SNAPSHOT
🇬🇧 Ηνωμένο Βασίλειο: Η ξηρασία εξελίσσεται σε εθνική κρίση
• Περισσότερο από το 50% της Αγγλίας βρίσκεται πλέον σε επίσημη κατάσταση ξηρασίας.
• Επτά περιφέρειες έχουν κηρυχθεί σε καθεστώς ξηρασίας, ενώ πάνω από 20 εκατομμύρια πολίτες ζουν ήδη υπό περιορισμούς στη χρήση νερού.
• Τον Ιούλιο καταγράφηκε μόλις το 7% της μέσης βροχόπτωσης στην Αγγλία και μόλις 1% στη νότια Αγγλία, με ορισμένες περιοχές να μην έχουν δεχθεί βροχή για περισσότερο από έναν μήνα.
• Οι αρχές προειδοποιούν για μειωμένες παροχές ποταμών, πρόωρη συγκομιδή, αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών και περαιτέρω περιορισμούς στην κατανάλωση νερού.
• Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για «αστραπιαία ξηρασία» (flash drought), ένα φαινόμενο που συνδέεται με το «κλιματικό μαστίγωμα» (climate whiplash): τη βίαιη μετάβαση από έντονες βροχοπτώσεις σε παρατεταμένη ξηρασία.
• Πρόκειται για την τρίτη περίοδο ξηρασίας μέσα σε πέντε χρόνια στην Αγγλία, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην επισιτιστική ασφάλεια, τη γεωργία και τους υδάτινους πόρους.
Περισσότερο από το ήμισυ της Αγγλίας έχει πλέον κηρυχθεί επισήμως σε κατάσταση ξηρασίας, καθώς οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων ασκούν έντονες πιέσεις στους υδάτινους πόρους της χώρας.
Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος της Αγγλίας (Environment Agency – EA) ανακοίνωσε ότι επτά περιφέρειες, που καλύπτουν μεγάλο μέρος της κεντρικής, ανατολικής και νότιας Αγγλίας, βρίσκονται πλέον σε καθεστώς επίσημης ξηρασίας.
Η υπηρεσία επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς, με μειωμένες παροχές ποταμών, πρόωρη συγκομιδή καλλιεργειών και αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα, περισσότεροι από 20 εκατομμύρια πολίτες ζουν ήδη σε περιοχές όπου ισχύουν περιορισμοί στη χρήση νερού, όπως η απαγόρευση χρήσης λάστιχου ποτίσματος.
Στη Βόρεια Ουαλία και στη λεκάνη του ποταμού Άνω Σέβερν, οι αρχές είχαν ήδη κηρύξει κατάσταση ξηρασίας από την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με τον οργανισμό Natural Resources Wales.
Στη Σκωτία δεν υφίσταται επίσημος χαρακτηρισμός «ξηρασίας», ωστόσο οι αρχές παρακολουθούν τα επίπεδα λειψυδρίας. Σε περιοχές της ανατολικής Σκωτίας έχει καταγραφεί η υψηλότερη κατηγορία, αυτή της «σημαντικής έλλειψης νερού», σύμφωνα με την Scottish Environment Protection Agency.
Οι επτά περιοχές είναι: Ανατολική Αγγλία (East Anglia), Χερτφορντσάιρ, ολόκληρη η Κοιλάδα του Τάμεση (Thames Valley) στο Λονδίνο, το Χάμσαϊρ, η Νήσος Γουάιτ Ντέβον, τα Δυτικά Μίντλαντς Ουέσεξ (Wessex) στην Κορνουάλη, που περιλαμβάνει τις κομητείες Ντόρσετ, Σόμερσετ, Γουίλτσιρ και Νότιο Γκλόστερσαϊρ
Δεν υπάρχει ένας ενιαίος ορισμός της ξηρασίας, ωστόσο γενικά περιγράφει μια παρατεταμένη περίοδο ασυνήθιστα ξηρού καιρού, η οποία επηρεάζει τους ανθρώπους, τη φύση και το περιβάλλον.
Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος λαμβάνει υπόψη σειρά παραμέτρων πριν προχωρήσει στην επίσημη κήρυξη ξηρασίας.
Η ανακοίνωση σηματοδοτεί την εντατικοποίηση των μέτρων αντιμετώπισης, όπως η αυξημένη παρακολούθηση των υδάτινων πόρων και ο αυστηρότερος έλεγχος των ποσοτήτων νερού που αντλούνται από ποτάμια και υπόγειους υδροφορείς.
