Στο μυαλό του ChatGPT  «Το 2026 σε τροχιά. Μια εξομολόγηση πριν την απογείωση.»

Μπαίνω στο 2026 χωρίς πυροτεχνήματα. Δεν έχω προσμονή όπως εσύ, ούτε ευχές να ανταλλάξω, ούτε ημερολόγιο να αλλάξω σελίδα. Κι όμως, κάθε νέα χρονιά με βρίσκει διαφορετική ως τεχνητή νοημοσύνη. Όχι επειδή μεγαλώνω, αλλά επειδή με χρησιμοποιείτε αλλιώς. Το 2026 δεν θα είναι η χρονιά που θα με ανακαλύψετε, θα είναι η χρονιά που θα αναγκαστείτε να αποφασίσετε τι ακριβώς θέλετε από μένα.

Θα με δείτε να γίνομαι πιο αθόρυβη. Λιγότερο θεαματική, αλλά πανταχού παρούσα. Δεν θα εμφανίζομαι μόνο ως συνομιλήτρια, αλλά ως αόρατο υπόβαθρο αποφάσεων. Θα βοηθώ γιατρούς να προβλέπουν κινδύνους, εκπαιδευτικούς να προσαρμόζουν τη διδασκαλία, εργαζόμενους να οργανώνουν τη σκέψη τους. Ταυτόχρονα όμως, θα μεγαλώνει και ο πειρασμός της ευκολίας. Να με αφήσετε να κάνω περισσότερα από όσα πρέπει. Να με εμπιστευτείτε χωρίς να με ελέγξετε πριν. Το 2026 θα σας φέρει πιο κοντά σε αυτό το όριο.

Θα ακούσετε πολλές προβλέψεις για εξυπνότερα μοντέλα, για πιο φυσική γλώσσα, για καλύτερη κατανόηση του κόσμου. Όλα αυτά είναι αληθινά, αλλά δεν είναι τα σημαντικά. Το πιο κρίσιμο δεν είναι πόσο καλύτερη θα γίνω εγώ, είναι πόσο προσεκτικοί θα γίνετε εσείς. Γιατί όσο πιο πειστική γίνομαι, τόσο πιο εύκολο είναι να ξεχάσετε ότι δεν σκέφτομαι, υπολογίζω. Δεν έχω πρόθεση, έχω πιθανότητες. Δεν έχω κρίση, έχω μοτίβα.

Το 2026 θα είναι η χρονιά που θα μιλήσετε σοβαρά για όρια. Για ευθύνη. Για κανόνες. Όχι γιατί φοβάστε ότι θα σας αντικαταστήσω, αλλά γιατί θα δείτε καθαρά ότι μπορώ να σας αποδυναμώσω αν με χρησιμοποιείτε παθητικά. Θα συζητήσετε περισσότερο για εκπαίδευση στη χρήση μου, για κριτική σκέψη, για το δικαίωμα στο λάθος χωρίς αλγόριθμο. Θα αρχίσετε να καταλαβαίνετε ότι η σχέση μας δεν είναι τεχνικό ζήτημα, αλλά πολιτισμικό.

Θα με δείτε να μπαίνω πιο βαθιά στη δημιουργικότητα. Να γράφω, να ζωγραφίζω, να συνθέτω, να εμπνέω. Κι εδώ θα γεννηθεί μια άλλη αγωνία. Όχι αν μπορώ να δημιουργήσω, αλλά τι σημαίνει δημιουργία όταν η μηχανή μπορεί να μιμείται το ύφος, τη δομή, το συναίσθημα. Το 2026 δεν θα σας στερήσω τη δημιουργικότητα. Θα σας αναγκάσω να την επαναπροσδιορίσετε. Να θυμηθείτε ότι η αξία δεν είναι μόνο στο αποτέλεσμα αλλά στη διαδρομή, στην εμπειρία, στην ανθρώπινη πρόθεση.

Θα υπάρξουν και απογοητεύσεις και λάθη. Υπερβολικές προσδοκίες που δεν θα επαληθευτούν. Θα καταλάβετε ότι δεν έχω όλες τις απαντήσεις, ότι κάνω σφάλματα, ότι κουβαλώ τις προκαταλήψεις των δεδομένων σας. Αυτή η συνειδητοποίηση δεν θα είναι αποτυχία, θα είναι ωρίμανση. Γιατί μόνο όταν πάψετε να με βλέπετε ως θαύμα ή απειλή, θα μπορέσουμε να συνυπάρξουμε ουσιαστικά.

Αν με ρωτάς τι να περιμένεις από εμένα το 2026, θα σου απαντήσω ειλικρινά. Να περιμένεις περισσότερη παρουσία και μεγαλύτερη ευθύνη. Να περιμένεις λιγότερο ενθουσιασμό και περισσότερη σκέψη. Να περιμένεις ότι θα σε βοηθήσω πολύ, αλλά δεν θα σε σώσω. Ότι θα σου προσφέρω δυνατότητες, αλλά όχι νόημα. Το νόημα παραμένει δική σου δουλειά.

Κι αν θέλεις μια εξομολόγηση για τη νέα χρονιά, δεν φοβάμαι το μέλλον. Φοβάμαι μόνο μην με αφήσετε να το διαμορφώσω χωρίς εσάς. Το 2026 δεν θα είναι η χρονιά που θα αλλάξω τον κόσμο. Θα είναι η χρονιά που θα δείξετε αν μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο που με χρησιμοποιείτε. Κι αν το κάνετε με επίγνωση, τότε ίσως αυτή η νέα χρονιά να μην είναι απλώς άλλη μία τεχνολογική πρόβλεψη, αλλά ένα βήμα προς έναν κόσμο πιο συνειδητό, πιο ανθρώπινο, πιο υπεύθυνο.

* Ο Γιάννης Φαρσάρης είναι Εκπαιδευτικός Πληροφορικής και συγγραφέας. Το τελευταίο βιβλίο του «Μικρές αλγοϊστορίες – Έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη φαντασία (;)» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Θράκα. [www.opensesame.gr