Πόντιση καλωδίου: Η διπλωματική οδός μέσω Γαλλίας και ΗΠΑ φαίνεται να ανοίγει το δρόμο για τις εργασίες
Με γραπτή επικοινωνία διπλωματικών διαύλων Γαλλίας και Τουρκίας, υπήρξε ενημέρωση για την έναρξη των εργασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, μετά την έκδοση των αδειοδοτήσεων.
Όλα δείχνουν ότι έχει επιτευχθεί μια λύση αμοιβαίας διευκόλυνσης:
Η Αθήνα μπορεί να λέει ότι δεν ζήτησε άδεια, η γαλλική πλευρά επικοινώνησε γραπτώς με την Άγκυρα και η Τουρκία παρουσιάζει στο εσωτερικό της ότι πήρε την ενημέρωση που είχε ζητήσει.
Αυτή η συνεννόηση αναμένεται να αποτυπωθεί και στο πεδίο, με την άφιξη εντός των επόμενων ημερών του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου.
Καθησυχαστικός ο Φιντάν
Στο πεδίο της δημόσιας διπλωματίας, πάντως, η ηγεσία του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών επέλεξε να ρίξει τους τόνους, αποφεύγοντας την περαιτέρω ρητορική κλιμάκωση. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, αναφέροντας χαρακτηριστικά (ΣΚΑΪ) πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά» αναφορικά με το ζήτημα που δημιουργήθηκε με τις NAVTEX, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το πρόβλημα διευθετήθηκε σε διπλωματικό επίπεδο.
Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα αναλύουν τη στάση του Χακάν Φιντάν ως μια σαφή ένδειξη απροθυμίας της Αγκυρας – τουλάχιστον στην παρούσα φάση – να δυναμιτίσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ή να προκαλέσει μια κρίση επί του πεδίου.
Η Τουρκία φαίνεται πως ζυγίζει πολύ προσεκτικά το διεθνές περιβάλλον και αντιλαμβάνεται ότι μια μετωπική σύγκρουση με ένα έργο που φέρει τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και υποστηρίζεται ενεργά από τη Γαλλία θα είχε βαρύτατο διπλωματικό και πολιτικό κόστος για την ίδια.
Επιπλέον, οι ρευστές πολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη της Αγκυρας να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με τη Δύση λειτουργούν ως ανασταλτικοί παράγοντες για την πρόκληση τεχνητών εντάσεων. Ωστόσο, η ελληνική διπλωματία παραμένει σε κατάσταση απόλυτης ετοιμότητας και στάσης αναμονής, καθώς αναγνωρίζει ότι στην Τουρκία δεν υπάρχει ένας ενιαίος πυλώνας εξουσίας.
Δίπλα στην πιο μετριοπαθή γραμμή του υπουργείου Εξωτερικών βρίσκεται το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, το οποίο παραδοσιακά πρεσβεύει μια σαφώς πιο σκληρή και δογματική στάση. Είναι ενδεικτικό ότι το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, διά του εκπροσώπου του, υποναυάρχου Ζεκί Ακτούρκ, είχε φροντίσει να προειδοποιήσει ότι, με βάση τα μνημόνια οριοθέτησης που έχει συνάψει παράνομα με το ψευδοκράτος και τη Λιβύη (τα οποία όπως αναφέρεται de facto κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020), δεν πρόκειται να επιτρέψει «καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα» στην περιοχή, επιχειρώντας να «γκριζάρει» εκ νέου θαλάσσιες ζώνες ελληνικού και κυπριακού ενδιαφέροντος.
Επιφυλάξεις από την αντιπολίτευση
Η αποκάλυψη της γραπτής ενημέρωσης του Παρισιού προς την Αγκυρα δεν άργησε, ωστόσο, να ανάψει φωτιές στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας, με την αντιπολίτευση να ζητά άμεσες και ξεκάθαρες εξηγήσεις από την κυβέρνηση. Κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν δριμεία κριτική, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για το αν η κίνηση αυτή της Γαλλίας έγινε σε πλήρη συνεννόηση με την Αθήνα ή αν αποτελεί προϊόν υποχωρήσεων που αγγίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Κυβερνητικά στελέχη απέρριψαν άμεσα τις αιτιάσεις αυτές, κάνοντας λόγο για μικροπολιτική εκμετάλλευση ενός εθνικού ζητήματος και ξεκαθαρίζοντας ότι οι ενέργειες της Γαλλίας εδράζονται αποκλειστικά στους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοΐας. Παρά τις διαβεβαιώσεις, η αντιπολίτευση επιμένει να ζητά ενημέρωση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει το ακριβές περιεχόμενο της διπλωματικής αλληλογραφίας, ώστε να διαλυθεί οποιαδήποτε σκιά περί έμμεσης αποδοχής των τουρκικών αξιώσεων στην περιοχή.
Επί του παρόντος, στο επιχειρησιακό πεδίο επικρατεί απόλυτη ησυχία, με τις δυνάμεις επιτήρησης του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας να παρακολουθούν στενά κάθε δραστηριότητα στην περιοχή. Η μόνη αξιοσημείωτη παραφωνία στην κατά τα άλλα ήρεμη ροή των πραγμάτων καταγράφηκε το βράδυ του Σαββάτου, όταν ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Bayraktar πραγματοποίησε πτήση ανατολικά της Ρόδου.
Παρά τις σποραδικές αυτές προκλήσεις, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και ‘Αγκυρας δείχνουν να λειτούργησαν αποτελεσματικά, αποτρέποντας τυχόν παρεξηγήσεις επί του πεδίου. Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo», έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς όλες τις προετοιμασίες και τον ανεφοδιασμό του στο λιμάνι του Ηρακλείου, γινόταν προσπάθεια να αποπλεύσει σήμερα, προκειμένου να συνεχίσει τις εργασίες του στο σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2024.
Η Αθήνα έχει επιχειρήσει να ενεργοποιήσει και την Ουάσιγκτον, ώστε να λάβει κάποια θέση στο ζήτημα, αξιοποιώντας και τη θετική στάση που είχε τηρήσει πριν περίπου από έναν μήνα κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Όπως διευκρινίζεται από αναλυτές, η αμερικανική υποστήριξη είναι καθαρά διπλωματική και πολιτική. Στόχο έχει να αποτρέψει μια νέα ελληνοτουρκική κρίση στο πεδίο, ωστόσο δεν συνεπάγεται στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ σε περίπτωση τουρκικών προκλήσεων.
Το έργο υποστηρίζεται διαχρονικά και από το αμερικανικό Κογκρέσο, καθώς θεωρείται κρίσιμο για τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και συνδέεται με ευρύτερα γεωπολιτικά σχέδια (όπως ο διάδρομος IMEC.
Με πληροφορίες από τα ΝΕΑ και το Kreport.gr
