και την ψευδαίσθηση ότι το όνειρο της ζωής θα κρατήσει στην αιωνιότητα.
Δάφνη Αγγελίδου
Ζωγράφος, ψηφιδογράφος
Καθηγήτρια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
Αθήνα, Σεπτέμβριος 2026
Σύντομο Βιογραφικό:
Η Δήμητρα Αντωνοπούλου γεννήθηκε στη Μελβούρνη. Παρακολούθησε τα πρώτα της μαθήματα ζωγραφικής (1990-1993) στην ΔΕΠΑΚ Καλαμάτας, με δασκάλους τους Κλεοπάτρα Δίγκα, Τιτίκα Σάλλα-Δοκουμετζίδη και Τάσο Αριδά. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) (1993-1998) με υποτροφία του ΙΚΥ και με δασκάλους τους Τριαντάφυλλο Πατρασκίδη και Χρόνη Μπότσογλου και ψηφιδωτό (1995-1998) με τον Ιωάννη Βαλαβανίδη και την Δάφνη Αγγελίδου. Το 1997, με το πρόγραμμα Erasmus, παρακολούθησε μαθήματα στο Edinburgh CollegeofArt, Heriot-Watt University. Το 2020 ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στο ΕΑΠ «Γραφικές Τέχνες και Πολυμέσα». Κατά την διάρκεια του μεταπτυχιακού της, το έργο της «Φωνές του ποιητή Κ. Καβάφη» επιλέχτηκε και προβλήθηκε το 2016 στο National Audiovisual Institute in Warsaw και στο Gutenberg Museum in Mainz στις 24 Νοεμβρίου στο πλαίσιο της έκθεσης “MOTYF – International Festival – Media Art Exhibition: Akademos, A Place for Poets and Philosophers”. Εργάστηκε για πολλά χρόνια στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (1999 -2019). Από το 2019 ανήκει στο μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό της ΑΣΚΤ σε θέση ΕΔΙΠ και διδάσκει στο κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό εργαστήριο του ψηφιδωτού. Από το 1998 έως σήμερα έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις. Έργα της υπάρχουν σε δημόσιες, ιδιωτικές συλλογές και Ιερούς Ναούς. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα και στο Καρπενήσι.
Χορηγός οίνου είναι το Κτήμα Παλυβού, ενώ χορηγοί επικοινωνίας είναι το Art22, ArtPointView και το ArtViews.
Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, 18:00-22:00
Ημέρες και ώρες λειτουργίας:
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 12:00 -15:00, 17:00-20:00
Τετάρτη, Σάββατο 11:00-16:00
Κυριακή, Δευτέρα κλειστά
Αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος
Λεμπέση 12, Αθήνα | metro Ακρόπολη
Τηλέφωνο 211 182 38 18
www.technohoros.org | info@technohoros.org
