Από την Κεφαλονιά του 1953 στην Κολομβία του 2026: Το μάθημα που δεν πρέπει να ξεχνάμε
Οι εικόνες από τον ισχυρό σεισμό στην Κολομβία επαναφέρουν στη μνήμη μια από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που γνώρισε ποτέ η Ελλάδα: τον σεισμό των 7,2 Ρίχτερ που ισοπέδωσε τα Επτάνησα στις 12 Αυγούστου 1953.
Το Αργοστόλι, το Ληξούρι και η Ζάκυνθος σχεδόν εξαφανίστηκαν από τον χάρτη μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, χιλιάδες τραυματίστηκαν και ολόκληρες οικογένειες έμειναν χωρίς σπίτι. Η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες μεταπολεμικές ανθρωπιστικές κρίσεις, ενώ η διεθνής βοήθεια αποδείχθηκε καθοριστική για την ανακούφιση των κατοίκων.
Κι όμως, εκείνη η τραγωδία άφησε πίσω της ένα πολύτιμο μάθημα.
Η ανοικοδόμηση των Ιονίων αποτέλεσε την αφετηρία για την υιοθέτηση αυστηρότερων αντισεισμικών κανονισμών στην Ελλάδα. Οι καταστροφές του 1953 οδήγησαν στην ανάπτυξη μιας νέας φιλοσοφίας δόμησης, με στόχο τα κτίρια να αντέχουν ακόμη και σε πολύ ισχυρούς σεισμούς.
Οι σεισμοί δεν μπορούν να προβλεφθούν ούτε να αποτραπούν. Εκείνο όμως που μπορεί να ελεγχθεί είναι η ποιότητα των κατασκευών.
Κάθε παράνομη προσθήκη, κάθε αυθαίρετη επέκταση, κάθε έκπτωση στην ποιότητα των υλικών ή στην εφαρμογή των οικοδομικών κανονισμών μετατρέπει ένα φυσικό φαινόμενο σε ανθρώπινη τραγωδία.
Το ίδιο ισχύει σε κάθε σεισμογενή χώρα, από την Ελλάδα μέχρι την Κολομβία, την Ιαπωνία ή την Τουρκία. Η διαφορά ανάμεσα σε μια δύσκολη δοκιμασία και σε μια εθνική καταστροφή συχνά δεν βρίσκεται στο μέγεθος του σεισμού, αλλά στην ανθεκτικότητα των κτιρίων και στον σεβασμό των κανόνων. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν διαρκώς ότι η αντισεισμική προστασία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι επένδυση στη ζωή. Οι αυστηροί έλεγχοι, η συντήρηση των παλαιών κτιρίων, οι σωστές μελέτες και η απαρέγκλιτη εφαρμογή των κανονισμών αποτελούν τη σημαντικότερη άμυνα απέναντι στον Εγκέλαδο.
Ο αρχαίος μύθος θέλει τον Εγκέλαδο, τον αρχηγό των Γιγάντων, να είναι φυλακισμένος κάτω από την Αίτνα και κάθε προσπάθειά του να ελευθερωθεί να προκαλεί σεισμούς. Ο μύθος, όμως, δεν μπορεί να εξηγήσει τις ανθρώπινες απώλειες.
Αυτές τις εξηγεί η πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα λέει ότι όσο καλύτερα χτίζουμε, όσο περισσότερο σεβόμαστε τους κανόνες και όσο λιγότερες παρανομίες ανεχόμαστε, τόσο περισσότερες ζωές σώζουμε.
Ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα που άφησαν πίσω τους οι σεισμοί των Επτανήσων του 1953. Ένα μάθημα που παραμένει επίκαιρο κάθε φορά που η γη σείεται, είτε στην Ελλάδα είτε στην άλλη άκρη του κόσμου.
