Ο Σταύρος Μπένος αποχώρησε οριστικά από την Ειδική Επιτροπή για την Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση του Έβρου, καταγγέλλοντας ότι η κυβερνητική πολιτική απομακρύνεται από τη φιλοσοφία του φιλόδοξου Masterplan «Έβρος Μετά».

Το σχέδιο, συνολικού προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ, σχεδιάστηκε ως ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων για μια περιοχή που έχει δοκιμαστεί από πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές. Η βασική φιλοσοφία του ήταν η σύνδεση των έργων υποδομής με την οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και δημογραφική ανασυγκρότηση του Έβρου.

Ο άνθρωπος που είχε αναλάβει να συντονίσει αυτή την προσπάθεια αποχωρεί τώρα, καταγγέλλοντας ότι η αρχική λογική του σχεδίου αλλάζει στην πράξη.

«Είναι ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας»

Ο Σταύρος Μπένος ανακοίνωσε την απόφασή του σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στο Σουφλί, παρουσία του δημοσιογράφου του MEGA Παύλου Τσίμα, σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα.

Η παραίτηση έρχεται μετά τη βαθιά ρήξη που εκδηλώθηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής στη Νέα Βύσσα. Ο πρώην υπουργός συνέδεσε ευθέως την απόφασή του με τη διαφωνία του για την κατεύθυνση που έχει πάρει το Masterplan.

«Δεν είναι πλέον θέμα πολιτικό ή συναισθηματικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας», τόνισε.

Ο ίδιος έκανε λόγο για μια κατάσταση «απόλυτης ψυχικής και πνευματικής απογύμνωσης», θεωρώντας ότι η κυβερνητική αναδίπλωση αλλοιώνει ουσιαστικά το αρχικό σχέδιο.

Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η αποχώρησή του αφορά τον ίδιο ως φυσικό πρόσωπο. Το «ΔΙΑΖΩΜΑ» θα παραμείνει ενεργό στον Έβρο ως ανεξάρτητος πυλώνας, χωρίς κρατική ή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Σταύρου Μπένου ήταν τα 3 δισ. ευρώ που έχουν προβλεφθεί για την ανασυγκρότηση.

Όπως υποστήριξε, οι διαθέσιμοι πόροι είναι διασφαλισμένοι. Το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιηθούν και κυρίως στο εάν θα παραμείνουν ενταγμένοι σε ένα ενιαίο σχέδιο.

Η ανησυχία του είναι ότι το Masterplan «Έβρος Μετά» μπορεί να μετατραπεί σταδιακά σε έναν κατάλογο μεμονωμένων έργων, χάνοντας τον αρχικό στρατηγικό χαρακτήρα του.

«Αν το περιφερειακό πρόγραμμα παραμείνει ως έχει, θα καταλήξει ένα κενό πουκάμισο, όπως λέει ο ποιητής για την Ελένη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο στόχαστρό του βρέθηκε η λογική του παραδοσιακού πελατειακού κράτους, το οποίο, κατά την άποψή του, δίνει έμφαση σε επιμέρους έργα αντί για μια συνολική στρατηγική. Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις απαιτούν ενιαίο σχεδιασμό και σύνδεση των παρεμβάσεων.

Το αρχικό Masterplan περιλαμβάνει 238 έργα. Για τον Μπένο, η απουσία ενός ενιαίου πνευματικού και επιχειρησιακού κέντρου μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της συνοχής του σχεδίου μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ο σιδηρόδρομος ως βασικό σημείο διαφωνίας

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα που έφερε ο Σταύρος Μπένος αφορά τον σιδηρόδρομο.

Ο ίδιος άσκησε κριτική για την αφαίρεση της ηλεκτροκίνησης και του εκσυγχρονισμού του σιδηροδρομικού δικτύου του Έβρου από τις άμεσες προτεραιότητες του σχεδιασμού.

