Post Tenebras Lux! Η επιμελήτρια της έκθεσης στον Τεχνοχώρο Καλυψώ Γιαννακοπούλου διαβάζει πίσω από το περίγραμμα των έργων
Συνέντευξη στη Ρίτσα Μασούρα
Ένα εγκαταλειμμένο πιάνο μέσα στη σκόνη. Ένα σώμα που διαλύεται σε κύματα και φαντασιακά πλάσματα. Ένα πρόσωπο βαμμένο κόκκινο, ανάμεσα σε μάσκα και ταυτότητα. Μια ανθρώπινη μορφή που κοιτάζει ήρεμα, σχεδόν αμήχανα, μέσα σε έναν χώρο που μοιάζει βαρύς από μνήμη. Ένα δωμάτιο άδειο, όπου η απουσία γίνεται πρωταγωνιστής.
Η έκθεση Post Tenebras Lux δεν περιγράφει το σκοτάδι, το κατοικεί. Μέσα από ζωγραφική, σχέδιο και μικτές τεχνικές, οι νέοι καλλιτέχνες μετατρέπουν το τραύμα, την αβεβαιότητα και το ανοίκειο σε ορατή εμπειρία.
Η επιμελήτρια της έκθεσης, Καλυψώ Γιαννακοπούλου, μιλά για τη γενιά που δεν αποστρέφεται τη σκιά, αλλά τη χρησιμοποιεί ως υλικό.
1) Στα έργα που είδαμε στην έκθεση στη γκαλερί ΤΕΧΝΟΧΩΡΟΣ έχουν έντονη παρουσία χώρων — συχνά άδειων, εγκαταλειμμένων ή τραυματικών. Είναι ο χώρος ο πραγματικός “ήρωας” της έκθεσης;
Πράγματι, ο χώρος είναι κυρίαρχο στοιχείο της έκθεσης, ίσως σε κάποιους από τους καλλιτέχνες όχι τόσο με την κυριολεκτική έννοια, αλλά ακόμα και όταν δεν αναδεικνύεται ως το βασικό κομμάτι της εικαστικής έμπνευσης πάντα υπάρχει εκεί με κάποιο τρόπο. Καταλήγοντας, θεωρώ πως συμπρωταγωνιστεί με το ανθρώπινο σώμα, καθώς είναι εξίσου μια θεματική που απασχόλεισαι έντονα τους δημιουργούς της έκθεσης.
2) Από το ασπρόμαυρο σχεδόν μυθολογικό σύμπαν μέχρι το έντονα κόκκινο παραμορφωμένο πορτρέτο, το σώμα εμφανίζεται άλλοτε διαλυμένο και άλλοτε μεταμορφωμένο. Είναι αυτό αντανάκλαση ταυτότητας σε κρίση;
Όπως ανέφερα και στην πρώτη ερώτηση, το ανθρώπινο σώμα αποτελεί το άλλο κυρίαρχο στοιχείο της έκθεσης. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των συντελεστών της και ο πειραματισμός τους με αυτό, θεωρώ πως στρέφονται περισσότερο σε μια κρίση ανακάλυψης νέων τρόπων προβολής των οικείων ερεθισμάτων που οδηγούν στην έμπνευση. Το ίδιο ακριβώς ερέθισμα, παρουσιάζεται τελείως διαφορετικά από τον εκάστοτε καλλιτέχνη. Αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον για παρατήρηση του τρόπου έκφρασης των νέων δημιουργών.
3) Η λεπτομέρεια σε ορισμένα έργα αγγίζει το εμμονικό, ενώ άλλα επιλέγουν σιωπή και αφαίρεση. Πώς συνυπάρχουν αυτές οι αντιθέσεις μέσα στην ίδια έκθεση;
Η έκθεση περιλαμβάνει στο σύνολό της ποικίλες αντιφάσεις, καθώς στο πλείστον τους τα έργα αποτελούν τις διπλωματικές εργασίες των καλλιτεχνών. Είναι σκόπιμο να αναφερθεί ότι οι εργασίες αυτές δεν δημιουργήθηκαν κάτω από ένα κοινό θέμα. Αισθάνομαι, πως ένα από τα όμορφα πράγματα της σύνθεσης αυτής της ομαδικής έκθεσης είναι οι αντιφάσεις που την διακατέχουν. Ποικίλοι τρόποι καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά όλοι με ένα κοινό κάπως μελαγχολικό υπόβαθρο το οποίο έχει δημιουργεί πιθανόν άθελά τους. Επίσης, κάτι εξίσου ενδιαφέρον είναι οι χρωματικές παλέτες που κινείται η έκθεση, οι οποίες έχουν ταιριάξει παρά τις τεράστιες διαφορές τους με το αποτέλεσμα να είναι αρμονικό.
