Οι καύσωνες μας γερνούν νωρίτερα; Τι γίνεται με τη βιολογική ηλικία
Νέα επιστημονική μελέτη εκπλήσσει
Η έντονη ζέστη δεν προκαλεί μόνο δυσφορία ή εξάντληση. Μπορεί να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο γερνά το σώμα μας. Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cyborg and Bionic Systems υποστηρίζει ότι η συχνή έκθεση σε ακραίους καύσωνες συνδέεται με ταχύτερη βιολογική γήρανση, ιδιαίτερα σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης, κάθε επιπλέον επεισόδιο έντονου καύσωνα θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να «προσθέτει» περίπου έξι μήνες στη βιολογική ηλικία του οργανισμού.
Τι σημαίνει «βιολογική ηλικία»;
Η βιολογική ηλικία δεν είναι απαραίτητα ίδια με τη χρονολογική. Δύο άνθρωποι που είναι, για παράδειγμα, 60 ετών μπορεί να έχουν οργανισμό που λειτουργεί σαν να είναι 55 ή, αντίθετα, 65 ετών.
Οι επιστήμονες υπολογίζουν τη βιολογική ηλικία εξετάζοντας δείκτες όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, το σάκχαρο στο αίμα, η λειτουργία των νεφρών και οι δείκτες φλεγμονής. Όταν η βιολογική ηλικία είναι μεγαλύτερη από τη χρονολογική, αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, γνωστικής έκπτωσης και πρόωρης θνησιμότητας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 2.300 ενήλικες ηλικίας 45 ετών και άνω στην Κίνα. Για κάθε συμμετέχοντα υπολόγισαν τη βιολογική ηλικία σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους και συνέκριναν τα αποτελέσματα με την έκθεσή του σε καύσωνες κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες.
Για να αξιολογήσουν την ένταση της ζέστης, χρησιμοποίησαν διαφορετικούς ορισμούς του καύσωνα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη θερμοκρασία όσο και τη διάρκεια των πολύ ζεστών ημερών.
Τα πιο έντονα φαινόμενα καύσωνα εμφάνισαν και τη μεγαλύτερη συσχέτιση με την επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης. Αντίθετα, όταν χρησιμοποιήθηκαν πιο ήπιοι ορισμοί του καύσωνα, η σχέση ήταν ασθενέστερη ή δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο από τη ζέστη;
Η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες ομάδες πληθυσμού φαίνεται να είναι πιο ευάλωτες στις επιπτώσεις της παρατεταμένης ζέστης.
Μεγαλύτερη επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης παρατηρήθηκε σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος, σε κατοίκους αστικών περιοχών και σε όσους ζούσαν στις θερμότερες νότιες περιοχές της χώρας.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η παχυσαρκία δυσκολεύει τον οργανισμό να αποβάλει τη θερμότητα, ενώ στις πόλεις το γνωστό φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας» διατηρεί τις θερμοκρασίες υψηλές ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, αυξάνοντας τη θερμική επιβάρυνση.
Πώς μπορεί να επηρεάζει η ζέστη τον οργανισμό;
Η έρευνα έδειξε ότι η έκθεση σε καύσωνες συνδέθηκε με υψηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c), ενός δείκτη που αντανακλά τα μέσα επίπεδα σακχάρου στο αίμα των τελευταίων μηνών. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η παρατεταμένη ζέστη μπορεί να προκαλεί μεταβολικό στρες στον οργανισμό.
Παράλληλα, πειραματικά δεδομένα σε ζώα έδειξαν ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση στη ζέστη επηρεάζει γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό των λιπών και τη διαχείριση της γλυκόζης, προσφέροντας μια πιθανή εξήγηση για το πώς οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να επιταχύνουν τις διαδικασίες της γήρανσης.
Γιατί έχει σημασία;
Καθώς η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι επιπτώσεις της υπερβολικής ζέστης δεν περιορίζονται μόνο στον κίνδυνο θερμοπληξίας ή αφυδάτωσης.
Είναι πιθανό να επηρεάζουν και τη μακροπρόθεσμη υγεία του οργανισμού, ιδιαίτερα στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Για τον λόγο αυτό, η προστασία από την ακραία ζέστη αναδεικνύεται σε σημαντικό μέτρο όχι μόνο για την άμεση ασφάλεια, αλλά και για τη διατήρηση της υγείας στο πέρασμα του χρόνου.
* Πηγή: Vita