Η θέση αυτή συνδέεται με τη συνολική αντίληψη του Masterplan, σύμφωνα με την οποία οι κρίσιμες υποδομές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μέρος ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδίου.

Ο Μπένος συνέκρινε την περίπτωση του Έβρου με τη Βόρεια Εύβοια, όπου ο οδικός άξονας προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ εντάχθηκε, όπως ανέφερε, άμεσα στον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης.

Οι έξι μελέτες του ΔΠΘ και η εκκρεμότητα του 1 εκατ. ευρώ

Δεύτερο σημαντικό σημείο τριβής αποτελεί το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Ο Σταύρος Μπένος κατήγγειλε ότι, τρία χρόνια μετά την καταστροφή, δεν έχει εκταμιευθεί το 1 εκατ. ευρώ που προβλέπεται για τις στρατηγικές μελέτες του πανεπιστημίου.

Σύμφωνα με την καταγγελία του, έξι κρίσιμες μελέτες παραμένουν ουσιαστικά ανενεργές, στερώντας από τον Έβρο ένα σημαντικό εργαλείο για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του.

Για τον ίδιο, η καθυστέρηση αυτή αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στη στρατηγική που περιγράφει το Masterplan και στον τρόπο με τον οποίο υλοποιείται στην πράξη.

Διαφωνία υπάρχει και ως προς το διοικητικό μοντέλο της ανασυγκρότησης.

Ο Σταύρος Μπένος χαρακτήρισε περιττό και μειωτικό για την Αυτοδιοίκηση τον θεσμό του κυβερνητικού γραμματέα στην περιοχή.

Υποστηρίζει ότι οι τοπικοί θεσμοί διαθέτουν τη νομιμοποίηση και τις δυνατότητες να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανασυγκρότηση, στη βάση της αρχής της επικουρικότητας.

Η συγκεκριμένη διαφωνία αφορά ένα ευρύτερο ερώτημα: εάν η ανασυγκρότηση θα παραμείνει κυρίως υπό τον έλεγχο ενός κεντρικού κρατικού μηχανισμού ή εάν θα μεταφερθεί σημαντικό μέρος της ευθύνης στην Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες.

Το «ΔΙΑΖΩΜΑ» μένει στον Έβρο

Παρά την αποχώρησή του από την Επιτροπή, ο Σταύρος Μπένος επιμένει στην ανάγκη να συνεχιστεί η προσπάθεια για την ανασυγκρότηση του Έβρου.

Το «ΔΙΑΖΩΜΑ» θα εξακολουθήσει να δρα στην περιοχή ως ανεξάρτητος φορέας. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι επί πέντε χρόνια εργάστηκε εθελοντικά, ενώ το σωματείο διέθεσε περισσότερα από 2,5 εκατ. ευρώ από δικούς του πόρους για δράσεις στη Βόρεια Εύβοια και τον Έβρο.

Η αποχώρηση, επομένως, σηματοδοτεί ρήξη με τον τρόπο υλοποίησης του σχεδίου και όχι εγκατάλειψη της ίδιας της προσπάθειας.

Η τελευταία έκκληση προς την κυβέρνηση

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Σταύρος Μπένος κάλεσε την κυβέρνηση να αναθεωρήσει τη στάση της και να επαναφέρει το σύνολο των παρεμβάσεων κάτω από την ενιαία ομπρέλα του Masterplan.

Το διακύβευμα, όπως το έθεσε, είναι ο ίδιος ο χαρακτήρας της ανασυγκρότησης. Τα 3 δισ. ευρώ και τα 238 έργα μπορούν να αποτελέσουν μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τον Έβρο, εφόσον παραμείνουν συνδεδεμένα μεταξύ τους και υπηρετούν έναν κοινό στόχο.

Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποιεί, υπάρχει κίνδυνος το «Έβρος Μετά» να χάσει σταδιακά τη βασική του ιδέα και να περιοριστεί σε ένα σύνολο αποσπασματικών έργων.

ΠΗΓΗ ΤΟ ΒΗΜΑ