Μιλάμε όλο και λιγότερο – Χάνουμε περίπου 300 λέξεις την ημέρα κάθε χρόνο
Κάποτε τηλεφωνούσαμε για να κλείσουμε ένα ραντεβού. Μιλούσαμε στον υπάλληλο της τράπεζας, στον ταξιδιωτικό πράκτορα, στον συνάδελφο του διπλανού γραφείου. Παραγγέλναμε το φαγητό μας με τηλέφωνο και, αν θέλαμε να μάθουμε τι κάνει ένας φίλος, συνήθως τον παίρναμε τηλέφωνο. Σήμερα μπορούμε να περάσουμε μεγάλο μέρος της ημέρας χωρίς να ανοίξουμε σχεδόν το στόμα μας. Και φαίνεται ότι αυτό αρχίζει πλέον να μετριέται.
Μια νέα ανάλυση Αμερικανών ερευνητών διαπίστωσε ότι από το 2005 έως το 2019 ο αριθμός των λέξεων που λέμε καθημερινά μειωνόταν κατά μέσο όρο κατά 338 λέξεις για κάθε χρόνο που περνούσε. Συνολικά, μέσα σε αυτή την περίοδο, η εκτιμώμενη καθημερινή ομιλία μειώθηκε περίπου κατά 28%.
Το εύρημα προέκυψε σχεδόν τυχαία. Η Valeria Pfeifer, από το University of Missouri–Kansas City, και ο Matthias Mehl, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο University of Arizona, επανεξέτασαν στοιχεία από 2.197 ανθρώπους ηλικίας 10 έως 94 ετών, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει σε 22 διαφορετικές μελέτες. Οι περισσότεροι ζούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά υπήρχαν συμμετέχοντες από το Μεξικό, την Αυστραλία και την Ευρώπη.
Οι ερευνητές δεν βασίστηκαν σε ερωτηματολόγια του τύπου «πόσο μιλάτε;». Οι συμμετέχοντες φορούσαν συσκευές που κατέγραφαν κατά διαστήματα μικρά δείγματα των ήχων της καθημερινότητάς τους, επιτρέποντας στους επιστήμονες να υπολογίσουν πόσες λέξεις πραγματικά έλεγαν.
Η μέση ημερήσια ομιλία υπολογίστηκε στις 12.792 λέξεις. Σε παλαιότερη μελέτη, με την ίδια μέθοδο, η αντίστοιχη εκτίμηση ήταν σχεδόν 16.000. Και οι νέοι φαίνεται ότι σιωπούν ταχύτερα.
Στους κάτω των 25 ετών η μείωση υπολογίστηκε σε περίπου 451 λέξεις την ημέρα ανά έτος, ενώ στους άνω των 25 σε 314. Οι νεότεροι, δηλαδή, έχαναν λέξεις με ρυθμό περίπου 44% μεγαλύτερο από τους μεγαλύτερους.
Φταίει το κινητό;
Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον σημείο. Η πρώτη σκέψη είναι προφανής. Smartphones, μηνύματα, εφαρμογές, ηλεκτρονικές αγορές, τηλεργασία, delivery, social media. Ένα μεγάλο μέρος όσων παλαιότερα απαιτούσαν μια ανθρώπινη συνομιλία γίνεται πλέον με μερικά αγγίγματα στην οθόνη.
Αλλά οι ίδιοι οι ερευνητές είναι προσεκτικοί. Τα στοιχεία τους καταγράφουν την πτώση, όχι την αιτία της. Και επειδή η μείωση εμφανίζεται και στους μεγαλύτερους ανθρώπους, θεωρούν ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί για να την εξηγήσει. Κάτι ευρύτερο φαίνεται να αλλάζει στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η καθημερινή κοινωνική ζωή.
Ίσως μάλιστα οι 300 λέξεις να ακούγονται λίγες. Είναι δύο ή τρία λεπτά κουβέντας.
Σε έναν χρόνο όμως αντιστοιχούν σε περισσότερες από 120.000 χαμένες λέξεις. Και πίσω από αυτές δεν βρίσκονται απλώς λέξεις. Βρίσκονται μικρές συνομιλίες: με τον γείτονα στο ασανσέρ, έναν συνάδελφο, τον άνθρωπο που μας σερβίρει καφέ, κάποιον άγνωστο στην ουρά.
Οι ερευνητές συνδέουν γι’ αυτό το εύρημά τους με ένα άλλο μεγάλο ζήτημα των σύγχρονων κοινωνιών: τη μοναξιά και την απώλεια της καθημερινής ανθρώπινης επαφής. Υπάρχουν ήδη στοιχεία που συνδέουν την ποσότητα της καθημερινής συνομιλίας με την ευεξία, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι όσο περισσότερο μιλάμε τόσο πιο ευτυχισμένοι γινόμαστε.
Ίσως λοιπόν το ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι αν μιλάμε 12.000 ή 16.000 λέξεις την ημέρα.
Ποιες συνομιλίες εξαφανίστηκαν μαζί με αυτές τις λέξεις.
Γιατί η τεχνολογία επέτρεψε να επικοινωνούμε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη γενιά στην ανθρώπινη ιστορία. Κι όμως, υπάρχει ένα παράδοξο: μπορεί να ανταλλάσσουμε ασταμάτητα μηνύματα, φωτογραφίες, emoji και αναρτήσεις και, την ίδια στιγμή, να μιλάμε όλο και λιγότερο μεταξύ μας. Και ίσως τελικά οι 300 λέξεις που χάνονται κάθε χρόνο να μη μετρούν τη σιωπή μας. Να μετρούν την απόσταση που μεγαλώνει ανάμεσά μας.
Πηγές: Η σημερινή αφορμή είναι η Washington Post. Η πρωτογενής επιστημονική εργασία, Sliding Into Silence? We Are Speaking 300 Daily Words Fewer Every Year, δημοσιεύθηκε στο Perspectives on Psychological Science και τα δεδομένα της καλύπτουν την περίοδο 2005–2019