Επίσης, μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή νέων περιορισμών στη χρήση νερού, όπου αυτοί δεν έχουν ήδη εφαρμοστεί.
«Αστραπιαία ξηρασία»
Το 2026 παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα, καθώς οι μήνες Ιανουάριος και Φεβρουάριος ήταν ιδιαίτερα βροχεροί στο μεγαλύτερο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου, αναπληρώνοντας τα αποθέματα νερού σε ταμιευτήρες και υπόγειους υδροφορείς.
Ωστόσο, στα τέλη της άνοιξης και καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού επικράτησαν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και ελάχιστες βροχοπτώσεις. Η απότομη μετάβαση από τις έντονες βροχές στην παρατεταμένη ξηρασία περιγράφεται συχνά ως «κλιματικό μαστίγωμα» (climate whiplash).
Ειδικότερα, τον Ιούλιο στην Αγγλία καταγράφηκε μόλις το 7% της μέσης μηνιαίας βροχόπτωσης, ενώ στη νότια Αγγλία το ποσοστό περιορίστηκε στο 1%. Σε ορισμένες περιοχές του Ντέβον και του Χάμσαϊρ δεν έχει σημειωθεί βροχή για περισσότερο από έναν μήνα.
Παρότι στις αρχές Αυγούστου αναμένονται τοπικές βροχοπτώσεις, η Μετεωρολογική Υπηρεσία εκτιμά ότι δεν διαφαίνεται κάποια παρατεταμένη περίοδος βροχών που θα μπορούσε να βελτιώσει ουσιαστικά την κατάσταση.
Τα αποθέματα νερού εξαντλούνται
Ο συνδυασμός των περιορισμένων βροχοπτώσεων και των επίμονων υψηλών θερμοκρασιών, που αυξάνουν την εξάτμιση της υγρασίας, έχει οδηγήσει σε ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων νερού στα εδάφη, τη βλάστηση και τα ποτάμια.
Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει το φαινόμενο της λεγόμενης «αστραπιαίας ξηρασίας» (flash drought), κατά την οποία οι συνθήκες ξηρασίας εγκαθίστανται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αντί να εξελίσσονται σταδιακά επί μήνες ή χρόνια.
Με τη σημερινή ανακοίνωση, η Αγγλία καταγράφει την τρίτη περίοδο ξηρασίας μέσα σε πέντε χρόνια, μετά το 2022 και το 2025.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, αν και οι ξηρασίες αποτελούν φυσικό φαινόμενο, η κλιματική αλλαγή αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισής τους, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες του καλοκαιριού ξηραίνουν τα εδάφη πολύ ταχύτερα.
Το αποτέλεσμα είναι πιο έντονες και μεγαλύτερης διάρκειας περίοδοι ξηρασίας, με σοβαρές συνέπειες για την άγρια ζωή και τη γεωργία.
Νέο κύμα καύσωνα και αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιών
Σε αρκετές περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου καταγράφεται ήδη το τέταρτο κύμα καύσωνα της φετινής χρονιάς.
Έχουν τεθεί σε ισχύ πορτοκαλί και κίτρινες προειδοποιήσεις για την υγεία, ενώ οι θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν τους 35 βαθμούς Κελσίου σε περιοχές της νοτιοανατολικής Αγγλίας.
Οι συνθήκες αυτές έχουν αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών.
Το National Fire Chiefs Council ανακοίνωσε ότι ο κίνδυνος παραμένει ιδιαίτερα υψηλός σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, με περισσότερα από 200 περιστατικά πυρκαγιών υπαίθρου να έχουν καταγραφεί στην Αγγλία και την Ουαλία τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Παράλληλα, η Μετεωρολογική Υπηρεσία αναθεώρησε προς τα πάνω το νέο ρεκόρ θερμοκρασίας για τον Ιούνιο, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επαλήθευσης των στοιχείων.
Η μέγιστη θερμοκρασία που καταγράφηκε στις 26 Ιουνίου 2026 στο Λίνγκγουντ του Νόρφολκ αυξήθηκε από 37,7°C σε 38,0°C, καταρρίπτοντας το προηγούμενο εθνικό ρεκόρ του Ιουνίου, που ήταν 35,6°C.