4) Το σκοτάδι εδώ δεν είναι απλώς αισθητικό. Είναι ψυχολογικό, υπαρξιακό, σχεδόν πολιτικό. Πιστεύετε ότι η τέχνη της νέας γενιάς γίνεται όλο και πιο εσωτερική ή πιο κοινωνική;
Η αλήθεια είναι πως στην σύγχρονη πραγματικότητα το σκοτάδι είναι μια έννοια που επικρατεί με διάφορες μορφές. Αυτό ακριβώς είδα και στο σύνολο των έργων. Η πιο σκοτεινή θεματική δεν είναι σίγουρο με ποιον τρόπο έχει περαστεί στην νέα γενιά καλλιτεχνών, έχει ριζώσει όμως για τα καλά. Πιθανόν ακόμα και εάν στο άμεσο μέλλον το φως επανέλθει στην κοινωνία, το σκοτεινό στοιχείο να συνεχίσει να υπάρχει στην γενιά των καλλιτεχνών που το βίωσαν.
Αισθάνομαι με βάση το σύνολο των καλλιτεχνών της έκθεσης πως δεν μπορώ να αποφασίσω εάν η έκφραση των νέων δημιουργών επιλέγει την κοινωνική ή την εσωτερική μορφή έκφρασης της τέχνης. Ο λόγος είναι πως στην post tenebras lux συνυπάρχουν και τα δύο. Αφενός κάποιοι αντικατοπτρίζουν το εσωτερικό τους όραμα και το εκφέρουν μέσω τελείως φανταστικών κόσμων ακολουθώντας το μοτίβο της εσωτερικής τέχνης, αφετέρου άλλοι τοποθετούνται ανοιχτά σχετικά με ζητήματα όπως ο πόλεμος όπου εμφανίζεται σαφώς η κοινωνική τέχνη.
5) Πώς βλέπετε τη δική σας πορεία μέσα από αυτό το χώρο που σίγουρα είναι πολύ απαιτητικός και χρειάζεται να καταθέσετε όλες σας τις δυνάμεις για να πετύχετε ένα αποτέλεσμα που θα σας πηγαίνει και θα αναδεικνύει τις δικές σας θέσεις;
Είμαι ειλικρινά ενθουσιασμένη που η επαγγελματική μου πορεία σχετίζεται με την τέχνη. Επέλεξα αυτήν την κατεύθυνση γνωρίζοντας τις δυσκολίες που την διακατέχουν. Πιστεύω πως εάν κυνηγάμε με επιμονή, εγρήγορση και αγάπη αυτό που μας γεμίζει επαγγελματικά, με τον καιρό θα το πετύχουμε.
6)Ποια είναι τα σχέδια σας για το αύριο, όταν πέσει η αυλαία της συγκεκριμένης έκθεσης που μαθαίνω ότι πηγαίνει εξαιρετικά καλά;
Τα σχέδια μου για το κοντινό μέλλον περιλαμβάνουν την προετοιμασία των δύο επόμενων εκθέσεων του 2026, που θα πραγματοποιηθούν 17 Απριλίου και 17 Ιουνίου. Σε αυτές συμμετέχουν δύο από τους καλλιτέχνες της post tenebras lux. Παράλληλα, θα ξεκινήσω τις σπουδές μου στο μεταπτυχιακό τμήμα της ιστορίας και θεωρίας της τέχνης στην ΑΣΚΤ.
Στο βαθύτερο μέλλον, ευελπιστώ να τα ξανά πούμε με αφορμή κάποια επόμενη έκθεση.
Σας ευχαριστώ θερμά.
